T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS N: 2024/1112
KARAR N: 2024/1251
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/02/2024
ESAS NO: 2023/936
KARAR NO: 2024/210
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/05/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 31/05/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/02/2024 tarih ve 2023/936 Esas - 2024/210 sayılı kararı davalı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kayseri ilinde faaliyet gösteren konut yapı kooperatifi olduğunu, bugüne kadar 192 üyeye ve 196 arsa sahibine konut teslimi yapıldığını, davalının kooperatif üyesi olduğunu ve ferdileştirme ile taşınmaz temin ettiğini, davacı kooperatifin halen tasfiye aşamasında olmadığını, 10 yıldan fazla süredir kooperatife üye olan kişileri ve 15 yıl önce arsasını kat karşılığı devreden arsa sahiplerine konut teslimi yapamadığını, mağduriyetlerin büyüdüğünü, üyelerin ve arsa sahiplerinin haklarının temin edilmesi hususunda ümitlerini yitirdikleri bir aşamada kooperatif ve mağdur üyelerin bir araya gelerek taahhüt edilen konutların yapımı ve teslimi ve borçların ödenmesi için süratle çalıştığını, bu doğrultuda kooperatiften taşınmaz temin eden üyelerden kesin maliyet bedeli alınmadığı anlaşıldığı, üyelerden ödenmeyen maliyet bedelleri için davalar açıldığını, Kayseri ATM'de 160'dan fazla dava açıldığını, mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini ve istinaf mahkemesince onandığını, temyiz başvurusunda Yargıtay 6. H.D.'nin 2021/6290 E, 2022/521 K sayılı ilamında kooperatif inşaatlarının tamamı bitmeden kesin maliyet talep edilip edilemeyeceği gerekçesiyle erken dava sebebiyle yerel mahkeme kararının bozulduğunu, Yargıtay'ın söz konusu kararı sonrasında birçok yerel mahkemenin bu kararı emsal kabul ederek davaların reddi yönünde karar verdiğini, istinaf mahkemelerinin yerel mahkemenin kabul yönündeki kararlarının kaldırdığını, bu davalardaki üyelerin tamamının üye olmadıkları, kooperatifle ilişiklerinin kesildiğini ileri sürdüklerini, Yargıtay ilgili kararında bu konudaki uyuşmazlığa noktayı koyduğunu ve üye olduğunu kabul ettiğini, kooperatifçe inşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceğinin bahse konu Yargıtay kararında belirtildiğini, hal böyle olunca davalının istifa edip etmediğine bakılmaksızın aidat borcundan sorumlu olacağını, kooperatifçe alınan genel kurul kararları doğrultusunda davalının aidat borcu olduğunu, davalı borcuna ilişkin aidat çizelgesini dosyaya sunduklarını,, kooperatif aidat borçlarına zamanaşımı işlemesinin söz konusu olmayacağını belirterek şimdilik 9.000 TL aidat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; müvekkilinin aidat borcu olmadığını, davalının dava dışı ... adlı üyeden 12.04.2011 tarihinde devralarak 146.042,50 TL kesin maliyet bedeli, 2.500 TL şerefiye farkı, şubat ayı dahil ödenmeyen 59.290 TL (endekslenmiş miktarı 69.046,40 TL), aidat 10 TL; aidat 46,40 TL, gecikme zammı, emlak vergisi 130 TL olmak üzere kooperatife makbuz karşılığında 10.000 TL ödeyerek, kalan 68.900 TL parayı da kooperatifin iş bankası hesabına 06.05.2011 tarihinde yatırdığını, kooperatif üyeliğini devir yolu ile iktisap eden davalıya ilişik kesme belgesi verildiğini, tarafların karşılıklı ibralaştığını, kooperatif tarafından davalıdan aidat ve başkaca isim altında herhangi bir ödeme yapılmayacağına karar verildiğini, davalıya ... Mah. ... ada .., parsel ... blok ... kat ... numaralı dairenin tapusunun 06.05.2011 tarihinde verildiğini, davalıya dairenin teslim ve tapu tarihleri itibariyle herhangi bir genel kurul çağrısı yapılamadığını, davalının genel kurul toplantılarına katılmadığını, kararlardan haberdar olmadığını, kendisine karar tebliğ edilmediğini, aidat ve genel gider borcunun zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında derdest davalar bulunduğunu, 6. H.D.'nin kararında kooperatife ait inşaatların sonlanması, üyelerin tamamına daire teslimlerinin yapılmasından sonra kesin maliyetlerin eşitlik ilkesi gereğince üyelerden tahsil edilmesine, kooperatif tarafından açılan davanın şartların oluşmadığı, erken açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, ayrıca 7410 sayılı Kanun gereğince davacının talepte bulunamayacağını, söz konusu kanunla kooperatifler kanununa eklenen geçici 11. maddenin a, b, c ve ç bentlerindeki şartları taşıyan, davacı kooperatife borcunu ödeyip daireyi teslim ve tapusunu alan, dairenin tapu devrinden sonra yönetim giderleri hariç olmak üzere başka bedel alınamayacağının kabul edildiğini, davalının edinmiş olduğu daireyi Ekim/2021 tarihinde üçüncü bir kişiye sattığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "......Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu ve BAM kaldırma kararı sonrası alınan ek rapor bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının üyesi olan davalıdan kooperatif üyeliğinden kaynaklı kesin maliyet bedelinin de içerisinde yer aldığı kooperatif aidat alacağını talep edebileceği, benimsenen bilirkişi raporuna göre davacının talep edebileceği aidat alacağının olduğu, kooperatif aidat alacağının en geç dava tarihinde (ıslah ile artırılan tutar yönünden ıslah tarihinde) muaccel olacağı gözönüne alındığında, davalının bu borcuna genel kurulda kararlaştırılan yıllık %18 (aylık %1,5) oranı üzerinden gecikme faizi uygulanacağı, Kayseri BAM 6. HD'nin kararında belirtildiği, 28/02/2011 - 31/05/2022 tarihleri arasındaki dönem için yapılan hesaba göre davalının ödemesi gereken toplam aidat tutarının 165.800,00-TL olduğu, davalının kendisine çıkartılan maliyet raporundan sonraki dönemde aidat ödemesinin bulunmadığı, maliyet raporunun hazırlandığı tarihte ödenmesi gereken aidat tutarı 50.200,00-TL olup davalının yapmış olduğu toplam ödeme tutarı olan 128.990,00-TL bu tutardan çıkartıldığında davacının fazladan yapmış olduğu ödemenin 78.790,00-TL olduğu, bu fazla ödemenin maliyet raporunun çıkartıldığı 28/02/2011 tarihinden sonraki aidat tutarı toplamı olan 165.800,00-TL'den mahsup edildiğinde davalının davacı kooperatife olan bakiye aidat borcunun 87.010,00-TL olduğu ve bu tutarın davacı tarafından dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile birlikte davalıdan talep edildiği bu suretle davacının talebinin yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın kabulü ile 9.000,00-TL'nin dava tarihinden, 78.010,00-TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiş......." gerekçesiyle Davanın KABULÜ ile, 9.000,00 TL aidat alacağının dava tarihi olan 01/06/2022 tarihinden, 78.010,00-TL aidat alacağının ıslah tarihi olan 23/03/2023 itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.İşbu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı kooperatif tarafından belirlenen 146.963.29 TL.yi ödeyerek dairesi 01.12.2007 tarihinde teslim alarak dairenin tapusunu da 06.05.2011 tarihinde aldığını, davalı kooperatifin müvekkilinden başkaca aidat vs.alacak talebinde bulunmayacağını belirterek, bugüne kadar davalıya herhangi bir genel kurul çağrısı göndermemiş, davalı genel kurullara katılmadığını, davalının davacıya herhangi bir aidat borcu bulunmadığını, davalının anılan daireyi 21.10.2021 tarihinde ... adlı şahsa ... Y.nolu senetle sattığını, tapu müdürlüğünün 18.01.2023 tarihli yazıları dikkate alınmadan mahkeme ve bilirkişi tarafından bu husus araştırılmadan karar verilmiş olmasının yerinde olmadığını, Yargıtay 6.HD.nin dosyada bulunan 2019/5912 Esas, 2022/1599 sayılı kararının buna yönelik olduğunu, müvekkilinin herhangi bir aidat borcu olmadığını, aidat talep etmesi yerinde olmadığı gibi dairesini satıp devir eden davalıdan da talepte bulunamayacağını, Yargıtay ilamında da açıkça belirtildiği üzere; davacı kooperatifin inşaatlar bitmeden, hesaplamış bulunduğu 87.010,00TL.nin aidat alacağı adı ile talep etmesi erken bir dava olduğu gibi ve fahiş oranda yıllık %18., aylık %1,5 oranında faiz talep edilmesi ve mahkemece karar verilmesi usul ve yasaya ve yukarıda belirtilen Yargıtay kararına aykırı olup davanın reddi gerektiğini, ayrıca; Kayseri BAM 6.Hukuk Dairesi 2023/1501-1472 sayılı kaldırma kararında belirtilen gerekçelerin hiçbirinin bertaraf edilmeksizin adeta yeni esas ve karar numarası ile aynı hükmün yeniden kurulduğunu, zira; belirtilen istinaf ilamında, mahkemece önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması vurgulandığını, bilirkişi tarafından evvelki hükümde, hükme esas alınan rapordaki ölçüt ve değerlendirmenin farklı normlara göre yapılması gerektiği istinaf ilamında açık olduğunu, buna rağmen bilirkişi aynı raporu yeni tarihli olarak sunduğunu, anılan istinaf ilamındaki gerekçelerin yerine getirilmediğini belirterek; istinaf dilekçesinde sunulan ve inceleme sırasında saptanacak sair gerekçelerle; takip dayanağı olan ilamın taraflarınca tehir-i icra talepli olarak istinaf edildiğine dair UYAP üzerinden Ankara Batı İcra Dairesi ... esasına yazı yazılmasına, müvekkili aleyine yapılmakta olan Ankara Batı İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına sunulmak üzere tehiri icra kararı verilmesine, kayseri 2.asliye ticaret mahkemesinin anılan kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İstinaf mahkemesinin kaldırma gerekçesine uyulduğunu, haklı davanın ve alacağın sürdüğünü, eldeki dosyada istinaf mahkemesi tarafından TBK 100 