T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/439
KARAR NO: 2025/510
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/03/2024
ESAS NO: 2021/881
KARAR NO: 2024/340
Asıl dava bilgileri:
DAVA: Alacak (Eser sözleşmesinden kaynaklanan )
Birleşen Dava Bilgileri: Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/48 - 2022/284 E-K
DAVANIN KONUSU: Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/12/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 27/12/2024
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 27/03/2024 tarih ve 2021/881 E - 2024/340 K sayılı ilamına karşı, asıl dosya davacısı - birleşen dosya davalısı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
ASIL DAVADA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında 2019-2021 yılları arasında çeşitli zamanlarda ve miktarlarda ticari mal - hizmet alım satım işlemi olduğunu, müvekkilinin yapılan tüm alış verişleri ticari defterlerine işlediğini ve bu ilişkiden kaynaklı üzerine düşen tüm edimleri eksiksiz yerine getirdiğini, söz konusu mal ve hizmetlere ilişkin bir itiraz, ayıp ihbarı olmadığı gibi ticari ilişkiye dair süreç içinde kısmi ödemeler de yapıldığını, 27/08/2019 tarihli davacı tarafından sunulan mal ve hizmet fiyat teklifinde dolar kurunun 6,00-TL'nin üzerine çıkması halinde kur farkı talep edilebileceği hususunun da yer aldığını, bu hususun taraflarca kabul edildiğini ve alım satımın gerçekleştiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL alacağın her bir fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; öncelikle yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin adresinin .../Gaziantep olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Gaziantep mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın açtığı davanın dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, taraflar arasında düzenlenen 27/08/2019 tarihli sözleşmenin şartlarına davacı tarafça uyulmadığını, davacı tarafın makineleri kararlaştırılan süreden epey sonra teslim ederek müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, davacının tek taraflı olarak sözleşmede kabul edilen tutarları artırmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafça açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacının Gaziantep'te faaliyetlerini sürdüren ve zamanla ticari faaliyet alanını genişletmekte olan saygın bir firma olduğunu, davalının faaliyet merkezinin ise Kayseri'de bulunduğunu, davacı ile davalı şirket ile arasında 2019 yılında ticari mal alım-satım işlemleri gerçekleştiğini, davacı ile davalı şirketin 27/08/2019 tarihli sözleşme üzerinde mutabakata vardıklarını, 9 çeşit üründen oluşan toplamda 15 parça taşınır ürünün davacı şirkete 1.700.000,00 TL+KDV üzerinden satımı konusunda anlaştıklarını, imzalanan sözleşmeye göre davalının sözleşmede kararlaştırılan ürünleri çalışır vaziyette ve anahtar teslimi şeklinde imal etmeyi taahhüt ettiğini, fakat makinelerin sözleşmede yer alan "Ürünler çalışır vaziyette ve anahtar teslimi olarak imal edilecektir." maddesine aykırı olarak kurulumları yapılmaksızın demonte şekilde teslim edildiğini, davacının, davalıya makinelerin kurulumunu yapması konusunda ihtarda bulunduğunu ancak davalının makinelerin kurulumunu yapmadığı gibi davacı şirkete bu hususta hiçbir geri bildirim yapmadığını, davalının, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemekle birlikte dürüstlük kuralına aykırı davrandığını, davalının işi eksik ifa ettiğini, davacının kurulum işini kendi başına yapmak zorunda bırakıldığını, bu iş için ekstra masraf yapmaya mecbur bırakıldığını, eksik iş neticesinde davacının zarara uğradığını, bu zararların davalı şirket tarafından giderilmesi gerektiğini, makinelerin kurulum yapılmaksızın teslim edilmesinin yanı sıra geç teslim edildiğini, davalının fiyat teklifinde makinelerin 60 ila120 gün arasında teslim edileceğini taahhüt ettiğini ancak sözleşme 27/08/2019 tarihinde imzalanmış olmasına rağmen ürünlerin 13/03/2020 ve 23/03/2020 tarihlerinde yani 199 gün sonunda teslim edildiğini, davacının gelen makinanın kurulumunu sağlamak adına makina mühendisi ve işçilik ücretleri adına ... 