T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/199
KARAR NO: 2025/329
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/09/2024
ESAS NO: 2021/754
KARAR NO: 2024/839
ASIL DAVA:2021/754 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVA: İtirazın İptali (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuan Tazminat)
BİRLEŞEN DAVA: KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/853 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden ve Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/02/2025
İSTİNAF KARAR
YAZIM TARİHİ: 14/02/2025
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 19/09/2024 tarih ve 2021/754 E - 2024/839 K kararına karşı süresi içinde asıl dosyada davacı birleşen dosyada davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
A) MAHKEMEMİZİN 2021/754 ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/07/2020 tarihinde ...'a ait iş yerinde yangın meydana geldiğini, müvekkili şirkette ... nolu Geniş Kapsamlı Yangın Paket Katılım Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...'a ait... isimli iş yerinde hasar meydana geldiğini, bu hasar nedeniyle ...'a 30/10/2020 tarihinde (32.310,00 TL +30.000,00 TL + 6.100,00 TL + 10.717,00 TL + 9.140,00 TL +4.700,00 TL olmak üzere ) toplam da 92.967,00 TL tazminat ödemesi zorunda kalındığını, Yangın nedeniyle tutulan ...tarihinde tutulan Kayseri ... Dairesi Başkanlığı İtfaiye raporuna göre "olay yerinde yapılan inceleme ve araştırmada meşrubat dolabının elektrik tesisatında gelen teknik bir arıza sonucu yangın çıktığı düşünüldüğü" şeklinde rapor tutulduğunu, raporun devamında ekipler tarafından yangının söndürüldüğünü, meşrubat dolabının motor bölümü tamamen yanmak suretiyle kuruyemiş dükkanı ve içerisindeki malzemeler islenmek suretiyle zarar gördüğü yönünde son durumun belirtildiğini, dosya içinde yer alan ... tarihinde tutulan Kayseri ... Dairesi Başkanlığı İtfaiye raporundan, ...tarihli olay yeri inceleme raporundan ...'ın ifadesinden ve olay sonucu tarafsız ve bağımsız kuruluş olan ... Ltd. Şti. Firmasından alınan yangın hasarı ekspertiz raporundan yangın sebebinin mülkiyeti ... firmasına ait içecek soğutma dolabının alt kısmında bulunan motor bölmesindeki elektrik tesisatında ve motor kısmında meydana gelen teknik bir arızadan meydana geldiğini, bu nedenle ... A.Ş. Müvekkili şirketin davaya konu yangın sebebiyle ödemiş olduğu tazminattan sorumlu olduğunu ve müvekkili şirketin ... A.Ş. Ve rücu hakkı bulunduğunu, davalılara ait tüm taşınır-taşınmaz ve 3. Kişilerdeki hak ve alacaklara, 3. Şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, davalarının kabulünü, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına vaki itirazlarını iptali ile %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, takibin devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi ile davalılardan ... A.Ş. arasında ... numaralı 01.01.2020-01.01.2021 vadeli Muhtelif Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, teminata girdiğini kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalıya yüklenecek yasal sorumluluk halleri poliçedeki genel ve özel şartlar kapsamında teminat altına alındığını, ancak, davacının müvekkili şirketçe söz konusu poliçe teminatı altına alınmış olması teminatın tamamen ve otomatik olarak ödeneceği anlamına gelmeyeceğini, poliçe kapsamındaki teminat bedeli, bir poliçe vadesi içinde ve tüm hasarlar toplamında 7.000.000,00 USD olduğunu, ayrıca poliçede her hasar için 1000 USD muafiyet kaydı olup hasarın diğer nedenler hariç 1,000.00 USD kısmından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, davaya konu olaya ilişkin sigortalının ve müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, zararın doğumuna neden olduğu iddia edilen yangının meydana gelmesinde sigortalı davalı ... A.Ş. nin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, yangına sebebiyet verdiği iddia edilen soğutucu davalı sigortalı tarafından üretilmediğini, davalı sigortalı, diğer ihbar olunan ... A.