T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1708
KARAR NO: 2024/1606
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/05/2024
NUMARASI: 2023/780 Esas
DAVANIN KONUSU: İstirdat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/09/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM
TARİHİ: 11/09/2024
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2023/780 Esas sayılı 21/05/2024 tarihli ara kararına karşı , davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili 18/08/2023 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkil ... vasıtası ile ... plaka sayılı aracı...'dan satın aldığını, satın alınan aracın devir işlemleri gerçekleşmeden araçta motor arızası bulunuyor olması hasebiyle araç müvekkil tarafından galerici ...'a iade edildiğini, müvekkil mezkur aracın bedelini kısmen peşin kısmen de başka bir aracın takası yoluyla ödemesini gerçekleştirdiğini, ... tarafından ...plaka sayılı aracın iade bedeli kısmen peşin kalan kısmı ise çek ile müvekkile ödemesi yapıldığını, keşidecisi ... olan ... Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli 15/06/2023 tarihli çek müvekkil tarafından keşideci ...'dan 2023 yılı şubat ayı içerisinde teslim alındığını, mezkur çekin lehtarı müvekkil ... olduğunu, bu çeke ilişkin olarak çekin bir resmi dilekçesi ekinde bulunduğunu, mamafih mezkur çek müvekkil tarafından kaybedilmiş olup nerede ve ne zaman kaybedildiği hususu bugüne değin bilinemediğini, tacir olmayan müvekkilin mezkur çeki tedavüle çıkarmak gibi bir amacı bulunmadığından müvekkil tarafından kaybolan çekin cirolanmadığını, kaybolan bu çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/532 E. Sayılı dosyası ile ödeme yasağı konulması talepli olarak çek iptali davası açıldığını, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/532 E. Sayılı dosyasında bugüne değin mezkur çekin bankaya ibraz edildiğine dair herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığını, mamafih iptali istenen çekin davalı şirket elinde bulunduğu hususunu müvekkil ve mezkur çekin keşidecisi olan ... hakkında Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile davalı tarafından takip başlatılmasıyla haricen öğrendiğini, müvekkil ile ... arasında bila tarihli tadilat sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre mezkur şahıs müvekkile ait evdeki tüm tadilat ve bakım işlerini eksiksiz bir biçimde yapması halinde sözleşmede bahsi geçen bir araç ile ödeme yapılacağı hususu kararlaştırıldığını, dilekçenin 1. bendinde belirtildiği ... plaka sayılı aracın motor arızası bulunduğu gerekçesi ile ... isimli şahıs aracı müvekkilimize iade etmiş bu durum üzerine de yine 1. bendde belirtildiği gibi müvekkil aracı almış olduğu ... isimli galericiye iade ettiğini, ...ile müvekkil yakın akraba olmaları hasebiyle müvekkil tadilat bedelinin büyük kısmını nakit olarak ödediğini hatta bu ödemenin bir kısmını müvekkil, ...dan alacaklı olması hasebiyle ... ...' e çeşitli banka havaleleri ile müvekkil adına ödeme yaptığını, bakiye 70.000,00 TL'yi ise ... tarafından keşide edilen lehtarı ... olan ... seri nolu 15/04/2023 tarihli ve ... seri nolu 15/03/2023 tarihli bedelleri 35.000,00'er TL olan...na ait iki parça çek ile ödemesini tamamladığını, mamafih ... tadilat işlerinde sözleşmeye uygun davranmadığını ve tadilatı yarım bırakarak sorumluluklarını yerine getirmediğini , bu durum üzerine müvekkil ile bu şahıs arasında husumet oluştuğunu, bu süreçte müvekkil iptali istenen çekin ... tarafından ele geçirildiğinden bihaber durumda olduğunu, büyük olasılıkla ... tarafından keşide edilen çeklerin ...'e teslimi müvekkil tarafından yapıldığı esnada iptali istenen çekte ...'in eline geçtiğini, tüm bu anlatımlar ışığında işbu dava ile istirdatı istenen ...Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli 15/06/2023 tarihli çek ile ... müvekkil ve mezkur çekin keşidecisi olan ... hakkında Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyası ile başlatmış olduğu icra takibinin tedbiren durdurulması gerektiğini, keza işbu davanın neticesinde çekin istirdatına karar verilmesi halinde kötüniyetli davalı şirket çek bedelini çoktan tahsil etmiş olacak olup müvekkilin ayrıca bedel için de bir başka istirdat davası açması gerekeceğini, bu bağlamda hem usül ekonomisi gereği belgeler ile yaklaşık ispat kuralı sağlanmış olduğundan öncelikle teminatsız olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasını talep ettiğini, son olarak davada haklılığın bir an önce tespiti için istirdatı istenen çekteki sözde müvekkile ait olan ciro ile müvekkilin yazı karşılaştırmasının yapılması için tensiben karar verilmesini talep ettiğini, müvekkili sayın mahkemenin talep edeceği her an yazı örnekleri vermek üzere hazır edebileceğimizi sayın mahkemenin bilgisine sunduğunu, açıklanan nedenlerle ve sayın mahkemenizce resen nazara alınacak hususlar nedeniyle Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasında tüm borçlular yönünden takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, Müvekkilimizin elinden rızası dışında çıkan ...Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli 15/06/2023 tarihli çekin istirdadına ,müvekkilin ... Şubesi’nin ... Seri nolu 150.000,00 TL bedelli 15/06/2023 tarihli çekin meşru hamili ve alacaklısı olduğunun tespitine , yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :İlk derece Mahkemesi tarafından kararı ile; Dosya kapsamına göre; davalı tarafından dava konusu çeke dayalı olarak Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, davacı tarafından eldeki davada takibe dayanak yapılan çekteki davacıya atfen atılı yazı ve imzanın davacının el ürünü olmadığı, davacının bu çeki cirolamadığı, çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiası ile çekin istirdadı talep edilmektedir. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/46607 soruşturma sayılı dosyası üzerinden dava konusu çek ile ilgili sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından davalı şirketin yetkilisi ..., onun eski eşi ..., ..., ... ve ... hakkında başlatılan soruşturmanın halen devam ettiği görülmektedir.
Bu kapsamda tedbir talebinin değerlendirilmesi gerektiğinden TTK'nun 792. ve HMK'nun 389/1. maddesinde, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesinin yer aldığı, düzenlemeye göre, tedbir kararına hükmedilebilmesi için; şartlara uygun tedbir kararı verilmemesi halinde mevcut durumda olabilecek değişiklik sebebiyle hakkın elde edilmesinin zor hatta imkansız hale gelmesine yönelik kuvvetli endişenin bulunması gerektiği, ayrıca HMK'nun 390/3. maddesinde, "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde düzenleme yer aldığı, düzenleme gereği ihtiyati tedbir kararının verilmesi için tam bir ispat aranmadığı, talebin yeterliliği hususunda mahkemeye kanaat verecek delilerin varlığının yeterli olduğu, işbu davanın menfi tespit davası olmayıp TTK'nun 792. maddesine dayalı olarak açılan çek istirdadı davası olması, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi için kesin bir ispat aranmayıp yaklaşık ispatın yeterli olduğunun kabul edilmesi nedeniyle ve incelenen bu aşamadaki mevcut derdest dava dosya kapsamına, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/46607 soruşturma sayılı dosyası üzerinden çekin sahteliğine ve dolandırıcılık suçlamalarına ilişkin soruşturmanın devam ettiği, HMK'nun 389. maddesinde gereğince söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kabulü için yasaca aranan gerekli ve yaklaşık ispata yeterli koşulların bulunduğu kanaat ve sonucuna varılarak, mahkememizce 22/08/2023 tarihli ara kararı ile icra tabinin durdurulması hakkında verilen ihtiyati tedbir karanına davalının vaki itirazının reddine karar verilmiş "1)Davalının ihtiyati tedbire itirazının REDDİNE," şeklinde ara karar kurulmuştur.
Davalı vekili işbu ara kararı yasal süresi içerisinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle ; davacı yanca davaya konu çekin kaybedildiği, nerede ve ne zaman kaybedildiği hususunun ise bilinmediğinden bahisle işbu dava yöneltildiğini, davacının mezkur çeki tedavüle çıkarmak gibi bir amacı bulunmadığından çekin cirolanmadığı hususu da gerçeği yansıtmamakla söz konusu çek müvekkil şirkete davacı tarafından verildiğini, müvekkil şirket, inşaat işleri yapımı üzerine kurulmuş bir şirket olup davacıya ait ... ili ... ilçesi ... mahallesinde bulunan...ada ve... parsel no'lu taşınmaz üzerine inşaa edilen villa tipli meskenin kapı, mermer, merdiven gibi inşaat işlerini yapmış; esasında taraflar arasında eser ilişkisi mevcut olduğunu, bu hususa dair yapılan işler yönünden davacı yana fatura da kesilmiş olup davacının işbu faturaya herhangi bir itirazı da bulunmadığını, müvekkilce gerçekleştirilen işler bahse konu faturada açıkça yazılmış olup yüklenilen iş müvekkilce eksiksiz bir biçimde yerine getirildiğini, nitekim söz konusu faturadan görüleceği üzere müvekkil şirketin yüklendiği işin karşılığında ise iş sahibi davacı; toplamda 608.673,50 TL bedel ödeme yükümlülüğü altında olduğunu, işbu alacağın bir kısmı davacının da kabulünde olduğu üzere başkaca çekler ile ödenmiş olup yine 150.000,00 TL'lik kısmı için ise söz konusu çek davacı yanca müvekkile verildiğini, bir kısım alacak ise henüz ödenmemiş olup tahsili yönünde tüm hakların saklı olduğunu, bir kısım ödemelerini çek ile yapan davacının işbu çeki de müvekkil şirkete ödeme amaçlı vermiş olması hayatın olağan akışına uygun olduğunu, bu izah olunanlar akabinde