T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/1964
KARAR NO: 2023/2033
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/06/2023
ESAS NO: 2023/626
KARAR NO: 2023/621
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/11/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 21/11/2023
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2023 tarih ve 2023/626 Esas - 2023/621sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 'nun borçlusu olduğu Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas nolu icra dosyasında 45.000,00 TL alacağa yıllık reeskont faizi yerine aylık reeskont faizi ile uygulanması sonucu toplam dosya borcu üzerinden fazla ödenen bedeller düştükten sonra fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak şartıyla fazla ödenen 70.000,00 TL'nin istirdadına, borçlunun kötü niyetli olması nedeniyle görünen borcunun %20'si oranında kötü niyet tazminatı ödemesine, vekalet ücreti ve mahkeme masraflarının davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğe çıkarılmamış bu nedenle de davalı tarafın davaya cevap verebilmesi için yasal 2 haftalık süre henüz başlamamış ve davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "......Dava kapak hesabına itiraza ilişkindir. İcra İflas Kanunu'nun 4. Maddesine göre; "İcra ve iflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesi hâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkim tarafından yapılır. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcra mahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesi hâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığınca dönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetleri ve itirazları inceler, icra daireleri başkanlığı kurulmayan yerlerde bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet ve itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir.
" şeklinde olduğu ilgili hüküm gereğince bir icra dairesinin işleminden kaynaklanan şikayet ve itirazların ilgili icra dairesinin bağlı bulunduğu icra tetkik merciinin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c. maddesi uyarınca, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nın l15/2. maddesi gereğince, davanın USULDEN REDDİNE, Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Kayseri İcra Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.
İşbu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kayseri 1.Asliye ticaret mahkemesinin müvekkilinin neredeyse üç yıldır süren mağduriyetine tamda adli tatil öncesi bir yenisini ekleyen hukuka açıkça aykırı kararının bir an önce ortadan kaldırılması gerektiğini, Müvekkil aleyhine 11.10.2016 tarihinde başlatılan bonoya dayalı icra takibinde yıllık değil aylık reeskont faizi talebinde bulunulduğunu, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... nolu icra dosyası olarak devam eden dosyada aylık reeskont faizine itiraz edildiğini, icra mahkemesi nezdinde davalar açıldığını, müvekkilin borçlu olduğu başka bir dosyadan satılan gayrimenkulünün satış bedelinden artan para fahiş faizin uygulandığı davaya konu ... nolu icra dosyasına geldiğini, ödemeyi ve yanlış hesabı önlemek adına icra mahkemesi nezdinden dava açıldığını, para ödenmemesi için tedbir istenildiğini, Kayseri 1.İcra Hukuk Mahkemesi tedbir kararı vermediği için 20.06.2022 tarihinde icra müdürlüğünce alacaklıya hak etmediği lahiş faize göre 70.000,00 TI üzerinde fazla ödeme yaptığını, açtığı davalıda Kayseri 1.İcra Hukuk Mahkemesi 18.07.2022 tarihli 2022/367 E,2022/454 K.nolu kararı ile ret ettiğini, kararın tarafça istinafa götürüldüğünü, Kayseri BAM 5.Hukuk Dairesi 29,09.2022 tarihli 2022/1469 E,2022/1499 K. İle talebin esastan reddedildiğini, tarafça temyiz edilen karar halen Yargıtay 6.H.D 2023/1007 Esas ile temyiz incelemesinde olduğunu, İcra Mahkemesine açılacak davalar için ödenecek harç ticaret mahkemesine açılacak davalara göre çok düşük olmasına karşın zorunluluktan ticaret mahkemesine başvurulmak zorunda kalındığını, müvekkilin kıymeti olmayan malvarlığı var gibi görünmekte olduğundan adli yardıma başvurunca ret olur düşüncesiyle başvuramadıklarını, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliği verdiği bu kararla maddi sıkıntıdaki müvekkilin Anayasal hakkı olan hak arama özgürlüğünü de ihlal ettiğini, adaletin gecikmesine sebebiyet verdiğini, yerel mahkemenin verdiği karar usul bakımından da yanlış olduğunu, açıklanan ve dosyanın resen incelenmesi sonucunda ortaya çıkacak nedenler dikkate alınarak; Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.06.2023 tarihli 2023/626 Esas 2023/621 Karar sayılı davanın usul yönünden reddine ilişkin kararının ortadan kaldırılması suretiyle davanın kabulüyle, yargılamanın ticaret mahkemesinde devamına, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit-istirdat davasıdır.
Davacı, takip sonrasındaki faiz tutarı ve oranına itiraz ederek faiz nedeniyle fazla yapılmış olan ödeme yönünden menfi tespit ve istirdat talep etmiştir.
Davacının talebi ile icra müdürlüğünce hesaplama yapılması davacının genel mahkemelerde dava açma hakkına engel teşkil etmeyecektir. O halde davacının menfi tespit davasına konu ettiği faizin oranı, miktarı, borcunun hesaplamayı gerektirip gerektirmediği değerlendirilmesi, dava ve takip tarihi itibariyle borçlu olup olmadığı, miktarı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak HMK'nın 355. Maddesi uyarınca istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda istinaf eden davacı vekilinin istinaf sebepleri yukarıda belirtilen yönlerden yerinde görüldüğünden HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince istinafa konu edilen yerel mahkeme kararın kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 23/06/2023 tarih ve 2023/626 Esas - 2023/621 sayılı nihai kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 16/11/2023