T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2657
KARAR NO: 2025/79
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/10/2024
NUMARASI: 2019/611 E. 2024/922 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/01/2025
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 09/10/2024 tarih ve 2019/611 E - 2024/922 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin Bazı Tehlikesiz Atıkların Geri Kazanımı Tebliği gereğince ...'nin ihalesini üstlendiğini, üstlenilen işin alt yükleniciye verilmesi kapsamında davalı ile müvekkili arasında 15/03/2019 tarihli 'bazı tehlikesiz atıkların (giysiler, tekstil ürünleri) kaynağında ayrı toplanması, taşınması, sınıflandırılması, geri kazanımı işi uygulama sözleşmesi' imzalandığını, sözleşmenin 2.1 maddesinde mevcut sözleşmenin kurulması hususunda 13/03/2019 tarihli encümen kararının bulunduğunun açıkça davalı tarafından beyan edildiğini, yine sözleşmenin 6.1 maddesinde sözleşmenin belediyenin onayı ile yürürlüğe girdiğinin açıkça beyan edildiğini, sözleşmenin 9.2.13. maddesine göre müvekkili yüklenicinin davalının sözleşme sahasına koyacağı her bir konteyner için davalıya 500,00-TL ödeyeceğini, bu kapsamda müvekkili tarafından 150 adet konteyner için nakit 36.650,00-TL ve 38.350,00-TL market kolisi yaptırarak 18/03/2019 tarihinde davalıya 75.000,00-TL ödeme yapıldığını, 36.650,00-TL'nin 18.250,00-TL'sinin davalının talimatı üzerine ... isimli şahsın hesabına müvekkilinin Garanti Bankası hesabından 22/03/2019 tarihinde eft yapıldığını, 18.400,00-TL'sinin ise elden verilerek sözleşmedeki taahhüdünü tamamladığını,
sözleşme gereğince 150 adet konteyner için ödeme yapılmasına rağmen müvekkiline söz verildiği kadar yer tahsis edilmediğini, 78 adet konteynerin yerleştirilmesinin sağlandığını, daha sonra bu konteynerlerin toplanarak başka bir şirkete ait konteynerlerin yerleştirildiğini, bunun üzerine müvekkilinin Kayseri 7. Noterliği'nin 15/05/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, buna karşılık davalı tarafın gönderdiği ihtarnamede ise izin talebinin belediye tarafından uygun bulunmadığı, encümen kararı alınmadığı sürece taleplerinin (sözleşmenin ifasının) mümkün olamayacağını bildirdiklerini, haricen yaptıkları araştırma neticesinde davalı tarafın izin almak için belediyeye başvurmadığını öğrendiklerini, davalı tarafın ifadan kaçınmaya gerekçe olarak ...nin onay vermemesini ileri sürdüğünü, yapılan bu sözleşme nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığından bahisle sözleşmenin ifa edileceği inancı ile davalının göstermiş olduğu yerlere yerleştirilen sözleşmenin haksız feshi sonrası kendilerine iade edilmeyen mülkiyeti müvekkiline ait 48 adet atık tekstil toplama kutusunun aynı iadesine, mümkün olmaması halinde şimdilik kutu başına 1.000,00-TL olmak üzere 48.000,00-TL'nin tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırabilmek kaydı ile dava tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti ile sözleşmenin ifa edileceği inancı ile sözleşmenin 9.2.13 başlıklı maddesi gereği davalıya nakit ödenen 75.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 18/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle 100.000,00-TL kazanç kaybının tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılabilmek kaydı ile dava tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı taraf ile müvekkili şirketin imzalamış olduğu 15.03.2019 tarihli bazı tehlikesiz atıkların (giysi tekstil ürünleri) kaynağında ayrı toplanması, taşınması, sınıflandırılması, geri kazanım işi uygulama sözleşmesinin gerçekte ...’ne ait hayır ve yardımlaşma projesinin bir parçası mahiyetinde olduğunu, bu projeyle asıl hedeflenenin vatandaşların, sözleşme gereği ... İlçesi’nin belli noktalarına konulacak olan atık tekstil toplama kutularına, ihtiyaç sahiplerine verilmek üzere koydukları, ürünlerin Belediye ile koordineli bir şekilde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdıktan sonra kullanılamayacak durumda olan tekstil ürünlerinin, geri dönüşüm sistemine dahil edilerek gelir elde edilmesinden ibaret olduğunu, yani davacı şirketin olması gereken karının ihtiyaç sahiplerinin kullanamayacağı derecede yıpranmış tekstil ürünleri üzerinden olması gerektiğini, bu sözleşmenin belediye, davacı ve davalı müvekkili firma arasında kararlaştırıldığını, kesin çizgileri konulamayan, tamamıyla güven ilişkisine dayalı bir ahitleşme olduğunu, davalı firmanın yapılacak işi alt taşeron firmaya verebilmesinin ön şartının müvekkili firmayla alt taşeron firma ile imzalanan sözleşmenin ...’nin encümen kararıyla onanmasına bağlı olduğunu, müvekkili firma adına hareket eden ...'