T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1986
KARAR NO: 2024/1855
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/07/2024 ARA KARAR
ESAS NO: 2024/158
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 01/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/10/2024
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 23/07/2024 tarih ve 2024/158 E sayılı ara kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014 / 387 Esas ve 2015 / 89 Karar Sayılı dosyasında Haklı davalarının kabulü ile birlikte Müvekkili ...'ın bir adet rayiç daire bedeli olarak 88.230,00-TL hakkı olduğu tespit edildiğini, İşbu nedenle Müvekkili ...'ın ... Yapı Kooperatifinin ... Üye Numaralı 1 Adet Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 18.09.2014 Tarihli Bilirkişi Raporunda belirtilen daire bedeli olan 88.230,00-TL Alacağı bulunduğunu, Davaya mesnet Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014 / 387 Esas ve 2015 / 89 Karar Sayılı dosyası kesinleşmiş hatta Yargıtay İlâmı ile ONANdığını, müvekkili ...'ın bir adet rayiç daire bedeli olarak 88.230,00-TL hakkı olduğu tespit edildiğini, Taleple Bağlı Kalınarak 10.000,00-TL Hükmedildiğini, yargılama sonunda maddi gerçeğe uygun bir karar verilmesini sağlamak ve hukuki dinlenilme hakkının korunması, adil yargılanma hakkı çerçevesinde işbu davanın titizlikle ele alınması gerektiğini, Hukukun amacı toplumda adalet, istikrar ve görev sağladığını, Emsal işlem ve davranışlarda hukuka uygunluğun sağlanması ve keyfiliğin önlenmesi bakımından yargısal denetime tabi tutulması ile olanaklı olduğunu, usul ve yasaya aykırı itiraza itibar edilmesinin mağduriyetleri arttıracağı gibi suistimaller yaratacağını, bu açıdan borçlunun borcu ödediğini ispat etmesi gerektiğini Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına göre; Borçlu borcu ödediğini yazılı belgeyle ispatlaması gerektiğini, Yukarıda açıklanan ve re'sen nazara alınacak hususlarla; Fazlaya İlişkin Haklarımız Saklı Kalmak Kaydıyla; Yargılama sırasında yapılacak araştırma ve incelemeler sonucunda ortaya çıkacak gerçek alacak miktarını talep etme haklarını saklı kalmak kaydıyla şimdilik harca esas değer olarak göstermiş bulunduğumuz; ... Yapı Kooperatifinin ...- ...- ...- ... Üye Numaralı 4 Adet Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı ve ... Üye Numaralı 1 Adet Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı 10.000,00-TL Rayiç Daire Bedelinin dava tarihi olan 04.02.2015 Tarihinden itibaren işleyecek yasal faziyle birlikte Dünya'da olağan üstü olaylar yaşanması; Filistin- İsrail; Ukrayna- Rusya Savaşı- komşu ülkelerdeki savaşların olması, Korona Virüs Kovid- 19 Salgın Hastalıkları, döviz kurlarındaki olağanüstü artış, fiyatlarda beklenmedik artış, yüksek enflasyon- deprem felâketleri hasebiyle dava konusu meblağların denkleştirici adalet ilkesine göre güncellenip paranın alım gücüne göre uyarlanması suretiyle Davalı ...'dan tahsiline, Yargılama giderleri ile ücret- i vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 20/07/2024 tarihli talep dilekçesinde, davalı ... adına kayıtlı taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini,
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...HMK'nun 389/1. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacak yada tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nun 390/2. maddesi uyarınca talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde hakim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. HMK'nun 390/3. maddesine göre tedbir talep eden taraf dilekçesinde ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. İhtiyati tedbir, kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumlarında meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte hukuki korumadır. İhtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi için yaklaşık ispat yeterli olup çekişmeli olan vakıanın gerçeğe yakın bir derecede ispatlanması gerekir. Mahkeme tarafından mevcut delillere göre tedbir isteyen tarafın hakkını muhtemel görmeli ve tedbir verilmesini gerektirir sebeplari de varit görmelidir. HMK'nun 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir talebinin haklılığı konusunda tam bir kanaat değil, kuvvetle muhtemel yaklaşık bir ispatın yeterli olacağı öngörülmüştür. Az yukarıda yapılan genel açıklamalar, yasa maddeleri, talep dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davanın Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davası olduğu, talep para alacağına ilişkin olup davalıya ait malvarlığının dava konusu olmadığı, dava konusu olmayan eşya üzerine ihtiyati tedbir kararı konulamayacağı, HMK'nun 389/1. maddesinin yasal koşullarının mevcut olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE, *** ..