T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/794
KARAR NO: 2024/841
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/02/2024 ARA KARAR
ESAS NO: 2023/780
DAVANIN KONUSU: İstirdat
KARAR TARİHİ: 04/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/04/2024
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 16/02/2024 tarih ve 2023/780 E - ara kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işbu dava ile istirdatı istenen ... Bankası ... ... ... Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli ... tarihli çek ile ... müvekkilinin ve mezkur çekin keşidecisi olan ... hakkında Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Sayılı dosyası ile başlatıldığını, icra takibinin tedbiren durdurulması gerektiğini, keza işbu davalarının neticesinde çekin istirdatına karar verilmesi halinde kötüniyetli davalı şirket çek bedelini çoktan tahsil etmiş olacağını, müvekkilinin ayrıca bedel için de bir başka istirdat davası açması gerekeceğini, b nedenle hem usül ekonomisi gereği hem de taraflarınca belgeler ile yaklaşık ispat kuralı sağlanmış olduğundan öncelikle teminatsız olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasını talep etiklerini müvekkilinin Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında çek iptali için teminat yatırdığını, ancak davalı şirket mezkur dosyaya çeki ibraz etmeyerek kanunu dolanma yoluna gittiğini , müvekkili ve keşideci hakkında icra takibi başlattığını, kendinden önceki ciranta olan ...' ne karşı icra takibi başlatmadığını Hal böyle iken davalı şirketin müvekkili ve keşideci ... hakkında başlatmış olduğu icra takibinin işbu dosyada alınacak ihtiyati tedbir kararı ile takibin durdurulması halinde davalı şirketin hiçbir maddi zararı bulunmayacağını, Keza ciro silsilesi gereği davalı şirket iyi niyetli olması halinde kendinden önceki cirantaya karşı da takip başlatması gerektiğini ve bunun sonunda alacağını daha da garanti altına alabiliceğini Mamafih Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası hakkında sayın mahkemenizce tüm borçlular yönünden takibin durdurulmasına karar verilmesi halinde davalı şirket kolaylıkla kendinden önceki cirantaya başvurarak alacağını tahsil edebileceği hukuki bir gerçek olduğunu , Davalı şirketin de çok iyi bildiği üzere müvekkilinin adına atılmış sahte ciro ile çekin iptal edileceği hususunda bir şüpheleri bulunmadığını, Bu nedenledir ki istirdatı istenen çekin hakkında ödeme yasağı konulduğunu 15/06/2023 tarihinde öğrenmelerine karşın yasağı koyan mahkemeyi de bilmelerine rağmen istirdatı istenen çeki ellerinde 2 ay kadar beklettildiğini, daha sonra ise çeki mahkemeye ibraz etmek yerine icra takibi başlatarak tabiri caizse çek bedelinden vurgun yapıp kaçmayı hedeflediklerini açıkladıkları nedenlerle husumetli oldukları müvekkiline zarar verme amacı taşıdıklarının aşikar olduğunu, son olarak davalarının haklılığının bir an önce tespiti için istirdatı istenen çekteki sözde müvekkiline ait olan ciro ile müvekkilinin yazı karşılaştırmasının yapılması için tensiben karar verilmesini talep etiklerini, müvekkilinin sayın mahkemenin talep edeceği her an yazı örnekleri vermek üzere hazır edebileceğini açıklanan nedenlerle ve sayın mahkemenizce resen nazara alınacak hususlar nedeniyle Öncelikle Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında tüm borçlular yönünden takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasın, Müvekkilimizin elinden rızası dışında çıkan ... Bankası ... OSB Kayseri Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli 15/06/2023 tarihli çekin istirdadına, müvekkilimizin ... Bankası ... OSB Kayseri Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli 15/06/2023 tarihli çekin meşru hamili ve alacaklısı olduğunun tespitine , Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince 22/08/2023 tarihli ara karar ile "1-Davacının İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜ ile, dava konusu çek bedeli yani dava değeri olan 169.082,87-TL'nin % 20'si oranında nakdi teminat ya da banka teminat mektubu karşılığında; a-Dava konusu, ... Bankası ... OSB Kayseri Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, 15/06/2023 düzenleme tarihli, 0879983 çek seri numaralı, 150.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/71571 Esas sayılı dosyası üzerinden ... tarafından başlatılan İCRA TAKİBİNİN TEDBİREN DURDURULMASINA," karar verildiği,