ş. ("...") tarafından üretilmiş olan soğutucuları satın alarak müşterilerine kendi ürünlerinin muhafazasını sağlamak üzere ariyet olarak verdiğini, meydana gelen yangında sigortalının kusuru bulunmayıp, meydana gelen zararlardan sorumlu tutulamayacağını, illiyet bağından söz edilemeyeceğini, yangının soğutucudan çıkıp çıkmadığı hususunun da ispat gerektirdiğini, davaya konu olan yangının soğutucudan çıktığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için yangının soğutucudan çıktığı düşünülse dahi kusurun sigortalı şirkette olmadığını diğer ihbar olunan ... A.ş.. kendi üretmiş olduğu soğutucuların yetkili servisini, bakımını, arızasını da kendi personeli ile gerçekleştirmekle yükümlü olduğunu, hal böyle olunca zararlandırıcı olay ile sigortalı ... A.Ş. nin konumu arasında illiyet bağı kesildiğini, alınan tareks ekspertiz raporuna (kesin rapor) ve dava dışı ... A.ş.'nin hazırladığı teknik raporda çok net görüldüğü üzere yangının soğutucudan çıkmadığı, kesin olarak dışarıdan başladığı ve soğutucuya sıçradığı belirtildiğini, davada sigortalı şirketin ve müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığı raporlarla da sabit olup, işbu davanın reddi gerektiğini, yangının ifadelere göre meşrubat dolabının elektrik tesisatında meydana gelen teknik bir arıza sonucu çıktığını, davadışı ... A.ş.'nin düzenlemiş olduğu 03.02.2021 tarihli teknik raporda, yangının çıkış sebebinin mezkur soğutucu dolap olmadığı çok net ifade edildiğini, davaya konu olan yangının sigortalıya atfedilemeyen bir kusur ile ortaya çıktığını, işbu savunmalar, fotoğraflarla ve teknik analizlerle de sabit olup, yangının soğutucunun elektrik aksamından değil, harici nedenlerle ortaya çıktığını, davayı, kabul anlamına gelmemekle birlikte TTK 1427’inci maddenin 2’inci fıkrası uyarınca sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446’ıncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. (Bkz. Yargıtay 11. HD. 2000/3899 E., 2000/4841 K.29.05.2000 T.; Yargıtay 11. HD: 2002/6535E., 2002/10946 K. 26.11.2002 T. ve Yargıtay 11.HD. 2002/13345E., 2003/6002 K. ,05.06.2003 T. Kararları ) talebi kabul etmemekle birlikte, aleyhe bir hüküm kurulacak olması durumunda dahi karşı vekalet ücretinin AAÜT’de belirlenen tutarın 1/5’i olarak karar verilmesi gerektiğini, davacının talebinin esastan reddine, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;dava ve davaya konu icra takibi yetkili yer mahkemesinde açılmadığından öncelikle yetki yönünden itiraz ettiklerini, müvekkili şirket ... A.Ş.'nin adresi "...Mah. ...Sok. No:... .../İstanbul" diğer davalı şirket adresi ise "...Mah. ...Sok. No:... .../İstanbul" olduğunu, HMK m. 6 : "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü göz önünde bulundurulduğunda işbu davanın her iki şirket bakımındanda da yetkili yer mahkemesinde açılmadığını, öncelikle davanın usulden reddini ve dosyanın yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, işbu davaya dayanak gösterilen, taraflarına sorumluluk atfedilen ve alacak talep edilen ekspertiz raporunun tarihi 01/10/2020 olup, olay tarihi 01/07/2020 olduğunu, olay yerinde inceleme yapılarak değil, sigortalının beyanları esas alınarak hazırlanan raporun taraflı olmadığı ve tarafların kusur oranına hakkaniyetle hükmedilmiş olmasının mümkün olmayacağını, ekspertiz raporunda hasarın niteliği ve miktarının Hazine Müsteşarlığınca çıkarılmış sigorta eksperleri yönetmeliğinde belirlenen esaslara uygun olarak ortaya konulması gerekmekte ve Ekspertiz raporunun sebep sonuç ilişkisi içinde hasarı renkli fotoğraflarla destekleyerek açıklar şekilde olması ve hasarın parasal karşılığının yine taşımaya konu emtiaya ait fatura ve irsaliyelerle eşleştirmek suretiyle irdelenmesi gerektiğini, sunulan ekspertiz raporunda hasara, yangına ve yangın sonrası mallarda meydana gelen hasara ilişkin hiçbir renkli fotoğraf yer almadığı gibi hasarın kaynağı, ne boyutta gerçekleştiğini dair hiçbir açıklama ve delil araştırması bulunmadığını, bu haliyle rapor Hazine Müsteşarlığınca