T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1527
KARAR NO: 2024/1617
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/05/2024
ESAS NO: 2023/27
KARAR NO: 2024/495
DAVANIN KONUSU: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ:11/09/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM
TARİHİ:16/09/2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/05/2024 tarih ve 2023/27 Esas 2024/495 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkilin de arasında bulunduğu kişiler tarafından Kayseri ilinde ... Kooperatifi ünvanlı bir kooperatif kurulduğunu, bu kooperatifin birinin imalat, diğerinin ise AVM olmak üzere tek seferde iki yapı yapıldığını, bu yapılarda elektrik enerjisi tüketileceğinden tüketilecek bu enerjinin üyelerin faydasına olarak nasıl üretilebileceği ve ayrıca bu enerji üretiminden nasıl başka faydalar sağlanılacağı düşünülürken imalat için yapılan binaların çatısına güneş enerji sistemi kurulması kararlaştırıldığını, ancak yapı kooperatifinin bağlı olduğu bakanlık ile elektrik enerjisi üretiminin kooperatif halinde üretilmesi için kurulacak kooperatifin bağlı olacağı bakanlığın farklı olması sebebiyle mecburen bu davalı ikinci kooperatifin kurulmasının gerektiğini, bunun üzerine mevcut yapı kooperatifi dışında davalı enerji kooperatifinin kurulduğunu, davalı kooperatifin üye sayısının tamamlanması için asıl kooperatifin bir kısım üyeleri ve iştirakleri davalı kooperatifin kurucularının oluşturduğunu, davalı kooperatif kurulduktan sonra elektrik üretim tesisi için gerekli kredinin sağlanması ve elektriğin satışı gibi konularda mevzuat kolaylığı sağlanması bakımından ayrıca asıl kooperatifçe eş zamanlı olarak ... AŞ. Ünvanlı bir iştirak kurulduğunu, bu şirket üzerinden davalı kooperatife Halkbankasından alınan teminatla Kalkınma Bankasından kredi kullandırıldığını, böylece gerçek borç ana kooperatif ve üyelerine ait olduğunu, daha sonra her iki kooperatifin birleştirilmesi için girişimlerde bulunulmuş ancak mevzuat engelleri vd. sebeplerle birleşme gerçekleşemediğini, Aralık 2022 tarihinde Ana Kooperatif Yönetim Kurulunca bir yazı imalat bölümünde işyeri bulunan üyelere gönderildiğini, ana kooperatifin ... Kooperatifi olduğunu, davalı kooperatifin de bu ana kooperatif üyelerinin ihtiyaçlarını temin için kurulmuş olduğunu, ancak davalı kooperatifçe Kayseri 8. Noterliğinin ... tarih ve... Yevmiye Nolu ihtarnamesi müvekkile gönderildiğini, işbu ihtar ile müvekkili ...'ın ortaklığının düşürülmesine karar verildiğini, yönetim kurulunun 22.06.2022 tarih ve ... karar sıra nolu kararı ile bir kısım ortaklarla ilgili ortaklıklara son verildiğini belirtilerek müvekkilin ortaklığına son verildiği ihtar edildiğini, Genel Kurul kararının 27.05.2022 tarihli, Yönetim Kurulu kararının 22.06.2022 tarihli, ihtarnamenin ise 28.12.2022 tarihli olduğu gözetildiğinde yasal 10 günlük sürenin geçmiş olduğunu, hak düşürücü sürenin geçmiş olması, bu sürenin zamanaşımı süresi olarak kabul edilmesi halinde ise zamanaşımı itirazı nedeniyle zamanaşımı süresinin geçmiş olması sebebiyle açık emredici kanun hükmüne aykırılık nedeniyle batıl olduğuna, aksi halde ise iptaline karar verilmesini, yine davalı kooperatifin üyelerine karşı eşit işlem ilkesine aykırı davrandığını belirterek, Kayseri 8. Noterliği'nin ... tarih ve ...Yevmiye Nolu ihtarı ile müvekkile bildirilen müvekkilinin davalı ... Kooperatifinin genel kurul kararıyla kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin 22.06.2022 tarihli Kararının Kooperatifler Kanununun 16/3 maddesindeki 10 günlük hak düşürücü süre içerisinde notere tevdi edilmemesi sebebiyle, aksi halde bu süre zamanaşımı süresi olarak kabul edilirse zamanaşımı itirazında bulunduğumuzdan zamanaşımı süresi içerisinde notere tevdi edilmemesi sebebiyle ve aynı zamanda açık kanun hükmüne aykırı olması sebebiyle hükümsüz (Butlanla Batıl) olduğuna, aksi halde iptaline karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:
Davacı tarafça müvekkili kooperatifin...Kooperatifinin tüm üyelerinin elektrik ihtiyacının karşılanması için kurulduğunu ve kendisinin haksız yere kooperatif üyeliğinden çıkartıldığına dair iddiasının asılsız olduğunu, müvekkili kooperatifin kuruluş amacının davacının iddia ettiği gibi ... Koopratifinin tüm üyelerinin elektrik ihtiyacının karşılanması için değil, müvekkil kooperatifin ana sözleşmesinin 6. Maddesi olan amaç ve faaliyet konuları başlıklı maddesinde açıkça ifade olunduğu üzere kooperatifin amacının, ortaklarının elektrik enerjisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuata uygun olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretmektir." şeklinde sadece kendi ortaklarının elektrik ihtiyacını karşılamak için kurulduğunu, bu husus kooperatif