T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/1218
KARAR NO: 2022/1173
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/01/2022
ESAS NO: 2021/567
KARAR NO: 2022/33
DAVANIN KONUSU: Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/05/2022
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 25/05/2022
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 17/01/2022 tarih ve 2021/567 E - 2022/33 K kararına karşı süresi içinde davacı / davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili ... ve ...’a ait olan; Ankara İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde bulunan taşınmaz, müvekkillerim tarafından 22/01/2020 tarihinde 4.327.000,00-TL bedelle ... Yapı Kooperatifi'nden satın alındığını, Kayseri 1. İcra ve İflas Müdürlüğü'nün 2019/1 İflas dosyası üzerinden dava dışı üçüncü şahıs ... Grup Yatırım A.Ş’nin iflasına karar verildiği ve müflis şirketin tasfiye işlemlerinin iflas masası tarafından yürütüldüğünü, müvekkillerinin dava konusu taşınmazı 22/01/2020 tarihinde 4.327.000,00-TL bedelle satın aldığını ve satış tarihinden yaklaşık 2 ay sonra 23/03/2020 tarihinde haksız ve hukuka aykırı şekilde bu taşınmaz üzerine iflas şerhi işlendiğini, Kayseri 1. İflas Müdürlüğü'nün hukuka aykırı bu kararının kaldırılması için 15/10/2020 tarihinde Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasıyla açılan davada 31/03/20201 tarihinde “... İflas idaresinin iflas masasının kanuni temsilcisi sıfatıyla iflas masasının menfaatlerini korumak ve masaya ait mal ve alacakların muhafazası için her türlü tedbiri almak zorunda olması sebebi ile tapu kaydına iflas şerhi işlenmesinde hukuka aykırı herhangi bir yön görülmediğinden şikayetin reddine” dair istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildiğini, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2021/851 Esas ve 2021/826 Karar sayılı, 08/06/2021 tarihli kararında; mahkemenin kararı kesin kararlardan olduğundan istinaf başvurusunun usulden reddine karar verildiğini, ancak iflas masası tarafından alınan kararın hukuka uygun olup olmadığınının değerlendirilmediğini, Anayasanın 35. maddesinde hüküm altına alınan mülkiyet hakkı, TMK'nun 1020. maddesinde düzenlenen aleniyet ilkesi ve TMK'nun 1023. maddesinde düzenlenen tapuya güven ilkesi hiçe sayılarak müvekkillerinin mağdur edildiğini belirterek müvekkillerine ait taşınmaz üzerine işlenen iflas şerhinin hukuka aykırı olduğunun tespitiyle kaldırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı müflis şirket iflas idaresi memurlarına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı iflas idaresi vekili duruşmaya katılmış ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... Tüm bu hukuki açıklamalar ışığında maddi hadisede; dava dilekçesi incelendiğinde, davacıların Ankara İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde bulunan taşınmazı, 22/01/2020 tarihinde 4.327.000,00-TL bedelle ... Yapı Kooperatifi'nden satın alıkları ve adlarına tapuda kayıtlı olan taşınmazın tapu kaydına İcra ve İflas Müdürlüğü'nce işlenen iflas şerhinin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile bu iflas şerhinin kaldırılmasını bu davada istedikleri görülmektedir. Taşınmazın tapu kaydına İcra ve İflas Müdürlüğü'nce işlenen iflas şerhinin hukuka aykırılı olduğunun tespiti ve kaldırılması istemi, mahiyeti itibarı ile İcra ve İflas Müdürlüğü'nün işlemini şikayettir. ... Görev hususu HMK'nun 114/1-c. maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gereken bir husustur. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davaya konu edilen talebin, davacılar adına tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydına İcra ve İflas Müdürlüğü'nce işlenen iflas şerhinin hukuka aykırı olduğunun tespitin ile bu iflas şerhinin şikayet yolu ile kaldırılmasına istemine ilişkin olduğu, İİK'nun 4. maddesi gereğince şikayet konusu işlemin iptali talepleri söz konusu işlemi yapmış olan icra ve iflas dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesinde incelenip değerlendirilmesi ve karara bağlanmasının gerektiği, bu halde davayı görmeye mahkememizin görevli olmadığı, icra hukuk mahkemesinde görülmesi gereken dava niteliğinde olduğu, görev hususunun öncelikli dava şartı olduğu ve diğer dava şartlarının görevli mahkemede değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle, davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine, Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli Kayseri İcra Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; iflas idaresinin karar ve işlemlerine karşı açılacak davalarda görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, bu konuda Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da mevcut olduğunu, dava konusu olayın esastan incelenmesi gerektiğini, dava konusu olayda esas meselenin dava dışı üçüncü şahıs ... Grup Yatırım A.