ın bütün evrakları tamamladıktan sonra Encümen Kararı’nın gereği için 27.05.2019 tarihinde ... Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne talepte bulunduğunu, ilk etapta herhangi bir sorun bulunmadığını ancak daha sonra yapılan tespit ve şikayetler üzerine kötü niyetle hareket edildiğinin anlaşılması üzerine belediye encümeni tarafından kararın çıkarılmasından vazgeçildiğini, akabinde ...nin müvekkili firmaya göndermiş olduğu 08.05.2019 tarih ve 178 sayılı Encümen Kararını ilgi tutan “Geri Dönüşüm Atıkları Hk.” Konu başlıklı yazısı ile tekstil ürünlerinin toplanması ve geri kazanılması işini 05.05.2019-01.01.2021 tarihleri arasında ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ne alt yüklenici olarak verilmesinin kabul görüldüğünü, bu nedenle daha önce alt yüklenici olarak hizmet eden firma tarafından tekstil ürünlerinin toplanması ve geri kazanılması için dönüşüm kutularını 3 (üç) gün içerisinde monte edilen yerlerden kaldırılması gerektiğini bildirdiğini, aksi halde Belediye marifetiyle bulunduğu yerlerden kaldırılacağını ve taşıma - kaldırma bedelinin %25 fark eklenerek tahsil edileceğinin ikaz edildiğini, bu durum karşısında Encümen Kararı’nın onaylanmasına ve müvekkili firmanın belediye ile olan ilişkilerinin kötüye gitmesinde direkt kusuru olan davacı firmaya, müvekkili firma tarafından dönüşüm kutularını kaldırması hususunda ricada bulunulduğunu, davacı firmanın sadece 2-3 kutusunu kaldırmış, geri kalan kısmı için zaman kazanma adına müvekkili firmayı oyalama yoluna gittiğini, müvekkilinin de son çare olarak kutuları topladığını ve Mimarsinan Organize Sanayi Bölgesi, ... cadde, no:... adresinde bulunan kendi alanında muhafaza etmeye başladığını, muhafaza ve nakliye işlemleriyle ilgili olarak 10.000,00-TL’den fazla masraf yaptığını, alanda bulunan 72 adet dönüşüm kutusunun 48 tanesi müvekkili tarafından toplandıktan sonra geri kalan kutuların bizzat davacı firma tarafından kaldırılmak zorunda kalındığını, bu anlamda
müvekkilinin sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini, davacı tarafın bahsi geçen 48 adet dönüşüm kutusunu bahsedilen adresten her zaman için iade almasının mümkün olduğundan bahisle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkeme kararında;"...Konteynerlerin aynen iadesi, mümkün olmaması halinde bedelinin iadesi talebi yönünden davalının cevap dilekçesinde konteynerlerin kendilerince toplanıldığını, davacının isterse gelip alabileceğini beyan ettiği, yargılama aşamasında da kutuların davacı şirket çalışanına teslim edildiğini beyan ederek davacı şirket çalışanı ... ile aralarında düzenlenen teslim belgelerini sunduğu, SGK kayıtlarına göre ...'nün davacı şirkette bir dönem çalışmış olduğu anlaşılmakla davacının konteyner bedeli talebinin yargılama aşamasında yerine getirildiği ve konusuz kaldığı anlaşılmakla bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Aşkın zarar talebi yönünden yukarıda açıklandığı üzere sözleşmenin belediye onayı olmaması nedeniyle geçerli bir şekilde yürürlüğe girmediği, davacının ticaret şirketi olması nedeniyle belediye onayı olmadığını bilmemesi yahut bu hususu araştırmadan sözleşme yapmasının basiretli davranma yükümlülüğü gereği mümkün olmadığı, davacının aldatma veya hile gibi bir iddiasının da bulunmadığı, aşkın zararın sözleşmenin geçerli olması halinde talep edilebileceği, sözleşme geçerli bir şekilde kurulmadığı için munzam zarar talebinin de mümkün olmayacağı kanaatine varılmakla davacının munzam zarar talebinin reddine karar verilmiştir.
