T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/996
KARAR NO: 2024/1140
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/02/2024
NUMARASI: 2021/413 E. 2024/102 K.
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/04/2019
Birleşen Dava Bilgiler: Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/228 Esas
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/05/2024
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 07/02/2024 tarih ve 2021/413 E - 2024/102 K kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Asıl dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kayseri'de soba imalatı gerçekleştirdiğini, davalı firmanın da soba imalatında kullanılan pik ham maddesinin tedarikçisi olduğunu ve 30 yıla yakın bir süredir taraflar arasında ticari ilişki olduğunu, müvekkili ile davalı arasında cari hesap şeklinde çalışma olduğunu ve müvekkilinin gerek müşterilerinden aldığı gerekse kendisine ait ileri tarihli çek ve senetleri davalıya gönderdiğini, davalının da ihtiyacı oldukça müvekkiline mal gönderdiğini, tarafların kendi aralarında verilen çek ve senetler karşılığında alınan mallar üzerinde hesaplaştıklarında müvekkilinin davalı şirketten 124.095,00-TL alacaklı olduğunun ortaya çıktığını, müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarında da bu durumun mevcut olduğunu, davalıdan borcu ödemesi için defalarca kez sözlü olarak talepte bulunduğunu ancak davalının söz konusu bakiyeyi ödememesi üzerine Kayseri 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ve davalının söz konusu takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, icra takibine yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğundan bahisle davanın kabulü ile Kayseri 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına davalının vaki itirazının iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir. Asıl dosya davalısı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ticari bağlantı bulunduğunu, davacı şirketin müvekkilinden çeşitli tarihlerde hurda demir döküm malzemeleri aldığını ancak Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından anlaşılacağı üzere aldığı mallara karşılık herhangi bir ödemede bulunmadığını, bu doğrultuda davacı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin alacaklı konumda olmasına rağmen davacı şirket tarafından haksız ve mesnetsiz olarak Kayseri 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkilinin davacı firmaya herhangi bir borcu olmadığını ve aralarında gerçekleşen ticaret sebebiyle müvekkilinin davacıdan alacaklı konumda olduğunu,, müvekkilinin ticari defter kayıtlarının incelenmesi halinde davacının müvekkiline borçlu olduğunun ortaya çıkacağını, icra dosyasına yaptıkları itirazlara rağmen davacının itirazın iptali yönündeki davasının tamamen kötü niyetli olduğundan bahisle haksız ve dayanaksız davanın reddine ve ayrıca davacı tarafın icra takibinin haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/228 esas sayılı dosyasında verilen 27/09/2019 tarihli birleştirme kararı ile dava dosyası gelerek mahkememiz dosyasına eklenmiş ve yargılamaya işbu dava dosyası üzerinden devam edilmiştir.Birleşen dosya davacısı dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı firma arasında ticari bağlantı bulunduğu, davalı şirketin çeşitli tarihlerde hurda demir döküm malzemeleri aldığını, 24.11.2017 tarihli ... seri numaralı 37.230,00-TL bedelli, 29.12.2017 tarihli ... seri numaralı 45.050,00-TL bedelli, 29.12.2017 tarihli ... seri numaralı 45.730,00-TL bedelli, 29.12.2017 tarihli ... seri numaralı 46.730,00-TL bedelli faturalardan kaynaklı borcunu ödemediğini, bu nedenle Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalı tarafça itirazda bulunulduğunu takibin durduğunu belirterek, davalının haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı arasında ticari ilişki sözkonusu olduğunu, davacının davalı şirketin ihtiyacı oldukça mal gönderildiğini, dava tarafın 124.095,00-TL davacıdan alacaklı olduğunu, bu nedenle kayseri 5. İcra Müdürlüğü'nün ... eas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davacı şirketin kötü niyetli itirazının iptalini sağlamak amacıyla Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/201 esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, davalının davacı şirket ve yetkililerine sürekli olarak müşterilerinden