T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/944
KARAR NO: 2024/1096
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2023
ESAS NO: 2016/87
KARAR NO: 2023/560
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/05/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 10/05/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih ve 2016/87 Esas - 2023/560 sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, diğer davalının kooperatifin yüklenicisi olduğu, davalı kooperatifin kesin maliyet hesabı yapıp çıkartmadan üyelerden fahiş miktarda paralar talep ettiği, bunu kabul etmeyen üyelerin kura ile adlarına çıkan dairelerinin davalı yüklenici şirkete devredildiği, davacının kooperatife bir borcu olmadığı, genel kurul kararı alınmadan daire devrinin yapılamayacağı, ... İlçesi ... Mah. ... Ada, ... Parsel no.lu ana yapının ... nolu bağımsız bölüm numaralı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı, zira davacının diğer davalı kooperatife karşı üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği, kendilerine pasif husumetin de düşmeyeceği, iyiniyetli üçüncü kişi durumunda oldukları, davalı kooperatiften olan alacakları nedeniyle söz konusu taşınmazın kendilerine devredildiği, alacaklarının Kayseri 2. İcra Dairesinin ... , ... ve 6. İcra Dairesinin ... esas Sayılı dosyaları ile sabit olduğu, davacı adına ferdileştirme yoluyla devredilen bir daire olmadığı davacının davasının reddine, ihtiyati tedbirin kaldırılması ile yargıla giderler ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasını açarken eksik harç ödediği, tapu iptali ve tescil talep edilen dairenin değerinin 150.000,00 - 160.000,00-TL civarında olmasına rağmen 80.000,00-TL üzerinden harç yatırıldığı, davacının davalı kooperatife borçları bulunduğu, davalı kooperatifin usulüne uygun olarak maliyet hesapları yaptırdığı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "......Toplanan tüm deliller, bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet itiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nun kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/B maddeye uygun yapılmamış olan raporun baz alınarak günümüze güncellenmiş olduğu, bu nedenle de kooperatifin değişik ana sözleşmesine uygun olmadığı, dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet İtiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nu hazırlayan teknik heyetten kimsenin olmaması, itiraz eden üyelere kendi aralarında temsilci seçmeleri için çağrı yapılmamış olması ve itiraz eden üye olarak rapora ismi açılan ...'ın imzasının bulunmaması kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/C maddeye uygun olmadığı, dosyaya davalı kooperatif tarafından sunulan her iki emsal üyenin de bakiye kesin hesap maliyetine istinaden 100.871-TL ve 113.345-TL yatırması sebebi ile tapularını devraldıkları bu nedenle kooperatif uygulamasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunmadığı, davacının mevcut maliyet hesabına göre kooperatife borcu olduğu, mevcut maliyet hesabının geçersiz sayılması halinde ise yeniden maliyet hesabının çıkartılarak davacı ortak ile kooperatifin hesaplaşması gerekeceği gözetilerek davacının davalı kooperatife borçlu olduğu, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı gözetilerek ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İşbu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kooperatifin, davalı ... İnşaat'a olan borcunu müvekkili ve diğer bir kısım üyelerin dairelerini devrederek ödemesinin herhangi bir yasal dayanağı mevcut olmadığını, kooperatifin iflası sebebiyle maliyet hesabının kesinleştirilmesinin kooperatifçe yapılması imkanı kalmamışken yerel mahkemece somut olaya uymayan yargıtay kararının emsal alınarak karar verilmesinin hatalı olduğunu, kooperatif tarafından yapılan kesin hesap maliyet raporuna itirazın kesin olarak karara bağlanmadığını, taşınmazların satımına yönelik genel kurul kararı olmadan, gerekli şartlar sağlanmadan yapılan satım işleminde davalı erkut inşaatın iyiniyetinden söz edilemeyeceğini, kooperatiflerde gayrimenkul alım satım ile ilgili şartları-azami ve asgari rakamları tespit yetkisinin genel kurulda olup davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile davalı şirkete yapmış olduğu gayrimenkul satışının açıkça kanuna aykırı olduğunu, devredilen daire bedelinin ticari defterlere işlenmediğini, kooperatif tarafından yapılan ana sözleşmedeki değişikliklerin güncel yargıtay içtihatları gereğince yok hükmünde olduğunu, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/6310 E. 2022/185 K. 20.01.2022 kararının emsal olduğunu, kooperatif tarafından yapılan işlemlerin 1163 sayılı yasanın 23. maddesine aykırılık etmesi sebebiyle müvekkilinin tapu iptal ve tescil davası açma hakkı olduğunu, ıslah dilekçesinde Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/532 e. sayılı dosyasının celbini talep etmiş olmasına karşın bu talebin ıslah dilekçesinin yerel mahkemece hatalı değerlendirilmesi sonucu dikkate alınmadığını, davanın uzadığı sürecin gayrimenkullerle ilgili esaslı fiyat değişimleri ve müvekkilinin yıllardır dişinden tırnağından artırarak yatırdığı aidatlar sebebiyle müstehak olduğu dairenin tapu iptali ve tescili davasının istinaf incelemesinde; istinaf sebeplerinin huzurda şifahen de açıklamak zarureti duyduklarından istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istinaf dilekçesinde detaylı olarak izah edilen ve Dairece re'sen nazara alınacak sebeplerle; istinaf başvurumuzun duruşmalı olarak yapılacak incelemesi neticesinde kabulü