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu ara karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024 / 158 Esas Sayılı 23.07.2024 Tarihli Ara Kararında Müvekkili aleyhine hüküm kurulduğunu, Mezkur kararda ihtiyati tedbirlerin konusu dava konusu olan şey olup somut olayda uyuşmazlık konusu olmayan menkul, gayrimenkul mal ve hak hakkında tedbir kararı verilemeyeceği ve alacağın varlığı, miktarı, muacceliyeti yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla İhtiyati Tedbir Talebinin reddi yönünde hüküm tesis edildiğini, aleyhlerine olan işbu kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini dolayısıyla esas ve usul yönünden yasaya ve yerleşmiş Yargıtay Kararlarına aykırı olduğu kanaatinde olduklarını, İhtiyati Tedbir Talebinin Lehimize Şekilde Tamamen Kabulü yönünde Yerel Mahkeme kararının lehleri yönünde bozulması gerektiğini Yerel Mahkeme kararının lehlerine bozulması hak, nesafet ve hukukun adalet sağlama amacına uygun düşeceğini Davada Aleyhimize Şekilde talebin reddi yönünde hüküm tesis edilmesi hakkaniyete, hukukun adalet sağlama amacına ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, talebin Lehlerine şekilde Tamamen Kabulü yönünde hüküm tesis edilmemesinin hatalı olduğunu, bozma nedeni, hukukun adalet sağlama amacına aykırı olduğunu, ihtiyati tedbirlerin konusu dava konusu olan işlem olması hasebiyle sürüncemenin giderilip telafisi güç ve imkânsız zararlar oluşmaması için gün beklenmeksizin İhtiyati Tedbir Talebinin Tamamen Kabulü yönünde karar verilmemesinin hatalı olduğunu bozma nedeni olduğunu, HMK 389. Maddesindeki yaklaşık ispat koşulunun sağlanmaması hasebiyle telafisi güç veya imkânsız zararların oluşmaması için tensiben ve gün beklenmeksizin İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir Taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024 / 158 Esas Sayılı 23.07.2024 Tarihli Ara Kararının istinaf incelemesi neticesinde bozulmasına, yargılama giderleri ile ücret- i vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının istinaf dilekçesinde müvekkilin tüm malvarlığı üzerine tedbir konulmasını talep ettiğini yerel mahkemenin red kararı üzerene istinaf talebinde bulunduğunu, cevap dilekçelerinde de belirttikleri üzere devredildiği iddia edilen devir sözleşmelerinde ki imzalarda müvekkiline ait olmadığını, . Bu sebeple yapılan devirlerin tamamının geçersiz olduğunu, Müvekkilin imzasını taşımayan adi yazılı belge ile davacının alacak talebinde bulunduğunu, davacının davası alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davası olduğunu, talep para alacağına ilişkin olup müvekkile ait malvarlığı dava konusu olmadığını, dava konusu olmayan eşya üzerine ihtiyati tedbir kararı konulamayacağını, Yine HMK'nun 389/1. maddesinin yasal koşullarının oluşmadığını Bu nedenle davacının ihtiyati tedbir talebi yersiz ve istinaf taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, açıkladıkları ve sayın mahkemenin resen belirleyeceği sebepler doğrultusunda davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Derdest dava ".... Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014 / 387 Esas ve 2015 / 89 Karar Sayılı dosyasında Haklı davalarının kabulü ile birlikte Müvekkili ...'ın bir adet rayiç daire bedeli olarak 88.230,00-TL hakkı olduğu tespit edildiğini, İşbu nedenle Müvekkili ...'ın ...Yapı Kooperatifinin ... Üye Numaralı 1 Adet Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 18.09.2014 Tarihli Bilirkişi Raporunda belirtilen daire bedeli olan 88.230,00-TL Alacağı bulunduğunu, Davaya mesnet Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014 / 387 Esas ve 2015 / 89 Karar Sayılı dosyası kesinleşmiş hatta Yargıtay İlâmı ile ONANdığını, müvekkili ...'