T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/741
KARAR NO: 2022/699
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/02/2022 Tarihli Ara Karar
NUMARASI: 2022/157 Esas
DAVANIN KONUSU: Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/03/2022
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 2022/157 E - 22/02/2022 tarihli ara kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili 22/02/2022 tarihli dilekçesi ile; davalı şirket nezdindeki alacakları göz önünde bulundurularak karar kesinleşinceye kadar davalı şirket adına kayıtlı olan tüm mal varlıklarına ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkeme kararında "...İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilen bir seçenektir. İİK'nun 257/2. maddesindeki hususlar, bir vakıaya veya üçüncü kişilerle yapılan işlemlere dayandığından, bu konuda mahkemeye kanaat verilmesi için gerekli her türlü delilden yararlanmak mümkündür. Özellikle resmi makamlar tarafından düzenlenen ve bu konudaki tespitleri içeren resmi belgelerin dikkate alınması olanaklıdır. Dilekçe ekinde sunulan belgeler incelendiğinde, ihtiyati haciz talep edenin, aleyhine talep ettiği kişiden alacağının mevcut olduğunu ve miktarını gösterir, daha geniş bir anlatımla İİK'nun 257. maddesinde sayılan yasal koşulların bulunduğu ispat etmeye elverişli, mahkemeye yaklaşık ölçüde kanaat verici delil bulunmaması, alacağın yargılamayı gerektirmesi ve davanın esasını çözümler mahiyette tedbir kararı verilemeyecek olması nedeniyle talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının ihtiyati haciz talebinin reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu ara karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde işlem gören dosyada, dava dilekçesinde talep etmiş oldukları ihtiyati haciz talebinin 22.02.2022 tarihli ara karar ile reddedilmiş olup, usul - yasaya aykırı olarak verilen karar neticesinde yasal süresi içerisinde istinaf talebinde bulunma zarureti doğduğunu, müvekkili ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Kayseri ilinde unlu mamulleri üretimi yapan bir şirket olduğunu, davalı ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle 18.05.2021 tarihinde makine alım – satımı konusunda sözleşme yapılmış olup, sözleşme içeriğinde tüm hususlar ayrıntılı olarak kararlaştırıldığını, dosya içerisinde yer alan sözleşme gereğince ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.den satın alınan makinelerin bedellerinin yarısı olan 22.500 EURO 20.05.2021 müvekkili şirket tarafından peşin olarak ödenmiş olduğunu, ancak ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti den alınan makinelerin taahhüt edilen şekilde çalışmadığını, müvekkili şirketi maddi olarak zarara uğrattığını, ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle müvekkili şirket arasında sözleşme öncesi yapılan görüşmeler gereğince makinelerin çalışma şeklinde, yufkaların soğutma bandından geçmesinin akabinde düz olarak, buruşmadan çıkacağı ve yufkaların her biri 24 tane olmak üzere sayım işlemi yapılmış bir şekilde paketlenmeye hazır vaziyette olacağının taahhüt edildiğini, bu hususlara dışında makinenin daha bir çok taahhüt edilen çalışma mekanizmasının var olup, karşı tarafın ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan makinelerin tüm bu donanımlara sahip olmadığının ortaya çıktığını, zira müvekkili şirketin müşteri portföyü gereği günlük çok sayıda üretim yapılması gerekmekte iken makinelerin çalışmalarında problem olduğundan dolayı yeterli üretim yapılamadığını, tüm bu durumlar nedeniyle müvekkili şirketin işlerinin aksamış olup, müvekkili şirketin maddi – manevi zarara uğradığını, ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.den satın alınan makinelerin taahhüt edilen şekilde çalışmaması ve müvekkili şirketi zarara uğratması nedeniyle Kayseri 13. Noterliği ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davalı tarafın ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye gönderilen iş bu ihtarnamenin 10.12.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup, taraflarına herhangi bir cevap verilmediği gibi talep edilen bedellerin de ödenmediğini, ... Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti den alınan makinelerin taahhüt edilen şekilde çalışmamakta olup, müvekkili şirketi maddi olarak zarara uğrattığını, bu sebeple de taraflarınca dava konusu makinede Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/71 D. İş sayılı dosya ile delil tespiti yapılmasının talep edildiğini, iş bu davayı açmadan önce yaptırmış oldukları delil tespitinden de görüleceği üzere, davalı şirketten alınan makinenin ayıplı mal olarak nitelendirildiğini, bu sebeple yapılacak yargılama neticesinde davalı tarafın ödenen tüm bedellerin iadesi yönünde karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafça müvekkili şirkete satılan makinenin ayıplı olduğunu, Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/71 D. İş sayılı dosya ile de tespit edildiğini, bu sebeple halihazırda müvekkili şirkette demonte vaziyette duran makineyi de teslime hazır olduklarını, davalı şirkete sözleşme gereğince dilekçe ekinde ödeme dekontu yer alan 22.500 EURO ödeme yapılmış olup, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete verilen makine ayıplı çıktığını, bu sebeple davalı şirket tarafından verilen makine kullanılamaz vaziyette olup, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ödenen bedellerin iadesi yönünde karar verilmesi gerektiğini,18.05.2021 tarihinde davalı şirket ile "Makine