ana sözleşmesinde de açıkça belirtildiğinden kooperatifin amacının bu yönde olduğunu, müvekkili kooperatifin ... Kooperatifinden ayrı ve bağımsız bir kooperatif olduğunu, müvekkili kooperatifin yapılan genel kurullarında hiçbir surette ... Kooperatifi ile birleşme veya iştiraki olma gibi bir karar alınmadığını, ortaklıktan ister genel kurulca, ister yönetim kurulunca çıkarılan ortağa, çıkma kararı tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere verilir, çıkarılma kararı gerekçesiz olasa dahi bu kararın geçersiz olamasını gerektirmediğini, çıkarılma kararının gerekçeli olma zorunluluğu bir geçerlilik şartı olmadığını, bunun gibi çıkarılan ortağı gerekçeli çıkarma kararının tebliğinin noterce yapılması da geçerlilik şartı olmadığını, Yargıtay uygulamaları da bu yönde olduğunu, ayrıca 10 günlük süre ne zaman aşımı süresi ne de hak düşürücü bir süre olmadığını, 10 günlük süreye uymamak kararın geçerliliğini etkilemediğini ve Yargıtay'ın görüşleri de bu yönde olduğunu, davacı her ne kadar ...sitesi, ... sitesi ve...mh. Sanayi aboneliklerini sunmuş olsa da bu aboneliklerin müvekkili kooperatifin dağıtım alanında yer almadığını, ayrıca yine bahsedilen AVM ise müvekkil kooperatifin dağıtım yapmış olduğu tarife grubunda yer almadığını, davacının ana sözleşmedeki şartları sağlamadığı için kooperatif üyeliğinden usulüne uygun ve kanuni olarak çıkarıldığını, davacının ortaklık şartlarını sağladığı zaman tekrardan müvekkili kooperatife üyelik başvurusu yaptığı takdirde müvekkil kooperatif üyelik kabulü için değerlendirme yapacağını belirterek haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Somut dosya ortaklık şartlarını taşımayan davacı ortağa, ortaklık koşullarını sağlaması yönünde makul süre verilerek aksi halde ortaklıktan ihraç edileceği uyarısını içeren ihtarname gönderilmesi, uyarının gereği yerine getirilmediği takdirde ihracına karar verilmesi gerekirken bu yönde makul bir süre verilmeden doğrudan ihraç kararı verilmesi hayatın olağan akışına, iyi niyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun düşmemektedir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/04/2010 tarih ve 2010/16-149 E, 2010/212 K sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2022/103 E. 2022/417 K. Sayılı ilamı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 2018/1529E. 2021/636 K. Sayılı ilamı aynı yöndedir.) Yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın kabulü ile ... Kooperatifi'nin 22.06.2023 tarihli genel kurulunda davacı ...'ın kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına (ihracına) ilişkin Ek-1. maddesinde yer alan genel kurul kararının davacı yönünden iptaline karar verilmiştir. 1-Davanın KABULÜ ile ...Kooperatifi'nin 22.06.2022 tarihli genel kurulunda davacı ...'ın kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına (ihracına) ilişkin Ek-1 maddesinde yer alan genel kurul kararının davacı yönünden İPTALİNE..." dair karar verilmiştir.
İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; müvekkili kooperatifin üye ortaklarına çıkarma kararı vermeden yaklaşık bir yıl önce ihtar yaptığını, ortaklık şartını sağlamayanlara eksikliklerini gidermesi için süre verdiğini, daha sonra yönetim kurulu kararı alındığını, en sonunda genel kurul kararı ile ortaklık şartları sağlanmayan üye ortakların ortaklıklarına son verdiğini, bu konunun tanık anlatımlarıyla sabit olduğunu, davacı ortaklık şartını sonradan kaybetmediğini, ortaklığa alındığı tarihten itibaren ortaklık şartını sağlamadığını, yerel mahkemece bu hususun dahi araştırılmadan hüküm kurulduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılması ile yerel mahkemece verilen hükmün kaldırılmasını, dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini, dosyanın bölge adliye mahkemesinde yeniden görülmesine karar verilmesini, ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını, duruşmalı yapılacak istinaf incelemesi neticesinde davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesinden özetle; davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, davalı kooperatif üyesi olan davacının ihracına ilişkin verilen kararın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, alanında uzman bilirkişilerden aldırılan raporların içeriklerine, mevcut delil durumuna ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmemesine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış, davalının istinaf isteminin reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin istinafa konu edilen 21/05/2024 tarih ve 2023/27 E. - 2024/495 E. sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalıdan alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile, HMK 361/1 uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/09/2024