Ş.nin iflası nedeniyle satış tarihinden yaklaşık 2 ay sonra müvekkillere ait taşınmaza iflas şerhi işlenmesinin hukuka aykırı olduğunu, iflas masası tarafından alınan kararın hukuka uygunluk denetiminin yapılamadığını, müvekkillere ait taşınmaz üzerine konulan iflas şerhi, Anayasanın 35.maddesinde hüküm altına alınan mülkiyet hakkı, TMK'nın 1020.maddesinde düzenlenen aleniyet ilkesi ve TMK'nun 1023.maddesinde düzenlenen tapuya güven ilkesinin ihlali olduğunu, tüm anayasal ve yasal düzenlemeler ile yüksek yargı kararlarına aykırı şekilde, müvekkilleri tarafından satın alınan taşınmaz üzerine satın alma tarihinden sonra ve müvekkiller ile hiç bir bağlantısı olmayan bir şirketin iflası nedeniyle iflas şerhi işlendiğini, istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, haklı davanın kabulüne, müvekkillerine ait taşınmaz üzerine işlenen iflas şerhinin hukuka aykırı olduğunun tespitiyle kaldırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, davacılar adına tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydına İflas Masası tarafından işlenen iflas şerhinin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile bu iflas şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava konusu taşınmazın davacılar tarafından 22/01/2020 tarihinde dava dışı ... Yapı Kooperatifi'nden satın alındığı, taşınmazın satın alınmasından yaklaşık iki ay sonra İflas İdaresinin 11.10.2019 tarih 20 nolu kararı gereğince davalı ... Grup Yatırım A.Ş’nin iflası nedeniyle taşınmazın tapu kaydına iflas şerhi işlendiği, söz konusu işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle söz konusu kararın kaldırılması amacıyla davacılar tarafından 15.10.2020 tarihinde Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasıyla açılan davanın 31.03.20201 tarihinde “İflas idaresinin iflas masasının kanuni temsilcisi sıfatıyla iflas masasının menfaatlerini korumak ve masaya ait mal ve alacakların muhafazası için her türlü tedbiri almak zorunda olması sebebi ile tapu kaydına iflas şerhi işlenmesinde hukuka aykırı herhangi bir yön görülmediğinden şikayetin reddine” karar verildiği, söz konusu kararın Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2021/851 E., 2021/826 K. sayılı kararıyla, mahkemenin kararının kesin kararlardan olduğundan istinaf başvurusunun usulden reddine karar verildiği, bunun üzerine davacılar tarafından eldeki davanın açıldığı, davalı Tasfiye Halinde ... Grup Yatırım A.Ş ile dava dışı ... Yapı Kooperatifi arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, ... Yapı Kooperatifi tarafından davalı şirket aleyhine Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan dava nedeniyle davalı İflas İdaresi tarafından tedbiren tüm taşınmazlar üzerine iflas şerhi konduğu, ancak işlem tarihi itibarıyla taşınmazın ... Yapı Kooperatifi adına kayıtlı olmadığı, alacaklıdan mal kaçırıldığı iddiasıyla tedbiren söz konusu şerhin konulduğu, dar yetkili İcra Mahkemesi kararlarının, eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturmasının söz konusu olmadığı, İflas İdaresinin karar ve işlemlerine karşı açılacak davalarda Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu bu nedenlerle Mahkemece davanın esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken yanılgılı sebeplerle davanın görevsizlik yönünden usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşıldığından bu yönden davacı tarafın istinafının yerinde olması nedeniyle HMK 353/1-a-3 gereğince, davanın esası incelenmeksizin hükmün bu yönden kaldırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğine Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde görevli olmasına rağmen görevsizlik kararı verilmiş olması ve bu nedenle de uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle davanın esası incelenmeden sözkonusu görevsizliğe ilişkin usulden ret kararının kaldırılarak, davanın/uyuşmazlığın esası hakkında yargılama yapılmak ve bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının İstinaf Başvurusunun KABULÜ ile,
2-HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 17/01/2022 tarih ve 2021/567 E - 2022/33 K sayılı nihai kararının esası incelenmeksizin KALDIRILMASINA,
3-İstinaf edilen kararın esası ve sair istinaf sebepleri incelenmeden HMK nun 353/1-a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmış olmakla, mahkemece davaya bakılıp esastan bir karar verilmek üzere davanın esastan yeniden görülmesi için dosyanın görevli KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİne GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacının istinaf aşamasında yapmış olduğu istinaf posta/yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvuru harçlarının ilk derece mahkemesince yapılacak yargılama sonunda verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 353/1-a.3 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/05/2022