Davalı ... Vekili tarafından 29/03/2023 tarihli dilekçe ile ; Müvekkil firmanın mağduriyetine neden olabilecek nitelikte kanuna ve hukuka aykırı olan takibin durdurulması içerikli ihtiyati tedbir ara kararından sarfı nazar edilerek bu aşamada takip dosyanın kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Somut uyuşmazlık, yapılan genel açıklamalar, dava dosyasının içeriği, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/46607 soruşturma sayılı dosyasının içeriği ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiği yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde verilen ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olup, mahkememizce yaklaşık ispatın bulunması nedeniyle icra veznesine giren/girecek paranın alacaklısına ödenmesinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir kararı kanuna uygundur. Bu nedenle ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1)Davalının ihtiyati tedbir kararına itirazının REDDİNE, *** ..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu ara karara karşı davalı Davalı ... vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece daha evvel 22.08.2023 tarihli ara karar ile ''Davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava konusu çek bedeli yani dava değeri olan 169.082,87-TL'NİN % 20'Sİ ORANINDA nakdi teminat ya da banka teminat mektubu karşılığında dava konusu, ... Bankası ... OSB Kayseri Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, 15/06/2023 düzenleme tarihli, ... çek seri numaralı, 150.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ... tarafından başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulmasına'' karar verilmiştir. 16.02.2024 tarihinde ise işbu ihtiyati tedbir kararına karşı sunulan itirazımızın reddi yönünde karar verildiğini, davacı yanca davaya konu çekin kaybedildiği, nerede ve ne zaman kaybedildiği hususunun ise bilinmediğinden bahisle işbu davanın açıldığını, davacının mezkur çeki tedavüle çıkarmak gibi bir amacı bulunmadığından çekin cirolanmadığı hususu da gerçeği yansıtmamakla söz konusu çek müvekkil şirkete davacı tarafından verildiğini, Müvekkili şirketin , inşaat işleri yapımı üzerine kurulmuş bir şirket olduğunu, davacıya ait ... ili ... ilçesi ... mahallesinde bulunan ... ada ve ... parsel no'lu taşınmaz üzerine inşaa edilen villa tipli meskenin kapı, mermer, merdiven gibi inşaat işlerini yaptığını, esasında taraflar arasında eser ilişkisinin mevcut olduğunu, Bu hususa dair yapılan işler yönünden davacı yana fatura da kesildiğini davacının işbu faturaya herhangi bir itirazı da bulunmadığını Müvekkilince gerçekleştirilen işler bahse konu faturada açıkça yazılmış olup yüklenilen iş müvekkilince eksiksiz bir biçimde yerine getirildiğini , Nitekim söz konusu faturadan görüleceği üzere müvekkil şirketin yüklendiği işin karşılığında ise iş sahibi davacının ; toplamda 608.673,50 TL bedel ödeme yükümlülüğü altında olduğunu, İşbu alacağın bir kısmı davacının da kabulünde olduğu üzere başkaca çekler ile ödenmiş olup yine 150.000,00 TL'lik kısmı için ise söz konusu çek davacı yanca müvekkiline verildiğini, ayrıca bir kısım alacak ise henüz ödenmediğinden tahsili yönünde tüm haklarının saklı olduğunu, Bir kısım ödemelerini çek ile yapan davacının işbu çeki de müvekkil şirkete ödeme amaçlı vermiş olması hayatın olağan akışına uygun olduğunu,, çekin müvekkilce ele geçirildiği gibi söylemler asılsız, art niyetli ve mahkemeyi yanıltma kastı içerdiğini,mahkemece kurulan ara karar bu hali ile alacaklı ve borçlu menfaatinin dengelenmesi, silahların eşitliği ve ölçülülük ilkelerine tamamen aykırılık arz ettiğini, alacaklı halde olan müvekkilinin mağdur duruma düşürüldüğünü, davacı yanın muhtemel hakları ile müvekkil firmanın uğratılacağı zararlar dengesi kurulduğunda söz konusu karar ile kanunun maksadı dışına çıkıldığının ortada olduğunu, Bu suretle itiraza konu ara karardan dönülerek ihtiyati tedbirin kaldırlması gerektiğini, Nitekim kanun bu hususta net olmakla; talep edenin muhtemel hakları ile diğer yanın hakları ve uğrayabileceği zararlar arasında menfaat dengesi kurulması gerektiği ifade edildiğini Arz ve izah olunan ayrıca re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/780 E. sayılı dosyasında verilen 16.02.2024 tarihli ara karara karşı istinaf başvurumuzun kabulü ile işbu kararın ve ihtiyati tedbirin kaldırılarak takip dosyasının kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Derdest dava, davacının elinden rızası dışında çıktığı iddia edilen ve Hasımsız çek iptali davasına konu edilen dava konusu çekin ortaya çıkması nedeniyle (İcra takibine konu edilmesi suretiyle) çeki elinde bulunduran son hamil davalıya karşı açılmış çekin istirdadı (iadesi) ve bu çekin meşru hamilinin / alacaklısının davacı olduğunun tespiti taleplerine ilişkindir.
