T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/1980
KARAR NO: 2023/2057
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/05/2023
ESAS NO: 2022/970
KARAR NO: 2023/338
DAVANIN KONUSU: Yargılanmanın Yenilenmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ:22/11/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:22/11/2023
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/05/2023 tarih ve 2022/970 Esas 2023/338 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mahkememizin 2011/538 Esas 2011/642 Karar sayılı ilamı ile davalı bankalar yönünden davanın reddine karar verildiğini, müvekkili şirketin Denizli İli'nde tekstil imalatı ve ticareti yaptığını, bir kısım iplik ihtiyacını iplik ithali ile dava dışı... A.Ş. serbest bölge şirketinden karşılamak istediğini, iki şirketin iplik alım satımı ve teslimi konusunda anlaşma sağladığını ve buna dair satıcı ... A.Ş. tarafından proforma faturalar düzenlediklerini, iplik bedeli için davacı şirketin kabul veren muhatap olduğu, satıcı şirketin de keşideci ve lehdar olduğu dava konusu poliçeleri düzenlediğini, satıcı şirketin iplikleri göndermediğini, bu nedenle menfi tespit davası açıldığını, yargılamanın iadesi istenen bozma öncesi eski esası Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/615 Esas ve 2009/697 Karar sayılı dosyası ile poliçenin bedelsiz olduğu, iplik satan ... Şirketine borçlu olmadığının tespitine, aval veren banka tarafından haricen davalı bankalara ödemesi yapıldığı için de davalı şirketten istirdatına karar verildiğini, bu kararın kesinleştiğini ancak henüz istirdatın yapılmadığını, davalı bankaların poliçeleri temlik cirosu ve teslim yolu ile devraldığını, ... Şirketine karşı ileri sürülebilecek bedelsizlik definin temlik alan bankalara da ileri sürülebileceğini belirtip Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/538 Esas ve 2011/642 Karar sayılı davanın yargılamasının yenilenmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...maddi ve hukukî olgular ışığında uyuşmazlığın değerlendirilmesi gerekmektedir. Yargılamanın yenilenmesi istemine konu davada davacının, ... A.Ş.'nden alacağın devrine ilişkin davalı bankalar nezdindeki kayıt ve belgelere delil olarak dayanmadığı görülmüştür. Bu belgeye taraflarca delil olarak dayanılmaması nedeniyle mahkemece celp edilmemiştir.Yargılamanın yenilenmesi istemine konu davada davacının ve hatta taraflardan herhangi birinin bu kayıt ve belgelere delil olarak dayanmış olması halinde bunların celp edilmesi mümkün olacaktı. Dolayısıyla işbu dayanak delil ve belge, HMK'nun 375/1-ç bendi gereğince davacı tarafça kararın kesinleşmesinden sonra ilk defa elde edilmiş, öğrenilmiş delil ve belge vasfında değildir. Bu itibarla somut olayda aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin bulunmadığı, bu nedenle anılan hususun yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla somut olay ve dosya kapsamına göre yukarıda açıklanan nedenler doğrultusunda, mahkememizce davacı tarafından ileri sürülen iade sebeplerinin HMK'nun 375. maddesinde sayılan sebeplerden olmaması nedeni ile HMK'nun 379/1-ç ve 379/2. maddeleri uyarınca davanın esasına girilmeden yargılamanın iadesi isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Kısa kararda bu kararının hüküm kısmının 1. bendinde maddi hata nedeniyle "HMK'nun 379/1-ç" yerine sehven "HMK'nun 379/1-c" olarak yazılmış olup bu maddi hata tashih şerhi yazılarak düzeltilmiştir. 1-Davacı tarafından ileri sürülen iade sebeplerinin HMK'nun 375. maddesinde sayılan sebeplerden olmaması nedeni ile HMK'nun 379/1-c ve 379/2. maddeleri uyarınca DAVANIN ESASINA GİRİLMEDEN YARGILAMANIN İADESİ İSTEMİNİN REDDİNE..." dair karar verilmiştir.