ile hatalı ve eksik inceleme sonucu verilen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/87 E. 2023/560 K. ve 13.06.2023 tarihli kararının kaldırılmasına, söz konusu kararın kaldırılıp yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının kooperatife borçlu olduğu hususunda bir ihtilaf olmadığını, borçlu olan bir üyenin kendi adına tapu tescili istemesinin mümkün olmayacağı da yargı kararları ile sabit olduğunu, davacının da kabulünde olduğu üzere, kendisinin kooperatife halen üyelikten kaynaklı borcu bulunduğunu, bu borç tutarının ne olduğunun belirlenmesinin de iş bu dava ile ilgisi bulunmadığını, davacının mevzuatta olmayan bir takım yöntemlerden bahisle usulen de kabul edilemeyecek gerekçeler ile yerel mahkemenin hatalı karar verdiğini ileri sürdüğünü, belirlenen bakiye borç tutarından daha fazla borçlu olduğu sonucunun çıktığını, davacının ise esasen borçlu olduğunu inkar etmemekte borç tutarının mahkeme tarafından tespit edilmesini istediğini söylediğni, bu talebin ise bu davanın konusu olabilecek bir talep olmadığını, davacının iddia ettiği gibi mahkeme tarafından yapılması gereken bir hesaplama söz konusu olmadığını, davacının tapu devrine ilişkin kooperatif genel kurul kararlarının geçerliliğinin bulunmadığı yönünde iddialarda bulunduğunu, ancak söz konusu iddialarına yönelik kararların iptali ya da geçersizliğine dair somut verileri sunamadığını, davacının delil olarak sunduğu 2015/532 e sayılı dosyaya sunulmuş olan 2017 tarihli bilirkişi raporu, rapora konu dava ve davaya konu 01.03.2015 tarihli genel kurul ise zaten müvekkilinin tapuları aldığı tarihten sonraki işlemlere ve kararlara ilişkin olduğunu, bu dosyaya sonradan delil olarak sunulmaya çalışılması da, dikkate alınmadığı gerekçesi ile kararın hatalı olduğunun ileri sürülmesinin de doğru olmadığını, bu durumda tapu iptal ve tescil talebinde bulunulmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda ve önceki beyanlarında da yer verdiği üzere borç tutarının depo edilmesi sureti ile de tapu iptal ve tescil talep edilemeyeceğini, dava tarihi itibari ile şartları oluşmamış tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar verilmiş olmasında hiç bir hukuka veya usule aykırı husus olmadığı açık olduğunu, YARGITAY 23. Hukuk Dairesi 2019/3401 E. , 2020/416 K. 27.01.2020, YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ 2012/3222 E., 2012/6909 YARGITAY 23. Hukuk Dairesi 2016/8376 E. , 2020/638 K. 03.02.2020, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2022/388 KARAR NO: 2022/377K her davanın açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirildiğini, dava açıldıktan yıllar sonra kooperatif iflas ettiğini, bu nedenle davacının kooperatifin iflas ettiğinden bahisle yargıtay kararlarının dikkate alınmaması gerektiğini ileri sürmesi de hatalı olduğunu, işbu davanın tapu iptali talebi ile açılmış bir dava olup kesin maliyet hesaplarına itiraz etmenin de buna yönelik dava açmanın da usulü ve sürelerinin belli olmadığını, bu tür taleplerin muhatabının da zaten müvekkili olmadığını, yerel mahkeme tarafından bekletici mesele yapılmasına karar verilen 2015/1858 e sayılı dosya da müvekkili lehine sonuçlanmış ve kesinleştiğini, davacının taleplerinin muhatabının müvekkili değil diğer davalı kooperatif olduğu bu karar ile de ortaya konulduğunu, Kayseri 1. ATM'nin 2015/1858 E- 2022/685 K, davacının ayrıca her ne kadar kendisinden daha az ödeme yapan kooperatif üyelerinin daire aldığını ve bu nedenle eşitlik ilkesine aykırılığın söz konusu olduğunu iddia etmiş ise de iddia edildiği gibi bir durum olmadığı zaten daha önce bilirkişi raporu ile de ortaya konulduğunu, ayrıca böyle bir durum varsa dahi bu hususun müvekkili yönünden bir anlamı olmayacağı yukarıda sunduğumuz mahkeme kararında da (Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/783ESAS, 2022/247 KARAR 02.03.2022) vurgulandığını, bu yönü ile de davacının istinaf taleplerinin yersiz olduğunu belirterek; istinaf cevap dilekçesinde arz ve izah edilen nedenlerle ve mahkemece re'sen nazara alınacak diğer hususlar gereğince, davacı tarafından sunulan haksız ve yasal dayanaktan yoksun istinaf taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlık davacının kooperatife karşı edimlerini yerine getirip getirmediği ve tapu iptal ve tescil şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.Dava konusu olayda; davacı, davalı ... Kooperatifi üyesi olup kendisine isabet eden dairesinin de kendisine teslim edildiğini, ancak bu dairenin kooperatifin davalı yükleniciye borçlarına karşılık davalı yükleniciye satıldığını, taşınmaz tapusunun verilmediğini ileri sürerek davaya konu taşınmazın tapusunun iptal ve tescil kararı verilmesini talep etmiştir.Yargıtay yerleşik uygulamasına göre,''... kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm akçalı edimlerini yerine getirmiş olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan ortağa borca rağmen tapularının verilmiş olması halinde de davacı tapu talep edebilecektir. (Y.23HD. 13.07.2020, 2017/1239E., 2020/2574 K)'' Bu hususta bilirkişi heyetinden rapor alındığı, eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunmadığı gibi davacının kooperatife borcunun bulunduğu anlaşılmış olmakla davanın reddi yönündeki ilk derece mahkemesi kararını yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davacı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/06/2023 tarih ve 2016/87 E. - 2023/560 sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafından peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.09/05/2024