Başlangıçtaki haklılık durumuna göre davacının konteyner bedeli talebi haklı görüldüğünden bu hususta yargılama gideri ve vekalet ücreti davalıya yükletilmiştir. Davacı dava dilekçesinde konteyner bedelini 48.000,00-TL üzerinden harçlandırmış olup bu miktar ve kabulüne karar verilen diğer alacak kalemi olan 18.250,00-TL toplamı olan 64.250,00-TL yönünden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davalı lehine ise reddine karar verilen 156.750,00-TL üzerinden vekalet ücreti hesaplanmıştır. Davanın kısmen kabulü ile, Davacının atık tekstil toplama kutularına ilişkin talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Davacının sözleşme nedeniyle davalıya ödediği bedelin iadesi talebi yönünden 18.250,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 23/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, Davacının mahrum kalınan kar bedeli talebi yönünden açılan davanın reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekilince sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava konusu çekişmenin, davalı ile müvekkili arasında imzalanan 15.03.2019 tarihli "Bazı Tehlikesiz Atıkların (giysiler, tekstil ürünleri) Kaynağında Ayrı Toplanması, Taşınması, Sınıflandırılması, Geri Kazanımı İşi Uygulama Sözleşmesi"nin haksız feshi kapsamında kar mahrumiyeti dahil uğranılan zararların tahsiline yönelik olduğunu, sözleşmenin geçerli bir şekilde kurulup yürürlüğe girmiş olmakla, kazanç mahrumiyeti hesabı yapılıp, tahsile karar verilmesi gerektiğini, sözleşmenin geçerli bir şekilde kurulmadığının kabulü halinde de güven teorisi gereğince kazanç mahrumiyeti hesabı yapılıp tahsile karar verilmesi gerektiğini, davalının, kendi yükümlendiği bu edimin yerine geleceği yönünde yarattığı güven ve sözleşmenin kurulması aşamasında veya kurulduktan sonra feshe kadar geçen süreç içerisinde, mevcut veya gelişen durumlar hakkında “açıklama yükümlülüğünün ihlal” etmesi ve “özenli şekilde bilgi verilme yükümlülüğünün ihlal” etmesi nedeniyle, TBK madde 112 gereğince müvekkilin uğradığı zararları tazmin ile sorumlu olduğunu, akit görüşmelerindeki kusur sorumluluğunun, burada da aynen geçerli olduğunu, bu kapsamda sözleşmenin yürürlüğe girmediği düşüncesinde dahi, geçerli bir sözleşme kurulduğu yönünden müvekkilinde güven yaratan, müvekkilin edimlerini ifa etmesine sevk eden, müvekkili için Belediyeden onay alınması için hiç bir hukuki ve fiili engel olmadığı halde bu onayı almaktan "kasten" imtina eden davalı, yukarıdaki ilkeler TMK m 2 hükümleri gereğince, müvekkilin tüm zararlarını karşılamakla yükümlü olduğunu, asgari TBK m. 50/2 hükmü uyarınca kazanç mahrumiyetinin hesaplanması gerektiğini, ispattan yoksun belgelerle, atık kutularına dair talep hakkında hüküm kurulmamasının, hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.10.2024 tarih, E.2019/611 ve K.2024/922 sayılı kararının kaldırılması ile; Sözleşmenin ifa edileceği inancı ile davalının
göstermiş olduğu yerlere yerleştirilen sözleşmenin haksız feshi sonrası taraflarına iade edilmeyen mülkiyeti müvekkiline ait 48 adet atık tekstil toplama kutusunun aynen iadesine ,mümkün olmaması halinde şimdilik kutu başına 1.000'er TL olmak üzere toplam 48.000,00 TL 'nin tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda (belirsiz alacak) artırabilmek kaydı ile dava tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle 100.000,00 TL kazanç kaybının (kar mahrumiyetinin), tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda (belirsiz alacak) artırabilmek kaydı ile dava tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, aksi takdirde, her iki kalemle ilgili olarak zarar hesabı ve tespiti yapılmadığından, bu konusu gerekli incelemenin yapılarak hüküm kurulması yönünde dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davalı firma yedinde bulunan 48 adet kutunun aynen iadesi olmadığı takdirde bedellerinin iadesi yine uğranılan kazanç kaybının tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılar yargılama sonucu; davacının 48 adet atık tekstil toplama kutusunun aynen iadesine, mümkün olmaması halinde şimdilik kutu başına bedelinin iadesi yönündeki talebinin kutuların davalının çalışanı ...'ye teslim edildiklerinin sabit olması nedeniyle kutuların teslimi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına
Davacının kazanç kaybı talebinin ise sözleşmenin belediye onayı olmaması nedeniyle geçerli bir şekilde yürürlüğe girmediğini davacının davalının sözleşmeye belediyenin onay vermediğini bile bile imzaladığı yönünde bir iddiasının bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği görülmüştür.
