T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/1494
KARAR NO: 2021/1657
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:16/06/2021
ESAS NO:2020/472
KARAR NO: 2021/439
DAVANIN KONUSU: Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/10/2021
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 07/10/2021
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 16/06/2021 tarih ve 2020/472 E - 2021/439 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin... plaka sayılı özel halk otobüsü ile şehir içi yolcu taşımacılığı yaptıklarını, kar ve zararı davacılara ait olmak üzere 2002 yılında ... Belediyesinin yapmış olduğu 2886 sayılı Devlet İhale Yasası'na göre yapılmış ve sözleşmeye bağlanmış olan ihale yoluyla 49 yıllığına kiraya verilen 28 adet hattan 1 tanesini ihale bedeli olan 283.000,00-TL ödenmek suretiyle davacıların hak sahibi olduğunu, ihale tarihinden 01/01/2005 tarihine kadar geçen sürede bu hatta çalıştıklarını, ancak 01/01/2005 tarihinden itibaren 5216 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi ile ... Belediyesi denetiminde çalıştırılmaya başladıklarını ve bu Yasa gereği Büyükşehir Belediyesince yolcu potansiyeli ve dolayısıyla geliri düşük olan diğer hatlarda dönerli olarak çalıştıklarını, ihale ile aldıkları ...-Kayseri hattında çalışma haklarının kısıtlandığını, bu nedenle daha az gelir elde ettiklerini belirterek 01/01/2005 tarihinden 03/08/2017 tarihine kadar uğramış oldukları müsbet zararın hesaplanarak ödenmesi için davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na müracaat ettiklerini, ancak olumlu bir sonuç alamadıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00-TL zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aynı konulara ilişkin olarak İdari Yargıda 2005 yılında iki adet, 2008 ve 2010 yıllarında birer adet olmak üzere 4 kez dava açtığını, açılan bu davaların reddedildiğini ve kesinleştiğini, bu kararlarda özetle ulaşımın tek elden yapılmasının 5216 sayılı Yasa gereği bir zorunluluk olduğu, ... Belediyesi'nin havuz sistemi kurarak ulaşımın kendi bünyesinde tek elden yapılmasında hukuka aykırılığın olmadığı, davacının kazanılmış hakkının kaybolmadığı ve bu konuda sözleşmeden doğan haklarının zarar görmediğinin belirtildiğini, sistemdeki tüm otobüslerin tüm hatlarda dönüşümlü olarak çalıştıklarını, toplu taşıma hizmetlerinin tek elden yapılmasının 5216 sayılı Yasa'nın 7 ve 9. maddeleri gereğince bir zorunluluk olduğunu, bu konuda kesin hüküm bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İddia ve savunmalar, yapılan yargılama, toplanan deliller ve tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davacı tarafça ... Belediyesi’nden ihale ile alınan hattan kaynaklı... plakalı özel halk otobüsü ile taşımacılık yapıldığı ve Belediye tarafından kendilerine daha sonra yolcu potansiyeli ve geliri düşük hattın verilmesinden kaynaklı zararlarının oluştuğu belirtilerek dava açılmış ise de, davacılar ile ... Belediyesi arasında ... Belediyesi Denetimli Özel Halk Otobüsleri İşletme Sözleşmesi’nin 12/04/2002 tarihinde imzalandığı, sonrasında 01/01/2005 tarihinden itibaren 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre idarenin büyükşehir belediyesine geçtiği, ... Belediyesi’nce davacıların başka hatlara çalışması için yönlendirildiği, taraflar arasında imzalanan 12/04/2002 tarihli sözleşmenin 4. Maddesinde “ gelecekte belediyeler arasında toplu taşımacılık oluştuğu takdirde sözleşmeden dolayı ... Belediyesi’nin sorumluluğu yoktur.” İbaresinin bulunduğu, sözleşmenin iptaline yönelik herhangi bir kararın bulunmadığı, bu durumda taraflarca imzalanan sözleşmenin esas alınması gerektiği ve sözleşme kapsamında davacıların mevcut hat değişikliği uygulamasını başlangıçtan kabul etmiş olmaları ve kendilerine sözleşme ile yolcu ve ücret garantisi verilmemiş olması nedeni ile alacak talep edemeyecekleri anlaşılarak davanın