aldığı çek ve senetleri gönderdiğini, davacı tarafın davalıya gönderilen çek ve senetleri tahsil ettiğini, ancak tahsil edilen çeklerin karşılığında davalı şirkete mal gönderimi yapılmadığını, yapılan tüm ödemelere rağmen davacı tarafça malların gönderilmemiş olmasından dolayı davalı tarafın davacı tarafa başvuruda bulunduğu ancak yine de malların gönderilmediğini belirterek, davacı tarafın davalıdan aldığı ve tahsil ettiği tüm çek ve senetlere rağmen malları göndermediği gibi üzerine kötü niyetli olarak aleyhlerine icra takibi başlattığını, bu nedenle de davacının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkeme kararında; "...Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı ve yapılan yargılama sonunda; asıl dava dosyası yönünden ... şirketinin Kayseri'de soba imalatı yaptığı, ... şirketinin ise soba imalatında kullanılan pik denilen hammaddelerin tedarikçisi olduğu, bu şekilde taraflar arasında çok uzun bir süredir(yaklaşık 30 yıl) ticari ilişkinin devam etmekte olduğu, dosya arasında bulunan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesindeki kayıtlara göre ... Şirketinin ortaklarının ... ve ... olduğu, ... şirketinin yetkilisinin ise ... olduğu, davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası ile 124.095,00-TL asıl alacak ve faiz başlangıcı 12/02/2019 olmak üzere 2.254,11-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 126.349,11-TL üzerinden cari hesap ilişkisine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, istinaf kaldırma kararı doğrultusunda davacının ticari defterlerinde kayıtlı ödemelerin dayanak belgelerinin ilgili bankadan getirtildiği, alınan bilirkişi kök ve ek raporlarına göre davacının muhasebe kayıtlarında davalının davacıya 4 adet fatura ile toplamda 174.760,00-TL tutarında fatura düzenlediği, 21/02/2019 tarihi itibariyle hesap bakiyesinin 172.095,00-TL olduğu, davacının davalıya senet ve havale olarak toplam 409.355,00-TL ödeme yapmış olduğu, ancak istinaf kaldırma kararı gereği dayanak belgesi bulunmayan ödemelerin mahsup yapılırken dışlanması gerektiği, 23/12/2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporuna göre bankalarca dosyaya sunulan belgeler toplamının 208.781,99-TL olduğu, bu tutardan fatura miktarı mahsup edildiğinde davacının alacağının 34.021,99-TL olduğu, 30.04.2018 tarihli ve 8.000,00-TL bedelli senedin ise belgesi yer almadığından davacı ödemesi olarak değerlendirilemeyeceği, bankalardan gelen ödemelerde bu ödemenin yer almadığı, bu nedenle 23/12/2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunun (2) nolu hesaplaması dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Ayrıca takipten önce ... şirketinin temerrüde düşürüldüğü ispat edilemediğinden temerrüdün takip tarihi itibariyle oluşacağı değerlendirilerek asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiştir.İcra takibine dayanak alacağın cari hesap ilişkisine dayalı olması nedeniyle likit olduğundan kabul edilen kısım yönünden İİK 67/2 maddesi uyarınca %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Reddedilen kısım yönünden davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/228 Esas sayılı dosyası yönünden ise ... şirketinin ... şirketi aleyhine başlatmış olduğu 4 adet faturaya dayalı, toplam 174.760,00-TL bedelli Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali davası olduğu, alınan raporlarla sabit olduğu üzere davalının fatura bedellerinden daha fazla ödeme yapmış olduğunun ana dosyada ispat edildiği, bu nedenle birleşen dosya yönünden ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.Birleşen davada davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve davalı ... şirketi lehine nispi vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür. Asıl dava dosyası yönünden: Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalı tarafın Kayseri 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu İTirazın kısmen iptali ile takibin 34.021,99-TL asıl alacak yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi yürütülmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, İİK 67/2 maddesi uyarınca kabul edilen alacağın %20si oranında 6.804.39-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, Birleşen Kayseri 2. ATM'NİN 2019/228 Esas sayılı dosyası yönünden: Açılan davanın reddine, Kötü niyet tazminatı talebinin reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı taraf vekillerince vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı - Birleşen Dosya davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin, dava dışı ... tarafından müvekkili firma dışında 3. Şahısların şahsi hesabına yapılan ödemeleri dikkate almış olmakla beraber bu tespit tamamen hatalı olduğunu, müvekkili şirketin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmakta olup şirket ortaklarının şirket tüzel kişiliğinden ayrı bir kişiliği olduğunu, gerçek ve tüzel kişilerin ayrı ayrı kişilikleri bulunduğunu, tüzel kişilerin şirket sahibinden veya ortaklarından dahi ayrı bir kişiliği bulunduğunu, dolayısıyla ortaklardan birine karşı yapılan ödemenin, ortağın borcu gibi ticari durumların şirket tüzel kişiliği ile bağdaştırılması kabul edilmemelidir.Hukukumuzda kabul gören Tüzel kişilik perdesi genel olarak, şirketin sorumlu olduğu bir borç veya yükümlülükten ortakların sorumlu olmaması yahut ortakların sorumlu olduğu bir borç veya yükümlülükten şirketin sorumlu olmaması anlamına geldiğini, bu sebeple yerel mahkemenin kararının hukuka aykırı olduğunu, usulüne uygun olarak tutulan müvekkili şirketin ticari defterleri ile müvekkili şirketin alacaklı olduğu ispat edilmekteyken karşı tarafın iddiasını ispat edemediğini, HMK m. 222/2-3 e göre " Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." dendiğini, bu sebeple davacı- birleşen dosya davalısının, ödeme yapmadığı faturalar nedeni ile müvekkili şirkete borçlu olduğunun bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından yerel mahkemeye sunulan faturalardan da anlaşılacağı üzere davacı- karşı davalı firmaya kesilen faturalara ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödeme yapıldığına dair de belge sunulmadığını, bu husus da bilirkişi raporu ile sabit durumda olduğunu, Usul ve yasaya uygun olarak tutulan müvekkili şirketin ticari defterleri ile müvekkili şirketin alacaklı olduğunun açık bir şekilde ortada olduğunu, yerel mahkemenin sadece bilirkişi raporunu dikkate alarak çokça hatalı hesaplamaların bulunduğu değerleri dikkate aldığını ve hatalı rapora göre hüküm kurduğunu, müvekkili şirket tarafından yerel mahkemeye sunulan faturalardan da anlaşılacağı üzere davacı- karşı davalı şirket adına kesilen faturalara ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığından davacının alacaklı olmasının söz konusu olmayıp aksine davacının, müvekkili şirkete borçlu konumda olduğunu, yerel mahkemece yeterli araştırma yapılmadan , eksik inceleme ve hatalı değerlendirme neticesinde karar verilmiş olup bu kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf taleplerinin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/413E- 2024/102 K. Sayılı kararının kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesine, asıl davacı, birleşen dosya davalısının %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına ve haksız imzaya itirazı nedeniyle %10 oranında para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı - Birleşen dosya davalı vekilince sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı - birleşen dosya davacısı şirket yetkililerine ödeme yapma maksadıyla teslim ettiği çek ve senetleri şirket adına değilde kendi isimleri adına tahsil ettiklerini, nitekim bu hususun müvekkili tarafından verilen çek ve senetlerin tahsil belgeleriyle ortaya konulduğunu, hatta söz konusu çek ve senelerin davalı firma sahipleri tarafından tahsil edildiğini, dosya içerisine gelen bilirkişi raporlarından anlaşıldığı üzere müvekkili adına düzenlenen 3 adet fatura şirket kayıtlarına işletilirken faturadan önce ya da sonra verilen hiçbir çek ya da senet ticari defterlere işlenmediğini, şirket yetkilileri tarafından kendi adlarına tahsil edildiğini, davalı - birleşen dosya davacısı faturaları ticari deftere kaydedip ödemeleri kaydetmeyerek kötüniyetli davranışla icra takibine girişmiş olup müvekkili tarafından Türkiye'nin bir çok il ve ilçesinden tüm çek ve senetlerin ödeme belgelerinin getirtilmesinin sağlanarak davalı - birleşen dosya davacısının açmış olduğu davanın reddine karar verilmesinin sağlandığını, davalı - birleşen dosya davacısının ödemeleri şirket sahipleri adına tahsil etmesi nedeniyle alacağının bulunmadığının farkında olan veya bu durumu bilebilecek durumda olduğunu, buna rağmen müvekkili