T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/2275
KARAR NO: 2025/2163
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/10/2025 (ARA KARAR)
ESAS NO: 2024/1031
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ:26/11/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM
TARİHİ:27/11/2025
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin Kayseri ... İlçesi'nde serbest eczacılık yaptığını, aleyhine ihtiyati tedbir talebinde bulunulan ...'ın da aynı ilçede eczacılık yaptığını, ...'ın eczanesinin bulunduğu yerin ... Devlet Hastanesi'nin karşısında olup konumu nedeniyle müvekkilinin eczanesinin bulunduğu bölgeye göre 2-3 katı ciro yaptığını, ...'ın eczanesini kapatmayı düşündüğünü, şayet dükkan sahibi ile anlaşılır ise bir miktar hava parası ile eczanesini içerisindeki demirbaşlarla müvekkiline devredebileceğini beyan ettiğini, tarafların ...'ın işyerine geçmek üzere görüştüklerini ve adı geçenin işyerine geçmesi için dilekçenin ekinde sunulan 27/08/2024 tarihli toplam 1.100.000,00,00-TL tutarlı sözleşmeyi imzaladıklarını, bu sözlemeye göre müvekkilinin ...'a 400.000,00-TL'nı sözleşmeyle birlikte ve 200.000,00-TL'nı banka havalesi olmak üzere 600.000,00-TL ödeme yaptığını, kalan 500.000,00-TL bedel için de; 21/09/2024 keşide tarihli 01/11/2024 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/12/2024 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/01/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/02/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/03/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/04/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/05/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/06/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/07/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 21/09/2024 keşide tarihli 01/08/2025 ödeme tarihli 50.000,00-TL bedelli bonoyu sıralı olarak keşide edip ...'a verdiğini, bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için davalının kiraya vereni olan dava dışı ... ile de anlaşılmasının gerekliliği şüphe götürmediğini, müvekkili, ... ve kiraya veren mal sahibi 27/08/2024 tarihli iki eczacı arasındaki devir sözleşmenin devamı olmak üzere yine ekte sunulan 01/10/2024 başlangıç tarihli, aylık 8.000,00-TL kira bedelli, 4 yıl süreli kira sözleşmesi imzaladığını, görüleceği üzere davalı kiracısı bulunduğu işyerinin mal sahibi ile yapılan kira sözleşmesine de taraf olarak imza koymuş işlemin üç tarafı bulunduğunu müvekkilinin devralacağı eczanenin içerisinde tadilat yaptırmak üzere usta ayarladığını, mal sahibi ve mevcut kiracısı olan ...'ın muvafakatiyle lavabosunun tamirine dahi başladığını, kira sözleşmesinin yapılmasından (mecurun boşaltılmadığı ve müvekkiline teslim edilmediği esnada) bir kaç gün sonra kiraya veren mal sahibinin dükkanın gayri resmi sahibi olan ... ve davalının eczacı kalfası olan oğlu ... müvekkiline yapılan sözleşmeyi kabul etmediklerini, ...'ın kendilerini aldattığını, sözleşmenin uzun süreli yapıldığını, kira bedelinin düşük belirlendiğini, sonraki yıllara ait kira artışlarının da düşük olduğunu, sözleşmenin iradeleri fesada uğratılmak suretiyle yapıldığını beyan ederek eski eczacı ...'ın henüz kiralalananı tahliye etmemiş ve anahtarlarını da müvekkiline teslim edilmemişken sözleşmeyi feshettiklerini beyan ettiklerini, bu nedenlerle açacakları menfi tespit davasına esas olmak üzere İİK'nun 72. maddesine göre menfi tespit davası sonuna kadar davalıya verilen 10 adet bedelsiz bono yönünden icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ihtiyati tedbir nedeniyle vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...HMK'nun 389/1. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nun 390/2. maddesi göre de talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde hakim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. HMK'nun 392. maddesine göre ise mahkemem gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmaksızın ihtiyati tedbire karar verebilir.İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.İhtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi için "Yaklaşık ispat" yeterlidir yani çekişmeli vakanın gerçeğe yakın bir derecede kanıtlanması esastır. Mahkeme mevcut delillere göre tedbir isteyenin hakkını muhtemel görmeli ve tedbir verilmesini icap ettiren sebeplerinde varit görülmesi gerekir.HMK'nun 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir isteğinin haklılığı konusunda tam kanaat değil kuvvetle muhtemel yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağı öngörülmüş olup, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğu kabul edilmekle birlikte zayıf bir ihtimalde olsa aksinin mümkün olduğu ihtimali gözardı edilmemelidir, bu sebepledir ki davacının haksız olma ihtimali dikkate alınarak HMK'nun 392. maddesi uyarınca teminat alınması gerekir.Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 21/11/2024 tarihinde, talep edenin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden ... vekili tarafından 25/12/2024 tarihli dilekçesi ile ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş, ancak ihtiyati tedbir talep eden ...tarafından 17/12/2024 tarihinde, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/1031 Esas sayılı dosyası ile asıl davanın açıldığı, tedbire yapılan itirazın Mahkememizin iş bu esas hakkında açılan dosyasında değerlendirilmek üzere mahkememiz gönderildiği görülmüştür. Mahkememizce yapılan bilgi ve belgelerin incelenmelerinde Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/11/2024 Tarihli 2024/630 D.iş sayılı tedbir kararı vermesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından tedbir kararına itirazının reddine karar verilmiştir.1-Davalının Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/630 D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararına itirazının REDDİNE,2-Ara kararın taraf vekillerine tebliğine..." dair karar verilmiştir.
İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; müvekkili ..., talep eden ...ile ...da kiracı sıfatıyla bulunduğu ve eczane olarak işlettiği iş yerini ve bunların demirbaşlarının devri hususunda 27/08/2024 tarihli sözleşmeyi akdettiğini, bu sözleşmeye istinaden müvekkilinin üzerine düşen bütün edimlerini harfiyen yerine getirmesine karşın talep eden tarafından sözleşme gerekleri yerine getirilmeyip haksız sebeplerle sözde bir fesih ihbarnamesi gönderilerek edimlerin iadesinin talep edildiğini, ihtiyati tedbir HMK m 390 ve devamında düzenlenmiş olup, ihtiyati tedbir mahiyetinin dava süresince dava konusu üzerinde meydana gelebilecek değişiklikler nedeniyle davacının zarara uğramasını engellemek ve davacının haklarını güvence altına almaktan ibaret olduğunu ancak kanun koyucu tarafından bunun için yaklaşık ispatı sağlamanın şart koşulduğunu, müvekkilinin akdettiği sözleşmeyi sözde bir fesih ihbarnamesi ile noterden feshettiğini iddia eden ...nun kira sözleşmesini akdettiği ve tapuda malik bulunan kişinin değil de dava dışı bir takım üçüncü kişilerin sözlü beyanları ile dükkanı terk etmesinin de işini bu kadar sağlam yapmaya çalışması karşısında manidar olduğunu, tedbir isteyen tarafın iddia ettiği üzere kira sözleşmesinin 3 taraflı olmadığını, müvekkilinin