T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/1122
KARAR NO: 2021/1269
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2021
NUMARASI: 2020/133 Esas, 2021/545 Karar
DAVANIN KONUSU: Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/09/2021
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 08/09/2021
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 09/06/2021 tarih ve 2020/133 Esas, 2021/545 Karar sayılı ilamına karşı, davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... Ltd. Şti.'nin ve ...'ın imalathane, ihracat ve pazarlama olarak kullandığı, "..." adresinde bulunan fabrika binasının 11.02.2020 tarihinde henüz belirlenemeyen bir nedenle tamamen yandığını, aynı adreste biri şirket olan ... Ltd.Şti., diğeri gerçek kişi olan ... (aynı zamanda... Ltd.Şti.'nin yetkilisi) olmak üzere iki vergi mükellefi bulunduğunu,... Ltd. Şti'ye ait olan ve zayi olan belgelerin "2018 yılı Yevmiye Defteri (Kayseri...Noterliğinin 11.01.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli) 2018 yılı Envanter Defteri (Kayseri ...Noterliğinin 11.01.2018 tasdik tarihli... yevmiye numarası ile tasdikli) 2018 yılı Kebir Defteri (Kayseri...Noterliğinin 11.01.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli) 2018 yılı tüm alış-satış faturaları, 2019 yılı Yevmiye Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 17.12.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli) 2019 yılı Envanter Defteri (Kayseri...Noterliğinin 17.12.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli) 2019 yılı Kebir Defteri (Kayseri ...Noterliğinin 17.12.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli) 2019 yılı tüm alış-satış faturaları" olduğunu, diğer müvekkili ... işletmesinin 2013 yılından itibaren faaliyette olduğunu ve 2019 yılı sonuna kadar aradaki tüm defter, fatura ve belgeler zayi olduğunu, ...'a ait olan ve zayi olan belgelerin "2013 yılı İşletme Defteri - (Kayseri ...Noterliğinin 25.06.2013 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2013 yılı Alış-Satış Faturaları, 2014 yılı İşletme Defteri (Kayseri...Noterliğinin 10.12.2013 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2014 yılı Alış-Satış Faturaları, 2015 yılı İşletme Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 16.12.2014 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2015 yılı Alış-Satış Faturaları, 2016 yılı İşletme Defteri (Kayseri .... Noterliğinin 16.12.2015 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2016 yılı Alış-Satış Faturaları, 2017 yılı Yevmiye Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 22.12.2016 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2017 yılı Kebir Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 22.12.2016 tasdik tarihli ...yevmiye numarası ile tasdikli), 2017 yılı Envanter Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 22.12.2016 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2017 yılı Alış-Satış Faturaları, 2018 yılı Yevmiye Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 13.12.2017 tasdik tarihli... yevmiye numarası ile tasdikli), 2018 yılı Kebir Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 13.12.2017 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2018 yılı Envanter Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 13.12.2017 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2018 yılı Alış-Satış Faturaları, 2019 yılı Yevmiye Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 17.12.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2019 yılı Kebir Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 17.12.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2019 yılı Envanter Defteri (Kayseri ....Noterliğinin 17.12.2018 tasdik tarihli ... yevmiye numarası ile tasdikli), 2019 yılı Alış-Satış Faturaları" olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesinin "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenleme yer almaktadır." şeklinde düzenlendiğinden bahisle davanın kabulü ile her iki müvekkili için yukarıda yazılı olan dönemlere ait tüm defter, fatura ve belgeler için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesi Tarafından; "...Dosyaya sunulan kayıt ve belgelere göre, davacıların aynı işyerinde faaliyette bulundukları, davacının işletmesinde ... ... Daire Başkanlığı'nın 11/02/2020 tarihli tutanağında da tespit edildiği üzere yangın meydana geldiği ve bu yangın nedeniyle işletmeye ait malzemeler, ticari defter ve kayıtların zarar görüp zayi olduğu anlaşılmıştır. Bu zarar görme ve zayi olma durumunu davacı