T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/397
KARAR NO: 2022/421
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/11/2021
ESAS NO: 2020/645
KARAR NO: 2021/986
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/02/2022
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 18/11/2021 tarih ve 2020/645 E - 2021/986 K kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan 557.000,00 TL karşılığında 92 adet büyükbaş hayvan satın aldığını, davalılara dava konusu hayvanlara karşılık diğer davacı şirket adına kayıtlı olan 440.000,00 TL bedelli daire verilerek kalan borç için ... vadeli 60.000,00 TL bedelli ve ... vadeli 57.000,00 TL bedelli iki adet bono imzaladıklarını ancak davalı tarafça söz konusu büyükbaş hayvanların 70 adedinin resmi devir işlerinin gerçekleşmediği gibi 22 adedinin de davalılara ait olmadığını öğrendiğini, dolayısıyla davalılara verilen 60.000,00 TL bedelli bono karşılığında davalılara herhagibir borcunun olmadığının tespiti ile davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinden bırakılmasını talep ve dava etmiştir.Davalılar tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Tüm bu çerçevede davacıların iddia ettiği üzere 21/01/2020 tarihinde yapılan satış protokolü sonucunda alacağın sözleşme gereği senede bağlandığı, vadesi gelmiş bulunan 30/09/2020 tarih ve 60.000,00-TL bedelli emre yazılı senetten ötürü davacıların davalılara herhangi bir borcu bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne, davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ile bu tutar ödenmiş olduğundan 60.000,00-TL ödemenin davalılardan istirdadı ile davacılara verilmesine -DAVANIN KABULÜ İLE; 20/01/2020 düzenleme tarihli, düzenleme yeri Kayseri, vade tarihi 30/09/2020, keşidecisi ... Sanayi Tic. AŞ olan, lehtarı ... olan, 60.000,00-TL bedelli emre yazılı senet yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine, bu tutar ödenmiş olduğundan 60.000,00-TL'nin DAVALILARDAN İSTİRDADI İLE DAVACILARA VERİLMESİNE, ..." şeklinde karar verilmiştir.Bu karara karşı davalılar vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle;yerel mahkemenin18/11/2021 tarihli gerekçeli kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu , dava menfi tespit davası olarak açıldığını karar aşamasında itirdat davasına çevrildiğini, davacı davasını menfi tespit davası olarak açtığını, dava basit yargılama usulüne tabi olup dilekçeler aşamasının tamamlanması ile tahkikata geçildiğini bu aşamadan sonra dava türünün değiştirilmesi mümkün olmadığını menfi tespit davası son duruşmada davacı vekilinin beyanı ile istirdat davasına çevrildiğini, işbu durum hukuka aykırı olup kararın bozulması gerektiğini, kaldı ki davacı tarafça yapılmış bir ıslah da bulunmadığını, yerel mahkemenin 28/09/2020 tarihli ara kararında davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu yönünde karar verilmiş ancak eksiklik giderilmeden davaya devam olunduğunu dava davacı şirket yönünden işlemden kaldırılmış olmasına karşın bu husus göz ardı edilerek hatalı hüküm kurulduğunu davacı tarafça hazırlanan yemin metni hatalı olup davacı tarafça düzelttirilmediğini mahkemece düzeltilen metin ise yine anlam karmaşası içermekle hukuka aykırı olup hükme esas alınması mümkün olmadığını .müvekkil ... Bingöl ilinde ikamet ettiğini katılmış olduğu ilk duruşmada davacının duruşmaya gelmemesi ve şirket yönünden davanın işlemden kaldırılması müvekkilimizce tahsilinin olmaması nedeniyle davanın tamamen işlemden kalktığı ve davacıların da parayı ödemiş olmaları nedeniyle dosyanın kapandığı yönünde hataya düşüldüğünü müvekkil daha sonra Kayseri ilinde duruşması olduğu öğrenmiş, duruşma için Bingölden Kayseriye gelmiş, adliye girişinde covid tedbirleri kapsamında yapılan ektra kontroller ve yaşanan yoğunluk nedeniyle kısa bir gecikme ile içeri girebilmiş, ancak hakkın mahkemede duruşması olduğunu bilemediği için danışmaya sormuş, burada da duruşması görülememiş, daha sonra daha önce duruşmasına girmiş olduğu mahkemeleri dolaşmış, duruşmasının olduğu salona gittiğinde ise hakime ve kaleme durumunu anlatmış ancak duruşmanın yapıldığı ve karara itiraz edebileceği söylendiğini, duruşma zabıtları incelendiğinde duruşma saatinin 10:16 olduğu ve duruşmanın 10:42 de alınarak müvekkil yokluğunda karar verildiğini adliye girişinde yaşanan aksaklıklar müvekkilinden kaynaklı olmayıp bu süreçte biraz daha anlayış gösterilmesi gerekirken müvekkil beklenmeden karar verildiğini açıklamalar ve resen göz önüne alınacak sebeplerle yerel mahkeme kararının bozularak dosyanın yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili tarafından sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; “davanın kabulü ile; 20/01/2020 düzenleme tarihli, düzenleme yeri Kayseri, vade tarihi 30/09/2020, keşidecisi ... Sanayi Tic. Aş Olan, lehtarı ... olan, 60.000,00-TL bedelli emre yazılı senet yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine, bu tutar ödenmiş olduğundan 60.000,00-Tl'nin davalılardan istirdadı ile davacılara verilmesine,”ne ilişkin karar verildiğini huzurdaki dava menfi tespit davası olarak açılmış olup karar aşamasında istirdat davasına çevirildiğinin söylenmesinin gerçeği yansıtmadığı ve istinaf nedeni usule aykırı olduğunu keza müvekkil ... diğer müvekkil şirketin yetkilisi olup duruşmalara iştirak ettiğini, hazırlanan yemin metninin dosya münderacatı ile doğrudan alakalı olup usul ve yasaya uygun olduğunu, bu nedenle bu yönlü itirazın haksız ve yersiz olduğunu davalının duruşmaya geldiğini, adliyedeki aksaklıktan giremediği iddiası ise gereçekle bağdaşmadığını ,mahalli mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunması nedeniyle istinaf başvurusunun usulden ve esastan reddine karar verilmesine, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştr
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacılardan ... San. A.Ş. yönünden takip edilmeyen davanın HMK 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına rağmen davacının usulüne uygun yenileme dilekçesi sunmadığı halde davanın açılmamış sayılması değerlendirilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması, diğer davacı ... yönünden ise 14.01.2020 tarihli ön inceleme duruşmasının davacıya tebliğine rağmen davacının mazeretsiz olarak duruşmaya katılmadığı halde ilgili davacı hakkında da HMK 150. Maddesi kapsamında işlem yapılarak davacı ... yönünden bu hususta ara karar tesisi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiş, belirtilen gerekçelerle davalılar istinafı yerinde görülmekle HMK'nın 353/1-a.6.maddesi gereğince kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalıların istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 18/11/2021 tarih ve 2020/645 E - 2021/986 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre esastan bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalılar tarafından yatırılan 1.025,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde davalılara iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 23/02/2022