T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/1369
KARAR NO: 2021/1734
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2021
NUMARASI: 2019/483 Esas, 2021/406 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ:15/10/2021
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:15/10/2021
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/06/2021 tarih, 2019/483 Esas, 2021/406 Karar sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının 15/11/2011 tarihli dilekçesi ile davacı kooperatife üye olduğunu, davalının bu dilekçe ile ödemeleri kabul ettiğini, davalının üyeliğe kabul edildiğini ve ... nolu üye olduğunu, davalının yaptığı ödemeler ile anasözleşme madde 61 çerçevesinde ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... parselde bulunan ... nolu daireyi erkenden teslim davalıya kooperatifin teslim ettiğini, ilerleyen zamanda inşaat yapım maliyetlerinin artması nedeni ile davacının üyelerinden anasözleşmenin 61 maddesine göre kesin maliyet bedellerinin % 10 oranında talepte bulunmak zorunda kaldığını, davalının ödemeyi yapmaması nedeni ile hakkında takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi nedeni ile arabulucuya başvurulmasına rağmen sonuç alınamadığını belirterek haksız itirazın iptali ve icra inkar tazminatı ile davacıya teslim edilen taşınmaz üzerinde tedbir konulmasının talepedildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalının tüm üyelik nedeni ile ödemelerini diğer üyelere nazaran erken yapması ile 35 nolu daireyi teslim aldığını ve ailesi ile birlikte oturduğunu, davalıya ödeme yaptığı dönemde, tüm ödemeyi yaptığı için başka bir borçtan sorumlu olmayacağının sözlü olarak söylendiğini, sonrasında anasözleşmenin 61. maddesi nedeni ile %10 oranında ödeme talep edilerek icra takibi başlatıldığını, davalının kooperatife borcu kalmadığını, tüm ödemeleri öncesinde yapıp dairesini teslim aldığını, davacının taleplerinin kötüniyetli olduğunu, dilekçede sunulan tarihsiz üye hesap tablosu başlıklı belgeyi ayrıca kabul etmediklerini belirterek haksız takip nedeni ile açılan davanın reddi ile tazminat talep ettiklerinin beyan edildiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİİlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...her ne kadar öncelikle mahkememizde erken teslim bedelinin ödenmesi amacı ile yapılan takibe itiraz üzerine itirazın iptali davası açılmış ise de, davacı vekilinin 06/05/2020 tarihli dilekçesi ile davayı genel giderler, finansman ve yönetim gideri ile erken teslim bedelinin ödenmesi amacı ile alacak davası olarak tam ıslah etmiş olmasından kaynaklı yeni talepler gereğince de inceleme yapılmış olduğu görülmüştür. Islah öncesi toplanan deliller ile 03/04/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış olup, ıslah sonrası ise bilirkişi heyetinden 12/11/2020 tarihli ek bilirkişi raporu alındığı, alınan raporun denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu değerlendirilerek, davalının üyeliğinin devamı ile bu aşamada sadece 7.982,38 TL genel gider payını ödemesi gerektiği görülmüş ve böylece davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, 7.982,38 TL genel gider alacak bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" şeklinde karar verilmiştir.
İş bu kararı davacı vekili istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin davalı üyeden 10.682,97-TL genel gider, 19.900,00-TL erken teslim bedeli olmak üzere toplamda 30.582,97-TL alacağı bulunmasına rağmen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince davalı üyenin konut teslim tutanağının 3. paragrafındaki taahhüdünün görmezden gelinerek erken konut teslimine ilişkin talebinin tamamen reddedilmesi ve finansman giderlerinin genel gider başlığı altında değerlendirilmeyerek reddedilmesinin kooperatif kanuna, kooperatif ilkelerine, müvekkili kooperatifin genel uygulamasına, eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, bu sebeple talebinin kısmi reddine ilişkin mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına ve müvekkili kooperatifin alacağı olan 30.582,97-TL'ye hükmedilmesini talep etmiştir.H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava kooperatif ana sözleşmesi 61. ve 62. maddesi uyarınca belirlenen erken teslim bedelinin tahsili amacıyla Kayseri ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.Kayseri ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı hakkında 19.160,00-TL kooperatif ana sözleşmesi 61. ve 62. maddesi uyarınca belirlenen erken teslim bedeli olmak üzere toplam 19.160,00-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak 14.06.2019 faiz başlangıç tarihli kooperatif ana sözleşmesi 61. ve 62. maddesi uyarınca belirlenen erken teslim bedeli olarak gösterildiği görülmüştür.Davacının 06.05.