T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/496
KARAR NO: 2024/631
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/12/2023
ESAS NO: 2022/72
KARAR NO: 2023/1113
DAVANIN KONUSU: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:06/03/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:13/03/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2023 tarih ve 2022/72 Esas 2023/1113 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davalı ... 26/12/2021 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu olağan genel kurul toplantısında, hukuka aykırı birtakım nedenlerle, gerek toplantıya bizzat katılan üyeler, gerekse vekaletle toplantıya iştirak edenler ve ayrıca bakanlık temsilcileri ile divan heyeti üzerinde oluşturmuş olduğu hileli, gerçeği yansıtmayan beyan ve birtakım iş ve eylemlerle mezkur genel kurul kararının şaibeli ve tamamen hukuka aykırı olarak alındığını, davalı kooperatifçe gerçekleştirilen ve tamamen hukuka, iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırı olan genel kurul toplantı ve kararının iptalini talep etme zarureti hasıl olduğunu, davaya konu genel kurul toplantısında, toplantıya davet edilen üyelerden bazıları sadece toplantıda davalı kooperatif menfaatine uygun karar alınabilmesi amacıyla gerçek manada üye olmayan veya üye olma iradesi bulunmayan kişilerden oluştuğunu, toplantı tarihine yakın bir zamanda üyelik kayıtları yapılarak kooperatif ve yönetime yakın olan bazı kişilerin üye yapılmış, bu kişilerin toplantıya iştiraki sağlanarak hukuka aykırı olarak lehe karar alınması cihetine gidildiğini, Mahkemece davaya konu genel kurul hazırun listesi ve ayrıca gerek toplantıya katılan asil üyeler gerekse vekaleten katılım sağlayan üyelerin, üyeliklerinin ve vekalet etmiş oldukları kişilerin vekaletlerinin hukuka uygunluğunun araştırılması gerektiğini, Kayseri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden ... tarihli genel kurul toplantı ve kararına iştirak eden tüm üyelerin listesinin celbini, toplantıya asaleten ve/veya vekaleten iştirak eden üyelerin tespiti ile vekaletnamelerinin hukuka uygunluğunun irdelenmesini diğer taraftan toplantı esnasında oy kullanan bazı üyelerin ... Blok üyesi olduğu beyan edildiğini, bu konuda da ciddi hukuka aykırılığın söz konusu olduğunu, davalı kooperatifın ... ve ... bloktan oluştuğunu, ... blok adı altında kooperatifin herhangi bir çalışmasının olmadığını, yaklaşık 13 yıldır 2 Blok'u bitirip teslim edemeyen kooperatif ve yönetiminin ...Blok adı altında 3. bir yapılanmasının bulunmadığını, söz konusu ... blok'u şayet evrak üzerinde oluşturulmuşsa da tamamen hukuka aykırı eylemlere zemin hazırlanması için oluşturulduğunu, Genel Kurul Toplantısı esnasında davacı üyelerin toplantı tutanağına şerh düşülmesini istedikleri muhalefet olunan konular hakkında olduğunu, 2018 yılında gerçekleştirilmiş olan genel kurul toplantısında ödenmeyen borçlara ilişkin %18 gecikme faizi işletilmesi kararlaştırılmışken, genel kurul kararı sonrası başlatılan bir kısım icra takibi ve itirazın iptali davalarında %9 gecikme faizi, bir kısmında ise %18 gecikme faizinin talep edilmesinin üyeler arası eşitlik kuralına aykırı olduğunu, ... Blok üyelerinden alınarak ... Blok'un yapımında kullanılmasına karar verilen aylık 1.000-TL kira bedelinin hakkaniyete uygun olmayacağını, ayrıca iptali talep edilen genel kurul kararında, ... Blok üyelerinden alınan kira bedellerinin 1.000 TL ye çıkarılması ve geciken ödemelere ilişkin uygulanacak olan gecikme faizinin yıllık %18 olacağı kararlaştırılmış olduğunu, Bu hususta alınan kararda hukuka aykırı olduğunu, iptal davasına konu Kooperatif Genel Kurul kararının hukuka aykırılığına ilişkin başkaca diğer bir neden ise 4571 sayılı Kooperatifler Kanununun 56/3. maddesine aykırı olduğunu, iptali talep edilen davalı Kooperatif genel kurul kararında, yönetim kurulunun 3 yıllığına seçilmesi ve bu süre için yönetim kurulunun yetkilendirilmesi de hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturmakta olduğunu, yaklaşık 13 yıldır devam eden ve 2 Bloktan oluşan, ...Blok'u teslim edilen ve ... Blok'un %85'i tamamlanan bir kooperatifin, bugüne kadar ... Blok'u tamamlayıp teslim etmemesi, içinde art niyeti barındırdığını, Dava dosyasına sunacakları ...ve ...Blok'un son halini gösterir fotoğraflarda da görüleceği üzere, yapımı %85 civarında bitmiş olan bir yapının tamamlanması için genel kuruldan 3 yıllığına yetki istenmesi ve bu minvalde yönetimin 3 yıl için seçilmesi hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olup, bu durum farklı menfaatlerin güdülmesinin amaçlandığının en açık kanıtı olduğunu, Kooperatifler kanununun ayrıntılı ve spesifik bir kanun olmaması, genel kurul tarafından alınan kararların kapsam ve yürütülebilirliği açısından oldukça geniş bir marja sahip olması ve ayrıca yasal düzenlemelerdeki eksiklikler, günümüzde sadece davalı kooperatif için bir mağduriyet oluşturma unsuru değil, tüm yapı kooperatifleri için mağduriyet oluşturmaya uygun bir zemin hazırladığını belirterek davalı kooperatifçe davaya konu 26/12/2021 tarihinde gerçekleştirilmiş olan genel kurul toplantısı ve kararı açıkça hukuka, iyi niyet kurallarına ve ahlaka aykırı olduğundan bahisle mezkur genel kurulu karının iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:
Davacıların kooperatife kesin hesap maliyet borcu ve aidat borcu bulunduğunu, toplantıya katılan üyelerin kooperatifin aslı üyeleri olduğunu, tüm ortakların genel kurula katılma ve genel kurulda oy kullanma hakkı bulunduğunu, toplantıya katılan bağımsız bakanlık temsilcilerinin mevcut olduğunu, Genel kurul toplantısında kooperatif üyeleri, başkanları ve yönetim kurulu üyeleri dışında bağımsız ve tarafsız, kooperatif işlemlerini denetleyen ve tüm kararların hukuk düzeni içerisinde şeffaf olarak alınmasına ve yerine getirilmesine eşlik eden denetçi konumunda Bakanlık temsilcilerinin yer aldığını, hukuka aykırı asaleten veya velayeten iştirak eden üye bulunmadığını, davacı tarafın toplantı esnasında kararlara muhalefet şerhi düşmediğini, toplantıda alınan kararlara herhangi bir itirazı olmayan tarafın dava açma hak ve yetkisi bulunmadığını belirterek öncelikle usulü itirazlarının kabulü ile haksız ve kötü niyetli davanın usulden reddine, aksi halde haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "... dinlenen tanık beyanları ve bilirkişi raporu ile ispatlandığı üzere davacıların iptalini istedikleri genel kurul kararlarının kanun ve esas sözleşmeye aykırı olarak teşekkül eden bir genel kurul toplantısında alındığı; davacıların 1163 Sayılı Kanunun 53. maddesinde açıkça belirtildiği üzere "Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri" olarak anılan genel kurul kararlarının batıl kararlar olduğundan bahisle butlanının tespiti yahut iptalini talep edebilecekleri, dava konusu genel kurul kararlarının butlan yahut kesin hükümsüz olduğu anlaşılan hallerde mahkemece bu hususun kendiliğinden araştırılması ve dikkate alınması gerektiği, anılan kararların, benimsenen bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi içeriği itibariyle kooperatifin temel yapısına, üyeler arasındaki eşitlik ilkesine zedeleyen kararlar olduğu ve aynı zamanda fason üyelerin genel kurula katılması ve davacıların karara karşı müzakere etme, olumsuz oy kullanma ve muhalefetini toplantı tutanağına geçirme haklarının zedelendiği, bu nedenle anılan genel kurul kararlarının, 6102 Sayılı TTK'nun 447. Maddesinde karşılığını bulduğu üzere "Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran" nitelikte kararlar olduğu, butlan yaptırımı ile karşı karşıya olduğu, diğer bir deyimle kesin hükümsüz oldukları anlaşılmakla davanın kabulü ile, davalı ...'nin ... tarihli genel kurulunda alınan (14) ve (15) nolu kararlarının kesin hükümsüz (batıl) olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve hüküm tesis edilmiştir. 1- Davanın KABULÜ ile, Davalı ...nin 26/12/2021 tarihli genel kurulunda alınan 14 ve 15 nolu kararlarının kesin hükümsüz (batıl) olduğunun TESPİTİNE..." dair karar verilmiştir.
İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı tarafın ...nin ... tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısı ve alınan kararların iptali için davanın ikame edildiğini, davacı tarafın ilgili tarihte yapılan toplantının ve alınan kararların iptalini istemesinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacıların kooperatife kesin hesap maliyet borcu ve aidat borcu bulunduğunu, toplantıya katılan üyelerin kooperatifin asli üyeleri olduğunu, toplantıya katılan bağımsız bakanlık temsilcilerinin mevcut olduğunu, hukuka aykırı asaleten veya vekaleten iştirak eden üye bulunmadığını, davacı tarafın toplantı esnasında kararlara muhalefet şehri düşmediğini, kooperatif genel kurulunca belirlenebilecek faiz olarının olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekilinin istinafa cevap dilekçesinden özetle; davalının istinaf başvuru ve taleplerinin reddini, tüm yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, davalının genel kurulunda ...tarihinde alınan kararların iptali istemine ilişkindir.
HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;
Dosya kapsamından uyuşmazlık konusu somut olayda, davalı taraf vekilinin mahkemece aldırılan 17.04.2023 tarihli bilirkişi heyet raporuna ayrıntılı itirazlarda bulunduğu görülmüştür. Bu durumda mahkemece dosyaya rapor ibraz eden bilirkişilerden davalı yan itirazlarını karşılar şekilde yeniden (EK) rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla; davalı vekilinin istinaf talebinin haklı ve yerinde olduğu kanaatine varılarak HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ve mahkemece tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri tüm delillerinin toplanması, gösterilen/toplanan delillerin değerlendirilmesi ve sonucuna göre esas hakkında bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. Gereğince, Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2023 tarih 2022/72 Esas 2023/1113 Karar sayılı sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince taraflarca davanın esası ile ilgili olarak sundukları delillerin toplanarak değerlendirilmesi ve yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesi ile sonucuna göre esastan bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden davalı taraf yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; HMK'nın 359/4 maddesi gereğince de karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 06/03/2024