kira akdini ikale ettiğini, talep edenin yeni kira sözleşmesi akdetmesi 30/09/2024 itibariyle eczanenin karşılaştırılan demirbaşlar hariç boşaltılması, ilaçların ... Deposu ve ...Deposuna iade faturaları ve sosyal güvenlik kurumuna kestiği faturaların tarihi ile sabit olması, 10. Ay itibari ile hiçbir şekilde müvekkilinin faturası ve satışının olmaması, 30/09/2024 tarihli iş yeri terk belgesi bunlar haricinde kendi dilekçelerinde açıkça ikrar edildiği üzere dükkanda bir takım tadilatları bizzat yaptırması ve bu vesileyle dükkanı teslim almasından sonra müvekkiliyle hiçbir ilgisi bulunmayan ve hatta kira sözleşmesi ile hiçbir ilgisi bulunmayan ve kendi sözlü beyanlarından başka kira sözleşmesinin feshedildiğine dair kiraya veren yahut bu sözde üçüncü kişilerin yazılı ihbarları sunamayan talep edenin ispat koşulunu gerçekleştiremediğinin açık olduğunu, bununla birlikte taraflar arasında yapılmış olan sözleşme niteliği itibariyle ani edimli bir sözleşme olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme dosyası ile verilen ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin kararın kaldırılmasını, mahkeme dosyası ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Yapılan inceleme sonunda derdest davanın: "...Müvekkilimiz Kayseri İli, ... İlçesinde serbest Eczacılık yapmaktadır. Davalı ... da aynı ilçede eczacılık yapmaktadır. Davalının eczanesinin bulunduğu yer... Devlet Hastanesinin karşısında olup konumu nedeniyle müvekkilin eczanesinin bulunduğu bölgeye göre 2-3 katı daha fazla ciro yapmaktadır. Davalının memur olan eşinin ...'ye tayini çıkması nedeniyle...'daki eczanesini kapatmayı ve ...'ye taşınmayı düşündüğü için eczanesini devir etmek üzere ... İnternet Sitesi üzerinden ilan vermiştir. Aynı ilçede faaliyet gösteren davacı ve davalı şayet dükkan sahibi ile de anlaşılır ise bir miktar hava parası ile eczanenin içerisindeki demirbaşlarla müvekkile devredebileceği hususunda anlaşmışlardır.
Taraflar müvekkilin, davalının kullandığı dükkana geçmesi için ekte sunulan 27/08/2024 tarihli toplam 1.100.000,00.TL tutarlı devir sözleşmesini imzalamışlardır. (Bkz. Ek-1) Bu sözleşmeye göre müvekkil davalıya 400.000. TL.si sözleşmeyle birlikte 200.000.TL si banka havalesi olmak üzere 600.000.TL ödeme yapmış kalan 500.000. TL bedel için de;
21/09/2024 keşide tarihli 01/11/2024 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/12/2024 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/01/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/02/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/03/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/04/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/05/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/06/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/07/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
21/09/2024 keşide tarihli 01/08/2025 ödeme tarihli 50.000.TL bedelli,
10 adet bono sıralı olarak keşide edilerek verilmiştir. (Davacının keşide ettiği bonolardan sadece 1.sıradaki bononun fotoğrafı çekilmiş diğer senetlerin fotoğrafları mevcut olmadığından 2.sıradan 10.sıraya kadar olan senetlerin keşide tarihi ve ödeme tarihlerinde farklılık olması muhtemeldir.)....TALEP: Yukarıdaki açıkladığımız ve resen nazara alınacak hususlar neticesinde;
Davamızın kabulü ile müvekkillerin davalıya dava dilekçemizde belirtilen sözleşme ve 10 adet bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davaya konu 10 adet bononun istirdatına
Davalı taraf aleyhine %20 Kötüniyet Tazminatına hükmedilmesine..." karar verilmesi talebine ilişkindir.