Davacı istinaf dilekçesinde mahkemece 48 adet atık tekstil toplama kutusunun aynen iadesi talebi ile sözleşmenin haksız feshi nedeniyle kazanç kaybına (kar mahrumiyetinin) yönelik kalemlerle ilgili olarak zarar hesabı ve tespiti yapılmadığından, bu konusu gerekli incelemenin yapılarak hüküm kurulmasını talep etmiştir.
Davalı lisanslı yüklenici firma 15.03.2019 tarihli sözleşmenin 2.1 maddesinde taraflara arasında imzalanan sözleşmenin encümen kararıyla geçerli olacağının belirtildiğini belediye tarafından kendilerine sözleşmeye onay konusunun 13.03.2019 tarihli belediye encümen toplantısında karara bağlanacağını şifai olarak iletildiğini bunun üzerine sözleşmeye 13.3.2019 tarihli Belediye Encümen kararıyla sözleşmenin imzalandığı şeklinde ibare koyduklarını belediyenin davacı tarafa halktan gelen tepkiler üzerine sözleşmeye onay vermediğini akabinde belediye tarafından kendilerine gönderilen 08.05.2019 tarih ve 178 sayılı Encümen Kararını ilgi tutan “Geri Dönüşüm Atıkları Hk.” Konu başlıklı yazısı ile tekstil ürünlerinin toplanması ve geri kazanılması işini 05.05.2019-01.01.2021 tarihleri arasında ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ne alt yüklenici olarak verilmesinin kabul görüldüğü, bu nedenle daha önce alt yüklenici olarak hizmet eden firmanız tarafından tekstil ürünlerinin toplanması ve geri kazanılması için dönüşüm kutularını 3 (üç) gün içerisinde monte edilen yerlerden kaldırılması gerektiğini bildirmiş, aksi halde Belediye marifetiyle bulunduğu yerlerden kaldırılacak olup, taşıma ve kaldırma bedelinin %25 fark eklenerek tahsil edileceği ikaz edildiğini bu ikaz üzerine davacıya aik 48 adet kutuyu topladıklarını sözleşmeyi haklı nedenle fesh ettiklerini beyan ettiği görülmüştür.
Somut olayda taraflar arasında uyuşmazlık davacıya ait 48 adet atık tekstil toplama kutusunun davalıya iade edilip edilmediği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin kurulup kurulmadığı kurulmuş ise sözleşmenin davalı tarafça fesih edilip edilmediği, fesih var ise fesih olgusunun haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
1-Davalı firma davaya konu kutuların davacı firmaya teslim edildiğine dair 20.08.2020 tarih ve 12.08.2020 tarihli belge fotokopileri sunmuştur.... tarafından davacı şirket adına şirket kaşesi ile imzalanan 20.08.2020 tarihli belge incelendiğinde : "20 08 2020 tarihinde vekili olduğun Tabiat geri dönüşüm firması adına 78 adet tekstil kumbarasını ... gruptan Mimar Sinan Organize Sanayi Bölgesi adresinde eksiksiz şekilde teslimaldım. Taraflar arasına geçen esas numaralı davada önceden belirtmiş olduğumuz tekstil kumbaraları teslim alamadığımız için talep edilen ücret mahkemeye dilekçe verilerek bu husustaki alacağımızdan vazgeçeceğiz .Mahkemeye dilekçe verilip kutunun teslim alındığı bilgisi verilmediği takdirde 78 adet tekstil kumbarası tek ten gruba geri iade edilecektir. İade edilmediği takdirde ... Grup kendi imkanlarıyla Develi ve Yahyalı ilçesinde bulunan tekstil kumbaralarını toplayıp muhafaza altına alacaktır " Şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.
