T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/150
KARAR NO: 2024/276
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2023
ESAS NO: 2016/96
KARAR NO: 2023/563
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/01/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 30/01/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih ve 2016/96 Esas - 2023/563 sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, diğer davalının kooperatifin yüklenicisi olduğu, davalı kooperatifin kesin maliyet hesabı yapıp çıkartmadan üyelerden fahiş miktarda paralar talep ettiği, bunu kabul etmeyen üyelerin kura ile adlarına çıkan dairelerinin davalı yüklenici şirkete devredildiği, davacının kooperatife bir borcu olmadığı, genel kurul kararı alınmadan daire devrinin yapılamayacağı, ... İli, ... İlçesi ... ... Ada, ... Parsel, ... nolu bağımsız bölüm numaralı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinden özetle; Davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı, zira davacının diğer davalı kooperatife karşı üyelik yükümlülüklerini yerinee getirmediği, kendilerine pasif husumetin de düşmeyeceği, iyiniyetli üçüncü kişi durumunda oldukları, davalı kooperatiften olan alacakları nedeniyle söz konusu taşınmazın kendilerine devredildiği, alacaklarının Kayseri 2. İcra Dairesinin ... , ... ve 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyaları ile sabit olduğu, davacı adına ferdileştirme yoluyla devredilen bir daire olmadığı davanın reddi ile yargıla giderler ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "......Toplanan tüm deliller, bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; Dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet itiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nun kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/B maddeye uygun yapılmamış olan raporun baz alınarak günümüze güncellenmiş olduğu, bu nedenle de kooperatifin değişik ana sözleşmesine uygun olmadığı, dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet İtiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nu hazırlayan teknik heyetten kimsenin olmaması, itiraz eden üyelere kendi aralarında temsilci seçmeleri için çağrı yapılmamış olması ve itiraz eden üye olarak rapora ismi açılan ... 'ın imzasının bulunmaması kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/C maddeye uygun olmadığı, dosyaya davalı kooperatif tarafından sunulan her iki emsal üyenin de bakiye kesin hesap maliyetine istinaden 100.871-TL ve 113.345-TL yatırması sebebi ile tapularını devraldıkları bu nedenle kooperatif uygulamasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunmadığı, davalı kooperatif davacıya ihraca yönelik ihtarlar göndermiş görünse de, ihtarlara ilişkin tebligat olmaması nedeni ile davacının kooperatif üyesi olduğu, davacının mevcut maliyet hesabına göre kooperatife borcu olduğu, mevcut maliyet hesabının geçersiz sayılması halinde ise yeniden maliyet hesabının çıkartılarak davacı ortak ile kooperatifin hesaplaşması gerekeceği gözetilerek davacının davalı kooperatife borçlu olduğu, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.İşbu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kooperatifin, davalı ...'a olan borcunu müvekkili ve diğer bir kısım üyelerin dairelerini devrederek ödemesinin herhangi bir yasal dayanağının mevcut olmadığını, kooperatifin iflası sebebiyle maliyet hesabının kesinleştirilmesinin kooperatifçe yapılması imkanı kalmamışken yerel mahkemece somut olaya uymayan yargıtay kararının emsal alınarak karar verilmesinin hatalı olduğunu, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/96 E. 2023/563 K. ve 13.06.2023 tarihli kararın gerekçe kısmında "davacının kooperatif üyesi olduğu, davacının mevcut maliyet hesabına göre kooperatife borcu olduğu, mevcut maliyet hesabının geçersiz sayılması halinde ise yeniden maliyet hesabının çıkartılarak davacı ortak ile kooperatifin hesaplaşması gerekeceği gözetilerek davacının davalı kooperatife borçlu olduğu, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı" şeklinde tespitte bulunulduğunu, fakat mahkemece yapılan bu tespitin somut olay için hatalı olduğunu, kooperatif tarafından yapılan kesin hesap maliyet