T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2367
KARAR NO: 2024/23
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A RI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/10/2023
NUMARASI: 2022/1126 Esas- 2023/853 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/01/2024
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/10/2023 tarih ve 2022/1126 E - 2023/853 K kararına karşı süresi içinde davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlunun ortağı olan dava dışı ... , ve yine ortak olduğu dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 01.01.2018 tarihli blok taş satış sözleşmesi ve önceden devam edegelen alışverişlere istinaden 07.08.2018 tarihli 12.778,22-TL bedelli, 30.07.2018 tarihli, 47.222.30 TL bedelli, 30.06.2018 tarihli 34.411,75-TL bedelli, 30.04.2018 tarihli 20.353,23-TL bedelli, 28.02.2018 tarihli 47.093,80-TL bedelli faturalar düzenlendiğini ve bu faturalara istinaden düzenlenmiş olan çeklerle borçlu bulunduğundan Ürgüp İcra Dairesi ... ve Kayseri(Kapatılan) 8. İcra Dairesi... sayılı dosyalarla takip başlatıldığını takiplere herhangi bir itiraz olmadığından takiplerin kesinleştiğini, takipte gayrimenkul hacizleri yapıldığını ve satış işlemlerine başlanacağı sırada davalının borcu ödeme konusundaki taahhüdü üzerine haciz işlemlerinin durdurulduğunu, müvekkili ile davalı arasında 23.01.2019 tarihli protokol düzenlendiğini ve davalının ödemelerini protokole göre yapmaya başladığını, Protokoldeki son taksitin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Kayseri 8. İcra Müdürlüğü ... sayılı takip dosyası başlatıldığını, davalı takibe itiraz etmemiş ve takip kesinleştiğini, Haciz işlemlerine başlanacağı sırada davalının yine müvekkil ile görüşmesi ve ödeme taahhüdünde bulunması sonucu takipten vazgeçildiğini, Davalı taahhüt ettiği ve aradaki protokol gereği 04.04.2019 tarihinde ödemesi gereken bu son taksit ödemesini yine yapmadığı için aleyhine yeniden takip başlatıldığını, davalı ise haksız ve hukuka aykırı olarak takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek davalının haksız ve yersiz itirazının reddi ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkeme kararında; "...Bu açıklamalar ışığında dava dışı ... 'a mahkemece isticvab olunmuş, 23.01.2019 tarihli sözleşmeyi şirket temsilcisi olarak imzaladığını beyan etmiş, yine davalı ... isticvab olunmuş ve davalı isticvabında dava ve takip konusu 23/01/2019 tarihli sözleşmeye imza attığını ve fakat imza atmak zorunda kaldığını beyan etmiş dolayısıyla dava ve takip konusu sözleşme kapsamında davacının davalı hakkında bu sözleşmeye istinaden başlatmış olduğu takibin yerinde olduğu, davalının borca itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.Sözleşme ile kararlaştırılmış, likit nitelikteki alacağa haksız itiraz nedeniyle yasal koşulları oluşan icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmiştir. Davanın KABULÜ ile, Davacının davalı hakkında başlatmış olduğu Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya kapsamında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin devamına, Davacının icra inkar tazminatının kabulü ile, alacağın (51.442,47-TL) %20'si tutarında olmak üzere 10.288,49-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı tarafça yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İddia edilen sözleşmenin imzalanmış olsa da protokol metni incelendiğinde 3.kişinin borcu ödememesi halinde sorumlu olacağının ifade edildiğini, kişi tarafından borcun ödenmiş protokole konu çekin teslim alındığını, yerel mahkemece davacıya bahse konu çekin ibraz etmesini talep etmemiş çekin akıbetini araştırmadığını eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, protokol sonrasında 3.kişi tarafından protokole konu borcun ödenmiş borcun dayanağı çekin davacıdan teslim alındığını, şahsı tarafından ikinci bir ödemenin yapılmasının protokol kapsamında mükerrer ödeme hususunun