T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2155
KARAR NO: 2024/2278
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/03/2024
NUMARASI: 2022/881E. 2024/276 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/11/2024
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 20/03/2024 tarih ve 2022/881 E - 2024/276 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Dava dışı ... (TC:...) Özel Güvenlik Görevlisi olarak 07.03.2011 - 15.01.2021 tarihleri arasında Kayseri Başmüdürlüğümüzde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalışmış ve en son çalıştığı ... Limited Şirketi ile ...Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 15.01.2021 tarihinde iş akdi feshedilmiş olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunun 112. Maddesi gereğince sorumlu olduğumuz Kıdem Tazminatı; Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmenlik hükümleri gereğince Özel güvenlik görevlisi ...'a kurumumuzca 9 yıl 9 Ay 24 günlük hizmeti karşılığı 51.638,38- TL net ödeme ile 394,93-TL damga vergisi olmak üzere toplam 52.033,31-TL Kıdem Tazminatı ve 15.773,03-TL net ödeme ile 120,64-TL damga vergisi olmak üzere 15.893,67-TL Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı olmak üzere toplam 67.926,98-TL Kıdem Tazminatı ödenmiş olduğunu, arabuluculuk görüşmesi sonucu 9.852,68-TL İhbar Tazminatı ve 360,00-TL arabulucu ücreti ödenmiş olduğunu, ödenen Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı TİS farkına mahsuben; 1-01.09.2019-30.09.2019 döneminde sözleşme yapılan ...Limited Şirketi Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı TİS farkından kendi dönemine tekabül eden 570,18-TL'yi faiziyle birlikte, 2-01.01.2021 - 15.01.2021 döneminde sözleşme yapılan ... Limited Şirketi ile ... Limited Şirketi iş ortaklığı Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı TİS farkından kendi dönemine tekabül eden 266,08-TL'yi kurumumuza ödemiş olduğunu, 01.06.2016-15.06.2016 tarihi arasında doğrudan temin ile hizmet alımı yapıldığından bu süre kıdem tazminatı hesaplamasına dahil edilmemiş olduğunu, Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi gereğince; Kayseri Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyası ile zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş, 08.06.2022 tarihindeki oturumda taraflar arasında anlaşma sağlanamamış olduğunu, davacı Kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre; davacı Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketler sorumlu olacak olduğunu, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususu sözleşmenin eki sayılan teknik, idari ve genel şartnamelerde de belirtilmiş olduğunu, ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığı yine sözleşmelerde belirtilmiş olduğunu, bu nedenle Kurumlarınca Özel Güvenlik Görevlisi ...'a ödenen bedelin aşağıda isimleri ve çalıştığı süreler detaylı olarak izah edilen firmalardan rücuen tahsilini talep etmek gerekmiş olduğunu, dava Dışı ...'ın Çalıştığı Dönemlerin ve Şirketlerin dava dilekçesinde belirtildiği gibi olduğunu, 01.09.2019 - 31.09.2019 dönemi için ... Limited Şirketi ile davacı İdare arasında 27.08.2019 tarihli sözleşme imzalanmış olup, bu dönemdeki çalışmasına karşılık gelen kıdem tazminatı olan 488,73-TL ile kıdem tazminatı TİS farkı olan 81,45-TL olmak üzere 570,18-TL ...Limited Şirketi tarafından faiziyle birlikte 631,65-TL olarak kurumumuza ödenmiş,bu şirketten kıdem tazminatı ve kıdem tazminatı TİS farkı alacağımız kalmamış olduğunu, 01.10.2019 - 31.12.2020 dönemi için ...Limited Şirketi ile davacı İdare arasında 16.09.2019 tarihli sözleşme imzalanmış olup, sözleşmenin 7.24. Maddesi ile teknik şartnameye atıf yapılmakta ve Teknik Şartnamenin 7.1.16. Maddesinde "Hizmet personelinin maaşları, yol, yemek, ödül, ceza, maaş artışı, ve buna benzer tüm sosyal hakları ile iş kanununda her türlü sorumluluk, vergi, harcama işlemleri Yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılacaktır." hükmü ile yüklenici istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin işvereni kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecek olup adı geçen firma ile davacı İdare arasında imzalanan sözleşmede davacı Kurum alacakları için uygulanacak faiz oranı %23.15 olacak ve bu dönemdeki 455 günlük çalışmasına karşılık gelen kıdem tazminatı 8.647,67-TL olduğunu, 01.01.2021 - 15.01.2021 dönemi için ... Limited Şirketi ile ...Limited Şirketi iş ortaklığı ile Müvekkil İdare arasında 17.08.2020 tarihli sözleşme imzalanmış olup, Sözleşmenin 8-6. Maddesinde "Teknik Şartname ve ilgili mevzuat gereği Yüklenicinin sorumluluğunda olan diğer giderler Yükleniciye aittir." Yine Madde 22 - Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 22.1. maddesinde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür."Sözleşme eki Teknik Şartnamenin 7.1.16. Maddesinde: "Hizmet personelinin maaşları, yol, yemek, ödül, ceza, maaş artışı ve buna benzer tüm sosyal hakları ile iş hukuku mevzuatında belirtilen her türlü sorumluluk, vergi, harcama işlemleri Yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılacaktır." hükmü ile yüklenici istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin işvereni kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecek olup, bu dönemdeki çalışmasına karşılık gelen kıdem tazminatı olan 228,07-TL ile kıdem tazminatı TİS farkı olan 38,01-TL olmak üzere 266,08-TL...Limited Şirketi tarafından kurumumuza ödenmiş, bu şirketlerden kıdem tazminatı ve kıdem tazminatı TİS farkı alacağımız kalmamış olduğunu, ancak davalılar...Limited Şirketi ile ...Limited Şirketi iş ortaklığı; ...'ın iş akdi feshedilirken ihbar bildiriminde bulunulmadığından; ...'a Arabuluculuk görüşmesi neticesinde varılan anlaşmaya göre kurumumuzca ödenen 9.852,68-TL İhbar Tazminatından ve Arabulucuya ödenen 360,00-TL arabulucu ücretinden sorumlu olduğunu, dava dışı özel güvenlik görevlisi ...; işten ayrıldığı tarihe kadar, davacı Kurum bünyesinde ihale ile özel güvenlik hizmetlerinde bulunan, farklı şirketlerde görev almış, Sözleşmeler incelendiğinde, sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından iş Kanunu veya benzer mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülüklerin yerine getirmekten firmaların sorumlu olduğu açık olduğunu, ayrıca adı geçen firmalar ile davacı idare arasında imzalanan sözleşmelere göre faiz oranları belirlenmiş, Faiz oranının belirlenmediği sözleşmelerde ticari faiz uygulanacak olduğunu, bu nedenle adı geçen firmalar tarafımızca işçiye ödenen bedelden sorumlu olup, sözleşme ile öngörülen faiz oranı üzerinden tarafımıza ödeme yapılması gerekmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle ...'a ödenen Kıdem Tazminatı, Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ve İhbar Tazminatı ile arabulucu ücretinin yukarıda isimleri belirtilen firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faiziyle-faiz belirtilmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuan tahsilini talep ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla taraflarınca ...'a Kıdem Tazminatı, Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ve İhbar Tazminatı olarak ödenen 77.303,40- TL' nin; a- 5.587,73-TL'sının ... Limited Şirketinden, b- 13.874,28-TL'sının ...Güvenlik Şirketlerinden, c- 24.916,70-TL'sının ... Güvenlik Şirketlerinden, d- 1.425,44-TL'sının ...Güvenlik Şirketinden, e- 5.701,76-TL'sının...Güvenlik Şirketlerinden, f- 6.937,14-TL'sının ... Güvenlik Şirketinden, g- 8.647,67-TL'sının ...Limited Şirketinden, h- 10.212,68-TL'sının ... Limited Şirketi ile ... Limited Şirketinden, (51.341,25-TL'nin 25.02.2021 tarihinden, 15.749,47-TL'nin 24.11.2021 tarihinden, 10.212,68-TL'nin 16.03.2021 tarihinden itibaren) uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsilinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava dışı işçinin ödemeye esas tüm çalışması farklı alt işverenler nezdinde geçmiş olduğunu, müvekkili şirkette 01.10.2019-31.12.2020 tarihleri arasında çalışmış olduğunu, iş akdi , iş yerinin devri sebebiyle sonlandırıldığını, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm çalışması davacı kamu kurumunda geçmiş olduğunu feshe konu tasfiyenin sorumluluğu da asıl işverenin kamu kurumu olan davacının olduğunu, 6552 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasada yapılan değişiklikler sonrası kıdem, ihbar tazminatı ile ücret, izin, fazla mesai ve genel tatil alacakları yönünden yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu kalmamıştır. tüm tazminat ve ücret alacaklarından ilgili kamu kurum ve kuruluşu tek başına sorumlu olduğunu, yapılan yasal değişiklik ile kıdem tazminatının ihale maliyetinin içinde olmadığını, yasa koyucu tarafından kabul edilmiş olduğunu yasanın gerekçesi de bunu açıkça izah ettiğini, Bu düzenleme ile işçilere ait tüm tazminat sorumluluğu Kamu Kurumlarına yüklendiğini, bu konuda, alt işverene bir sorumluluk atfedilmiş olsaydı bu açıkça belirtileceğini, Yasanın ne lafzında ne de gerekçesinde Kurumun ödediği tazminatın rücu edilebileceğine dair bir düzenleme olmadığını, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının alacak iddiaları zamanaşımına uğradığını, davanın kamu ihale kurumuna ihbarı gerektiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin karşı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalılar ...Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça açılan iş bu rücuen alacak davası haksız ve mesnetsiz olduğunu, reddini talep ettiklerini, tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu olmadığından, davada görevli mahkeme, asliye ticaret mahkemesi değil genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi olduğunu, müvekkili şirket ile davacı kurum arasında imzalanan Güvenlik Hizmet Sözleşmesi uyarınca müvekkili işverenlik 01/01/2021 tarihinde işbaşı yaptığını, dava dışı işçi ...da önceki atişverenden devri alınmak suretiyle TMO Kayseri Şube Müdürlüğünde ...tarihinde istihdam edilmeye başlandığını, müvekkili işverenliklerin işbaşı yaptığı 01/01/2021 tarihi itibariyle bu işçilerin işten çıkartılmasının gerekeceğinin bilindiğini, buna rağmen davacı ... bu bilgiyi müvekkili işverenlikten gizleyerek personelin sadece 15 gün gibi kısa bir süre istihdamı nedeniyle son alt işveren olarak ihbar tazminatından ve kıdem tazminatından sorumluluğunun doğması ihtimaline sebebiyet verdiğini, davacı..., müvekkilinin iş başlamasından önce ihale ile kiraya verdiğini, dolayısıyla güvenlik hizmetine ihtiyacının kalmayacağı işyerine ilişkin müvekkille güvenlik hizmeti işini ihale ettiğini, 8 gün sonra da personellere ihtiyacının kalmadığını müvekkiline bildirerek çıkış işlemlerinin hemen yapılmasını istediğini, bu durum açıkça hakkın kötüye kullanılması netliğinde olduğunu, müvekkili şirkete ödenmeye ihbar tazminatı sorumluluğunun davacı idareye ait olması gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu alacak kalemlerden sorumluluğu bulunduğunu kati surette kabul etmemekle birlikte, davanın reddi gerektiğini aksi kanaatle hareket edilerek müvekkili şirket dönemi için hesaplama yapılacak olması halinde de kurumun bu dönemde eşit olarak sorumluluğu söz konusu olacak ve yarısından fazla için rücu talep edemeyeceğini, bu itibarla alacağa ilişkin müvekkilinin sorumluluğuna alacağının miktarına ve alacağa işletilen faiz başlangıç tarihine ve faiz türüne itiraz etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, yürütülen işin ticari iş kapsamında olmaması nedeniyle ticari faiz talebi de hukuka aykırı olduğunu, haksız ve mesnetsiz olan davanın müvekkili şirket yönünden usul ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Güvenlik şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı dava dilekçesinde müvekkilinin şirketten talep ettiği ücretlerin hangi alacaklara ilişkin kısımlar olduğunu açıkladığını, müvekkilinin şirkete ilişkin talep ve sonuç kısmı belirsiz olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket davacıdan ihale ile iş aldığını, ihaleyi kazanan müvekkilinin şirket mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini, ancak davacı ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü, müvekkili şirket ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkilinin şirkete rücu edebileceği yönünden bir düzenleme bulunmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkanı bulunmaması gerektiğini, davacı, ödediği vergiler de talep ettiğini, davacının ödediği vergi müvekkilinin şirketi ilgilenmeyip, iş bu dava sonunda haklı çıkmaları şartıyla vergi dairesinden geri ödenmesi yada mahsubu için talepte bulunabileceklerini, ayrıca alacaklar zamanaşımına uğramış olup rücu imkanı bulunmadığını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Hizmetleri vekilinin cevap dilekçesinde özetle: dava konusu talepler zaman aşımına uğradığından haksız davanın reddi gerektiğini, davacının faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınması yönündeki talebinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ... davacı nezdinde çalıştığını, emir ve talimatlarını davacıdan almış olduğunu, dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmaması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, dava dışı işçinin iş akdi davacının talimatı uyarınca feshedilmiş olduğunu bu sebeple talep edilen kıdem tazminatı ve TİS kıdem farkının davacı tarafından ödenen kısmında müvekkili şirketin sorumluluğu olmadığını, müvekkili şirketi tarafından imzalınmış herhangi bir toplu iş sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenle dava dışı işçiye ödenen toplu iş sözleşmesi ödemelerinden müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, haksız ve yersiz açılan davanın reddini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile faiz başlangıç tahinin dava tarihi olarak kabul edilmesini, toplu iş sözleşme kıdem tazminatı fark ödemesinden müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından kıdem tazminatı fark ödemesi talebinin reddini, dava dışı işçinin iş akdi davacının emir ve talimatları sonucu feshedildiğinden kıdem tazminatı ödemesinden müvekkili şirketin bir sorumluluğunun olmadığının kabulü ile kıdem tazminatı ödemesi talebinin reddini, talep edilen alacaklardan müvekkili şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa dahil müvekkili şirket ile davacının alacaklardan müştereken ve müteselsiline sorumlu olduğunu, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkeme kararında; "...Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davalılar tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, toplanan deliller sonucu, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/517 Esas, 2021/713 Karar sayılı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 2022/1099 E, 2022/1123 K sayılı ilamı gibi benzer nitelikteki ilamlar dikkate alınarak rapor düzenlenmesi gerekli olmuş olup, öncelikle 24/06/2023 tarihli bilirkişi raporu alınmış, rapora itirazlar olması ve raporun içtihatlar gereğince denetime açık olmaması nedeni ile yeniden rapor alınması yoluna gidilerek 22/02/2024 tarihli rapor alınmış ve alınan son raporunun denetime açık ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu görülmüştür. Davacının dava dışı ...’ın 07.03.2011 - 15.01.2021 tarihleri arasında davalılar yanında yapmış olduğu çalışma nedeni ile yaptığı ödemeden, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler dikkate alındığında davalılar ...Limited Şirketi ( Yeni Ünvanı: ... Limited Şirketi) ile ... Limited Şirketi dışında diğer davalıların sorumlu olduğu anlaşılmakla son alınan bilirkişi raporunda ikince seçenek ile yapılan ve davalıların 02/02/2016 tarihine yapılan ödemeden sorumlu olduklarının değerlendirildiği hesaba itibar edilmiş, daha önce temerrüdün varlığı tespit edilemediğinden dava tarihi itibari ile faize ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 2023/123 E, 202023/262 K sayılı ilamı da dikkate alınarak avans faize hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış, davalı ...Limited Şirketi yönünden sehven kararda 5.682,75 TL alacak bedeline hükmedilmiş ise de talebin 5.587,73 TL olduğu görülerek bu miktar üzerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti dikkate alınmış ve böylece, DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, 1- Davalılar ...Limited Şirketi ( Yeni Ünvanı: ...Limited Şirketi) ile ...Limited Şirketi hakkında açılan davanın reddine, 2-Davalı ... Limited Şirketi yönünden, 5.682,75 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (tahsilde tekerrür olmamak üzere) 3-Davalılar ... Ltd. Şti, ...Ltd. Şti. ile ...LTD ŞTİ iş ortaklığı yönünden, 13.874,28 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile), 4-Davalılar ... Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti. iş ortaklığı yönünden, 13.874,28TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile), 5- Davalılar ... Limited Şirketi ile ...Limited Şirketi yönünden, 9.852,68 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile), 6- Fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davalılar ... Limited Şirketi ( Yeni Ünvanı:...Limited Şirketi) ile ... Limited Şirketi hakkında açılan davanın reddine, Davalı... Limited Şirketi yönünden, 5.682,75 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (tahsilde tekerrür olmamak üzere)Davalılar ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti. ile ... LTD ŞTİ iş ortaklığı yönünden, 13.874,28 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile) Davalılar ... Ltd. Şti ile... Ltd. Şti. iş ortaklığı yönünden, 13.874,28 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile) Davalılar ... Limited Şirketi ile ...Limited Şirketi yönünden, 9.852,68 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile) Fazlaya ilişkin talebin reddine, ..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece 2. Bilirkişi raporundaki 2. Seçenek hesaplamaya göre 01.01.2016 tarihinden sonraki dönemlerde sözleşme yapılan davalı şirketler yönünden davanın reddine karar verildiğini, bilirkişi tarafından 07.03.2011 ile 15.01.2021 tarihleri arasındaki tüm sözleşme dönemlerine ve 07.03.2011 ile 01.01.2016 tarihleri arasındaki sözleşme dönemlerine göre iki ayrı hesaplama yapılmasına rağmen mahkemece gerekçesi belirtilmeden 2. Seçenek hesaplamaya göre davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, her ne kadar mahkemenin gerekçeli kararında 01.01.2016 tarihinden sonra sözleşme yapılan şirketlere ait dönemlere ilişkin davamızın niçin reddedildiğine dair bir açıklama bulunmasa da; bilirkişi raporunda 2.seçenek hesaplama yapılmasının gerekçesi 01.01.2016 tarihinden sonra yapılan sözleşme eki Teknik Şartnamelerin 17/5.maddesinde (kıdem