çıkarılmış Sigorta Eksperleri Yönetmeliğinde belirlenen esaslara uygun olmadığından, raporda yer alan hasar değeri bir anlam ifade etmediğini, dolayısıyla Ekspertiz raporu mevcut haliyle 5684 sayılı yasa 22. madde kapsamında delil niteliği taşımamakta olup, HMK 204/2 hükmünde sayılan delillerden olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, raporlarda müvekkili şirketin kusuruna dayanan hiçbir tespit bulunmadığını, müvekkili şirketin ilgili olayda hiçbir sorumluluğu bulunmayıp davanın reddi gerektiğini, olay yerinde yapılan inceleme raporlarında müvekkili şirket ...'nın kusurunun bulunduğunu kanıtlayacak, sorumluluk atfedilebilecek hiçbir tespit ve kanıt bulunmadığını, olay yeri inceleme raporunda "yanan dolap" ibaresinin bulunması yangına sebebiyet veren maddenin dolap olduğuna işaret etmemekle birlikte yangının başlangıcının, ilk noktanın tespiti için ayrıntılı bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, hak kaybına sebebiyet verecek tüm aleyhte raporları red ettiklerini, sunulan aleyhe deliller müvekkili şirketin bilgisi dahilinde olmayan bir raporla sunulduğunu, üstelik yangınların sebepleri çok çeşitli olup, enerji hatlarından, iyi yapılmamış bağlantılar ve aşırı yüklenmiş elektrik tesisatı gibi birçok husus yangına yol açabileceğini, hatalı kullanılan uzatma kabloları ise başlı başına birer yangın nedeni olduğunu, bakımsız kalan elektrik tesisatındaki eskiyen kablolar, gevşek kablo ve sigorta bağlantıları zamanla ısınacak ve kısa devre sonucu yanmaya neden olabileceğini, olay yerinde yapılan yeterince ayrıntılı olmayan bir inceleme sonucunda müvekkil şirkete sorumluluk aft edilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, icra takibi haksız ve kötü niyetlidir. %40 icra inkar tazminatı da fahiş bir talep olup, alacağın likit olmaması sebebi ile reddi gerektiğini, davacı tarafın başlatmış olduğu icra takibi haksız ve kötü niyetli olup davanın reddi gerektiğini, davalı müvekkili şirketin itirazı haklı olup, davaya konu olayda tarafların kusur oranı belli olmadığını, bu nedenle davacının usulsüz ve sebepsiz zenginleşmeye yönelik taleplerinin ve açılan davanın reddini, davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2021/853 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI:
DAVA:Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'a ait... ünvanlı iş yerinde 01.07.2020 tarihinde davalılardan ... A.Ş. tarafından geçici kullanım izni verilen meşrubat dolabının elektrik tesisatındaki teknik bir arıza sonucu yangın meydana geldiğini, söz konusu olayın kolluğa intikal ettiğini ve savcılık tarafından yapılan araştırmada ve itfaiye raporunda meşrubat dolabının elektrik tesisatında meydana gelen teknik bir arıza sonucu yangının çıktığının değerlendirildiğini ve şüpheli bir durum, iz veya emareye rastlanılmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, yangın nedeniyle müvekkilinin iş yerinin kullanılamaz hale geldiğini ve ticari faaliyetini durdurmak zorunda kaldığını, müşteri kaybına uğradığını, iş yerinin günlük cirosunun 4-5 bin TL arasında olduğunu, aylık en az 15 bin gelir kaybının söz konusu olduğunu, müvekkilinin yangın nedeniyle psikolojisinin de bozulduğunu ve manevi anlamda büyük bir yıkıma uğradığını, davayı açmadan evvel sigorta şirketine başvuru yaptıklarını ancak başvuruya dönüş yapılmadığından bahisle davanın kabulü ile, 01.07.2020 tarihinde müvekkiline ait iş yerinde meydana gelen yangın nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca 70.000,00-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden itibaren işletilecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsiline ve müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ...Ltd. Şti. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin ... A.