T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1556
KARAR NO: 2024/1639
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/01/2024
NUMARASI: 2023/578 E. 2024/82 K.
DAVANIN KONUSU: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/09/2024
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/01/2024 tarih ve 2023/578 E - 2024/82 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ...plakalı aracın 15/12/2021 tarihinde davalı sigorta şirketince sigortalandığını, 26/04/2022 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucunda araçta ağır hasar meydana geldiğini ve daha sonra hazırlanan eksper raporu neticesinde her ne kadar müvekkilinin aracın perte çıkarılmasını istemese de davalı sigorta tarafından araç perte çıkarıldığını, taraflar arasında yapılan anlaşma sonucu perte çıkan aracı müvekkilinin 292.800,00 TL'ye tekrar satın alacağını ve sigorta tarafından müvekkiline 407.200,00 TL ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını ancak müvekkiline 292.800,00 TL ödeme yapılmak suretiyle 114.400,00 TL eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek; 114.400,00 TL eksik ödemenin tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin eksper raporu gereği ve ibraname doğrultusunda ödeme yaparak yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacı tarafın imzalamış olduğu ibranamenin müvekkili şirkete kayıtsız şartsız şekilde ibra ettiğini ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutuğunu bu nedenle rayiç bedele itiraz edilemeyeceğini, KTK 111. Madde'nin kasko sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda tatbik edilemeyeceğini, aracın sovtaj bedelinin 407.200,00 TL olarak tespit edildiğini ve davacı tarafça çekme belgesi çıkarılamadığı için araç sovtajı çıkarılmadığı için araç sovtajı davacıda kalacak şekilde ödemenin yapıldığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkeme kararında; "...Dava, kasko sigorta poliçesine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
"Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu"başlıklı belgeye dayalı olarak 287.742,00 TL hasar bedelinin davacıya 01/06/2022 tarihinde ödendiği, davacının eksik ödeme iddiası ile eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 111 inci maddesinin; işletenler ve onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayıcı nitelikte olduğu, eldeki davanın kasko poliçesine dayalı olarak açıldığı, belirtilen maddenin kasko sigortalarında uygulanamayacağı, taraflar arasında düzenlenen davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmayan 26/04/2022 tarihli ibranamenin geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
TBK'nın 28 inci maddesine göre aşırı yararlanma hükmü taşıdığı ve somut olayda ibranamenin makbuz hükmünde olduğu, zarar görenin TBK'nın 28 inci maddesine göre 1 yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığına ilşkin dosya kapsamındaki dava dilekçesinde TBK'nın 28 inci maddesine dayanılmadığı, davacının ibranamenin imzalandığı tarihte baskı altında ve zorda olduğunu ileri sürmediği, herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ibranamenin imzalandığı gözetildiğinde davanın tümden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 4.HD 2021/20026 Esas, 2023/917 Karar) Davanın reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin ve hatalı ve çelişkili hesaplamalar neticesinde alınmış bilirkişi raporu doğrultusunda verilmiş olan kararın tamamen hukuka ve usule aykırı olduğunu, her ne kadar yerel mahkeme kararında ibranamenin geçerli olduğu kanaati ile davanın reddine karar verilmiş ise de sigorta firmasının müvekkili yanlış yönlendirme sonucu ibranamenin müvekkili tarafından kabul edildiğini, aslında davalarındaki haklılıklarının mahkeme tarafından dalında uzman bilirkişiden rapor alındıktan sonra haklılıklarının ortaya çıkacağı kanaatinde olduklarını, müvekkiline ait ...plakalı aracın yapılan eksper sonucu 700.000 TL olarak bedel biçilmiş olup sigorta şirketi tarafından müvekkiline sadece 292.800,00 TL ödeme yapıldığını, aradaki farkın neden yapılmadığına yönelik sigorta şirketi tarafından da gerek dava cevap dilekçesinde gerek ise müvekkili ile şifahi görüşmelerinde buna yönelik bir açıklama yapılmadığını, bu minvalde her ne kadar müvekkili tarafından davalı tarafça yanıltılarak ibraname imzalanmış ise de yerel mahkemenin işin aslına girmeden imzalanan ibranamenin geçerli olduğu kanaati tamamen hatalı olup alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda araç bedelinin 700.000 TL iken neden 292.800 TL ödeme yapıldığına yönelik davalı tarafça bir açıklanma ve bu açıklamaya yönelikte delil istenilmesinin gerekmekte olup kararın tamamen hatalı olduğunu açık bir göstergesi olduğu kanaatinde olduklarını ileri sürerek mahkemenin 2024/82 K. Sayılı Kararının İstinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak dava konusu eksik ödenen bedelin ispatının istenilmesi ve mahkeme tarafından gerek görüldüğü takdirde bilirkişi raporu alınmasını , dosyada ki tüm beyan, dilekçe ve taleplerimiz doğrultusunda itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava, kasko poliçesinden kaynaklanan alacağa ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Karara karşı davacı tarafça istinaf yasa yoluna baş vurulmuş olunup bu durumda davaya konu ... plaklı aracın 26.04.2022 tarihinde kaza sonucu hasar gördüğü davalı şirketçe davacıya 01.06.2022 tarihinde, 287.742 TL ödeme yapıldığı uyuşmazlık konusu olmaktan çıkmıştır.