tazminatı hariç olmak üzere) ifadesinin bulunması olduğunun belirtildiğini,"Kıdem tazminat hariç" ifadesiyle ilgili olarak 01.01.2016 tarihi sonrası sözleşme dönemlerine ait teknik şartnamelerde bulunan “Kullanımı gereken kılık, kıyafet, gereç ve donatım kullanımına tahsis edilecek gereçlere ilişkin yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 17/5. ve bazı teknik şartnamelerde “Yüklenicinin sorumluluk esasları” başlıklı 14/6. Maddesindeki düzenleme Taşeron firmanın çalıştırdığı işçiye karşı sorumluluğunu düzenlemekte, 4857 sayılı İş Kanunun 112. Maddesi ve Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmenlik hükümleri gereğince kıdem tazminatını ödememiz gerektiğinden bu maddelerde (kıdem tazminatı hariç olmak üzere) ibaresi bulunduğunu, bu maddelerdeki düzenlemelerin taşeron firmanın çalıştırdığı işçilerine karşı olan yükümlülüklerini düzenlediğinden ödedikleri kıdem tazminatının rücu edilmesine engel teşkil etmediğini, nitekim; Teknik şartnamelerdeki bazılarında 15/5., bazılarında 14/5.maddelerindeki “ İş, sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca yüklenici istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin işvereni olarak kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm özel güvenlik görevlisinin özlük, yıllık ücretli izine ilişkin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmenlik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecektir.” Hükmünde kanunların işverene yüklediği tüm yükümlülüklerden taşeron firmaların sorumlu olacağının düzenlediğini, bu hükme göre davalı şirketler kıdem tazminatından da sorumlu bulunduğunu, ayrıca; sözleşme ve eki teknik şartnameler ile Kamu İhale Kurumu Genel Tebliği hükümlerine göre ve ayrıca İş Kanunu ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatından asıl işveren olan davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, davaları ile benzer bir davada; Teknik Şartnamede (Kıdem tazminatı hariç olmak üzere) ibaresi bulunmasına rağmen mahkemece "bu noktada Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 8 inci maddesi gereği Hizmet İşleri Genel Şartnamesine öncelik verilmesi gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, dava dışı ... tarafından ihbar tazminatı ödenmesi talebiyle yapılan arabuluculuk başvurusu sonucunda kurumlarınca talep kabul edildiğini ve brüt 9.852,68-TL ihbar tazminatı ile arabulucu ücreti olan 360,00-TL ödendiğini, bilirkişi raporunda 9.852,68-TL ihbar tazminatı ve 360,00-TL arabulucu ücretinden son işveren ...Limited Şirketi -...Limited Şirketinin sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen mahkemece yalnızca ihbar tazminatının bu iki davalı şirketten tahsiline karar verildiğini, arabulucu ücreti olan 360,00-TL hakkında hüküm kurulmadığını, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/881 Esas, 2024/276 Karar sayılı yerel mahkeme kararının istinaf dilekçesinde belirttikleri gerekçelerle ortadan kaldırılarak talepleri doğrultusunda; bilirkişi raporundaki tüm davalıların sorumlu olduğu 1. Seçenekteki hesaplamaya göre davanın kabulüne, ayrıca 360,00-TL arabulucu ücretinin davalılar ...Limited Şirketi - ...Limited Şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava dışı...'a Kıdem Tazminatı, Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ve İhbar Tazminatı olarak ödenen 77.303,40- TL' nin;
a- 5.587,73-TL'sının...Limited Şirketinden
b- 13.874,28-TL'sının ...Güvenlik Şirketlerinden,
c- 24.916,70-TL'sının ... Güvenlik Şirketlerinden,
d- 1.425,44-TL'sının ... Güvenlik Şirketinden,
e- 5.701,76-TL'sının ...Güvenlik Şirketlerinden,
f- 6.937,14-TL'sının ...Güvenlik Şirketinden,
g- 8.647,67-TL'sının... Limited Şirketinden,
h- 10.212,68-TL'sının ...Limited Şirketi ile ...Limited Şirketinden, tahsili amacıyla açılan alacak davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sonucu:
1-Davalılar ...Limited Şirketi ( Yeni Ünvanı: ... Limited Şirketi) ile... Limited Şirketi hakkında açılan davanın reddine,
2-Davalı ... Limited Şirketi yönünden, 5.682,75 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (tahsilde tekerrür olmamak üzere)
3-Davalılar... Ltd. Şti, ...Ltd. Şti. ile...LTD ŞTİ iş ortaklığı yönünden, 13.874,28 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile)
4-Davalılar ...Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti. iş ortaklığı yönünden, 13.874,28 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile)
5- Davalılar ... Limited Şirketi ile ...Limited Şirketi yönünden, 9.852,68 TL alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine( tahsilde tekerrür olmamak şartı ile)
6- Fazlaya ilişkin talebin reddine " karar verildiği görülmüştür.