... tarafından davacı şirket adına imzalanan 12.08.2020 tarihli belge incelendiğinde: Firmamıza ait giysi kumbaraları eksiksiz ... firmasından teslim aldım ileride açılabilecek veya açılmış davalardan doğacak kutu bedeli istenmeyecektir "Şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.Davacı şirket kaşesi ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesine başlıklı belge incelendiğinde: 2019/611 esas numaralı dosyada belirtmiş olduğumuz 78 adet giysi toplama kutularının ... gruptan eksiksiz teslim alınmıştır. Bu hususta herhangi bir zararımız kalmamıştır. 78 adet kutudan ilgili takibinden vazgeçiyorum." şeklinde beyanı olduğu görülmüştür.
Belgelerin davacı şirket adına ... tarafından imzalandığı ...'nün belgeleri imzaladığı yıl itibariyle davacı firmada çalıştığı SGk kayıtlarından sabit olduğu yine ...'nün davacı şirket tarafından Antalya 6. Noterliğinin 14 .08.2020 tarih ... yevmiye numaralı vekaletnamesiyle vekil tayin edildiği görülmüştür.
Dava 18.09.2020 tarihinde açılmış olunup davalı tarafça 20.02.2020 tarihihnde 78 adet Kutunun davacı bir şirket yetkilisine teslim edildiği sabit olmakla dava dışı ...'nün şirketi temsile yetkili olup olmadığının tespiti amacıyla ilgili Antalya 6. Noterliğinin 14 .08.2020 tarih ... yevmiye numaralı vekaletname aslı istenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
2-Taraflar arasında 15/03/2019 tarihli Bazı Tehlikesiz Atıkların (Giysiler, Tekstil Ürünleri) Kaynağında Ayrı Toplanması, Taşınması, Sınıflandırılması, Geri Kazanım İşi Uygulama Sözleşmesi imzalandığı sabittir.
Sözleşmenin 2.1 maddesi incelendiğinde:" .... ... ile ... Anonim Şirketi arasında imzalanmış olan Geri Dönüşüm Atıklarının toplama işi ihale şartnamesinin 12. maddesi "İ" bendine yer alan:" yüklenici geri dönüşüm atıklarını toplama işini belediye encümen kararıyla alt yüklenici firmaya toplatabilir ortak alabilir. Ancak her türlü sorumluluk ihale alana ait olacaktır." bendine istinaden 13.3.2019 tarihli Belediye Encümen kararıyla taraflar arasında aşağıda yazılı şartlar dahilinde imzalanmıştır."
Sözleşmenin 6.1 maddesinde "İş bu sözleşme 15/03/2021 tarihinde Lisanslı Yüklenici Firma, Lisanslı Alt Yüklenici tarafından karşılıklı imzalanarak ve ...'nin onayı ile yürürlüğe girmiştir"
Sözleşmenin 9.2.11 maddesinde: toplayıcı firma sözleşme bitiminde veya sözleşmenin feshi halinde ise tebligatı müteakip bir ay içinde sahadan konteynırları tahliye ederek teslim almak zorundadır." Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
...'nin 04/10/2019 tarihli yazı cevabı incelendiğinde: davacı ile davalı arasında imzalanan 15/03/2019 tarihli sözleşme için müracaatta bulunulmadığı, 13/03/2019 tarihli bir encümen kararı bulunmadığı, 18/03/2019 tarihinde davalı tarafından başvuruda bulunulduğu ancak başvuru için encümen kararı alınmadığı, 08/05/2019 tarihinde dava dışı alt yüklenici olan ...Geri Dönüşüm...Şti'ye onay verildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Davacı taraf davalı tarafından davacıya Kayseri 3. Noterliği 22.09.2019 tarih sayılı cevabi ihtarnamede: ... Sözleşmenin ikinci maddesi gereğince ihale konusu işin tarafınıza tevdi edilmesi belediye encümen kararına tabidir. ...Tarafınızla yapılan uygulama sözleşmesi muhatabımız ... belediye başkanlığına sunularak ihale makamından izin talep edilmişse de idarece bu talebiniz uygun görülmemiş ve halihazırda büyüğünde bir encümen kararı alınmamıştır .Şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.
