T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/186
KARAR NO: 2024/180
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/12/2023 ARA KARAR
NUMARASI: 2023/681Esas
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/01/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 24/01/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 14/12/2023 tarihli ve 2023/681 Esas sayılı ARA KARARINA karşı , davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davaya konu çeke ilişkin açmış olduğumuz kıymetli evrakın iptali davasının Kayseri BAM 6.HD 2023/1712 E. 2023/1759 K. Sayılı kararı ile çekin istirdatı davası nedeniyle konusuz kaldığına yönelik karar verildiğini, davanın konusuz kalması nedeniyle çeke ilişkin konulan ödeme yasağının da kaldırıldığını, Kayseri BAM 6.HD'nin çeke ilişkin ödeme yasağı konulmasına ilişkin taleplerine karşılık bölge adliye mahkemesi tarafından asıl davanın görüldüğü mahkemenin dosyasında karar verilmesi gerektiği yönünde hüküm kurduğunu, her ne kadar çeke konu yapılan icra takibine ilişkin tedbir kararı verilmiş ise de çeke ilişkin ödeme yasağı ile icra takibinin durdurulması tedbiri farklı müeyyidelere ve sonuçlara tabi olduğunu, mahkeme tarafından verilen tedbir kararının çekin bankaya sunulması halinde çekin ödenmesinin önüne geçmediğini, bu doğrultuda çeke ilişkin ödeme yasağı taleplerinin olduğunu, bu nedenle Kayseri BAM 6.HD kararı doğrultusunda davaya konu Halkbank ... Şubesine ait, ... Seri numaralı, ... vade tarihli, keşidecisi ... olan, 250.000,00 TL bedelli çeke ödeme yasağı konulmasına ve kararın ilgili bankaya bildirilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :" Somut uyuşmazlık yapılan genel açıklamalar ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Halkbank ... Şubesine ait, ... Seri numaralı, ... vade tarihli, keşidecisi ... olan, 250.000,00 TL bedelli çekin takibe konulduğu ve İİK Md. 72/3 kapsamında ödeme yasağı kararı verilemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin ödeme yasağı talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR :
1- Davacı vekilinin ödeme yasağı talebinin REDDİNE, " şeklinde ara karar kurulmuştur.
Davacı vekili işbu ara kararı yasal süresi içerisinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle ; Dava konusu çeke ilişkin Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1329 E. Sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını, çekin bankaya ibrazı sonrası çekin istirdatı konulu Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/681 E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, çekin zayi dosyasında mahkeme ödeme yasağını kaldırarak davanın reddine karar verdiğini, yerel mahkemenin çekin istirdatı ve menfi tespit konulu davada tedbir hususunu salt icra takibi sonrası açılan menfi tespit davalarına konu İİK hükümleri nezdinde değerlendirdiğini, her ne kadar çeke konu yapılan icra takibine ilişkin tedbir kararı verilmiş ise de çeke ilişkin ödeme yasağı ile icra takibinin durdurulması tedbiri farklı müeyyidelere ve sonuçlarının tabi olduğunu, nitekim yerel mahkemece verilen tedbir kararı çekin bankaya sunulması halinde çekin ödenmesinin önüne geçmediğini, bu doğrultuda çeke ilişkin ödeme yasağı talebi zaruret haline geldiğini, davaya konu çek, kargoda çalındığını, çeki bankaya ibraz eden firma yetkilisi farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiğini, çek istirdatı dosyasında toplanan delilerde bu iddianın sübuta erdiğini, bu yolla elde edilen çeklere konu yaklaşık 150 adet icra takip dosyası tespit edildiğini, yerel mahkemenin verdiği usule aykırı kararın kaldırılmaması neticesinde açılan istirdat davası anlamını yitireceğini ve telafisi imkansız zararlar doğuracağını, bu zararın önüne geçebilmek adına (HMK 389-390, TTK 757 ve ilgili maddeler gereği) sayın mahkemenizden öncelikle ve ivedilikle tedbiren çeke ilişkin ödeme yasağının tekrar konulmasına karar verilmesini talep etme gereğini hasıl olduğunu, istinaf talebinin kabulü ile, tedbiren (Yerel Mahkemeye yatırmış olduğumuz teminatta dikkate alınarak) Halkbank ... Şubesine ait, ... Seri numaralı, ... vade tarihli, keşidecisi ... olan, 250.000,00 TL bedelli çeke ödeme yasağı konulmasına ve tedbir kararın ilgili bankaya bildirilmesine, Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/681 E. 14/12/2023 tarihli ara kararının kaldırılarak çeke ilişkin ödeme yasağı konulması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu Düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Derdest dava, İstanbul 11.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı ve çeke dayalı başlatılmış icra takibinden sonra açılmış menfi tespit talebine ilişkindir.
Yargılama sırasında davacı vekili mahkemeye UYAP'tan 13/12/2023 tarihinde sunduğu dilekçe ile , her ne kadar dava ve takibe konu çek yönünden icra takibine ilişkin tedbir kararı verilmişse de , çeke ödeme yasağı ile icra takibinin durdurulması tedbiri farklı müeyyidelere ve sonuçlara tabi olduğunu, verilen tedbir kararının çekin bankaya sunulması halinde çekin tahsilinin / ödenmesinin önüne geçmediğini , bu doğrultuda çekle ilgili ödeme yasağı yönünde de ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Mahkeme, 14/12/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiştir. Davacı vekili işbu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş olan gerekçeli ara kararda yazılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ; İşbu derdest davanın çeke dayalı başlatılmış icra takibinden sonra açılmış menfi tespit talebine ilişkin olması, dava/takip konusu çek yönünden davacı tarafça zayi nedeniyle iptal talepli açtığı hasımsız dava sonunda dairemizce 2023/1712 Esas- 2023/1759 Karar sayılı ilamla; "çek ve takip hakkında menfi tespit / iade davasının hasımlı olarak Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 2023/681 Esas sayılı işbu davanın açılmış olması nedeniyle hasımsız zayi nedeniyle çek iptali davasının konusuz kalması nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına" dair kesin olarak karar verilmiş olması , işbu 2023/681 Esas sayılı derdest davanın genel hükümlere göre hasımlı olarak açılmış aynı zamanda menfi tespit talebini de içermesi,icra takibi yönünden işbu derdest davada davacının istediği diğer ihtiyati tedbir talebinin kararının da verilmiş olması, ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin ise hasımsız zayi nedeniyle çek iptali davasının konusuyla ilgili bir ihtiyati tedbir yani geçici hukuki koruma olması nedeniyle, davacının ödeme yasağına ilişkin söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kabulü için gerek HMK 389 vd. Gerekse İİK 72. Maddeleri gereğince aranan gerekli yasal koşulları bulunmadığından söz konusu ihtiyati tedbir talebinin (çekle ilgili ödeme yasağına ilişkin) reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de , istinaf edilen ara kararı ile davacı vekilinin söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olduğundan, istinaf edilen ara kararda usul , yasa ve mevcut dosya kapsamı yönlerinden bir isabetsizlik ile aykırılığın bulunmadığı , ara kararının hukuka uygun olduğu bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2023/681 Esas sayılı, 14/12/2023 tarihli ARA KARARININ hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle davacının istinaf başvurusunun H.M.K. 'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 427,60TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 157,75TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan istinaf yoluna başvuru harcı ve istinaf posta giderlerinin derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ,
HMK 302/5 maddesi gereğince işbu ilamın kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin , harç tahsil işlemlerinin, HMK 359/4 Maddesi gereğince bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ile 391/3 bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 24/01/2024