'e makinaları kurması karşılığında anlaştığını ve ücretlerini ödediğini, davacının bu sebeple ekstra 25.500,00 TL işçilik ücreti ödediğini, makinelerin kurulumunun yapılması için ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'den 41.842,55 TL tutarında malzeme satın aldığını, ayrıca davacının ... Elektrik Bobinaj ve Otomasyon firmasından makinelerin kurulumu için ... ve ... sıra numaralı 2 adet faturadan 3.363 TL tutarında ürün aldığını, ... Bilgisayarlı Balans makinesi firmasından ise ... numaralı faturada 4.720,00 TL tutarında ürün aldığını, toplamda ise 8.083,00 TL tutarında ürün aldığını belirterek davacının satın aldığı toplam 49.925,55 TL tutarındaki ürünler ile makinelerin kurulumu için çalıştırılan mühendis ve işçilere ödenen 25.500,00 TL ücretin dava tarihinden işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: taraflar arasında 2019 - 2021 yılları arasında farklı zamanlarda ve miktarlarda ticari mal- hizmet alım satım işlemleri gerçekleştirildiğini, bu ticari işler sonucunda davacının davalı şirkete yapılması gereken ödemeleri eksik yaptığını, alacağın tahsili için davacı şirkete karşı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/881 Esas sayılı dosyası ile ticari alacak davası ikame edildiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/881 Esas sayılı dosyası işbu dava arasında bağlantı bulunması davaların birleştirilmesini talep ettiğini, taraflar arasında ticari mal ve hizmet satımına ilişkin 27.08.2019 tarihinde yazılı sözleşme düzenlendiğini, sözleşmenin ardından davalının gerek yazılı sözleşme gerekse de tarafların aralarında yaptıkları sözlü görüşmeler sonucunda anlaşılan mal ve hizmet edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, işbu mal ve hizmet edimini ilişkisinde davalının kanuna uygun olarak faturalar düzenlediğini, davacı şirketin, davalı tarafından düzenlenen faturalara TTK madde 21/2 de düzenlenen yasal süre içerisinde itiraz etmediğini, davacı tarafça süresi içinde ayıp ihbarında da bulunulmadığını, davacının alacağı var ise zamanaşımına uğradığını, ayıp ihbarında da bulunulmadığını, davacı tarafından davalıya 31.12.2020 tarihinde, davalının 70.000,00 TL alacağının olduğuna ilişkin olarak mutakabat mektubu isimli belge gönderdiğini, davacı şirketçe dava dilekçesi ekinde sunulan dava dışı kişilere ilişkin sunulan fatura ve belgelerin davalının mal ve hizmet satımı ile bir ilgisi bulunmadığını, anılan fatura ve belgeler ile davalıdan herhangi bir alacak talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, dava dilekçesi ekinde sunulan ''nakliye - taşıma'' faturaları/belgelerinin hiçbirinde davalının ya da başkaca bir çalışanının teslim ve/veya onayına ilişkin bir imzası bulunmadığını, Kayseri ilinin hangi noktasından mal teslim aldığına, ne taşındığına ilişkin dava dilekçesinde herhangi bir delil bulunmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerin/faturaların davalı tarafından teslim edilen mal ve hizmetlere yönelik olduğuna ilişkin herhangi bir hukuka uygun delil bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde bildirdiği tanığın dinlenilmesine muvafakat etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Asıl Dava Dosyası Yönünden; davalı vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş ise de HMK 10 ve TBK 89 maddeleri dikkate alındığında para borcunun götürülecek borç niteliğinde bulunması ve alacaklının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olması, davacının ikametgahının da Kayseri olması nedeniyle yetki ilk itirazının reddine karar verildiği, davanın 2019-2021 yıllarına ait faturalardan kaynaklı alacak davası olduğu, davalı vekilinin cevap dilekçesinde fatura konusu ürünlerin teslim edildiği hususunu inkar etmediği, savunmanın temelinin fatura konusu ürünlerin sözleşmeye uygun bir biçimde montajının yapılmaması, ürünlerin zamanında teslim edilmemesi ve fatura fiyatlarının değiştirilmesi hususlarına dayandığı, tarafların verilen kesin süre içerisinde ticari defterlerini sundukları, tarafların ticari defterlerinin açılış ve kapanış kayıtları bulunmakta olup kayıtların birbirini doğruladıkları, alınan kök ve ek bilirkişi heyeti raporlarına göre taraflar arasında cari hesap şeklinde ticari ilişki bulunduğu, hem davacı ticari defterlerinde, hem de davalı ticari defterlerinde 2020 yılı kapanış ve 2021 yılı açılış kaydına göre davacı lehine 70.000,00-TL alacak kaydının bulunduğu, ticari defterlerin birbirini doğruladıkları, davalının ilgili faturaları HMK'nın 222. Maddesindeki düzenleme dikkate alındığında davacının davasını ispat ettiği ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Her ne kadar dava ve ıslah dilekçesinde her bir fatura yönünden fatura tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesi talep edilmiş ise de dava tarihinden evvel davacının davalıyı temerrüde düşürmediği, bu hususta noter ihtarı yahut başkaca bir delil ileri sürülemediği anlaşılmakla hükmedilen 70.000,00-TL alacağa işletilecek ticari avans faizinin dava ve ıslah tarihlerinden