Ş.'nin sadece distribütörü olduğunu, davacı tarafa kullanım amacıyla verilen meşrubat dolabının mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olmadığını, kabul manasına gelmemekle birlikte davacının iş yerinde çıkan yangının meşrubat dolabının elektrik tesisatındaki arıza sebebiyle çıkmış ise dahi müvekkili şirketin dolabın bakımı veya arızaları ile ilgili bir sorumluluğu bulunmadığından meydana gelen kazadan da herhangi sorumluluğu bulunmadığını, yangının hangi sebepten çıktığının kesin olarak belli olmadığını, yangının çıkış sebebinin belirlenebilmesi için yargılama sırasında bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacı tarafın meşrubat dolabını ... A.Ş. ile aralarındaki 04.05.2018 tarihli Geçici Kullanım İzin Belgesi'ne uygun olarak kullanıp kullanmadığının belli olmadığını, meşrubat dolabının talimatlara uygun olarak kullanılmasından işletmenin sorumlu olduğunu, dolabı şirketin gösterdiği yere koymaktan ve yerini şirketin izni olmaksızın değiştirmekten de sorumlu olduğunu, ayrıca işletmecinin dolapta herhangi bir arıza meydana gelmesi halinde arızayı hemen şirkete bildirmekle yükümlü olduğunu, davacının günlük ciro ve aylık kazanç ile ilgili iddialarının somut bir delile dayanmadığını, deposunda mal bulunduğu iddialarının da kanıta muhtaç olduğunu, yangın çıktığında davacının veya aile üyelerinden herhangi birisinin dükkanda bulunmadığını ve yangına birebir maruz kalmadığını bu nedenle zarar sebebiyle davacı tarafın manevi zararı bulunmadığından bahisle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; mahkememizin 2021/754 esas sayılı dosyası ile bu dava arasında irtibat bulunduğunu, usul ekonomisi bakımından her iki davanın birleştirilerek görülmesi gerektiğini, davacının sigorta poliçesi teminatlarına giren tüm zararlarının karşılandığını, davacı tarafın hasarı ile ilgili olarak müvekkiline ihbarı neticesinde eksper görevlendirildiğini ve eksperin tafsilatlı incelemesi neticesinde davacının poliçe teminatlarına giren tüm hasarlarının karşılandığını, tafsilatlı rapor doğrultusunda poliçe teminatlarına giren tüm zararının 30.10.2020 tarihinde 92.697,00-TL olarak davacıya ödendiğini, davaya konu talepleri ile ilgili müvekkili ... A.Ş. nezdinde ... sayılı hasar dosyasının açıldığını, kabul anlamında olmamak kaydı ile poliçe teminatları dışında karşılanmayan bir hasarı var ise bunu müvekkili şirketten değil zarara sebebiyet veren diğer davalılardan talep etmesi gerektiğinden bahisle davacının zararının poliçe gereği sorumlu olduğu tüm tutarın karşılanmış olması sebebi ile müvekkili bakımından davanın reddine, dava dosyalarının 2021/754 esas sayılı dosya ile birleştirilerek yürütülmesine yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacının yangına sebebiyet verdiğini iddia ettiği meşrubat dolabını, davacı ile diğer davalı ...Ltd. Şti. arasında imzalanan geçici kullanım izni belgesi ile kullandığını beyan ettiğini, müvekkili şirket ile arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden pasif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/754 esas sayılı dosyanın işbu davaya bekletici mesele yapılması gerektiğini, meydana gelen zararın haksız eylem sonucunda meydana geldiğinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, olayda müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen manevi tazminatın fahiş miktarda olduğunu, yangına sebebiyet veren hususların tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, öncelikle pasif husumet ehliyet yokluğu bakımından haksız ve dayanaksız davanın reddine, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/754 esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Mahkememizce alınan 28/03/2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; yangının meşrubat dolabından çıkmadığı, meşrubat dolabının yakınındaki klimaya ait fon motorundan veya yakınlardaki kamera kayıt cihazında meydana gelen kısa devreden çıktığı, meşrubat dolabının bu yangından etkilenerek yandığı kanaatlerine yer verildiği görülmüştür. Mahkememizce itirazların karşılanması üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor almıştır. Alınan ek raporun incelenmesinde, yangının davalı ... A.