T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/167
KARAR NO: 2024/382
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/11/2023
ESAS NO: 2022/861
KARAR NO: 2023/1052
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 01/02/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ 14/02/2024
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2023 tarih ve 2022/861 Esas - 2023/1052 sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri Genel İcra Dairesi ... sayılı icra dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlattığını, davalı tarafından takibe itiraz edilerek durdurulduğunu, davalı kooperatife üye olduğunu, bir üye olarak sorumluluklarını tam ve eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, 31/12/2008 tarihinden itibaren kooperatifin bünyesinde bulunan hesabına düzenli olarak 28/09/2015 tarihine kadar ödemelerini yaptığını, ancak daha sonrasına ilgili tarihte Kayseri ... . Noterliğinin ... yevmiye nolu istifaname ile istifalarını sunduğunu, devam eden süreçte kooperatifin mahkeme kararı ile ödeme yasağı söz konusu olduğunu için tarafına herhangi bir ödeme yapılmadığını, kooperatife üyeliğinin bulunduğu dönemde 88.978,92-TL ödeme yaptığını, kooperatiften istifa ettikten sonra tarafına herhangi bir ödeme yapılmadığını, söz konusu borcun tarafına ödenmesi için kooperatifin ödeme yasağı kalktıktan sonra 03/12/2021 tarihinde kooperatife Kayseri .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnameyi göndererek borçlarının ödenmesini istediğini, iş bu ihtarnameye davalı tarafından cevap verilmediğini belirterek davalı kooperatifin taşınmazları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın görevli mahkemede açılmadığını, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmamış olması nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının alacağının zaman aşımına uğradığını, davacının 2015 yılında kooperatiften istifa ettiğini belirttiğini, alacaklarının 5 yılı geçmesi nedeniyle zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, ayrıca davacının faiz talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının bir alacağının varolduğunun kabulü halinde dahi bu alacaktan genel giderler düşülmeden tamamının talep edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, öncelikle usuli itirazlar nazara alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın usulden reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "....Taraf iddia ve savunmaları, yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ile az yukarıda anılan kanun maddesi ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında; davacının davalı kooperatifin üyesi iken 28/09/2015 tarihli, ... yevmiye numaralı istifanamesi ile kooperatif üyeliğinden çıktığı, 2015 yılına dair faaliyetlerin 12/06/2016 tarihinde görüşüldüğü, bu genel kurul tarihinden 1 ay sonraki tarih olan 13/07/2016 tarihinde davacı alacağının muaccel olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan mahkememizin 2015/140 Esas, 2015/367 Karar sayılı kararı ile davalı kooperatifin iflasının 13/04/2015 tarihi itibari ile 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verildiği, bu sürenin son gününün 13/04/2016 tarihine isabet ettiği, ancak davacı alacağının 13/07/2016 tarihinde muaccel olduğu az yukarıda açıklandığından bu kararda belirtilen iflas erteleme süresi içerisinde alacak henüz muaccel olmadığından zamanaşımına bir etkisinin olmadığı, mahkememizin 2016/605 Esas, 2018/754 Karar sayılı kararı ile 24/09/2018 tarihi itibari ile iflas erteleme süresinin 1 yıl süre ile uzatılmasına karar verildiği, bu karardan dolayı normalde 5 yıllık zamanaşımı süresi 13/07/2021 tarihinde dolacak iken sürenin 13/07/2022 tarihine dek uzadığı, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinin ise 26/07/2022 tarihinde başlatıldığı, alacağın dayanağının kooperatif ile üyesi arasındaki bir alacak olması nedeniyle TBK 147/4 maddesi ile Kooperatifler Kanunu 17/2 maddeleri kapsamında 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, davalı vekilinin süresinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduğu, görüldüğü üzere yukarıda bahsedilen kanun maddeleri uyarınca davacı alacağının 5 yıllık zaman aşımına uğradığı kanaatine varılmakla" gerekçesiyle davacının davasının zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İşbu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemenin karar vermeden önce davalı olan kooperatifin almış olduğu tüm genel kurul kararlarını herhangi bir şekilde incelenmediğini, taraflarınca yapılan araştırma sonucunda ulaşılan ekte sunacağı 19.06.2011 tarihli genel kurul kararında " üyelikten ayrılan üyelerin paralarının geri ödenmesinin 24 aydan önce ödenmemesini" şeklinde bir karar alındığını, hal böyle olunca saygıdeğer mahkemece hesaplanan borçlunun temerrüde düştüğü tarihte hata olduğu gibi zamanaşımı tarihinde de hata olduğunu, iş bu hususlar araştırılmadan verilen kararın taraflarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek; istinaf dilekçesinde arz ve izah olunan ve mahkemenin re'sen göz önünde bulunduracağı nedenlerle istinaf talebinin kabulüne, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 2022/ 861 E. ve 2023/ 1052 K. sayılı kararın bozularak yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise istinaf mahkemesi'nin ilk derece mahkemesi yerine geçerek huzurdaki itirazın iptali davasının kabulüne, yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar vermesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin dava şartı yokluğundan davayı reddi gerekirken davaya devam etmesinin yerinde olmadığını, dolayısıyla davanın bu sebeple de reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte şayet Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin zamanaşımı nedeniyle red kararının bozulması gerekir ise davanın dava şartı yokluğundan reddini istinafa cevap dilekçesinde arz ve izah edilen nedenlerle; davacının istinaf taleplerinin reddi ile kararın onanmasını, aksi kanaatte ise davacının dava açmadan önce dava şartı arabulucuya başvurulmaması sebebiyle davanın reddine, mahkemenin yine aksi kanaatteyse davanın esasına girilerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, kooperatif üyesinin çıkma payı alacağı ile ilgili itirazın iptaline ilişkindir.
Alacak için zamanaşımı muacceliyet tarihinden itibaren işlemeye başlar. Kooperatiften çıkan ve çıkarılan ortaklarla ilgili hesaplaşma Kooperatifler Kanunu'nun 17. ve anasözleşme 15. madde uyarınca yapılır. Bu maddelerde davacının alacağı ayrıldığı yıl bilançosunun görüşüldüğü genel kuruldan 1 ay sonra muaccel olur ve bu ödeme 3 yıla kadar ertelenebilir. Erteleme halinde muacceliyet ertelemesinin son bulduğu tarihte oluşur. Davacının talep ettiği alacak TBK’nın 147. maddesine göre 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Somut olayda davacının davalı kooperatif üyeliğinden 28.09.2015 tarihinde istifa ettiği, 2015 yılı bilançosunun görüşüldüğü 12.06.2016 tarihli genel kuruldan 1 ay sonra 12.07.2016 tarihinde alacağın muaccel olduğu anlaşılmaktadır. Davalı hakkındaki ilk iflas erteleme süresinin davacının alacağı henüz muaccel olmadığından bir etkisinin olmadığı, ikinci kez verilen iflas erteleme süresi sonrasında ise takip tarihi olan 26.07.2022 arasında 1163 sayılı Koopertifler Kanunu'nun 17/2. maddesinde düzenlenen beş yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu kabulü ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddi kararı yerinde görülmüştür.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davacı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 22/11/2023 tarih ve 2022/861 E. - 2023/1052 K. sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davacı tarafından peşin yatırılmış 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 01/02/2024