özellikle davanın çek istirdadı davası olup bilindiği üzere davacının, müvekkilin çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerektiğini, her ne kadar tarafın çeki edinme nedenini veyahut aradaki alacak borç ilişkisini açıklama mecburiyeti bulunmasa da davanın aydınlatılması amacına binaen taraflar arasındaki eser ilişkisine yukarıda açıklık getirildiğini, bu hususun çekin “mücerretlik” vasfından kaynaklandığını, ihtiyati tedbirle hacze veya satışa engel olmanın mümkün olmadığını, mahkemece her ne kadar eldeki davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası değil, 6102 sayılı TTK'nun 792. maddesi hükmüne dayalı çekin istirdadı istemine yönelik olduğu dikkate alındığında İİK'nun 72/3. maddesinin somut uyuşmazlığa uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmişse de bu tespite katılmak mümkün olmadığını, ihtiyati tedbir kararının temel şartı; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya tamamen imkansız hale gelmesi ihtimalinin varlığıdır. Ayrıca ihtiyati tedbir kararı verilirken asıl koşul karşı tarafın da dinlenilmesi; istisnaen ise talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunması halinde dinlemeden karar verilmesi yönünde olduğunu, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/780 E. sayılı dosyasında verilen 21.05.2024 tarihli ara karara karşı istinaf başvurusunun kabulü ile işbu kararın ve ihtiyati tedbirin kaldırılarak takip dosyasının kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep etmiştir.
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu Düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Derdest dava, TTK 792.maddesine göre açılmış dava konusu çekin istirdadı talebine ilişkindir.
Davacı tarafça , davalının davacı hakkında dava konusu çek dayanak yapılarak başlatılan icra takibinin ihtiyati tedbiren durdurulmasını istenilmiştir. Mahkeme 22/08/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar vermiştir. Bu tedbire davalı vekili itiraz etmiş, mahkeme itirazı duruşmalı inceleyerek gerekçeli ara kararı ile tedbire karşı yapılan itirazın reddine karar vermiştir. Bu ara kararının istinaf nedeniyle dairemizce istinaf incelemesi yapılmış ve gerekçe ile hüküm kısmı arasındaki çelişki ile eksik inceleme ve değerlendirme yönlerinden yeniden itiraz davasının / yargılamasının görülmesi için dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmiştir. (Dairemizin 2024/794 Esas-2024/841 Karar sayılı ilamı) mahkemece yeniden duruşmalı olarak inceleme ve değerlendirme yapılarak 21/05/2024 tarihli gerekçeli ara kararda davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının reddine karar vermiştir. Davalı vekili işbu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının içeriği, itiraz sebepleri , itirazın duruşmalı incelemesi sonunda verilen ve itirazın reddine ilişkin gerekçeli ara kararda yazılı ayrıntılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ; derdest işbu imza sahteliğine dayalı çek istirdadı davasına konu çek dayanılarak başlatılan icra takibinin HMK 389. Maddesi gereğince ihtiyati tedbiren durdurulmasına ilişkin tedbir talebinin kabulü için işbu yasaca aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların mevcut dosya kapsamına göre bulunduğundan kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.Bu nedenle davalının tedbire yönelik itirazlarının haklı olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple de davalı vekilinin söz konusu ihtiyati tedbir kabul kararına karşı yaptığı itirazının da reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de istinaf edilen gerekçeli ara kararı ile davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının reddine dair karar verilmiş olduğundan, istinaf edilen ara kararda mahkemece yazılı ayrıntılı açıklamalar, yasal sebep ve gerekçeler ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte gözetildiğinde, istinaf edilen ara kararda usul,yasa ve bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı yönlerinden herhangi bir isabetsizlik ve aykırılığın bulunmadığı , ara kararının hukuka uygun olduğu , bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2023/780 Esas sayılı 21/05/2024 tarihli ara kararının hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K. 'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
Davalı tarafından yapılan istinaf yoluna başvuru harcı ve istinaf posta giderlerinin derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
HMK 302/5 maddesi gereğince işbu ilamın kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin , harç tahsil işlemlerinin, HMK 359/4 Maddesi gereğince bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ile 394/5 bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.11/09/2024