hakkında icra takibi yaparak haksız kazanç elde etme gayreti içerisine girmiş olması nedeniyle kötüniyetli olduğu hususunun açıkça ortada olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararın düzeltilerek müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak kaydıyla davalı - birleşen dosya davacısının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı - birleşen dosya davacısı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.Asıl dava bakımından yapılan inceleme:Asıl dava, Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 12/02/2019 faiz başlangıç tarihli 124.095,00-TL tutarındaki cari hesap alacağına dayanılarak başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali davasıdır. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/201 esas sayılı dosyası incelendiğinde; Davacı ... Limited Şirketi'nin davalı ... Limited Şirketi hakkında Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında cari hesap alacağına dayanarak başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; Davacı ... Limited Şirketinin davalı ... Limited Şirketi hakkında 18.03.2019 tarihinde 124.095,00-TL diğer 2.254,11-TL ticari temerrüt faizi olmak üzere toplam 126.349,11-TL üzerinden ilamsız takip başlattığı, takip dayanağı olarak 12.02.2019 faiz başlangıç tarihli 124.095,00-TL tutarındaki cari hesap alacağını dayanak gösterdiği, davalı tarafından takibe borca ve faize itiraz edildiği görülmüştür.Davacı dava dilekçesinde davalıdan 30 yıla yakın süredir cari hesap şeklinde işleyen ticari ilişki bulunduğunu davalıdan aldığım mallara karşılık davacıya muavin defterlerinde belirtilen 30.04.2018 vade tarihli 8.000,00-TL tutarında senet, 31.05.2018 vade tarihli 50.000,00-TL tutarlı senet, 30.12.2018 vade tarihi 15.000,00-TL bedelli çek, 05.01.2019 vade tarihli 9.125,00-TL bedelli çek, 05.02.2019 vade tarihli 9.125,00-TL bedelli çek karşılığı ödeme, 28.02.2018 vade tarihli 60.000,00-TL bedelli çek, 30.08.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli çek, 30.09.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli çek, 30.04.2018 vade tarihli 6.500,00-TL bedelli senet, 05.08.2018 vade tarihli 12.550,00-TL bedelli senet, 30.04.2018 vade tarihli 4.000,00-TL bedelli senet, 30.04.2018 vade tarihli 6.000,00-TL bedelli senet, 30.04.2018 vade tarihli 4.000,00-TL bedelli senet, 30.05.2018 vade tarihli 6.000,00-TL bedelli senet, 30.05.2018 vade tarihli 6.250,00-TL bedelli senet, 30.05.2018 vade tarihli 8.000,00-TL bedelli senet, 30.07.2018 vade tarihli 6.250,00-TL bedelli senet, 30.08.2018 vade tarihli 6.250,00-TL bedelli senet, 30.08.2018 vade tarihli 8.000,00-TL bedelli senet, 30.10.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli senet, 30.11.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli senet, 30.09.2018 vadeli 50.000,00-TL bedelli ... numaralı çek verdiğini, ayrıca 12.02.2019 tarihinde davalı firmaya 9.125,00-TL havale yaptığını, davalının bu ödemelere rağmen kendisine mal göndermediğini, bundan dolayı davalıdan 124.095,00-TL alacağının oluştuğunu, alacağın tahsili amacıyla davalı hakkında takip başlattığını beyan ettiği görülmüştür. Davalı cevap dilekçesinde davanın hukuki dayanağının bulunmadığını, davacı ile aralarında ticari bağlantı bulunduğunu, davacının kendilerinden çeşitli tarihlerde hurda demir malzemeleri aldığını ancak Kayseri 2. İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasına konu faturalardan dolayı herhangi bir ödeme yapmadığını, kendilerinin davacıdan alacaklı olmasına rağmen davacı tarafından bu takibin yapıldığını, davacı tarafından kendilerine herhangi bir cari hesap dökümü çıkartılmadığını ve gönderilmediğini, davacıdan alacaklı olduklarını, takibe konu borcu da kabul etmediklerini beyan ettiği görülmüştür.Davacı davalıdan alacağı malzemeler karşılık önceden ödeme yaptığını ileri sürmüş Yaptığı ödemelere karşılık kendisine mal teslim edilmediğini bundan dolayı davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürmüş davalı ise davacının kendisine ödeme yapmadığını davacıya teslim ettiği faturadaki mallara karşılık davacının kendisine borcu olduğunu, Davacı tarafından şirket ortakları adına yapılan ciro ve tahsilatların şirket adına yapılmadığını ileri sürümüştür.Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı tarafından yukarıda belirtilen ödemelerin yapılıp yapılmadığı yapılmış ise bu ödemeler karşılığında davalı tarafından mal teslimi yapılıp yapılmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.Bilindiği üzere iki tarafa borç yükleyen sözleşmelere ilişkin ifa sırası, 6098 sayılı Kanun'un 97. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir. Aynı Kanun'un 207/2. maddesi de sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü oldukları hükmünü haizdir.Davacı davalıya dilekçesinde belirtilen çek ve senetler yoluyla ödeme yaptığını yani peşin ve avans olarak mal bedelini ödediği halde davalının mal teslim etmediğini davalı ise davacıya malları teslim ettiğini, davacı tarafından yapılan ödemelerin de kendisi tarafından yapılan teslimatın karşılığında olduğunu ileri sürdüğü görülmüştür.Kural aynı anda ifa ilkesi olduğuna göre davacı, taraflar arasındaki satım akdinde aynı anda ifa kuralının aksini yani veresiye bir satımın kararlaştırıldığını,ödediği bedelin ileride teslim edileceği kararlaştırılan mallara karşılık peşin ve avans olarak yapıldığını ancak buna karşılık kendisine mal teslim edilmediğini yazılı ve kesin delillerle ispat etmek durumundadır.Davacı ... Limited Şirketi'nin sunmuş olduğu belgeler dikkate alındığında; senetlerin ve ödemelerin davacı ... şirketinin yetkilisi temsilicisi tarafından yapıldığı buna karşılık ciro silsilesinde davalı ... Limited Şirketinin yer almadığı ciroların ve tahsilatların şirket ortakları ... ve ... hesabına yapıldıkları anlaşılmıştır.Davalı ... Limited Şirketi ortaklarına yapılan cirolar ve şirket ortakları tarafından yapılan tahsilatların şirket adına yapılmadığını ileri sürümüştür.Bu durumda davacı ... Şirketi tarafça dosyaya sunulan ödeme belgelerindeki ödemelerin davalı ... şirketine yapıldığını kabule imkan bulunmayıp davacı şirket bu ödemelerin davalı şirkete yapıldığını buna karşılık kendisine davalı şirketin kendisine mal teslim etmediğini dolayısıyla yaptığı ödemenin peşin ve avans ödemesi olduğunu yazılı ve kesin delillerle ispat külfeti altındadır.Davacı ... şirketinin dosyaya bu yönde yazılı deliller sunmadığı ancak dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı görülmekle mahkemece davacı ... şirketine bu hakkı hatırlatılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ve eksik inceleme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.Birleşen dava bakımından yapılan inceleme:Birleşen dava Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/201 esas sayılı dosyası ile birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/228 esas sayılı dosyası incelendiğinde; Davacı ... Limited Şirketi tarafından davalı ... Limited Şirketi hakkında Kayseri 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında faturaya dayalı olarak başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali davası olduğu görülmüştür. Kayseri 2. İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; ... Limited Şirketi tarafından ... Limited Şirketi aleyhine 06.03.2019 tarihinde 174.760,00-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak 29.12.2017 tarih ... Seri Nolu 45.050,00-TL bedelli, ... seri nolu 45.730,00-TL bedelli, ... seri numaralı 46.750,00-TL bedelli, 24.11.2017 tarih ... seri numaralı 37.230,00-TL bedelle faturaların gösterildiği görülmüştür.Davacı ... Limited Şirketi davalı ... Limited Şirketi hakkında Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/201 esas sayılı dosyasına konu Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında cari hesap alacağına dayalı olarak takip başlattığı, buna karşılık davacı ... Limited Şirketi davalı ... Limited Şirketi hakkında Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/228 esas sayılı dosyasına konu Kayseri 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında faturaya dayalı takip başlattığı görülmüştür.Davacı birleşen davalı ... Ltd. Şti' nin ticari defterleri incelendiğinde; davalı birleşen dava davacısı ... Ltd. Şti' nin Kayseri 2. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ettiği 29.12.2017 tarih, ... seri numaralı 45.050,00-TL bedelli, ... seri nolu 45.730,00-TL bedelli, ... seri numaralı 46.750,00-TL bedelli, 24.11.2017 tarih... seri numaralı 37.230,00-TL bedelli faturaların defterlerde kayıtlı olduğu, bu faturaların BA formu ile vergi dairesine bildirildiği görülmüştür.Davacı ... Limited Şirketi'nin ticari defterleri incelendiğinde; 30.04.2018 vade tarihli 8.000,00-TL tutarında senedin, 31.05.2018 vade tarihli 50.000,00-TL tutarlı senedin, 30.12.2018 vade tarihi 15.000,00-TL bedelli çekin, 05.01.2019 vade tarihli 9.125,00-TL bedelli senedin, 05.02.2019 vade tarihli 9.125,00-TL bedelli senedin, 28.02.2018 vade tarihli 60.000,00-TL bedelli çekin, 30.08.