Davalı tarafından 18.03.2019 tarihinde dava dışı ... Belediyesine yazılan dilekçe incelendiğinde; .... Geri Dönüşüm Atıklarının toplama işi ihale şartnamesinin 12. maddesi "İ" bendine yer alan:" yüklenici geri dönüşüm atıklarını toplama işini belediye encümen kararıyla alt yüklenici firmaya toplatabilir ortak alabilir. Ancak her türlü sorumluluk ihale alana ait olacaktır." bendine
istinaden Geri Dönüşüm Ve Geri Kazanım Olan Tüm Atıkların Toplanması Ayrıştırılması Ve Satış Hizmet Alımı İşinin Tabiat Geri Dönüşüm ....Limited Şirketi ile 19 ay süreli sözleşme imzalamak için onayınız gerekmektedir." şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.
Davalı tarafından 03.05.2019 tarihinde dava dışı ... Belediyesine yazılan dilekçe incelendiğinde; .... Geri Dönüşüm Atıklarının toplama işi ihale şartnamesinin 12. maddesi "İ" bendine yer alan:" yüklenici geri dönüşüm atıklarını toplama işini belediye encümen kararıyla alt yüklenici firmaya toplatabilir ortak alabilir. Ancak her türlü sorumluluk ihale alana ait olacaktır." bendine istinaden Geri Dönüşüm Ve Geri Kazanım Olan Tüm Atıkların Toplanması Ayrıştırılması Ve Satış Hizmet Alımı İşinin ...Geri Dönüşüm ....Limited Şirketi ile 19 ay süreli sözleşme imzalamak için onayınız gerekmektedir."şeklinde ibarelerin olduğu görülmüştür.
Dava dışı ...'nin 08.05.2019 Tarihli encümen kararı incelendiğinde: 08.05.2019 tarihli müzekkere üzerine Geri Dönüşüm Ve geri kazanım olan tüm atıkların toplanması ayrıştırılması ve satış hizmet alımı işinin 05.05.2021-01.01.2021 tarihleri arasında dava dışı ...Geri dönüşüm limited şirketine tarafından yürütülmesine onay verdiği görülmüştür.
... zabıta Müdürlüğünün 22.05.2019 tarihli yazısı incelendiğinde: Geri Dönüşüm Ve Geri Kazanım Olan Tüm Atıkların Toplanması Ayrıştırılması Ve Satış Hizmet Alımı İşinin 05.05.2021-01.01.2021 tarihleri arasında dava dışı ...Geri dönüşüm limited şirketine tarafından yürütülmesine onay verildiği Bu nedenle daha önce alt yüklenici olarak hizmet eden firmanız tarafından tekstil ürünlerinin toplanması ve geri kazanılması için dönüşüm kutularını 3 gün içerisinde monte edilen yerlerden kaldırılması gerektiği aksi halde belediye tarafından kutuların bulunduğu yerden kaldırılarak taşıma ve kaldırma bedelinin %25 oranda fark eklenerek tahsil edileceğinin ihtar edildiği görülmüştür.
Davalı firma davacı firma ile 15.03.2019 tarihli sözleşmeyi imzaladığı sözleşmenin yürürlük koşulu Belediye onayına tabi olduğundan 18.03.2019 tarihinde dava dışı ... Belediyesine baş vurduğu bu yöndeki baş vurusuna yazılı bir cevap almadan 03.05.2019 tarihinde aynı iş için dava dışı ...Geri Dönüşüm firması için dava dışı Belediye'ye baş vuru yaptığı belediye tarafından 08.05.2019 tarihli karar ile sözleşmeye konu işin dava dışı ...Geri Dönüşüm şirketine verilmesine onay verildiği, dava dışı Belediye tarafından davalı firmaya daha önce yerleştirdikleri kutuların kaldırılması amacıyla 22.05.2019 tarihinde ihtar gönderildiği sabittir.
