T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/645
KARAR NO: 2024/693
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/02/2024
ESAS NO: 2024/53 D.İş
KARAR NO : 2024/54 D.İş
DAVANIN KONUSU:Delil Tespiti (D.İş)
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/03/2024
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/02/2024 tarih ve 2024/53 E - 2024/54 K kararına karşı süresi içinde talep eden ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Tespit isteyen vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2023/226 E. Sayılı dosyasında muvazaa nedeniyle tasarrufun iptali davası açılmış olduğunu, söz konusu dosyanın halen derdest olduğunu, halen derdesttir. Davalı ... . taraf dilekçesinde kısaca; "Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından diğer davalı ... aleyhine icra takibi başlatıklarını, diğer davalı ...'ın sözde mal kaçırmak amacı ile adına kayıtlı bulunan ... İli, ... İlçesi, ...Ada, ... Parselde kayıtlı ... Blok ... Kat ... numaralı depolu dükkan nitelikli bağımsız bölümün müvekkilimize devredildiğini, iş bu sebeple öncelikli olarak "Tasarrufun İptali" olmaz ise "Muvazaa nedeni ile tapu iptal ve tescil" davasını ikame ettiğini, davalı ... aleyhinde ... E. Sayılı dosyada diğer davalı tarafından icra takibine girişildiğini, müvekkili 22/05/2023 tarihinde ...'a ait ... ili, ... ilçesi, ... Mah ... Ada, ...Parsel ... Blok ...Kat, ... Numaral Depolu Dükkan nitelikli Bagimsiz Bölümü, diğer davalı, diğer davalının sahibi olduğu ancak abileri tarafından yönetilen ...'nden ve diğer davalının abilerinden olan alacağına mahsuben ve arta kalan kısmı da ödemek suretiyle satın aldığını, müvekkili dükkani satın aldıktan sonra davacı şirket yetkilisi ... 'dan ne şekilde aldığını bilmediği senetleri sonradan üzerini doldurarak müvekkilin gerçekten satın almış olduğu dükkanı, gerçekten satın aldığını bildiği halde haksız yere yeniden ele geçirmek için kötüniyetli olarak eldeki davayı ikame ettiğini, İcra dosyasına dayanak ilgili senetlerin vadelerine ve düzenlenme zamanlarına bakıldığında bu durum daha da net bir şekilde anlaşılacağını, bu noktada icra dosyasına dayanak senetlerde, ... düzenlenme tarihli alacaklısı ...'a at ... Borclusu da ... olan 4.000.000,00 TL bedelli 15/05/2023 vade tarihli senet, 23/04/2023 düzenlenme tarihli alacaklısı ...'a ait ... Borçlusu da ... olan 3.975.000,00 TL bedelli 18/05/2023 vade tarihli senet, 22/04/2023 düzenlenme tarihli alacaklısı ...'a it ... Borclusu da ... olan 4.000.000,00 TL bedelli 20/05/2023 vade tarihli senetler olduğunu, söz konusu senetler Kayseri Genel icra Müdürlüğünün ... dosya numarası ile icraya konulduğunu, müvekkilinin tapuyu aldığı tarih ile senetlerin düzenlenme tarihi ve vade tarihleri ve icra işlemine girişildiği tarihler birlikte değerlendirildiğinde görüleceğini, bu senetler ve icra işlemlerinin amacı müvekkilinin almış olduğu taşınmazı tüzel kisilik kullanmak suretiyle yeniden elinden almaya yönelik olduğu ve haricen müvekkilin işini ve düzenini bozmaya çalışmaktan ve emeğinin ürünü olan satın alma fiilini kanuna karşı hile yaparak müvekkili zarara uğratacak sekilde hal ve davranışlarda bulunmak suretiyle müvekkili dolandırmaya çalıştıklarını, bu noktada bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağını, davacı boş ve teminat amacı ile verdikleri senetleri sonradan doldurarak kanuna karşı hile yapmaya çalıştıklarını, senetlerın vade tarıhleri, tapu iktısabı yapılan tarih, düzenleme tarihi ve icra islemlerıne geçilen tarih birlikte degerlendirildisinde sırf kanuni lafzin ifasina gecebilmek amacıyla kendi emelleri doğrultusunda kullanarak kötüniyetli olarak hareket ettikleri görüleceğini, açıklanan nedenlerden dolayı ... 'nin tacir olduğu bu sebeple basiretli bir iş adamı gibi davranması gerektiğinden dolayı Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına dayanak teşkil eden senetlerin ticari defter ve kayıtlarında yer alıp almadığını ve iş bu senetlerden kaynaklı olarak davalı şirketin gerçek bir alacağının olup olmadığının tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... HMK.'nun 400. Maddesi "(1) Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir. (2) Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır. " şeklindedir. Söz konusu talebin açılacak eda davasında inceleme konusu yapılacak nitelikte olması acele tespiti gereken koşulların olmaması ve HMK md.400/2 gereğince hukuki yararı olmadığından tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. -Delil tespiti talebinin REDDİNE, ..