T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/462
KARAR NO: 2024/587
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/11/2023
ESAS NO: 2023/1062
KARAR NO: 2023/1083
DAVANIN KONUSU: Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/02/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 29/02/2024
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/11/2023 tarih ve 2023/1062 Esas - 2023/1083 sayılı kararı davalılar tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın ... tarihinde ... yevmiye numaralı Kayseri 7. Noterliği'nce düzenlenmiş vekaletname ile Müvekkili ...'a avukatlık yaptığı dönümde davasının takibi için vekalet verdiğini müvekkilinin hali hazırda ... Noteri olarak noterlik yaptığını, müvekkilinin düzenlenen vekaletnameye istinaden Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/937 esas dosya içerisinde birleştirilen Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/292 esas, Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/2 esas, Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/591 esas sayılı dosyalarının bulunduğunu, bu dosyaları takip ettiğini ve söz konusu davalarda vekillik görevini gereği gibi ifa ettiğini, ...tarih ve ... yevmiye nolu Kayseri 7. Noterliği'nce düzenlenmiş azilname ile hiçbir geçerli sebep gösterilmeksizin vekili olduğu ... e ... İnşaat tarafından azledildiğini, müvekkilinin dosyaları büyük bir titizlikle takip ettiğini ve yapmış olduğu işlemler sarf ettiği emek ve zaman bu yolla boşa çıkarıldığını ve karşılığının ödenmediğini dolayısıyla müvekkilinin "Avukatlık Kanunu m. 174/f.2 Avukatın Azli halinde ücretin tamamı verilir" hükmü uyarınca ücretin tamamına hak kazandığını, davayı açmadan önce Kayseri Arabuluculuk Bürosuna dava şartı başvuru yapıldığını 01/02/2023 tarih 2023/59 büro dosya no, 2023/4854 Arb. No ile anlaşamama son tutanağının tanzim edildiğini, davanın kabulü ile avukatlık ücreti olan ve şimdilik 100,00-TL'nin fazlaya ilişkin talep ıslah ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile haksız azil tarihi olan 18/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Dosya üzerinden yapılan inceleme ile karar verildiğinden davalı tarafa henüz tebligat çıkarılmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "....Dosya kapsamına göre, davanın vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu, bu yönüyle mutlak ticari davalardan olmadığı, davacının hali hazırda noterlik görevi ifa ettiği beyan edildiğinden tacir olmaması nedeniyle davanın nispi ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle dava konusu edilen uyuşmazlığın mahkememizin görevi alanına girmediği, ancak davalılardan birisinin ticari şirket olması nedeniyle tüketici sıfatı da bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, (İstanbul BAM 18. HD 2020/1842 Esas, 2020/1392 Karar) göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliği nedeni ile, HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş...." gerekçesiyle H.M.K.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE, Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine karar verilmiştir.İşbu kararı davalılar ... ile ... Ltd. Şti. süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalılar ... ile ... Ltd. Şti. tarafından istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.11.2023 tarihli 2023/1062 E. 2023/1083 Karar sayılı görevsizlik verilen kararı usulden reddine olarak verildiğini, bu karara itiraz ettiklerini belirterek; Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.11.2023 Tarihli 2023/1062 E. 2023/1083 Karar sayılı vermiş olduğu görevsizlik kararının kaldırılmasını, masrafların karşı davacı tarafından alınımasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.
Dava, vekalet ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Avukatlık sözleşmelerinin, Türk Borçlar Kanunu'nun ( TBK ) 502 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmelerinden ayrı ve kendine özgü bir sözleşme türü olduğu, hüküm ve sonuçları itibariyle Avukatlık Kanununa tabi olduğu, hak ve sorumululukların yine Avukatlık Kanununda düzenlendiği, yargı görevi kapsamında ifa edilen hukuki yardımların tüketici işlemi sayılamayacağına ilişkin görüşler, mahkemelerin görevi noktasında uygulama farklılılarına yol açmıştır.
Gerçekten de; TBK'ya göre daha özel bir Kanun konumunda olan Avukatlık Kanunu'nda, kamu hizmeti gören avukatların hak ve sorumluluklarına ve avukatlık sözleşmelerinin hüküm ve sonuçlarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Ancak, bu yöndeki bir belirleme, özel hukuk hükümlerine göre avukat – müvekkil arasında yapılan sözleşmelerin, TBK 502 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmelerinden ayrı bir sözleşme türü olduğu sonucunu doğurmayacaktır. Yürürlükteki 6502 sayılı TKHK'da Tüketici işlemi, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden ... gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, ... vekâlet, ... her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, ... ifade eder." şeklinde tanımlandığına göre, artık Kanunun bu tanımından hareketle, avukat – müvekkil arasındaki vekalet sözleşmesinden kaynaklı ilişkinin niteliğinin buna göre belirlenmesi gerekeceği açıktır.
Hal böyle olunca, Vekil-Müvekkil arasında vekalete dayalı sözleşmesel bir ilişki kurulduğu gözetilerek, sözleşmesel ilişkinin temelindeki işlemin açıklığa kavuşturulması ve sonucuna göre mahkemelerin görevli olup olmadıklarının belirlenmesi gerekeceği tartışmasızdır..İncelenen dosyada, davacı asilin vekil olarak davalılar adına takip ettiği dosyalarda davalı ticari şirkete karşı açılmış olduğu görülmekle davalının mesleki ve ticari amaçla vekalet verdiğinin kabulü gerekir.
Somut olayda, davacı avukat davalıları temsil ettiğini, ancak haksız azledildiğini, vekalet ücretinin ödenmediğini ileri sürerek hak ettiği vekalet ücretinin tahsili isteminde bulunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TTK. kapsamı dışında kaldığına (mutlak veya ticari dava) göre davaya bakma hususunda genel mahkemeler görevlidir.
Bu haliyle davalı şirket tacir olmakla ticari ve mesleki amaçla hareket ettiği, avukat (davacı vekil) ile davalı müvekkil arasındaki ilişki yönünden Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalılar tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/11/2023 tarih ve 2023/1062 E. - 2023/1083 sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davalılar tarafından peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-c bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.29/02/2024