T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/135
KARAR NO: 2024/215
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/10/2023
NUMARASI: 2023/444 E. 2023/943 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/01/2024
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 26/10/2023 tarih ve 2023/444 E - 2023/943 K kararına karşı süresi içinde davalı ... ... LİMİTED ŞİRKETİ vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalılar ile hizmet alımı sözleşmesi imzaladıklarını, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, toplum iş sözleşmesi farkı ödediklerinden bahisle ödenen meblağın davalılardan rucuan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.Davalı ... Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçinin ödemeye esas tüm çalışması farklı alt işverenler nezdinde geçtiğini,, müvekkil şirkette 01.10.2019-31.12.2020 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdi iş , iş yerinin devri sebebiyle sonlandığını, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm çalışması davacı kamu kurumunda geçtiğini, feshe konu tasfiyenin sorumluluğu da asıl işverenin kamu kurumu olan davacının olduğunu, 6552 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasada yapılan değişiklikler sonrası kıdem, ihbar tazminatı ile ücret, izin, fazla mesai ve genel tatil alacakları yönünden yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu kalmadığını, tüm tazminat ve ücret alacaklarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunun tek başına sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... Ltd. Şti. ve ... Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevsizlik itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, dava dışı ... 'ın müvekkili şirkette çalışmadığı dönemlere ilişkin husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının ihbar tazminatının ve arabuluculuk ücretinin doğmasına bizzat kendisinin sebebiyet verdiğini, 3 yıldan fazla kıdemi olan işçiye 8 hafta ihbar süresi kullandırılamayacağını, ihbar tazminatı sorumluluğunun davacı idareye ait olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; Arabuluculuk görüşmelerine müvekkili şirketin vekille temsil edildiğini dava dilekçesinin müvekkili şirkete tebliği usulsüz olduğunu, dava konusu taleplerin zaman aşımına uğradığını, davacının faiz başlangıç tarihine ilişkin talebinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçinin davacı nezdinde çalıştığını, emir ve talimatlarını davacıdan aldığını, dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkeme kararında; "...Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.Somut olayda, davacı taraf ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan 24/07/2022 havale tarihli yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve sözleşmeler incelendiğinde Davacı kurum tarafında yapılan 1151,16 TL'nin davalı ... ... LTD. ŞTİ'nin, 34.515,72 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'nin, 6.981,40 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'nin, 8.726,76 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'nin, 10.212,68 TL'nin davalı ... ... LTD. ŞTİ' ve ... ... LTD. ŞTİ sorumlu olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmak sureityle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacının davasının kabulü, kısmen kabulü ile,1.151,16 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 882,57 TL'sine 25.02.2021 bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, 34.515,72 TL'nin davalı ... ... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 26.182,79 TL'sine 25.02.2021 bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, 6.981,40 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 5.295,39 TL'sine 25.02.2021 tarihinden ve bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ait 21,51 TL istemin reddine, 8.726,76 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 6.619,24 TL'sine 25.02.2021 tarihinden ve bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ait 2,90 TL istemin reddine, 10.212,68 TL'nin davalı ... ... LTD. ŞTİ' ve ... ... LTD. ŞTİ' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 16.03.2021 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun ile 4857 SAYILI İş Kanunu 112. Maddesine eklenen fıkra ile kamu ihale kanunun 62. maddesinin 1. fıkrası (e) bendi emredici nitelikte olup işçinin iş akdinin kıdem tazminatını ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermesi durumunda alacaklarından kamu kurumunun sorumlu olduğu açıkça belirtildiğini, işçinin kıdem tazminatının kim tarafından ödeneceği belirsizliğinin İş Kanunu 112. Madde kapsamında açıklığa kavuşturulduğunu, söz konusu madde kapsamında kıdem tazminatı ödemesinde kamu kurumlarının sorumlu olduğu açıkça anlaşıldığını, yürürlükte olan madde emredici nitelikte olup, işçinin kıdem tazminatı kamu kurumu tarafından ödenmesi gerektiğini, kıdem tazminatı alacağının yargılamaya muhtaçken, davacı idare tarafından doğrudan ödeme yapılmış olmasından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davacı ile yapılan sözleşme içeriğinde alacak kalemlerinin müvekkiline rücu edebileceğine ilişkin hüküm bulunmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna hükmedilecekse bile TBK M. 167. gereği, dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde çalıştığı dönemle sınırlı olarak davacı ile yarı oranda sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiğini, iş mahkemesinin davanın müvekkili şirkete ihbar edilmemesi sonucunda müvekkili şirketin hak kaybına uğradığını, müvekkilinin sorumlu olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte davacının ödeme yaptığı tarihte müvekkilinin temerrüde düştüğünden söz edilemeyeceğinden bu tarih itibariyle faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan farklardan ve tazminata esas bir aylık sürenin 35 gün olarak dikkate alınmasından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını ileri sürerek istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını, davanın müvekkili bakımından reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı idare üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;Davalı ... Ltd. Şti.'nin istinaf dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların tamamını reddettiklerini, mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, yerinde ve doğru bir karar olduğunu, davalı şirketin söz konusu hükmedilen tutarın tamamından sorumlu olduğunu beyan ederek ... Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının tahsili amacıyla eldeki davayı açtığı görülmüştür.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.(23. HD 2019/2339 Esas 2021/225 karar,: 2019/2341 Esas 2021/197 Karar)Öte yandan davalı iş verenin dava açılmadan önce temerrüde düşmediği, açılan rücuen tazminat davasıyla temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulmalıdır. (23. Hukuk Dairesi 2017/2165 Esas 2020/3172 Karar 6. Hukuk Dairesi 2021/748 Esas 2021/1046 Karar)Davalı yüklenici tacir olup, 6102 sayılı TTK'nın 19/2. maddesi gereğince taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm yoksa diğer taraf için de ticari iş sayılmaktadır. Ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesine göre avans oranında faiz istenebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/2067 Esas, 2022/2176 Karar ; 2021/2179 Esas, 2022/2226 Karar)Dava dışı işçinin davalı ... Şirketinde 01.01.2007 -01.10.2011 tarihleri arasında çalıştığı dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmaktadır.Davalı ... Şirketinin davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı ve ferilerinden işçinin şirkette çalıştığı dönemlerle( 01.01.2007 -01.10.2011 tarihleri arasında) sorumluluğu 34.517,72 TL olduğu 24.07.2023 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.Açıklamalar ve istinafa başvuranın yalnızca davalı olması ışığında mahkemece davalının işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere 34.515,72 TL tazminata hükm edilmesi usul ve yasaya uygundur. Ne var ki davalı iş verenin dava açılmadan önce temerrüde düşmediği, açılan rücuen tazminat davasıyla temerrüde düştüğü göz önüne alındığında hükm edilen tazminata dava tarihinden itibaren avans faiz hükm edilmesi gerekirken ödeme tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.Açıklamalar ışığında davalının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece ilamının kaldırılarak yeniden hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile,
2-HMK'nın 353/1-b.2.maddesi gereğice KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 26/10/2023 tarih ve 2023/444 E - 2023/943 K sayılı nihai kararının KALDIRILMASINA,
Düzeltilerek yeniden karar verilmesine, buna göre;
3-"1-Davacının davasının KABULÜ, KISMEN KABULÜ İLE,
1-1.151,16 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 882,57 TL'sine 25.02.2021 bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,
2-34.515,72 TL'nin dava tarihi olan 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
3-6.981,40 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 5.295,39 TL'sine 25.02.2021 tarihinden ve bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ait 21,51 TL istemin reddine,
4-8.726,76 TL'nin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 6.619,24 TL'sine 25.02.2021 tarihinden ve bakiyesine ise 24.11.2021 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ait 2,90 TL istemin reddine,
5-10.212,68 TL'nin davalı ... ... LTD. ŞTİ' ve ... ... LTD. ŞTİ' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 16.03.2021 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına,
6-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 4.207,05 TL harcın (davalı ... ... Ltd. Şti. 596,13 TL ile, davalı ... .... Ltd. Şti. 2.357,76 TL ile, davalı ... .. Ltd. Şti. 476,90 TL ile, davalı ... .... Ltd. Şti. 269,85 TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti.ve
davalı ... .... Ltd. Şti. 697,62 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan bilirkişi, posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.655,00 TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 2.652,00 TL'sinin (davalı ... ... Ltd. Şti. 375,52 TL ile, davalı ... .... Ltd. Şti. 1.486,14 TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti. 300,73 TL ile, davalı ... .... Ltd. Şti. 49,32 TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti.ve davalı ... .... Ltd. Şti. 439,96 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine, artan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı taraflarca yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
9-AAÜT'ye göre hesap edilen 1.151,16 TL vekalet ücretinin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
10-AAÜT'ye göre hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
11-AAÜT'ye göre hesap edilen 6.981,40 TL vekalet ücretinin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
12-AAÜT'ye göre hesap edilen 8.726,76 TL vekalet ücretinin davalı ... .... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
13-AAÜT'ye göre hesap edilen 10.212,68 TL vekalet ücretinin davalı ... ... LTD. ŞTİ' ve ... ... LTD. ŞTİ' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
14-AAÜT'ye göre hesap edilen 2,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... Ltd. Şti.'ye verilmesine
15-AAÜT'ye göre hesap edilen 21,51 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... .... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
16-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, "
4-İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde istinaf başvurusunda bulunan davalıya iadesine,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan 297,00 TL tebligat/posta giderinin ve 738,00TL istinaf yoluna başvuru harcının davacıdan alınarak istinaf eden davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ ne verilmesine,
6-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
7-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 25/01/2024