Mahkemece 20.03.2024 tarihinde karar verilmiş olunup karara karşı yalnızca davacı tarafça istinaf yasa yoluna baş vurulduğu görülmüştür.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.(23. HD 2019/2339 Esas 2021/225 karar 2019/2341 Esas 2021/197 Karar)
Yargıtay 23. ve 6. Hukuk Dairesinin istikrar bulan kararları doğrultusunda davacı tarafından istinaf kanun yoluna konu edilen karara ilişkin asıl talebinin kabul ve red edilen bölümünün aralarında zorunlu dava arkadaşlığı olmayan herbir davalı yönünden ayrı ayrı talep ve dava mahiyetinde oldukları gözetilerek kabul ve reddedilen miktarların belirlenmesinde de her bir davalı yönünden ayrı ayrıkabul ve reddedilen kısım miktarının nazara alınması gerekmektedir.
Bu doğrultu da:
1-Davalı... Limited Şirketi yönünden dava değeri 6.937,14 TL olup bu meblağ 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ...Limited Şirketi hakkında açılan davanın değeri 8.647,67-TL olup bu meblağ 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Davalı ...Limited Şirketi yönünden açılan davanın değeri, 5.587,73-TL bu meblağ 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
4- Davalılar ...Limited Şirketi ile ... Limited Şirketi yönünden açılan davanın değeri 10.212,68-TL olup bu meblağ 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
5-Davalı ... Güvenlik Şirketi yönünden açılan davanın değeri 45.918,18 TL( 13.874,28+24.916,70+1.425,44+ 5.701,76) olup mahkemece 27.748,56 TL (13.874,28 + 13.874,28 ) üzerinden kabulüne 18.169,62 TL yönünden reddine karar verildiği kabul ve red edilen meblağ bakımından 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
6-Davalı ...Güvenlik Şirketi yönünden açılan davanın değeri 38.790,98 TL( 13.874,28+24.916,70) olup mahkemece 27.748,56 TL (13.874,28 + 13.874,28 ) üzerinden kabulüne 11.042,42 TL yönünden reddine karar verildiği kabul ve red edilen meblağ bakımından 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
7-Davalı ...Güvenlik Şirketi yönünden açılan davanın değeri 19.576,04 TL( 13.874,28+ 5.701,76) olup mahkemece TL 13.874,28 üzerinden kabulüne 5.701,76 TL yönünden reddine karar verildiği kabul ve red edilen meblağ bakımından 6100 sayılı HMK 341/2-4 maddesi gereğince hükmün verildiği tarih olan 2024 yılı itibariyle miktar veya değeri 28.250 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesin olduğundan davacının bu davalı yönünden yaptığı istinaf baş vurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1--KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 20/03/2024 tarih ve 2022/881 E - 2024/276 K. sayılı nihai kararının istinafa konu dava değerinin/kabul edilen/reddedilen karar miktarının her bir davalı yönünden ayrı ayrı olmak üzere karar tarihi itibari ile kesinlik (istinaf edilebilme) sınırı kapsamında kaldığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2-4 ve 352/1-b maddeleri uyarınca ayrı ayrı USULDEN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf posta/yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerlerinde bırakılmasına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafça yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
4-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; HMK'nın 359/4 maddesi gereğince de karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 14/11/2024