İşbu davanın açılmasından önce davacı taraf 20/11/2024 tarihli başvurusuyla dava konusu bonolar yönünden ihtiyati tedbir talep etmiştir. Kayseri 1. Asliye ticaret mahkemesince 21/11/2024 tarihli, 2024/630D.İş esas-2024/630 D.İş karar sayılı gerekçeli kararıyla ve %20 teminat karşılığında, işbu senetlerin icra takibine konu edilmesi halinde takibin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.Tedbir kararından sonra süresinde uyuşmazlığın esasına ilişkin işbu eldeki derdest menfi tespit davası açılmıştır. (Kayseri 2.Asliye ticaret mahkemesinin 2024/1031 esas)
Kayseri 1. Asliye ticaret mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararına davalı tarafça itiraz edildiğinden ve esasa ilişkin eldeki işbu menfi tespit davasının açılmış olması nedeniyle itiraz hakkında esasa ilişkin davanın görüldüğü Kayseri 2.Asliye ticaret mahkemesince işbu dava dosyası üzerinden duruşmalı inceleme yapılmıştır. 01/10/2025 tarihli duruşmaya katılan taraf vekilleri mahkemece dinlenmişler ve aynı celsedeki 9 nolu kısa ara kararıyla, Kayseri 1.Asliye ticaret mahkemesince 2024/630 D.İş esas saylı dosyası üzerinden verilen tedbir kararına davalı tarafça yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. Bu kısa ara karar yönünden mahkemesince gerekçeli olarak 01/10/2025 tarihli ara karar da yazılmış,davalı vekili bu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.
Ön inceleme yönünden bir eksikliğin bulunmadığının anlaşılması nedeniyle istinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri hakkında esastan inceleme yapılmıştır.
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri ,esas ilişkin işbu menfi tespit davasının açılmasından önce davacı tarafın 20/11/2024 tarihli talebi üzerine Kayseri 1.Asliye ticaret mahkemesince 2024/630 D.İş esas sayılı dosyası üzerinden mahkemesince takdiren tayin edilen teminat türü ve miktarı karşılığında verilen 21/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararında yazılı ayrıntılı açıklamalar, işbu tedbir kararına davalı tarafça dilekçesiyle yapılmış itiraz sebepleri, tedbirden sonra süresinde açılan eldeki esasa ilişkin davaya bakan mahkemesince duruşmalı yapılan itiraz incelemesi sonunda verilen verilen ve istinaf edilen 01/10/2025 tarihli gerekçeli ara kararda yazılı ayrıntılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ; İşbu derdest, dava konusu bonolardan dolayı , icra takibinden önce açılmış olan menfi tespit davasında, davacı tarafça istenen söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kabulü için gerek HMK 389.vd. Gerekse İİK 72/2 maddesi gereğince aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamına göre bulunduğundan sözkonusu ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Zira burada yasaca aranan kesin bir ispat olmayıp yaklaşık ispat yeterlidir.Bu nedenlerle davalı tarafın işbu ihtiyati tedbir kararına karşı ileri sürdüğü itiraz sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de, istinaf edilen gerekçeli ara kararı ile, ihtiyati tedbir talep eden davacı tarafın söz konusu ihtiyati tedbir talebinin Kayseri 1.Asliye ticaret mahkemesince 2024/630 D.İş esas sayılı dosyası üzerinden takdiren tayin edilen teminat türü ve miktarı karşılığında verilen 21/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı davalı tarafça yapılan itirazlarının reddine dair duruşmalı inceleme ile 01/10/2025 tarihli gerekçeli ara kararıyla karar verilmiş olduğundan, istinaf edilen işbu ara kararda mahkemece yazılı ayrıntılı açıklamalar, yasal sebep ve gerekçeler de birlikte gözetildiğinde, istinaf edilen ara kararda usul, yasa ve bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı yönlerinden herhangi bir isabetsizlik ve aykırılığın bulunmadığı, ara kararının hukuka uygun olduğu , bu nedenlerle de ihtiyati tedbire itiraz eden davalı tarafın yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/10/2025 tarihli, 2024/1031 Esas sayılı ara kararının hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K. 'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davalı taraftan peşin olarak alındığından hakkında harçla ilgili yeniden bir karar verilmesine yer olmadığına,
İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yoluna başvuru harcı ve istinaf posta giderlerinin derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
HMK 302/5 maddesi gereğince işbu ilamın kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin , harç tahsil işlemlerinin, HMK 359/4 Maddesi gereğince bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ve 394/5 bendi uyarınca KESİN oy birliği ile karar verildi. 26/11/2025