reddine..." karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, alacak talebine ilişkindir.Dosya incelendiğinde, yargılama sırasında Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesine açılan tazminat davasının açık yargılamasının sonunda, 03/07/2018 tarih 2017/398 E - 2018/225 K sayılı kararı ile davaya bakmaya idare mahkemeleri görevli olup yargı yolu caiz olmadığından bahisle HMK'nun 114/1-b ve 115/2.maddeleri gereği davanın reddine karar verildiği, verilen kararın davacılar vekilince istinafı üzerine dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf incelemesi yapılarak 08/06/2020 tarih ve 2018/2699 E - 2020/767 K sayılı ilamı ile davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğundan HMK'nun 353/1-a.3.maddesi gereğince kararın kaldırılarak dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesine iadesine karar verildiği, Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesince 2020/161 E numarasını aldığını, Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 17/07/2020 tarih ve 2020/161 E - 2020/171 K sayılı kararı ile görevsizlik kararı vererek dosyanın Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2021 tarih ve 2020/472 E - 2021/439 K sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, bu kararın istinafı üzerine dosyanın dairemize geldiği anlaşılmıştır. Her ne kadar dava dosyası en son verilen nihai kararın karar tarihi itibariyle ve istinaf talebi yönünden dairemize gönderilmiş ise de; 694 sayılı KHK ile 5235 Sayılı Kanuna eklenen Ek 1. maddesine göre; "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25.madde uyarınca değişmesi halinde bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce İlk Derece Mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde karar tarihi itibari ile yetkili Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır."
HSK'nın 26/06/2019 tarih ve 230 karar nolu kararı ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin ve dolayısıyla mahkememizin yargı çevresine ve görevine ilişkin düzenlemenin 02/09/2019 tarihi itibariyle uygulanmasına karar verilmiş olmakla, dairemizin inceleme yetkisi ve görevi bu tarihten sonra verilen nihai ve ara kararlara ilişkindir.HMK nun 352/1-a maddesine göre ön incelemede incelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olduğunun anlaşılması halinde öncelikle karar verilir. İstinafa konu edilen ve dairemize gönderilen işbu dosyadaki nihai kararın tarihi her ne kadar 16/06/2021 ise de; T.C. YARGITAY 5. Hukuk Dairesinin,ESAS NO: 2021/1492 -KARAR NO: 2021/4814 sayılı emsal içtihadı da gözetildiğinde, Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/398 E - 208/225 Karar ve 03/07/2018 tarihli kararının istinaf edilmesi nedeniyle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin istinaf incelemesinden geçtiği ve 2018/2699 E - 2020/767 K sayılı kararın verildiği, bu karardan sonra görevli mahkemesince yargılamasına devam edilerek işbu istinafa konu nihai kararın verildiği anlaşıldığından, 5235 sayılı kanunun Ek 1 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesinin nihai kararına karşı istinaf başvurusunu inceleme yetkisinin ilk istinaf incelemesini yapmış olan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne ait olması nedeni ile dairemizin yetkisizliğine, dosyanın yetkili Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmek üzere işlemlerinin yapılması için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-5235 sayılı kanunun Ek 1. maddesi gereğince işbu istinaf kanun yoluna başvurusunu incelemek yetkisi dosyada ilk istinaf incelemesini yapmış olan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne ait olduğundan, Dairemizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Dosyanın yetkili Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan ön inceleme ile HMK nun 352/1-a maddesi uyarınca KESİN olarak, oy birliği ile karar verildi. 06/10/2021