ne istinaf mahkemesince ne de yerel mahkemece tartışılmadığını eksik inceleme ile karar verildiğini, mevcut protokolde borcun tamamen naklinin söz konusu olmayıp 3.kişinin ödememesi durumunda naklinin kabul edileceği ifade edildiğini, 3.kişinin borcunu ödemesinin protokole konu çekin teslim alması hususunun gözardı edilerek inceleme ile aleyhine karar verildiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava 23.01.2019 tarihli sözleşmeye istinaden Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası incelemesinde; Alacaklısının ... Ltd. Şti., borçlusunun ... olduğu, borçlu hakkında 50.000 TL sözleşme 1.442,47-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.442,47 TL alacak üzerinden 30/07/2019 tarihinde takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak 23.01.2019 tarihli sözleşme 50.000 TL tutarlı 4. Taksit ödemesi olarak gösterildiği davalı borçlu tarafından 08/08/2019 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.Mahkemece Dairemiz 2022/2312 Esas 2022/2369 Karar sayılı ilamı sonucu yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.Davacı dava dışı dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 01.01.2018 tarihli blok taş satış sözleşmesi ve önceden devam edegelen alışverişlere istinaden düzenlenmiş bulunan ticari ilişki kapsamında dava dışı şirket hakkında Ürgüp İcra Dairesi ... ve Kayseri(Kapatılan) 8. İcra Dairesi ... sayılı dosyalarla takip başlatıklarını, takiplerde gayrimenkul hacizleri yapılıp ve satış işlemlerine başlanacağı sırada davalının borcu ödeme konusundaki taahhüdü üzerine haciz işlemlerine devam edilmediğini bunun üzerine taraflar arasında 23.01.2019 tarihli protokol düzenlendiğini ve davalının ödemelerini protokole göre yapmaya başladığını ancak 04.04.2019 tarihli son taksidin ödenmemesi üzerine Kayseri 8.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını davalının ödeme taahüdü üzerine takipten vazgeçildiğini ancak davalının ödeme yapmaması üzerin Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takibe başladıklarını ileri sürmüştür.Ürgüp İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasının incelendiğinde; Alacaklısının ... Limited Şirketi, borçluların ... ve ... Ltd. Şti. Oldukları, davacı şirket tarafından borçlular hakkında 30.09.2018 vade tarihli 50.000 TL bedelli çeke dayanılarak 54.064,81-TL asıl alacak üzerinden, 30/11/2018 tarihinde takip başlatıldığı takibe dayanak çekte ... 'ın keşideci ... Şirketinin lehdar davacı ... Şirketinin son hamil konumunda oldukları görülmüştür.Kayseri 8.İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasının Uyap üzerinden incelendiğinde; Alacaklısının ... Limited Şirketi, borçluların ... ve ... Ltd. Şti. Oldukları, davacı şirket tarafından borçlular hakkında 31.12.2018 vade tarihli 50.000 TL bedelli bonoya dayanılarak 50.792 TL alacak üzerinden, takip başlatıldığı takibe dayanak bonoda ... Şirketinin keşideci ... 'ın aval, davacı ... Şirketinin son hamil konumunda oldukları anlaşılmaktadır.Kayseri 8.İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasının Uyap üzerinden incelendiğinde; Alacaklısının ... Ltd. Şti., borçlusunun ... olduğu, borçlu hakkında 50.000 TL sözleşme 147,95 işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.147,95 TL alacak üzerinden 24/04/2019 tarihinde takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak 04/04/2019 -23/01/2019 tarihli sözleşme 4. Taksit ödemesi 50.000,00 TL olarak gösterildiği, alacaklı vekili tarafından 13/09/2019 tarihli dilekçe ile dosyanın işlemden kaldırılmasının talep edildiği, icra dairesince aynı tarihte dosyanın kapatılmasına karar verildiği görülmüştür. Takibe dayanak 23.01.2019 tarihli sözleşme incele ... hakkında koydurduğu tedbirleri ve rehinleri kaldırılacağı, yine ... 'da bulunan 31.12.2018 tarih 50.000 TL bedelli, 31.01.2019 tarih 50.000 TL bedelli 28.02.2019 tarih 50.000 TL bedelli çek ve senetlerin en geç 25.01.2019 tarihinde ... 