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı tamamen ıslah ettiği görülmüş olunup bahse konu ıslah dilekçesi incelendiğinde;30.07.2016 tarihli konut teslim tutanağı ile kooperatife ait taşınmazın davalıya tahsis edildiğini, Konutunu erken teslim alanlar için 14.05.2016 tarihli genel kurulda aylık net 250 TL, 05.08.2017 tarihli genel kurulda aylık net 300 TL, 07.04.218 tarihli genel kurulda aylık net 500 TL, 13.04.2019 tarihli genel kurulda aylık net 750 TL kira bedeli belirlendiği davalının konutunu erken teslim almasına rağmen belirtilen tutarları yatırmadığını, yine davalının 2016 yılının 8. Ayı dahil olmak üzere finansman giderleri ve genel giderleri yatırmadığını , davalının 2016 yılı için 457,35 TL 2017 yılı için 1441,46 TL 2018 yılı için 2.139,28 TL 2019 yılı için 5369,77TL, 2020 Yılı ilk üç ayı için 1247,97 TL olmak üzere toplam 10.682,97-TL genel giderlere katlanma yükümlülüğü bulunduğunu belirterek 10.682,97-TL finansman ve yönetim gideri 19.900,00-TL erken teslim bedeli olmak üzere toplam 30.582,97-TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiği görülmüştür.Kooperatif Ana sözleşmesinin 61. maddesinin Konutların erken teslimi başlıklı E fıkrası incelendiğinde; "Tüm konutların yapımı tamamlanmadan önce kura neticesinde kendisine konut tahsis edilmiş ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyeti tapusunu alarak ortaklıktan ayrılmak istemesi halinde tamamlanmış ve tahsis edilmiş konutların kesin maliyeti bedelleri belirlenerek tapusu verilebilir.Söz konusu konutlar için kesin maliyet bedeli yukarıdaki fıkralarda belirlenen esaslara uyulması ve C fıkrasında yer alan kıymet takdirinin tüm konutlar için hazırlanmış proje esas alınarak belirlenmesi suretiyle hesaplanırBu şekilde konutunu teslim almak isteyen ortaklardan ileride çıkabilecek ve tüm ortaklara yansıtılması gereken müşterek giderler ile erken konut teslimi ile sağlanan faydanın karşılığı olarak konutun teslim tarihindeki kesin maliyet bedelinin %10 ayrıca alınır." düzenlemesinin olduğu görülmüştür.Konutunu erken teslim alanlar ve alacaklar olan üyeler için 14.05.2016 tarihli genel kurulda aylık net 250 TL, 05.08.2017 tarihli genel kurulda aylık net 300 TL, 07.04.218 tarihli genel kurulda aylık net 500 TL, 13.04.2019 tarihli genel kurulda aylık net 750,00-TL kira bedeli belirlendiği sabit olup anılan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açıldığı yolunda herhangi bir iddia veya savunma ileri sürülmediği gibi, dosyaya bu hususta herhangi bir delil de sunulmamıştır. Genel kurula bakanlık temsilcisinin katıldığı, toplantı ve karar nisaplarının oluştuğu, bir başka anlatımla genel kurul kararlarının yokluk sebeplerinin bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda, genel kurullarca belirlenmiş, konutu erken teslim edilen ortaklardan alınan alacak ek aidat niteliğinde olup ortağı bağlayacağı kuşkusuzdur. (23. Hukuk Dairesi 2012/1457 Esas 2012/3513 Karar)Bununla birlikte dosyaya sunulan "konut teslim tutanağı" isimli belge incelendiğinde; Davalının Kooperatif genel kurulunca belirlenen erken teslim ile sağlanan faydanın karşılığı olarak 2016 yılında 3.000 TL olmak üzere müteakip yıllarda genel kurulca belirlenecek kira bedellerini aksatmadan ödeyeceğim şeklinde imzalı beyanının olduğu görülmüştür.Davalının davacı kooperatiften 2016 yılında 125.000,00-TL geçici maliyet bedelini ödeyerek dairesini devraldığı, davalının kooperatif üyeliğininden ayrıldığına dair dosyada herhangi bir iddia ve delilin bulunmadığı bu anlamda davalının kooperatif üyeliğinin devam ettiği, kooperatif esas sözleşmesinin 61/e maddesinde belirtilen kesin maliyet bedelinin % 10'u oranındaki ödemenin kooperatif devam ederken, ortaklıktan ayrılan üyelerin genel giderler ile erken konut teslimi nedeniyle elde ettikleri faydanın karşılığı olarak belirlendiği davacının ıslah dilekçesi ile talep ettiği erken teslim bedelinin ise kooperatif genel kurulunca 2016-2017-2018-2019 yılları için belirlenen konutunu erken teslim alan üyeler için belirlenen kira bedellerinin karşılığı olduğu bu anlamda konutunu erken teslim alıp üyelikten ayrılan üyeler ile ayrılmayan üyeler arasında eşitliğin sağlanmaya çalışıldığı görülmekle mahkemece erken konut teslim bedeli talebi yönünden davacının konutu teslim aldığı tarih belirlenerek konutu teslim aldığı tarih ile dava tarihi arasında ödemesi gereken erken teslim bedelinin (kira bedeli) bulunup bulunmadığı, bu kararın aynı durumda olan üyeler için eşit şekilde uygulanıp uygulanmadığı yine konutunu erken teslim alıp üyelikten ayrılan üyelerden kesin bedelin % 10 u oranında alacağın eşit şekilde tahsil edilip edilmediği yönünde bilirkişi raporu aldırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla davacının bu yöndeki istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davalının kooperatifte peşin ve sabit ücretli üye olmadığı, kooperatiften istifa etmediği kesin maliyet borcunu ödeyerek konutunu teslim aldığı, davacı mahkemeye verdiği 19.11.2020 tarihli dilekçesinde finansman giderini bankalara borçlanmaları nedeniyle kooperatifin ödemek zorunda kaldığı faiz olarak açıkladığı görülmekle kooperatifin 206-2017-2018-2109 yıllaraına ait genel kurul kararları bilirkişi marifetiyle incelenmek suretiyle bankalara ödenen faizin finansmanı için üyelere mali sorumluluk yüklenmesi yönünde bir kararının bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa bu kararın tüm üyeler bakımından eşit şekilde uygulanıp uygulanmadığı eşit şekilde uygulanan bir kararın bulunduğunun tespiti halinde ise davalının finansman giderlerinden de sorumlu olacağı gözetilerek bilirkişilerden ayrıntılı ve denetime açık rapor aldırılmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik rapora dayanarak bu talebin reddi yönündeki kararın usul ve yasaya olduğu anlaşılmakla davacının bu yöndeki istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla; davacı vekillinin istinaf başvurusu yerinde görülerek 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/06/2021 tarih, 2019/483 Esas, 2021/406 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden davacı taraftan tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
5-İstinaf eden davacı tarafça yapılmış istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
6-Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.15/10/2021