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli çekin, 30.09.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli çekin, 30.04. 2018 vade tarihli 6.500,00-TL bedelli senedin, 05.08.2018 vade tarihli 12.550,00-TL bedelli senedin, 30.04.2018 vade tarihi 4.000,00-TL bedelli senedin, 30.04.2018 vade tarihli 6.000,00-TL bedelli senedin, 30.04.2018 vade tarihli 4.000,00-TL bedeli senedin, 30.05.2018 vade tarihli 6.000,00-TL bedelli senedin, 30.05.2018 vade tarihli 6.250,00-TL bedeli senedin, 30.05.2018 vade tarihli 8.000,00-TL bedelli senedin, 30.07.2018 vade tarihli 6.250,00-TL bedelli senedin, 30.08.2018 vade tarihli 6.250,00-TL bedelli senedin, 30.08.2018 vade tarihli 8.000,00-TL bedelli senedin, 30.10.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli senedin, 30.11.2018 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli senedin, 30.09.2018 vadeli 50.000,00-TL bedelli ... numaralı çekin, 12.02.2019 tarihinde davalı ... hesabına 9.125,00-TL tutarlı havalenin, 10.05.2019 vade tarihli 24.000,00-TL bedelli çekin, 20.06.2019 vade tarihli 24.000,00-TL bedelli çekin kayıtlı olduğu görülmüştür.Bununla birlikte davalı ... şirketi tarafından 31.05.2018 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli senet ile 30.09.2018 vade tarihli 12.500,00-TL bedelli senedin iade edildiği görülmüştür. Bilirkişi tarafından düzenlenen 23.12.2019 tarihli raporda; davacı ... Limited Şirketi'nin defterlerine kayıtlı ödemelerden 130.875,00-TL'lik kısmının dayanak belgelerinin olduğunun belirtildiği, buna karşılık 12.12.2020 tarihli ek raporda 330.000,00-TL'lik ödemenin dayanak belgelerinin olduğunun belirtildiği görülmüştür.Dairemiz : 2021/627 Esas 2021/813 Karar sayılı ilamı sonrası aldırılan 06.06.2022 tarihli kök 02.06.2023 tarihli ek 26.12.20203 tarihli ek raporda ... Ltd. Şti' nin Kayseri 2. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ettiği 29.12.2017 tarih, ... seri numaralı 45.050,00-TL bedelli, ... seri nolu 45.730,00-TL bedelli, ... seri numaralı 46.750,00-TL bedelli, 24.11.2017 tarih ... seri numaralı 37.230,00-TL bedelli faturaların davalı ... şirketinin defterlerinde kayıtlı olduğunun belirtildiği görülmüştür.Davalı ... Limited Şirketi'nin sunmuş olduğu ödeme belgeleri dikkate alındığında; senetlerin davacı ... şirketinin yetkilisi temsilicisi tarafından imzalanmasına rağmen ciroların ve tahsilatların davacı ... Limited Şirketi adına değil şirket ortakları ... ve ... ' adına yapıldığı anlaşılmıştır.Davacı ... Limited Şirketi ortakları tarafından yapılan tahsilatların şirket adına yapılmadığını ileri sürümüştür.Bu durumda davalı ... Şirketi tarafça dosyaya sunulan ödeme belgelerindeki ödemelerin davacı ... şirketine yapıldığını kabule imkan bulunmayıp davalı şirket bu ödemelerin davacı şirkete takibe konu fatura borçları için yapıldığını buna karşılık kendisine kendisine mal teslim edilmediğini yazılı ve kesin delillerle ispat külfeti altındadır.Davalı ... şirketinin dosyaya bu yönde yazılı deliller sunmadığı ancak birleşen dava cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığı görülmekle mahkemece davalı ... şirketine bu hakkı hatırlatılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ve eksik inceleme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.Davalı - Birleşen Dosya Davacısı... tarafından sunulan istinaf başvurusunun kabulüne, Davacı - Birleşen Dosya Davalısı ...nin istinaf başvuru dilekçesinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı - Birleşen Dosya Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 07/02/2024 tarih ve 2021/413 E - 2024/102 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı - Birleşen Dosya Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde kendilerine iadesine,
5-Davacı - Birleşen Dosya Davalısı ...nin istinaf başvuru dilekçesinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davalı - Birleşen Dosya Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
8-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.16/05/2024