Davacı tarafça istenen ihtiyati tedbir talebi yönünden mahkemece 22/08/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile HMK 389 v.d. Maddeleri gereğince ve %20 teminat karşılığında kabulüne yani a-Dava konusu, ... Bankası ... OSB Kayseri Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, 15/06/2023 düzenleme tarihli, ... çek seri numaralı, 150.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ... tarafından başlatılan İCRA TAKİBİNİN TEDBİREN DURDURULMASINA, karar verilmiştir. Bu ara karara karşı davalı vekilince dilekçe ile itiraz edilmiştir. Mahkemece itiraz duruşmalı incelenmiştir.
16/02/2024 tarihli gerekçeli ara kararı ile davalı vekilinin söz konusu ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının reddine karar verilmiştir. Davalı vekili iş bu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş 22/08/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının içeriği , tedbire yapılan itiraz sebepleri , itirazın duruşmalı olarak yapılan incelemesi sonunda verilen ve istinaf edilen gerekçeli ara kararda yazılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; mahkemece verilen 22/08/2023 tarihli ihtiyati tedbir karanının hüküm kısmında (1-a bendinde ) " Dava konusu ... Bankası ... OSB Kayseri Şubesine ait keşidecisi .....150.000TL Bedelli Çeke Dayalı Olarak Kayseri 6.ncı İcra Müdürlüğünün ... esas ayılı dosya üzerinden ... tarafından başlatılan İcra takibinin tedbiren durdurulmasına...." karar verildiği halde, itiraz üzerine mahkemece verilen ve istinaf edilen 16/02/2024 tarihli gerekçeli ara kararının gerekçe kısmında "...icra veznesine giren/girecek paranın alacaklısına ödenmesinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir kararı kanuna uygundur... itirazının reddine kararı vermek gerekmiştir. ..." şeklinde yazılı olması nedeniyle çelişki bulunması, zira her iki tedbir kararı türünün, uygulanma şekillerinin ve hukuki sonuçlarının birbirinden farklı olması, ayrıca davalı vekilinin itiraz dilekçesinde İ.İ.K 72/3 maddesi yönünden de itiraz ettiği halde mahkemece bu yönden yapılan itirazının değerlendirilmemiş , sadece HMK 389 v.d. Maddesi yönünden incelenmiş ve değerlendirilmiş olması nedeniyle, itiraz edilen 22/08/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının vasfı ile iş bu aynı ara kararına yapılan itirazın incelenmesi sonucunda verilen ve istinaf edilen 16/02/2024 tarihli gerekçeli ara kararının gerekçe kısmında yukarıda belirtilen ihtiyati tedbir ara kararının vasfının birbirinden farklı olduğu anlaşıldığından bu yönden çelişkili ve ayrıca İİK 72/3 md yönünden de yapılan itirazla ilgili eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmiş olduğu görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle mahkemece verilen ve ihtiyati tedbirin kabulüne dair ara karar ile bu ara karara yapılan itirazın reddine ilişkin verilen ve istinaf edilen gerekçeli ara karar arasındaki söz konusu çelişkinin giderilmesi ile İ.İ.K 'nun 72/3 maddesi uyarınca yapılan itiraz sebebinin de incelenip değerlendirilmesi amacıyla HMK 353/1-a-6 gereğince , istinaf edilen 16/02/2024 tarihli ara kararının kaldırılması ve tedbire itiraz duruşmasının/yargılamasının yeniden yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ' nin 2023/780 Esas sayılı 16/02/2024 tarihli ara kararına yönelik davalı vekilince yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, verilen ve ihtiyati tedbirin kabulüne dair ara karar ile bu ara karara yapılan itirazın reddine ilişkin verilen ve istinaf edilen gerekçeli ara karar arasındaki söz konusu çelişkinin giderilmesi ile İ.İ.K 'nun 72/3 maddesi uyarınca yapılan itiraz sebebinin de incelenip değerlendirilmesi amacıyla,istinaf edilen 16/02/2024 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA ve tedbire itiraz duruşmasının/yargılamasının yeniden yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın mahkemesine geri GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talebi halinde davalıya iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-f ve 394/5 maddeleri gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 04/04/2024