Uyuşmazlık davacının davalıdan talep edebileceği zarar miktarı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Davacı kaza sonucu pert total işlemine tabi tutulan aracı için sigorta şirketi tarafından belirlinen sovtaj bedelinin rayiç değerin altında olduğunu dolayısıyla kendisine eksik ödeme yapıldığından bahisle eldeki davayı açmıştır.
Kasko Sigortası Genel Şartları'nın (KSGŞ) B.3.3.2.1. ve 2.2. maddesi uyarınca;
"Onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere hasar anındaki sigorta değeri ödenir. Bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.
Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle sahibine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre yukarıdaki paragraflarda düzenlenen usul çerçevesinde işlem yapılır.
Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle sigortalıya terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır.
Kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik veya tazmin edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur.
Kısmi hasar halinde tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir.
3.3.2.3.Kısmi hasar halinde, onarım masrafları ve onarımın layıkı ile yapılabileceği en yakın yere kadar olan gerekli çekilme ve nakil masrafları ödenir.
Onarım sonucunda araçta bariz bir kıymet artışı meydana gelirse, bu fark tazminat miktarından indirilebilir. Bu şekilde indirim yapılabilmesi için hangi parçalara ne oranda indirim yapılacağının poliçede yazılı olması gerekir. Ancak, her hâlükârda, meydana gelen kıymet artışı dolayısıyla tazminat miktarından indirilecek kısım ödenen tazminatın rücuen tahsil edilme imkanı oranına göre azaltılır."
Taraflar arasında düzenlenen kasko poliçesinde pert total tazminat ödemek klozu başlıklı maddesi incelendiğinde; sigortalıya ait aracın exper raporu ile onarım kabul etmez veya ağır hasarlı hale geldiğinin tespiti halinde, sigortalı tarafından sigorta şirketine "hurda tescil" veya "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi ibraz edilecek ve ayrıca gerekli tasarrufi işlemlerde bulunabilmesi için de vekaletname verilecektir. Söz konusu belgelerin sigortalı tarafından ihbardan itibaren 45 gün içinde ibraz edilmemesi halinde aracın hasarlı haliyle sigortalıya terk edilmiş olduğu kabul edilecektir. Bu doğrultuda sigortacı tazmin sorumluluğunu aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali (sovtaj) arasındaki tutarı ödemek suretiyle yerine getirecektir. " Şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Dosyada yer alan eksper raporu incelendiğinde; kazaya karışan çekicinin onarım kabul etmez şekilde ağır hasarlı hale geldiği, pert total işlemine tabi tutulması gerektiği, aracın rayiç değerinin 700.000 TL sovtaj bedelinin 407.200 TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 26.04.2022 tarihli "mutabakatname ve tazminat makbuzu" isimli belge imzalandığı bu belge kapsamında davalı şirket tarafından davacıya 287.742,00 TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı görülmüştür.
Davacı tarafından imzalanan 25.05.2022 tarihli belge incelendiğinde; araç üzerinde haciz bulunduğundan bahisle çekme belgesi çıkartamadığını bundan doğacak tüm hukuki sorumluluğun kendisine ait olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Davacının imzaladığı 26.04.2022 tarihli "mutabakatname ve tazminat makbuzu" isimli belge imzalandığı bu belgede hasara uğrayan aracın kendisine bırakılması yönünde bir talebi bulunmayıp dosyadaki beyanları incelendiğinde aracın davalı sigorta şirketi uhdesinde olduğu anlaşılmaktadır.
Aracın tam hasara uğraması halinde sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere hasar anındaki sigorta değeri ödeneceği düzenlenmiş olup taraflar arasında hasara uğrayan aracın sigorta değerinin 700.000 TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle aracın sigorta değeri hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Tacir olan davacı sigortacı tarafından belirlenen sovtaj değerinin hatalı belirlendiğini iddia etmiş olup 26.04.2022 tarihli "mutabakatname ve tazminat makbuzu" isimli belgeyi çekince koymadan imzalamıştır.
Taraflar arasında mutabakatname başlıklı ibraname imzalandığı, her ne kadar davacının ibranemenin gerçek iradeyi yansıtmadığı iddiası var ise de Türk Borçlar Kanunu'nun 132 inci maddesi uyarınca ibranın borcu sona erdiren nedenlerden olduğu, davacının bu ibranamenin hata, hile, tehdit ile imzalandığı veya aşırı yararlanmaya ilişkin hükümlere dayandığına ilişkin bir iddiasının bulunmadığı gibi ibranamenin ihtirazi kayıt olmadan imza edildiği, başvuranın tacir olması karşısında basiretli davranması gerektiğinden iş bu ibranamenin geçersiz olarak kabul edilmesinin mümkün bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece davanın reddi yönünde karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmüştür. Açıklamalar ışığında davacının istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. (Yargıtay 4. H.D : 2023/8558 Esas 2023/10830 Karar)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/01/2024 tarih ve 2023/578 E - 2024/82 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/09/2024