işletme sahibi 11/02/2020 tutanak tarihinde öğrenmiştir. Yasa gereği 15 günlük süre içinde yani 17/02/2020 tarihinde mahkememize işbu zayi belgesi verilmesi davasını açmıştır. Davacı tacirin zayi belgesi verilmesini istediği ticari defter ve belgeler TTK'nun 82/1 maddesinde sayılan nitelikteki ve yine aynı madde gereğince saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden olup tarihlerine göre kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğramışlardır. Mali müşavir bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacı .......Ltd. Şti şirketine ait ... seri numaraları arasındaki faturalar ile davacı ...'a... seri numaraları arasındaki faturaların muavin defter kayıtlarında bir kullanımlarının olmadığı görülmüştür. Bu faturalar yönünden talep reddedilmiştir. Yukarıda açıklanan tüm sebeplerle, TTK'nun 82. maddesindeki koşulların oluştuğu anlaşılmakla, davacıların davasının kısmen kabulüne ve bilirkişi raporunda belirtilen ticari defterler ile faturaların zıyaı nedeniyle kendisine zayi belgesi verilmesine" şeklinde karar verilmiştir. Davacılar vekili işbu kararı yasal süresi içerisinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkillerinin imalathanesinin, ihracat ve pazarlama olarak kullandığı "..." adresinde bulunan fabrika binasının, 11/02/2020 tarihinde tamamen yandığını, bu yangın nedeniyle müvekkillerinin ticari belgelerinin zayi olduğunu, bilirkişi raporunda alış-satış faturaları yönünden yorum yapılamayacağının belirtildiğini bu hususun ilk derece mahkemesi tarafından müvekkilleri aleyhine yorumlandığını ve talebinin reddedildiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, davacıların iş yerinde meydana gelen yangın sonucu zarar gören defter ve faturalara ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinden ibarettir. Davacılar vekili 11/02/2020 tarihinde çıkan yangın sonucu müvekkilleri tarafından tutulan defter, fatura ve tüm belgelerin zayi olduğundan dolayı her iki müvekkili yönünden zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece dosyaya sunulan kayıt ve belgelere göre, davacıların aynı işyerinde faaliyette bulundukları, davacının işletmesinde ... ... Daire Başkanlığı'nın 11/02/2020 tarihli tutanağında da tespit edildiği üzere yangın meydana geldiği ve bu yangın nedeniyle işletmeye ait malzemeler, ticari defter ve kayıtların zarar görüp zayi olduğunun anlaşıldığı, bu zarar görme ve zayi olma durumunu davacı işletme sahibinin 11/02/2020 tutanak tarihinde öğrendiğini, yasa gereği 15 günlük süre içinde yani 17/02/2020 tarihinde mahkemece işbu zayi belgesi verilmesi davasını açtığını, davacı tacirin zayi belgesi verilmesini istediği ticari defter ve belgelerin TTK'nun 82/1maddesinde sayılan nitelikteki ve yine aynı madde gereğince saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden olup tarihlerine göre kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradıklarını, mali müşavir bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacı ... ... .Ltd. Şti şirketine ait ... seri numaraları arasındaki faturalar ile davacı ...'a... seri numaraları arasındaki faturaların muavin defter kayıtlarında bir kullanımlarının olmadığının görüldüğü, bu faturalar yönünden talebin reddedildiğini beyan ederek TTK' nun 82. maddesindeki koşulların oluştuğu anlaşılmakla, davacıların davasının kısmen kabulüne ve bilirkişi raporunda belirtilen ticari defterler ile faturaların zıyaı nedeniyle kendisine zayi belgesi verilmesine yönünde karar verilmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, boş faturalara dayalı olarak zayi belgesi istenemeyecek olmasına göre, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde değildir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/9882 Esas 2018/2350 Karar)Açıklamalar ışığında davacıların istinaf başvurularının HMK nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 09/06/2021 tarih ve 2020/133 Esas, 2021/545 Karar sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle davacıların istinaf başvurularının H.M.K.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken istinaf karar harçları istinaf eden davacılardan peşin olarak alındığından harçla ilgili yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacılar tarafından yapılan istinaf yoluna başvuru harcı ve istinaf posta/yargılama giderlerinin davacıların üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin, harç tahsil işlemlerinin,H.M.K. 359/... maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-ç bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 08/09/2021