İş bu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, yargılamanın yenilenmesi/iadesi istemine ilişkindir.Davaya konu somut uyuşmazlığı yargılanmanın yenilenmesi/iadesi talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında görülen davada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08/05/2023 tarih 2022/970 Esas, 2023/330 Karar sayılı kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince 23/05/2022 tarih 2022/86 Esas, 2022/716 Karar sayılı karar ile ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı bulunarak kaldırıldığı, istinaf edilen dosyada mahkemece yeniden karar verilmesi ve bu kararın istinaf edilmesi üzerine dosyanın istinaf incelemesi için kendisine gönderilen Ankara B.A.M. 22. HD nin Yargıtay'ın (Yargıtay 5.HD nin) yerleşik kararları da gözetilerek yetkili olmasına rağmen 21/09/2023 tarihli yetkisizlik kararı verdiği anlaşılmıştır.Yargıtay'ın (Yargıtay 5.HD nin) yerleşik kararları da gözetilerek dairemizin yetkili olmaması nedeniyle karşı yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği değerlendirilmiş, bu durumda olumsuz yetki uyuşmazlığının çıkması nedeniyle merci tayini için dosyanın resen Yargıtay 5. Hukuk dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar dava dosyası istinaf talebi nedeniyle dairemize gönderilmiş ise de, 694 sayılı K.H.K ile 5235 sayılı kanuna eklenen Ek 1. Maddesine göre "Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez.Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılığınca açılan soruşturmalar ile bölge adliye mahkemelerinde yürütülmekte olan kovuşturmalarda yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Soruşturma neticesinde açılacak kamu davaları da aynı yer bölge adliye mahkemesinde görülür.”HMK 352/1-a maddesine göre ön incelemede incelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olduğunun anlaşılması halinde öncelikle karar verilir.En son verilen nihai kararla ilgili söz konusu istinaf başvurusu yönünden daha önceden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince de 23/05/2022 tarih 2022/86 Esas, 2022/716 Karar sayılı ilamla istinaf talebinin kabulüne ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine kararı verildiğinden ve bu karardan sonra ilk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucu verdiği kararın istinafı nedeniyle incelemeye yetkili dairenin dosyada ilk istinaf incelemesini yapmış olan Ankara B.A.M. 22.HD ne ait olduğu,dairemizin yetkili olmadığı ancak dosya kendisine gönderilen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince 2023/1128 esas-2023/1144 karar sayılı ilamıyla yetkisizlik kararı verilmiş olmakla dairemizce verilen işbu karşı yetkisizlik kararı nedeniyle ortaya iki ayrı yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı çıkmıştır. HMK 22. Maddesine göre 2 ayrı yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilmiş yetkisizlik kararı nedeniyle ortaya olumsuz yetki uyuşmazlığının çıkması halinde bunun çözümü ile yetkili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'nin neresi olduğunu yani yargı yerini belirlemek yetkisi ve görevinin de Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine (5.Hukuk Dairesine) ait olması nedeniyle dosyanın bu yönden resen Yargıtay 5. Hukuk dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08/05/2023 tarih 2022/970 Esas, 2023/330 Karar sayılı ilamı hakkında yapılmış istinaf başvurusu yönünden 5235 sayılı kanunun Ek-1 maddesi gereğince Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin yetkili olması nedeniyle DAİREMİZİN YETKİSİZLİĞİNE,
2-Dosyada daha önceden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince de yetkisizlik kararı verilmiş olmakla ortaya iki ayrı yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı çıktığından, HMK 22. Maddesi gereğince bunun çözümü ile iş bu istinaf başvurusunu incelemek yönünden yetkili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin belirlenmesi için dosyanın RESEN YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonunda, HMK 22 ve 352/1-a maddeleri gereğince oy birliğiyle karar verildi 22/11/2023