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı talep eden vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Talep ( D .İş dosyası üzerinden ) , " ....Müvekkil aleyhinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2023/226 E. Sayılı dosyasında muvazaa nedeniyle tasarrufun iptali davası açıldığını söz konusu dosyanın halen derdest olduğunu YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİ E. 2019/3461 K. 2020/4910 Sayılı kararının emsal nitelikte karar olduğunu ... 'nin tacir olduğu bu sebeple basiretli bir iş adamı gibi davranması gerektiğinden dolayı Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına dayanak teşkil eden senetlerin ticari defter ve kayıtlarında yer alıp almadığını ve iş bu senetlerden kaynaklı olarak davalı şirketin gerçek bir alacağının olup olmadığının tespiti için iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu arz ve izah ettiğimiz ve resen göz önünde bulundurulacak nedenlerden dolayı aleyhinde tespit istenen ...'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyasına dayanak teşkil eden ve dilekçe içeriğinde vade,tanzim ve miktarları belirtilen senetlerin defterlerde kayıtlı olup olmadığı kayıtlı ise ne zaman kayıt edildiği iş bu senetlerden kaynaklı olarak gerçekten bir alacağının olup olmadığının tespiti..." talebine ilişkindir.
Mahkeme 05/02/2024 tarihli gerekçeli kararı ile delil tespiti talebinin reddine karar vermiş, tespit isteyen vekili iş bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.
HMK 341. Maddeye göre "(1) (Değişik:22/7/2020-7251/34 md.) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:
a) Nihai kararlar.
b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.
(2) Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.[42]
(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.
(4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.
(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir...." hükmü yer almaktadır
HMK 400. madde de "(1) Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir.
(2) Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır...."
HMK 403. maddeye göre de "(1) Talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk bulunan hâllerde, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın da delil tespiti yapılabilir. Tespitin yapılmasından sonra, tespit dilekçesi, tespit kararı, tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporunun bir örneği mahkemece kendiliğinden diğer tarafa tebliğ olunur. Karşı taraf tebliğden itibaren bir hafta içinde delil tespiti kararına itiraz edebilir...." şeklinde hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen yasal hükümlere/düzenlemelere ve delil tespiti talebinin reddine ilişkin verilen kararın niteliğine göre, HMK 341. maddede istinaf yoluna başvurulabilen kararlar olarak açıkça ve sınırlı olarak yazılı olan "nihai karar " lardan, "ihtiyati tedbir , ihtiyati haciz taleplerinin reddi", "bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlardan/ara kararlar"dan veya "İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlar" dan olmadığı anlaşıldığından istinaf kanun yoluna tabi değildir.
Delil Tespiti talebinin kabulüne ilişkin karara karşı HMK 403. maddesi gereğince "itiraz " yoluna başvurulabilir . Bu itiraz da delil tespiti kararını veren mahkeme/Hakimi tarafından incelenip karara bağlanır.
Mahkemece delil tespitinin reddine dair verilen kararlarına karşı ise kanun yoluna başvurulamaz. Ancak , ilgili taraf durum ve şartların değişikliğini bildirerek yeniden delil tespiti talebinde bulunabilir.
Açıklanan nedenlerle, delil tespiti talebinin reddine ilişkin verilen karara karşı HMK 341. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna başvurulmayacağından, delil tespiti talep eden taraf vekilinin söz konusu istinaf başvurusunun /dilekçesinin HMK 341 ve 352/1-ç maddeleri gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/02/2024 tarihli, 2024/53 D. İş Esas 2024/54 D. İş karar sayılı kararına karşı, delil tespiti isteyen taraf vekilince yapılan istinaf başvurusunun /dilekçesinin HMK 341 ve 352/1-ç maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-İstinaf eden ... tarafından yatırılan 421,60 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
3-İstinaf eden ... tarafından yapılan istinaf posta/yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvuru harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; HMK'nın 359/4 maddesi gereğince de karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 341 ve 352/1-ç bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 14/03/2024