raporuna itirazın kesin olarak karara bağlanmadığını, taşınmazların satımına yönelik genel kurul kararı olmadan, gerekli şartlar sağlanmadan yapılan satım işleminde davalı erkut inşaatın iyiniyetinden söz edilemeyeceğini, kooperatiflerde gayrimenkul alım satım ile ilgili şartları-azami ve asgari rakamları tespit yetkisi genel kurulda olup davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile davalı şirkete yapmış olduğu gayrimenkul satışının açıkça kanuna aykırı olduğunu, devredilen daire bedelinin ticari defterlere işlenmediğini, kooperatif tarafından yapılan ana sözleşmedeki değişikliklerin güncel yargıtay içtihatları gereğince yok hükmünde olduğunu, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/6310 E. 2022/185 K. 20.01.2022 karar tarihli Yargıtayın bu kararında belirttiği üzere ana sözleşme değişikliğine karşı iptal davası açılmasa dahi kanuna aykırı olan ana sözleşme değişikliklerinin yok hükmünde olması nedeniyle davalı Kooperatifin müvekkilinden tüm konutlar bitmeden maliyet tespiti yapıp talep etmesinin de hukuka aykırı olduğunu, hukuka aykırı şekilde talep edilen maliyeti ödemedi diye üyenin dairesinin yükleniciye devrinin de tabiki hukuksuz olduğunu, bu nedenle de yok hükmünde olan ve temel şartları sağlanmadan alınan Kooperatif Yönetim Kurulu kararı uyarınca yapılan satım işleminin bir geçerliliği bulunmadığını, kooperatif tarafından yapılan işlemlerin 1163 sayılı yasanın 23. maddesine aykırılık etmesi sebebiyle müvekkilinin tapu iptal ve tescil davası açma hakkı olduğunu, ıslah dilekçesinde Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/532 e. sayılı dosyasının celbini talep etmiş olmasına karşın bu talebin ıslah dilekçesinin yerel mahkemece hatalı değerlendirilmesi sonucu dikkate alınmadığını, davanın uzadığı süreç gayrimenkullerle ilgili esaslı fiyat değişimleri ve müvekkilinin yıllardır dişinden tırnağından artırarak yatırdığı aidatlar sebebiyle müstehak olduğu dairenin tapu iptali ve tescili davasının istinaf incelemesinde; istinaf sebeplerinin huzurda şifahen de açıklamak zarureti duyduğumuzdan istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasını, istinaf dilekçesinde detaylı olarak izah edilen ve Y.Dairenizce re'sen nazara alınacak sebeplerle; istinaf başvurusunun duruşmalı olarak yapılacak incelemesi neticesinde kabulü ile hatalı ve eksik inceleme sonucu verilen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/96 E. 2023/563 K. ve 13.06.2023 tarihli kararının kaldırılmasına, söz konusu kararın kaldırılıp yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İstinaf dilekçesinde arz ve izah edilen nedenlerle ve mahkemece re'sen nazara alınacak diğer hususlar gereğince, davacı tarafından sunulan haksız ve yasal dayanaktan yoksun istinaf taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlık davacının kooperatife karşı edimlerini yerine getirip getirmediği ve tapu iptal ve tescil şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.Dava konusu olayda; davacı, davalı ... Konut Yapı Kooperatifi üyesi olup kendisine isabet eden dairesinin de kendisine teslim edildiğini, ancak bu dairenin kooperatifin davalı yükleniciye borçlarına karşılık davalı yükleniciye satıldığını, taşınmaz tapusunun verilmediğini ileri sürerek davaya konu taşınmazın tapusunun iptal ve tescil kararı verilmesini talep etmiştir.Yargıtay yerleşik uygulamasına göre,''... kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm akçalı edimlerini yerine getirmiş olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan ortağa borca rağmen tapularının verilmiş olması halinde de davacı tapu talep edebilecektir. (Y.23HD. 13.07.2020, 2017/1239E., 2020/2574 K)'' Bu hususta bilirkişi heyetinden rapor alındığı, eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunmadığı gibi davacının kooperatife borcunun bulunduğu anlaşılmış olmakla davanın reddi yönündeki ilk derece mahkemesi kararını yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davacı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/06/2023 tarih ve 2016/96 E. - 2023/563 K. sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davacı tarafından peşin yatırılmış 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.30/01/2024