Davalı da esasen cevap dilekçesin de; belediye tarafından kendilerine sözlü olarak 15.03.2019 tarihli sözleşmeye onay verileceğinin söylenmesi üzerine davacının aralarında ki imzalanan 15.03.2019 tarihli sözleşme uyarınca fiilen işe başladığını işleri yürüttüğünü ancak halktan belediyeye gelen tepkiler üzerine belediyenin sözleşmeye onay vermediğini beyan ederek taraflara arasında fiilen sözleşme kurulduğunu kabul etmiştir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı tacir olup dava dışı belediyeden yazılı onay almadan kendisine sözlü şekilde Belediyenin onay vereceğinin bildirilmesi üzerine sözleşmeye "13.3.2019 tarihli Belediye Encümen kararıyla taraflar arasında aşağıda yazılı şartlar dahilinde imzalanmıştır" şeklinde ibare koyarak davacı firma ile sözleşme imzalamıştır. Bu sözleşme uyarınca davacı firma işe başladığı da tarafların kabulündedir.
Bilindiği üzere şarta bağlı borçlar 6098 s TBK 170-176 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Şart, bir sözleşmenin varlığının veya hukuki sonuçlarının gerçekleşeceği kesin olmayan gelecekteki bir olaya bağlanmasıdır. Şayet bir sözleşmenin hüküm ifade etmesi, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmışsa, sözleşme geciktirici şart (6098 sTBK 170) Sona ermesi önceden gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmışsa bozucu şart(6098 s TBK 173) söz konusu olur. Şartın gerçekleşmesi tarafların iradesine, taraflarla birlikte üçüncü şahsın iradesine veya dış olaylara bağlanabilir. Erteleyici şarta bağlı sözleşme, şartın gerçekleşmesinden önce tarafları bağlar. Ancak sözleşmenin sonuçları şartın gerçekleşmesiyle birlikte doğar. Şart gerçekleşinceye kadar sözleşme hükümleri askıda olup, alacaklının ifayı isteme hakkı, borçlunun da ifa yükümlülüğü yoktur. (Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2013/5229 Esas 2014/4546 Karar sayılı ilam-2013/5229 Esas 2014/4546 Karar) "
Bununla birlikte bozucu şartın gerçekleşmesiyle şartlı işlem ile borcun hüküm ve sonuçları kendiliğinden ortadan kalkar. Bunu tarafların bilmesine ve istemesine gerek yoktur. Böylece taraflar arasında şarta bağlı işlemin yapılmasından önceki durum kendiliğinden yeniden doğar. Bozucu şartgeçmişe değil, ilke olarak geleceğe etkili sonuçlar doğurur. Bunun sonucu olarak bozucu şartla yapılan sürekli borç ilişkilerinden doğan alacaklar, aksine bir sözleşme yoksa, bu ilişki nedeniyle yerine getirilen edimler şartın gerçekleşmesiyle hükümsüz hale gelmezler, aksine geçerliliklerini korurlar, ancak şartın gerçekleşmesiyle geleceğe etkili olarak ortadan kalkarlar. (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt 2, 5. Bası, s.1165) (Yargıtay 11. H.D 2011/14176 Esas 2012/20595 Karar)
6098 sayılı TBK'nun 175. Maddesi; Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesine dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olursa, koşul gerçekleşmiş sayılır. Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesini dürüstlük kurallarına aykırı biçimde sağlarsa, koşul gerçekleşmemiş sayılır. " şeklindedir.
Davalı firmanın davacı firma ile 15.03.2019 tarihli sözleşmeyi imzaladığı, sözleşmenin 2.1 maddesinde sözleşmenin "13.3.2019 tarihli Belediye Encümen kararıyla aşağıda yazılı şartlar dahilinde imzalandığının belirtilmesine rağmen sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle sözleşmeye onay verildiğine dair bir encümen kararının bulunmadığı, davalı tarafça - sözleşmenin yürürlük koşulu Belediye onayına tabi olduğundan- 18.03.2019 tarihinde dava dışı ... Belediyesine baş vurulduğu, bu yöndeki baş vurusuna yazılı bir cevap almadan 03.05.2019 tarihinde aynı iş için dava dışı ...Geri Dönüşüm firması için dava dışı Belediye'ye baş vuru yaptığı, Belediye tarafından 08.05.2019 tarihli karar ile sözleşmeye konu işin dava dışı ...Geri Dönüşüm şirketine verilmesine onay verildiği, dava dışı ... tarafından davalı firmaya daha önce yerleştirdikleri kutuların kaldırılması amacıyla 22.05.2019 tarihinde ihtar gönderildiği sabittir.