vd. Maddelerine atıf yapılmış, 28.02.2011 tarihinde çıkartılan maliyet hesabı ile geçmiş aidat borçlarının davalıdan tahsil edildiğini, bu sebeple 28.11.2011 tarihinden dava tarihine kadarki aidat miktarının bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını, davacı müvekkilinin mükerrer tahsilat isteyip istemediği hususlarının aydınlatılması hususuna karar verildiğini, söz konusu hususun bilirkişi marifetiyle hesaplanmış, istinaf mahkemesinin kaldırma kararı uyarınca yeniden hesaplama yapıldığını, davalının üye olmadığı yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, emsal nitelikteki başka bir davanın, istinaf incelemesi nihayetinde kesinleştiğini, davalı ile aynı nitelikte olan başkaca bir davanın, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2024/583E. 2024/705K. sayılı ilamıyla kesinleştiğini, istinaf mahkemesi söz konusu ilamında kaldırma ilamı gereği ek rapor aldırılarak raporun dairenin kaldırma gerekçelerine uygun hazırlandığı görüldüğüne hükmedildiğini, bu sebeple davanın kabulü yönündeki hükmün kesinleştiğini belirterek; istinaf dilekçesinde arz ve izah edilen nedenlerle ve resen gözetilecek hususlar neticesinde; davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı vekili, davalının kooperatifin üyesi olduğunu, Ocak 2003 ile Mayıs 2022 tarihleri arasında birikmiş aidat borcu bulunduğunu ileri sürerek 87.010,00 TL'nin faiziyle tahsilini talep etmiştir.Davalı borcu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.Mahkemece, genel kurul kararlarının tüm üyeler için bağlayıcı olduğu gerekçesiyle 87.010,00 TL'nin faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yolunu başvurulmuştur.Bilindiği üzere Kooperatifin en yetkili organı genel kuruldur. Genel kurullarda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alındığı gibi daha önceden alınan kararlarda değiştirilebilir. Eşitlik ilkesi gereğince hak ve görevlerde ortakların eşit olması kuralı gözetilerek önceki genel kurul kararının değişen şartlar ve kooperatifin diğer ortaklarının durumları da nazara alınarak şartlarda eşitleme yapılmak üzere değiştirilmesine karar verilmesinde ilke olarak müktesep hak ihlali ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 23 H.D 2011/933 Esas 2011/936 Karar)Kooperatifler aidat toplayarak inşaatlarını yapar ve amaçlarını gerçekleştirir. Ayrıca kooperatiflerde eşitlik ilkesi geçerlidir. Kooperatiften bağımsız bölüm alınması aidat ödenmesine engel değildir. Davacı kooperatif inşaatlarının devam ediyor olması nazara alındığında kooperatifin aidat toplaması olağandır. Daha önceki genel kurulda alınan kesin maliyet ile ilgili kararın iptal edilmiş olması da aidat toplamaya engel teşkil etmez.( Yargıtay 23 HD 2016/7545 Esas 2019/5329 Karar)Somut olayda davalının sabit ücretli üye olduğuna yada istifa ettiği ve bu istifanın kabul edildiğine dair dosyada delil bulunmadığı gibi davalının kooperatifçe kendisine teslim edilen taşınmazı kullandığı kooperatife iade etmediği, genel kurul kararlarının iptal edilmediği anlaşılmaktadır.Kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı veya üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemez. Davacı kooperatif üyesi olduğunu beyan etmiş davalı tarafça aksi iddia edilmemiştir. Davacının kooperatif üyesi olduğunu kabulü halinde dava konusu taleple ilgili üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/871 Esas 2021/1256 Karar)Davalı alacağın zaman aşımına uğradığını iddia etmiş olup bilindiği üzere Kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zamanaşımına uğramayacağı gibi kooperatif tarafından bunun karşılığında talep edilecek olan inşaat gideri olarak talep edilen aidata da zamanaşımı işlemesi mümkün değildir.(23. Hukuk Dairesi 2017/391 Esas 2020/1615 Karar)Davacı inşaatların devamı amacıyla aidat talep etmiş olup yukarıda değinilen Yargıtay kararları doğrultusunda talep edilen alacak için üyelik devam ettiği müddetçe zaman aşımı işlemeyecektir.İlk derece mahkemesince dosyada, Ocak 2003 - 31.05.2022 tarihleri arasında davalının ödemesi gereken aidat miktarı bulunarak davalının bu tarihler arası yaptığı ödemelerin ödeme tarihi, ödemeye ilişkin makbuz ve belgelerdeki açıklamalar, 6098 sayılı TBK 100-104 maddesindeki düzenlemeler birlikte dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapıldığı görülmekle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 29/02/2024 tarih ve 2023/936 E. - 2024/210 K. sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 5.943,66 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 1.486,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.457,66 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.30/05/2024