'a verileceği 23.01.2019 tarihinde tüm tedbir ve rehinlerin kaldırılacağı ödemenin ... 'ın ödeme yapmak istediği " şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.Takibe konu sözleşmede imzası bulunan ... ın davacı şirketin yetkilisi olduğu Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğünün 2021/9714 sayılı yazısından anlaşılmaktadır.Uyuşmazlığın çözümü açısından temsil ve borcun nakli konuları üzerinde durmakta fayda vardır.6098 sayılı TBK'nın "Temsilin hükmü" başlıklı 40. Maddesi incelendiğinde, Yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar.Temsilci, hukuki işlemi yaparken bu sıfatını bildirmezse, hukuki işlemin sonuçları kendisine ait olur. Ancak, karşı taraf bir temsil ilişkisinin varlığını durumdan çıkarıyor veya çıkarması gerekiyor ya da hukuki işlemi temsilci veya temsil olunandan biri ile yapması farksız ise, hukuki işlemin sonuçları doğrudan doğruya temsil olunana ait olur.Diğer durumlarda alacağın devri veya borcun üstlenilmesine ilişkin hükümler uygulanır. "şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Borcun nakli 6098 sayılı borçlar kanunu 195-200 maddelerinde düzenlenmiştir. Kural olarak borcun nakline alacaklının muvafakat etmesi gerekir. Türk Borçlar Kanunu 195. maddesine göre; borç ilişkileri dışında olan üçüncü kişi borçluya karşı borcu üzerine alma ve borçluyu borçtan kurtarma yükümlülüğü altına girer. Üçüncü kişi ile borçlu arasındaki bu ilişki alacaklı etkilemez borcun iç üstlenilmesi adını alan bu ilişki borçlu ile üçüncü kişi arasında sonuç doğurur. 3. kişi borcu eda etmezse borçlu borcunu bizzat ifa etmekle yükümlüdür. Buna karşılık 196. maddesinde düzenlenen borcun dış üstlenilmesi alacaklı ile üçüncü kişi arasında yapılır. Böyle bir sözleşme ile eski borçlu borçtan kurtulur ve borcu istenen 3. kişi borç altına girer. Diğer bir tanımla borç ilişkisi varlığını sürdürmekle birlikte borcun borçlu tarafı değişir. Borcun dış yüklenilmesi için borçlunun bir icapta alacaklarınında kabul beyanda bulunması gerekir. Karşılıklı olarak icap ve kabul beyanından sonra borcun nakli gerçekleşir ve yukarıda açıklandığı üzere borçlu borçtan kurtulur. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 21.11.2019 tarih, 2018/1521 Esas 2019/7401 Karar )Borcun yüklenilmesi hukuki niteliği itibariyle bir sözleşmedir. Alacaklı ile borcu yüklenen üçüncü kişi arasında yapılır. Borçlunun sözleşmeye katılması gerekmediği gibi buna muvafakat etmesi de gerekmez. Hatta alacaklı ve borcu yüklenen borçlunun iradesine muhalefetine rağmen böyle bir sözleşmeyi yapabilirler. (Fikret Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler 2. Cilt 5. Bası 1999 s.1237) Dairemiz 2022/2312 Esas 2022/2369 Karar sayılı ilamı sonrası beyanı alınan dava dışı Yaşar Başpınar mahkeme huzurunda; 23.01.2019 tarihli sözleşmeyi Yasa İnşaat Limited Şirketi temsilcisi olarak imzaladığını beyan etmiştir. Dairemiz 2022/2312 Esas 2022/2369 Karar sayılı ilamı sonrası beyanı alınan davalı ... mahkeme huzurunda; 23.01.2019 tarihli sözleşmeyi imzaladığını, kefil olduğu 150.000 TL'yi elden ödediğini. 4. Taksit ile ilgili çek ile ilgisinin olmadığını, çekin ... 'ın çeki olduğunu ödemek istemediğini beyan etmiştir.Bu beyanlar doğrultusunda taraflara arasında davalı ... 'ın dava dışı ... şirketinin davacı şirkete olan 200.000 Tl'lik borcunu 23.01.2019 tarihli sözleşmeyle 4 taksit halinde ödemeyi üstlendiği, bu sözleşme uyarınca ilk üç taksit olan 150.000 TL 'yi ödediği son taksidi ödemediği sabittir.Davalı istinaf aşamasında sözleşmeye konu borcun 3. Kişi tarafından ödendiğini ileri sürmüş olup ödeme savunması üzerinde durularak oluşacak sonucu göre karar verilmesi gerektiğinden davalının istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/10/2023 tarih ve 2022/1126 E - 2023/853 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde kendilerine iadesine ,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.04/01/2024