başlatılması gerekmiştir. Birleşen Mahkememizin 2022/48 Esas Sayılı Dava Dosyası Yönünden; davacının 27/08/2019 tarihli sözleşme uyarınca davalıdan sipariş ettiği ürünlerin geç teslim edildiğini, montajının yapılmadığını, bu nedenle uğranılan zararın tazminini talep ettiği, davalı vekili cevap dilekçesinde TTK 23/1-c maddesindeki sürelerin geçmiş olmasından dolayı taleplerin zamanaşımına uğradığını iddia etmiş ise de davanın eser sözleşmesinden kaynaklı eksik iş bedeli talebi niteliğinde olup bu nedenle dava açılmadan evvel ayıp ihbarı yapılması yönünde davacının bir zorunluluğunun bulunmadığı, yine cevap dilekçesinde birleşen dava dilekçesi ekinde sunulan fatura ve diğer belgelerin kendilerine ait mal ve hizmet satımı ile ilgili bulunmadığı savunmuş ise de tanık ...'in beyanlarına göre davalının kurulum hizmetini yerine getirmediği, kurulumun davacı tarafından yaptırıldığı, bu hususta malzeme ve işçilik masraflarının davacı tarafından karşılandığı, tanık ...'ın beyanlarının da benzer mahiyette olduğu, davalı tanığı ...'in beyanlarında kurulumu kendilerinin yapmadığını, kurulum için aralarındaki sözlü anlaşmaya göre ...'in yapacağını, kurulum için bir miktar ödediklerini beyan ettiği, taraflar arasındaki 27/08/2019 tarihli fiyat teklifinin her iki tarafça da kabul edilmesi nedeniyle bu belgenin taraflar arasında sözleşmeye dönüştüğünün kabulü gerektiği, bu sözleşmeye göre ürünlerin çalışır vaziyette ve anahtar teslim olarak imal edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşme bedelinin 1.700.000,00-TL + KDV olarak belirlendiği, davalının sahibi olduğu ... Sanayi şirketi ile ... arasında düzenlenen tarihsiz Elektrik ve Otomasyon İş Sözleşmesi başlıklı sözleşmeye göre montaj hususunda ... ile anlaşıldığı, davacı şirketin bu sözleşmede herhangi bir imzasının bulunmadığı, bu belgenin de montajın davalı tarafça yapılması hususunda anlaşıldığını doğruladığı, davalının sözleşme ile üstlendiği kurulum edimini ifa etmediği, bilirkişi kök ve ek raporuna göre davacı tarafından yapılan 25.500,00-TL işçilik ödemesi ve 31.963,38-TL'lik ürün ve hizmet alım faturasının piyasa rayiçlerine ve sözleşme konusu işe uygun olduğu, bu bedellerin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği, diğer faturaların ise makine kurulumu ve montajı ile ilgili olmadığı anlaşılmakla fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür. A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN: 1-Davanın Kabulü ile; 70.000,00-TL alacağın 1.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 07/12/2021 tarihinden, bakiye 69.000,00-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 30/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, B-BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2022/48 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN: 1-Davanın Kısmen Kabulü ile: 25.500,00-TL işçilik masrafı ve 31.963,38-TL ürün ve hizmet bedeli olmak üzere toplam 57.463,38-TL alacağın dava tarihi olan 18/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-17.962,17-TL ürün ve hizmet bedeli talebi yönünden davanın REDDİNE,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Asıl dava, alacak, birleşen dava ise eksik ifadan kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, eser sözleşmesi kapsamında asıl dava yönünden davacının taraf defterlerine göre bakiye alacağının bulunduğunun tespiti ile ispatlanan alacak üzerinden davanın kabulüne, birleşen davada ise davalının eser sözleşmesini eksik ifası nedeniyle makine kurulumunun davacı tarafından karşılandığının tespiti ile ispatlanan alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacı-birleşen dosya davalısı ...'in istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı-birleşen dosya davalısı ...'in istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 27/03/2024 tarih ve 2021/881 E - 2024/340 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı-birleşen dosya davalısı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Birleşen dava yönünden; Alınması gerekli olan 3.925,32 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 982,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.943,32 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davacı-birleşen dosya davalısı ...'den alınarak Hazineye Gelir kaydına,
Asıl dava yönünden; Alınması gerekli olan 615,40 TL istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davacı-birleşen dosya davalısı ...'den alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davacı-birleşen dosya davalısı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 06/03/2025