Ş'ye ait buzdolabından kaynaklanmadığı tespitlerine yer verilmiştir. Mahkememiz tarafların itirazlarını dikkate alarak başka bir heyetten bilirkişi raporu almıştır. Bilirkişiler ..., ..., ...ve ... tarafından sunulan 20/12/2023 tarihli uyap kayıtlı bilirkişi raporu sunduğu görülmüştür. 01/10/2020 tarihli ... Ltd. Şti. Ekspertiz raporunda yangının meşrubat dolabından çıktığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür. 03/02/2021 tarihli ... tarafından sunulan ekspertiz raporunda, soğutucunun incelenmesinde soğutucu içinde bulunan ve soğutucuya ait olmayan fan motorunun bulunduğu, bu motorun incelendiğinde soğutucu parçalardan daha fazla zarar görmüş durumda olduğu, bu fan motorlarının klimalardan veya ısıtıcılarda kullanıldığını, söz konusu yangının soğutucudan kaynaklı olmadığını tespitlerine yer verilmiştir. Mahkememizce sunulan 20/12/2023 tarihli uyap kayıtlı bilirkişi raporunda, yangının meydana gelme sebebinin klima olduğu değerlendirilmelerine yer verildiği görülmüştür. Yine birleşen dosya davacısı ... tarafından 10/10/2020 tarihinde 92.627,00 TL ödeme karşılığında ... A.Ş'ye ibrar ettiği görülmüştür. Somut olayda, esas dava için yangının bilirkişi raporları dikkate alındığında ... A.Ş. 'ye ait ve birleşen dosyadaki davalı ... Ltd. Şti . Tarafından temin edilen meşrubat dolabından çıkmadığı, bu nedenle esas dosyadaki davalıların sorumlu olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen dosyada ise ... Ltd. Şti ve ... A.Ş. 'nin yangında herhangi bir kusurları bulunmadığından ilgililer yönünden dava red edilmiştir. Davacı ... tarafından birleşen dosyada kendi sigortacısı ... sigortaya ilişkin davanın ise ibra sözleşmesi uyarınca ilgili şirketin ibra ettiğinden ... sigortanın sorumlu olamayacağı ayrıca müteselsil sorumlulardan bir tanesinin ibra edilmesi halinde diğer sorumlulara da sirayet etmesinden kaynaklı birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine, ..." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 19.12.2023 tarihli rapor; dosyada yer alan deliller, raporlar, tanık beyanları değerlendirilmeden, meşrubat dolabı incelenmeden, yangına sebep olan meşrubat dolabında fan motoru olup olmadığı tespit edilmeden, bilirkişilerin istediği bilgiler olan dolabın nerede olduğu, neden olay yerinden kaldırıldığı gibi sorular cevaplanmadan eksik araştırmalar sonucu olay yeri incelenmeden sadece yorum yolu ile düzenlenen bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/754 Esas, 2024/839 Karar sayılı dosyası ile verilen yerel mahkeme kararının maddi vakıalar ve hukuki yorum açısından usule, yasalara ve içtihatlara aykırı olması sebebiyle istinaf başvurusunun ve talepleri doğrultusunda incelenerek, usul ve esastan kararın kaldırılmasına, yeniden yapılacak istinaf yargılaması neticesinde; istinaf talepleri doğrultusunda öncelikle asıl davamızda ... Limited Şirketi aleyhine dava açılmadığının tespitine, birleşen davanın red edilmesi sebebiyle davalı olarak ... A.Ş. Lehine yasal vekalet ücretine hükmedilmesine, asıl dava yönünden, davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına vaki İtirazlarının İptali ile %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, takibin devamına, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine ve her iki davalının birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, birleşen davanın ... A.Ş. Yönünden reddine dair karar verilmesine aksi kanaat halinde ise yerel mahkeme kararının lehimize kaldırılarak yeniden görüşülmesi için ilk derece mahkemesine iadesine, karar ittihazına kadar icranın tehirine, masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı asıl davada davalı ... vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 19.12.2023 tarihli rapor; dosyada yer alan deliller, raporlar, tanık beyanları değerlendirilmeden, meşrubat dolabı incelenmeden, yangına sebep olan meşrubat dolabında fan motoru olup olmadığı tespit edilmeden, bilirkişilerin istediği bilgiler olan dolabın nerede olduğu, neden olay yerinden kaldırıldığı gibi sorular cevaplanmadan eksik araştırmalar sonucu olay