T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/785
KARAR NO: 2025/884
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/02/2025
ESAS NO: 2023/813
KARAR NO: 2025/174
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2025
İSTİNAF KARAR
YAZIM TARİHİ: 30/04/2025
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2025 tarih ve 2023/813 Esas - 2025/174 sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacının ...Yapı Kooperatifi ... numaralı üyelik hakkını ve ... ada ... parsel ... Kat ... numaralı daireyi Kayseri 8. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devri sözleşmesi ile ... Ltd Şti' nden satın aldığını, davacının satın almış olduğu dairenin ve üyelik hakkının hiçbir borcu bulunmadığını, davacıya gönderilen bila tarih ve sayılı kesin hesap raporunun da bu hususu doğruladığını, 30.12.2014 tarihinde teslim edilmesi gereken dairenin davacıya teslim edilmediğini, davacıya 39.557,09-TL borcu olduğunun iletildiğini, davacının söz konusu borcu kabul etmemesi üzerine Yönetim Kurulunun 05.05.2018 tarih 1184 sayılı kararına istinaden Kayseri 8. Noterliği ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile üyelikten çıkarıldığını, bu nedenle davacının hak sahibi olduğu ...numaralı üyelik ve ... ada ... parsel ... Kat ...numaralı daireye ödenen aidatların denkleştirici adalet ilkesi uyarınca söz konusu daireye isabet eden bedelin tahsili için iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu beyanla; ödenen aidatların denkleştirici adalet ilkesi uyarınca ... ada... parsel ... Kat ... numaralı daireye denk gelen bedelin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile ödenmesine ve yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının hukuka aykırı davasını kabul etmediklerini, hak düşürücü süre yönünden davacının davalı kooperatif ortaklığından ihracı kesinleşmiş olduğunu, davacının kooperatif ortaklığından ihraç edildiğine dair olarak sundukları davalı kooperatifin Kayseri 8.Noterliğinden... Tarih ve ...Yevmiye numaralı ihtarının davacıya tebliğinden sonra davacının 3 ay içerisinde borcu bulunmadığına ve ihraç işleminin geçersiz olduğuna dair itiraz etmesi yada dava açması gerekirken bu husus davacı tarafından yerine getirilmediği için hak düşürücü süre yönünden davacının ihracı kesinleşmiş olduğunu, bunun yanında Kesin hesap Maliyeti ancak kooperatif sonlandığında çıkarılabileceğinden ve kooperatifin halen inşaatlarının devam ettiği ve konutunu teslim alamamış ortakları bulunduğu göz önüne alındığında davacının davalı kooperatifin bila tarihli kesin hesap raporu gereği borcu bulunmadığı iddiası da yersiz olduğunu, ( T.C Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20/01/2022 tarih 2021/6310 E, 2022/185 K - 2021/6329 E, 2022/522 K. sayılı kararları) zira kooperatif ortakları her ne isim altında olursa olsun kooperatif amaçları gerçekleşinceye kadar yapılmış ve yapılacak her türlü gideri içeren maliyet bedellerini genel kurullarda karara bağlandığı şekilde kooperatif sonlanıncaya kadar ödemek zorunda olduklarını, davacı yanın dosyaya sunduğu devir sözleşmesinden de açıkça görüleceği üzere davacı söz konusu ortaklığı tüm aktif ve pasifleri ile birlikte devir almış olduğunu, ihracı kesinleşen davacının kooperatiften çıkma alacakları için denkleştirici adalet ilkesi uyarınca hesap yapılması talebi koşul ve şartları bulunmadığından hukuka aykırı olduğunu, kooperatif ile ortakları arasındaki ilişki ticari bir ilişkiye dayanmadığından denkleştirici adalet ilkesi gereği hesap yapılabilmesi mümkün olmadığını, dolayısı ile davacının ihracı kesinleştiğinden alacaklarını ancak olarak sundukları kooperatif ana sözleşmesinin ortaklığı sona erenlerle hesaplaşma hususlarını düzenleyen 15.maddesi uyarınca talep edebilmesi mümkün olduğunu belirterek, davacının haksız davasının reddedilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "....Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, davacının davalı kooperatif üyeliğinden Yönetim Kurulunun 05.05.2018 tarih 1184 sayılı kararına istinaden Kayseri 8. Noterliği ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile çıkarılması nedeni ile davacının ödediği aidatların ve denkleştirici adalet ilkesi uyarınca ... ada ... parsel ...Kat ... numaralı daireye denk gelen bedelin davacıya iadesi talebinin yerinde olup olmadığı hususunda deliller toplanmış ve bilirkişi heyetinden 08/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ve rapora itiraz edilmesi üzerine 26/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış olup raporlarda da belirtildiği ve Mahkememizce de takdir edildiği üzere, davacının davalı kooperatife dava tarihi itibari ile üye olmadığı anlaşıldığından davacının taşınmaz bedelini isteyemeyeceği ancak üye olmayan ortağın çıkma payı alacağı talep edebileceği anlaşılmış ve raporda yapılan hesap gereğince davacının 142.965,36 TL çıkma payı olduğu görülmüş, davacı vekilinin 27/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınmış ve dava tarihinden itibaren tarafların tacirlik ilişkisi olmadığından yasal faiz verilmesi gerektiği değerlendirilmiş..." gerekçesiyle DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, 142.965,36 TL çıkma payı alacak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
İşbu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili, ...Yapı Kooperatifi ... numaralı üyelik hakkını ve ... ada ... parsel ... Kat ... numaralı daireyi Kayseri 8. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devri sözleşmesi ile ... Ltd Şti'den satın aldığını, müvekkilinin satın almış olduğu dairenin ve üyelik hakkının hiç bir borcu bulunmadığını, müvekkiline gönderilen bila tarih ve sayılı kesin hesap raporunun da bu hususu doğruladığını, kaldı ki 03.11.2014 tarihli yazı ile 30.12.2014 tarihinde teslim edilmesi gereken dairenin müvekkiline teslim edilmediğini, akabinde müvekkiline 39.557,09 TL borcu olduğunun iletildiğini, müvekkilinin söz konusu borcu kabul etmemesi üzerine Yönetim Kurulunun 05.05.2018 tarih 1184 sayılı kararına istinaden Kayseri 8. Noterliği ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile üyelikten çıkarıldığını, bu neden ile müvekkilinin hak sahibi olduğu ...numaralı üyelik ve ...ada ... parsel...Kat ...numaralı daireye ödenen aidatların denkleştirici adalet ilkesi uyarınca söz konusu daireye isabet eden bedelin tahsili için açılan davada müvekkilinin mülkiyet hakkını ihlal edecek şekilde yasal faize hükmedildiğini, ANAYASA MAHKEMESİ 2. BÖLÜM Esas : 2019/22730 Karar : 2022 Karar Tarihi :16.03.2022 başvurunun, T.C. YARGITAY 23. Hukuk Dairesi Esas No: 2015/3644 Karar No: 2016/25 Karar Tarihi: 11-01-2016 ilamında hesaplama yöntemi belirlendiğini, Anayasa Mahkemesi kararı incelendiğinde yaşanan enflasyonun, yıllar içerisinde paranın alım gücünü kaybettiği gibi hususlar dikkate alındığında "denkleştirme, yeniden değerleme, sepet hesabı, eskalasyon vs." yöntemlerin uygulanmamasının mülkiyet hakkının ihlali olduğunun açık olduğunu belirterek; istinaf dilekçesinde arz ve izah ettiği ve re’sen dikkate alınacak gerekçelerle; Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 19.02.2025 tarih 2023/813 E, 2025/174 K . Sayılı kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak talep doğrultusunda denkleştirici adalet ilkesi uyarınca ... ada... parsel...Kat ... numaralı daireye denk gelen bedelin dava tarihinden itibaren faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, davacının üyesi olduğu davalı kooperatiften taşınmaz bedeline denk gelen tutarın ödenmesi istemidir. İlk derece mahkemesi davacının kooperatif ortaklığından çıkarılması nedeniyle çıkma payına hükmetmiş, karara karşı davacı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3. ve 4. ve davalı kooperatif anasözleşmenin 14/3. ve 4. Maddeleri gereğince;'Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. (Yargıtay 23. HD. 2014/7740 E. 2015/7404K.)
İlk derece mahkemesince davacının kooperatif ortaklığından çıkma durumunun kesinleşip kesinleşmediği, çıkma kararının davacıya usule uygun tebliğ edilip edilmediği araştırılarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken çıkma payı yönünden davanın kabulü yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2022/3751 Esas 2023/3303 Karar)
Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak HMK'nın 355. Maddesi uyarınca istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda istinaf eden davacı vekilinin istinaf sebepleri yukarıda belirtilen yönlerden yerinde görüldüğünden HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince istinafa konu edilen yerel mahkeme kararın kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 19/02/2025 tarih ve 2023/813 Esas - 2025/174 sayılı nihai kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK'nın 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 30/04/2025