Alım - Satım Sözleşmesi" yapılmış olup, yukarıda da ayrıntılı olarak yer vermiş oldukları üzere davalı şirket tarafından gönderilen makinenin ayıplı çıktığını, bu sebeple davalı şirket ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşmenin feshi yönünde karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek istinaf başvurularının kabulü ile 22.02.2022 tarihli ara kararın ortadan kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile davalı şirketin tüm malvarlıklarına yönelik ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin 22.02.2022 tarihli ara kararında da vurgulandığı üzere, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağının bulunması gerektiğini, alacağın vadesi gelmemiş ise bu durumda borçluya ilişkin bir takım şartlar arandığını, mevcut durumda ise davacının (harca esas miktarı 100 Euro olarak belirterek) ayıp iddiasına dayalı olarak açtığı bu davada haklı çıkması ihtimaline binaen ihtiyati haciz talep ettiğinin anlaşıldığını, dolayısıyla davacının vadesi gelmiş bir alacağı bulunmadığı gibi, dava konusu ettiği miktarın üzerinde uyuşmazlık bulunduğu ve iddia edilen alacağın mevcudiyetinin ise yargılamayı gerektirdiğinin açık olduğunu, davacının istifana dayanak yaptığı delil tespitinin ise, cevap dilekçesinde vurgulandığı üzere müvekkilinin bilgisi dışında yapılan ve müvekkili şirkete henüz tebliğ de edilmemiş bir tespit raporu olduğunu, dolayısıyla bu tespitin taraflarınca kabul edilmemekte olduğundan, ihtiyati haciz talebi için alacağı kanıtlar nitelikte kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iddiasının aksine müvekkili şirketin malvarlığını tasfiye etme ve üçüncü kişilere aktarma olasılığının da bulunmadığını, bunun tamamen soyut ve dayanaksız bir iddia olduğunu, nitekim müvekkili şirketin ticari sicil kayıtları incelendiğinde 1998 yılından beri aktif şekilde çalışmakta olduğu ve çok uzun süreden beri “... Bulvarı ... Sok. No:... , .../ANKARA” adresinde faaliyet gösterdiğinin anlaşılacağını, halen daha ticari hayatın içinde aktif şekilde yer alan müvekkili şirketin yurt içi ve yurt dışında birçok köklü firmaya ve kuruluşa iş yapan referansları güçlü bir şirket olduğunu, mal kaçırabileceği iddiasının ise soyut ve tamamen dayanaksız olduğunun ortada olduğunu, müvekkili şirketin tüm malvarlığına yönelik ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin açıkça kötü niyetli ve amacını aşar nitelikte bir talep olduğunu, nitekim davacının (harca esas miktarı 100 Euro olarak belirterek) müvekkilinden talep ettiği 22.500 Euro karşılığı elinde müvekkili şirketin teslim etmiş olduğu 53.100 Euro değerindeki makinenin mevcut olduğunu, müvekkili şirkete bu makineden doğan bakiye borcunu ödememek için teslimden 7 ay sonra (Euro kurunun artışı üzerine) makinelerin ayıplı olduğu iddiasında bulunan davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği makinelerin yedinde bulunmasına rağmen ihtiyati haciz talep etmesinin açıkça hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, kaldı ki; 1998 yılından beri büyük çaplı ticari faaliyet gösteren müvekkili şirketin dava konusu miktar için tüm malvarlığına ihtiyati haciz uygulanmasının talep edilmesinin genel hukuk ilkesi olarak kabul edilen ölçülülük ilkesine de aykırı bir talep olduğunu savunarak yerel mahkemenin ihtiyati haciz talebine yönelik ret kararının hukuka ve mevcut duruma uygun olduğunu, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Derdest dava, 18/05/2021 tarihli sözleşmeyle satın alınan dava konusu makinanın ayıplı olduğu iddiasına dayalı sözleşmenin feshi, makinanın bedeli için davalıya peşin ödenen bedellerin davalıdan tahsili, makinanın davalı tarafa iadesi taleplerine ilişkindir. Davacı, dava dilekçesi ile dava konusu ve tahsilini istedikleri bedellere ilişkin para alacağı yönünden davalının tüm malvarlıklarına yönelik ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiş, mahkemece 22/02/2022 tarihli gerekçeli ara karar ile İ.İ.K. 257 maddesi gereğince gerekli ve yaklaşık ispata yeterli yasal koşulları bulunmadığından söz konusu ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekili işbu ara kararını süresinde istinaf etmiştir. İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş ara karada yazılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; İşbu derdest davada ayıp iddiasına dayalı satın alınan makinanın iadesi, sözleşmenin feshi ve ödenen bedellerin davalıdan tahsili talebine ilişkin olarak talep edilen para alacağı yönünden istenen ihtiyati haciz talebinin kabulü için, alacağın varlığı ve miktarı yönlerinden olmak üzere, İ.İ.K. 257 vd. maddeleri gereğince aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların bu aşamadaki derdest dava dosyası kapsamına göre bulunmadığı bu nedenlerle söz konusu ihtiyati haciz talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de, istinaf edilen 22/02/2022 tarihli ara karar ile davacının söz konusu ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olduğundan istinaf edilen ara kararda mahkemece yazılı açıklamalar, yasal sebep ve gerekçeler de birlikte gözetildiğinde, ara kararda herhangi bir isabetsizlik, usul ve yasaya aykırılığın bulunmadığı, ara kararının hukuka uygun olduğu, bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 22/02/2022 tarih ve 2022/157 E sayılı ARA KARARININ hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 80,70 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle İİK 258/son maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 28/03/2022