Davalının 15.03.2019 tarihli sözleşme kapsamında sözleşmenin ifasına başladığı başka bir deyişle sözleşmenin ifa aşamasına geçildiği tarafların kabulünde olduğu gibi dava dışı ...nin ihtari yazısından da anlaşılmaktadır. Fiili durum karşısında sözleşmenin kuruluşu için aranan onay şartının gerçekleştiği sabittir.
Davalı basiretli bir tacir gibi davranmayarak sözleşmeye yazılı onay almadan davacının işe başlamasına neden olduğunu kabul etmiştir. Dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde davacı tarafça ifasına başlanılan sözleşmenin davacının kusurlu hareketleri sonucu Belediye tarafından fesih edildiğine dair yazılı bir evrağa rastlanılmamıştır. Mevcut delil durumuna göre; davacı davalı ile imzaladığı sözleşmenin ...nce onaylanması için yaptığı 18.03.2019 tarihli baş vurunun reddine dair encümen kararının sonucu kendisine yazılı şekilde tebliğ edilmeden 03.05.2019 tarihinde dava dışı ...Geri Dönüşüm şirketi ile imzaladığı sözleşmenin onaylanması için belediyeye baş vurduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı sözleşmenin kusuru olmadan fesih edildiğini ispat külfeti altında olup mahkemece ispat külfetinin davacıya yüklenmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Somut olayda ispat külfeti davalıda olup davalı, davacı tarafça ifasına başlanılan sözleşmenin davacının kusurlu hareketleri sonucu Belediye tarafından fesih edildiğini yine davacı davalı ile imzaladığı sözleşmenin ...nce onaylanması için yaptığı 18.03.2019 tarihli baş vurunun redd edildiğini, buna dair encümen kararının sonucunun kendisine yazılı şekilde tebliğ edildiğini bu tebliğ üzerine 03.05.2019 tarihinde dava dışı ...Geri Dönüşüm şirketi ile sözleşme imzalayıp belediyeye baş vurduğunu ispat külfeti altındadır. Davalının yemin deliline dayanmadığı görülmüştür.
Bu durumda dava dışı Belediyeye müzekkere yazılarak davacı şirket hakkında davalı tarafça yapılan 18.03.2019 tarihli baş vuru hakkında belediye tarafından verilen red kararı bulunup bulunmadığı, red kararı var ise davalıya tebliğ edilip edilmediği, davacı şirketin fiilen ifasına başladığı sözleşmenin 03.05.2019 tarihinden önce belediye tarafından yazılı şekilde feshinin istenip istenmediği, fesih edilip edilip edilmediği sorularak davalı tarafça belirtilen hususlarda yazılı delil sunulmaması halinde davalının sözleşmenin dava dışı belediye tarafından onay verilmemesi nedeniyle uğradığı zararlardan sorumlu olacağı gözetilerek davacının kazanç kaybının Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2021/2728 Esas 2022/6864 Karar; 2022/4971 Esas 2023/6937 Karar sayılı ilamlarında belirtiği şekilde hesaplanıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi amacıyla davacının istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
( " Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2021/2728 Esas 2022/6864 Karar; 2022/4971 Esas 2023/6937 Karar sayılı ilamları....Dava, davalıya ait hurdaya ayrılan atık ve demirbaş malzemelerin toplanması ve satışına ilişkin sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasında bağıtlanan sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği ve ayrıca davacının kusursuz olduğu anlaşılmakla, davacının müspet zarar kapsamında kâr kaybı isteyebileceği,
kâr kaybının TBK’nın 480. maddesinin 2. cümlesi (BK m. 325 kıyasen) uyarınca kesinti yöntemine göre hesaplanacağı bu bağlamda sözleşmenin feshi zamanında yapılmayan-kalan iş bedeli ve işin tamamlanmaması nedeniyle davacının yapmaktan kurtulduğu işçilik, malzeme, vergi, sigorta, amortisman ve sair giderleri ile kalan sürede başka bir iş yaparak kazandığı ve kazanmaktan kaçındığı yararların düşülmesi suretiyle davacının istemde bulunacağı göz önüne alınarak değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. " şeklindedir.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 09/10/2024 tarih ve 2019/611 E - 2024/922 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde kendilerine iadesine ,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 15/01/2025