T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1032
KARAR NO: 2022/1073
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/02/2022
ESAS NO: 2022/141
KARAR NO : 2022/128
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 11/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/05/2022
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 18/02/2022 tarih ve 2022/141 E - 2022/128 K kararına karşı süresi içinde davacı /davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri Genel İcra Dairesi'ne ait ... E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, Müvekkiline gönderilen ödeme emrinde borcun sebebi kısmına 13.08.2020 tarihli kira sözleşmesi, 25.08.2020 tarihli fatura ve 28.08.2020 tarihli fatura yazıldığını, söz konusu icra takibine ilişkin Kayseri 1. İcra Mahkemesi'ne usulsüz tebligat nedeniyle yapılan itirazlara rağmen takibin kesinleştiğini, müvekkilinin borçlu olmamasına rağmen ödeme yapmak zorunda kaldığını, icra takibinde borç sebebi olarak gösterilen Araç ve Makine Kiralama Sözleşmesinin müvekkili ile davalı arasında 13.08.2020 tarihinde imzalandığını, bu sözleşme gereğince sözleşmede türü yazılı olan makinenin müvekkili tarafından sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 1 ay süre ile kullanılacağını, Kullanım koşulları ve diğer detayların da sözleşmede belirtildiğini, söz konusu makinenin müvekkiline teslim edildiğihi fakat davalı tarafın 18.08.2020 tarihinde herhangi bir bildirim yapmadan sözleşmeye aykırı şekilde makineyi iş mahallinden götürdüğünü ve haksız bir şekilde sözleşmeyi feshettiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından 01.09.2020 tarihinde Gürün Noterliği aracılığıyla davalı tarafın sözleşmeye aykırı, izinsiz ve haksız şekilde işi bıraktığının belirtilerek tekrar işe başlaması hususunda ihtar çekildiğini, fakat davalı tarafça tekrar işe başlamadığı gibi herhangi bir cevap da vermediğini, davalı tarafından kiralanan aracı alıp işi yarım bırakmak suretiyle sözleşmeye aykırı davranıp müvekkillini zarar uğratmasına rağmen müvekkili aleyhine haksız şekilde icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra takibine süresinde itiraz edemediğinden takip kesinleştiğini, kesinleşen icra takibine itiraz edilmiş olmasına rağmen itirazın kabul görmediğini ve müvekkilinin borçlu olmadığı 14.629,41 TL'yi cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin icra takibi nedeniyle ödemiş olduğu miktara ilişkin arabuluculuk başvurusunda bulunduğunu ancak tarafların anlaşmaya varamadıklarını, açıklanan nedenlerle, öncelikle davanın kabulüne karar verilmesini, Kayseri İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyası sebebiyle cebri icra baskısı altında ödenen 14.629,41 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Dava, Kayseri İcra Dairesi ... Esas Sayılı icra dosyasında başlatılan takip nedeniyle yapılan 14.629,41 TL ödemeye ilişkin istirdat davasıdır. Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. 6100 sayılı HMK'nun 4/a Maddesine göre; "Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları" dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemeleri'nde görülür denilmektedir. Dava konusu alacağın taraflar arasında imzalandığı iddia edilen kira sözleşmesine dayanıyor olması nedeni ile Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmıştır. 6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür.Görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. HMK 138.maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/1895-1668 E-K.sayılı kararında görevsizlik nedniyle davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığına karar verilmiştir. Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Sulh Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Sulh Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Sulh Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmediğini ve-HMK 114/c maddesi uyarınca görev hususu dava şartı olduğundan, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USÛLDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna,-Karar kesinleştiğinde 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın HMK'nun 20. maddesi uyarınca görevli Kayseri Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi için Tevzi Bürosuna tevdiine, -Görevsizlik kararından sonra davaya görevli Sulh Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Sulh Hukuk Mahkemesince hükmedileceğinden bu konuda HMK 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,-Görevsizlik kararından sonra dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmemesi halinde mahkememizce verilecek ek karar ile yargılama harç ve giderleri konusunun karara bağlanmasına, ..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Tarafımızca açılan ve Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/141 E. Sayılı dosya kapsamında görülen istirdat davası hakkında görevsizlik kararı verilmiş olup kararın hukuka aykırı olduğunu, Mahkeme görevsizlik kararına gerekçe olarak 6100 sayılı Kanunun 4/a maddesini göstermiş ve kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu ifade ettiklerini, Ancak müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan sözleşmenin başlığı her ne kadar Araç ve Makina Kiralama sözleşmesi olsa da sözleşme içeriğinde aracın kullanım koşulları ve diğer detayların bulunduğunu, sözleşme içindeki düzenlemelerden birinin de araç operatörü olarak davalı tarafın personelinin çalıştırılması olduğunu, Nitekim sözleşmenin 6. Maddesinde "Mal sahibi çalıştırdığı operatörün sigortası kendine aittir." şeklinde öngörüldüğünü, söz konusu sözleşmenin tipik bir kira sözleşmesi olmadığını, makine kira sözleşmesi kapsamında operatörün de davalı tarafın işçisi olduğunu, Benzer bir durumda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/6402 E. Sayılı kararıyla şu yönde hüküm kurulduğunu, "Mahkemece hükme esas alınan sözleşmenin, şartlarını düzenleyen ilgili maddeleri göz önüne alındığında sözleşmenin şoförlü (operatörlü) araç kiralama hizmetine ilişkin olduğu anlaşıldığını, Bu itibarla, dava; hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olup taraflar arasında kira ilişkisinün bulunmadığını, o halde Mahkemece, davanın taraflarının tacir olduğu gözetilerek uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek işin esasına girilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." şeklinde hüküm verildiğini, izah edildiği üzere taraflar arasında akdedilen sözleşmenin tipik bir kira sözleşmesi olmaması, tarafların tacir olması ve söz konusu sözleşmenin iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması hususları birlikte değerlendirildiğinde taraflarınca açılan istirdat davasında asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu görüleceğini bu nedenlerle Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı hukuka aykırı olup kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dava,istirdat talebine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki davaya konu araç ve makina kiralama sözleşmesinde iş makinasının kiralanması yanında operatöründe sözleşme kapsamında yer aldığı, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre taraflar arasında karma nitelikte düzenlenen iş bu sözleşmenin şoförlü araç kiralama hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilebileceği, bu kapsamda TTK 4 ve devam maddeleri gereğince tacirler arasında düzenlenen sözleşme kapsamındaki işbu davanın ticari dava niteliğinde olduğu ve davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olacağı anlaşıldığından belirtilen nedenlerle davacı istinafı yerinde görülmekle HMK' nun 353/1-a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak taraf delilleri toplanarak,incelenip değerlendirilmek suretiyle davanın esası hakkında karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın hükmü veren mahkemeye geri gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2- HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince görevsizliğe ilişkin, KAYSERİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 18/02/2022 tarih ve 2022/141 E - 2022/128 K sayılı kararının esası incelenmeden KALDIRILARAK, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren görevli Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından istinaf başvurusu esnasında yatırılan 80,70 TL istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvuru harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-HMK'nun 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; HMK'nın 359/4 maddesi gereğince de karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 353/1-a.3 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.