ın bir adet rayiç daire bedeli olarak 88.230,00-TL hakkı olduğu tespit edildiğini, Taleple Bağlı Kalınarak 10.000,00-TL Hükmedildiğini, yargılama sonunda maddi gerçeğe uygun bir karar verilmesini sağlamak ve hukuki dinlenilme hakkının korunması, adil yargılanma hakkı çerçevesinde işbu davanın titizlikle ele alınması gerektiğini, Hukukun amacı toplumda adalet, istikrar ve görev sağladığını, Emsal işlem ve davranışlarda hukuka uygunluğun sağlanması ve keyfiliğin önlenmesi bakımından yargısal denetime tabi tutulması ile olanaklı olduğunu, usul ve yasaya aykırı itiraza itibar edilmesinin mağduriyetleri arttıracağı gibi suistimaller yaratacağını, bu açıdan borçlunun borcu ödediğini ispat etmesi gerektiğini Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına göre; Borçlu borcu ödediğini yazılı belgeyle ispatlaması gerektiğini, Yukarıda açıklanan ve re'sen nazara alınacak hususlarla; fazlaya İlişkin Haklarımız Saklı Kalmak Kaydıyla; Yargılama sırasında yapılacak araştırma ve incelemeler sonucunda ortaya çıkacak gerçek alacak miktarını talep etme haklarını saklı kalmak kaydıyla şimdilik harca esas değer olarak göstermiş bulunduğumuz; ...Yapı Kooperatifinin ...- ...- ...- ... Üye Numaralı 4 Adet Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı ve ... Üye Numaralı 1 Adet Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklı 10.000,00-TL Rayiç Daire Bedelinin dava tarihi olan 04.02.2015 Tarihinden itibaren işleyecek yasal faziyle birlikte Dünya'da olağan üstü olaylar yaşanması; Filistin- İsrail; Ukrayna- Rusya Savaşı- komşu ülkelerdeki savaşların olması, Korona Virüs Kovid- 19 Salgın Hastalıkları, döviz kurlarındaki olağanüstü artış, fiyatlarda beklenmedik artış, yüksek enflasyon- deprem felâketleri hasebiyle dava konusu meblağların denkleştirici adalet ilkesine göre güncellenip paranın alım gücüne göre uyarlanması suretiyle Davalı ...'dan tahsiline, Yargılama giderleri ile ücret- i vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi"... talebine ilişkindir.
Davacı vekili 20/07/2024 tarihli dilekçesiyle, dava konusu para alacağının ileride tahsilinin güvence altına alınması için davalı adına kayıtlı ve bilgilerini verdiği tapuda kayıtlı taşınmazları üzerine 3. Kişilere devrini engellemek amacıyla ihtiyati tedbir konulmasını istemiştir. Mahkeme 23/07/2024 tarihli gerekçeli ara kararı ile HMK 389. Maddesi gereğince aranan yasal koşulları bulunmadığından bahisle söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiş , davacı vekili iş bu ara kararı süresinde istinaf etmiştir.
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilen ve istinaf edilen gerekçeli ara kararda yazılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ; Derdest davanın bir miktar para alacağı talebine ilişkin olması nedeniyle üzerine ihtiyati tedbir konulması istenen davalının taşınmazlarının bizzat kendilerinin, ayınlarının yani mülkiyetlerinin iş bu davanın / uyuşmazlığın doğrudan konusu olmadıkları, HMK 389. Maddesine göre ise yaklaşık ispata dair yeterli koşulları varsa ancak doğrudan dava/uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararının verilebilecek olması nedeniyle davacı vekilinin söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kabulü için HMK 389. maddesi gereğince aranan gerekli yasal koşulları bulunmadığından reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de, istinaf edilen gerekçeli ara kararı ile davacı vekilinin söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olduğundan istinaf edilen ara kararda usul, yasa ve mevcut derdest dava doyası kapsamı yönlerinden herhangi bir isabetsizlik ve aykırılığın bulunmadığı, hukuka uygun olduğu, bu nedenlerle davacı vekilinin yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun HMK 353/1--b.1 maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 23/07/2024 tarih ve 2024/158 E - sayılı ARA KARARININ hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
4-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ile 391/3 maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 01/10/2024