T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/275
KARAR NO: 2022/276
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/11/2021
ESAS NO: 2020/376
KARAR NO: 2021/923
DAVANIN KONUSU: Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin
İSTİNAF KARAR TARİHİ:11/02/2022
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:21/02/2022
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 04/11/2021 tarih ve 2020/376 Esas 2021/923Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde;davacıların murisi ...'ın aidat borcunu ödemediği ya da arsanın devrini vermediği gerekçesi ile davalı kooperatifin üyeliğinden ihracına karar verildiği, davalı kooperatifin yapması gereken ihtarların ve üyelikten çıkarma işleminin usulüne uygun yapılmadığını, kanuna ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğunu, davacılara uygun usulüne uygun bir tebligat yapılmadığını, davacıların murisinin davalı kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığını, murisin davalı kooperatif ile arsa karşılığı kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince arsa sahibi...'a verilmesi kararlaştırılan ... Blok Zemin Kat ... nolu daireyi...'dan satın alarak üyeliği devr aldığını, devir sözleşmesinin davalı kooperatif yetkililerince imzalandığını, murisin daire karşılığı ödemesini tamamen yaptığını, ...'ın üyeliği murise devr ettiği sırada kooperatifin başkanı olduğunu, aradan 14 yıl geçtikten sonra yapılan 14/06/2015 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağında davalının arsa sahibi... aleyhine dava açtığı ve arsalarına el konulduğunun beyan edildiği, davalı kooperatifin bir yandan arsa sahibine karşı dava açarken diğer yandan davacılardan arsa yada ödeniti talebinde bulunmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı kooperatifin bu güne kadar tapuların devrini almamış olmasının sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, murisin devr aldığı üyelik için davalı kooperatife ödeme yaptığını, buna ilişkin vergilerin mevcut olduğunu, bu nedenlerle davalı kooperatifin 30/11/2018 tarih ve 200 sayılı ortaklıktan ihraç kararının iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI TARAFIN İLK DERECE MAHKEMESİNE VERMİŞ OLDUĞU SAVUNMASINDAN ÖZETLE: Davacıların süresinde dava açmadığını, ihraç kararının iptali için, ihraç kararından sonra 3 aylık süre içerisinde açılması gerektiğini, bu nedenle öncelikle davanın usulden reddi gerektiğini, davacıların murisi ...'ın 2433 nolu üyeliği arsa karşılığı üye...'dan devr aldığını, davacının birçok defa para ödediği iddiasının gerçek olmadığını, davalı kooperatife hiçbir ödeme yapılmadığını, murisin devraldığı üyeliğin karşılığı olan arsa edim borcunu yerine getirmediğini, bu nedenle arsa edim borcu yerine 160 m² daire için aidat ödeyen herhangi bir üyenin yatırmış olduğu bedelin talep edildiği, bununla ilgili ihtarname gönderildiği, yine edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle 2. İhtarnamenin gönderildiği, bunun üzerine de edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle de Kayseri 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile üyelikten ihraç edilmiştir. Kooperatif üyesinin 3 ay üst üste aidat borcunu ödemediğinde kooperatifin üyeyi ihraç etme hakkı doğduğunu, davacıların ayni ve nakdi yükümlülüklerini hiçbirşekilde yerine getirmediklerinden dolayı ihraç edildiğini, bu nedenle haksız ve yersiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacının üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, iptal talebine konu davalı kooperatif yönetim kurulunun 30/11/2018 gün ve 200 Sayılı kararında da açıkça ifade edildiği üzere davacıların murisi ...'ın "arsa karşılığı üye" olarak kabul edildiği dolayısıyla bilirkişi raporunda ifade edilen peşin ödemeli ortak statüsünde olduğu zira davacıların murisinin 2433 nolu üyeliğinin ayni üyelik olduğu, murisin bu üyeliği arka karşılığı üye olan dava dışı...'dan devraldığı, bu hususun taraflar arasında çekişmesiz olduğu, üyeliğini devreden ilgili şahsın kooperatife arka karşılığı üye olup arsa sahibine verilmesi gereken kararlaştırılan dairenin davacıların murisine satılarak üyeliğin devredildiği, benimsenen bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere dosyadaki diğer belgeler ve taraf ifadelerinden anlaşıldığı üzere davacıların üyeliğinde esas borç arsa devri olup bu borç yerine getirilse idi genel yönetim ve alt yapı giderleri hariç olmak üzere herhangi bir borç söz konusu olmayacağından bu durumun, üyeliğini devreden dava dışı...'ın ve en son davacıların murisi olan ...'a geçen üyelik türünün ayın karşılığı sabit bedelli ortaklık olduğu, bu nedenle aidat borcu bulunmadığı, mevcut durumda borcun yalnız arsa devri olduğu, dolayısıyla 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu m.27 ve Kooperatif Ana Sözleşme m.14/2 hükmünü uygulama şartları bulunmadığı, bunun yanında ana sözleşmede başkaca kooperatif üyeliğinden çıkarılmayı (ihracı) gerektiren bir sebep bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek kanun ve ana sözleşmeye dayanmayan yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmiş ve hüküm tesis edilmiştir. Tesis edilen hüküm ile; 1-Davanın KABULÜ İLE; davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulunun 30/11/2018 gün ve 200 Sayılı davacıların murisi ...'ın (TC:...) kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline..." dair karar verilmiştir.
İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Yerel mahkeme tarafından davanın usulden reddi gerekirken yerel mahkemece işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verdiğini, davacıların murisi ...'ın ... nolu üyeliği arsa karşılığı üye...'dan devraldığını, kooperatife iki türlü üyeliğin olduğunu, davacıların çekilen ikinci ihtara rağmen arsa edimlerini yerine getirmediklerini, bu nedenle Kayseri 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... Y nolu ihtarı ile ... nolu üyelikten ihraç edildiğini, çekilen tüm ihtarlarda hesap özetlerinin davacılara gönderildiğini, davacıların hiç üyelik aidatı yatırmadan veya arsa edim borçlarını yerine getirmeden 10 yılı aşkındır kooperatif tarafından tahsis edilen dairede oturduklarını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasını, dairece karar verilecek ise davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davacılar vekilinin istinafa cevap dilekçesinden özetle; davalı tarafın usul ve yasal dayanaktan yoksun istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.Kooperatifler Kanunun emredici nitelikteki 16 maddesi uyarınca ''Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.Bu durumda, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılan ve mahkemece hükme esas alınan 25.08.2021 tarihli heyet bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin hukuken isabetli ve yerinde olmasına ve özellikle de dava konusu olayda davacının davalı kooperatifteki ortaklığının ( ayın karşılığı ) peşin bedelli ortak statüsünde bulunup davalı kooperatif ana sözleşmesinde arsa devir borcunun yerine getirilmemesinin bir çıkarma nedeni olarak düzenlenmemiş olmasına ve ilk derece mahkemesinin kanıtları takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı tarafça yapılan istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Bu itibarla; Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, yerel mahkemece verilen kararda yazılı açıklamalara,yasal sebep ve gerekçelere göre usul ve yasaya uygun mahkeme kararına karşı davalı tarafın yapmış olduğu istinaf itirazlarının reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
Belirtilen nedenlerle, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvurusu itirazlarının HMK'nın 353/1-b,1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 04/11/2021 tarih ve 2020/376 Esas 2021/923 Karar sayılı ilamına karşı davalı vekilinin yaptığı istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 21/02/2022