yeri incelenmeden sadece yorum yolu ile düzenlenen bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, meydana gelen bu iş yeri yangınında maddi kaybın yanında müşteri ve iş çevresi kaybı vuku bulduğunu, müvekkil ...'a ait... Şekerleme unvanlı iş yerinde, yangın tarihi olan 01.07.2020 tarihinden itibaren iş yeri kullanılamaz hale geldiğini, iş yeri tamamen yandığı için faaliyetini durdurmak ve iş yerini kapatmak zorunda kaldığını, yani söz konusu yangın nedeniyle iş yeri tamamen yok olan müvekkil, müşteri kaybı, iş kaybı ve maddi kaybın yanında günlük gelirinden de tamamen mahrum kaldığını, müvekkil ...'a ait... ... unvanlı bu iş yerinde günlük ciro 4-5 bin TL arası olduğunu, dolayısıyla öngörülebilen aylık en az 15 bin bir gelir kaybı söz konusu olduğunu, ayrıca müvekkilin günlük gelir kaybının dışında da müvekkilin yangın esnasında işyeri içerisinde bulunan tüm malları yanarak yok olmuş, bunların dışında da müvekkilin kuruyemiş tezgahı, kasası, kasadaki parası, tüm dolap ve rafları, kombi, mutfak dolapları, camlı buzdolabı, içecek dolapları, kliması, stantları vs. tüm demirbaşları da neredeyse kül olduğunu, müvekkilin yıllar yılı tüm çalışma ve emeğinin karşılığı olan dükkan ve birikimi, bahse konu yangın nedeniyle yok olduğunu, tüm işi yok olan ve tüm sermayesi de dava konusu yangın nedeniyle sıfırlanan müvekkil o günden sonra da hiçbir iş kuramadığını, zaten yangınla birlikte tüm sermayesini ve elinde avucundakini kaybeden 3 çocuk babası müvekkil 5 kişilik ailesinin tüm geçimini de bu iş yerinden sağlamakta olduğundan, bir gecede tüm hayatı altüst olan müvekkil hiçbir geliri kalmadığı için borca batmıştır. Tüm bunlar tanık anlatımları ile daha net bir şekilde anlaşılacağını, ayrıca bu yangın nedeniyle psikolojisi de tamamen bozulan müvekkil manevi anlamda da büyük bir yıkıma uğradığını, ayrıca yangın tarihi tam da bayram öncesi olduğundan işlerinin yoğunluğu nedeniyle müvekkilin dükkanı ve dükkanın devamındaki deposu mal ile dolu olup, bu nedenle müvekkilin zararı ve mağduriyeti bir kat daha arttığını, olay sonucu meydana gelen hasar bedelinin 3896,10+21.140,00+32.310,00=57.346,10 TL olduğu kanısına varıldığını, bu kanıyı kabul etmek mümkün olmadığını, dosya içerisine sunulan ve dosyada yer alan diğer tüm raporlara bakıldığında sayın bilirkişilerce varılan bu tespitin diğer tüm raporlarla çeliştiği görüleceğini, bilirkişiler olayın üzerinden 3,5 yıl geçtikten sonra olay yerini inceleyerek zarara dair rapor tanzim ettiklerini, raporun içeriğinde ''Dava konusu yangının meydana geldiği ... Mahallesi ... Caddesi ... ... / Kayseri adresinde yapılan incelemeler neticesinde ... firmasının bulunduğu, yangın izlerinin tamir ettirilmek suretiyle kaybolduğu, yangına sebebiyet verdiği iddia edilen meşrubat soğutucusunun ve klimanın yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.'' şeklinde yapılan tespit açık bir şekilde olay yerinde sonradan yapılan tespitler ile zararın belirlenmesinin mümkün olmadığını gösterdiğini, bilirkişiler 13.12.2023 tarihinde işyeri mahallinde kendilerince yapılan tespitlere göre zarar belirlediklerini, yani bilirkişiler raporlarının içeriğinde belirtildiği üzere yangından 3.5 yıl sonra yangının meydana geldiği yere giderek sadece yorum yolu ile zarar tespit etmeye çalıştıklarını, bu durumu kabul etmenin mümkün olmadığını, bilirkişilerce tespit edilen zarar miktarları, dosyada bu güne kadar alınmış tüm raporlarda tespit edilen zarar miktarları ile delil listemizde bulunan ... Ltd. Şti. Tarafından tespit edilen zarar miktarları ile çeliştiğini, ayrıca sayın bilirkişiler sadece Bina - Dekorasyon - Demirbaş konusunda zarar hesabı yaptığını, fakat diğer tüm raporlardan ve delil listemizde yer alan belgelerden anlaşılacağı üzere bu 3 kalem haricinde Emtia hasarı - İş durma kaybı ve kira kaybı gibi zararlar da bulunmaktadır. Fakat sayın bilirkişiler bu konuda raporlarında hiçbir izahta bulunmadıklarını, bilirkişilerin zarar konusundaki tespitlerini kabul etmediklerini, olaydan yaklaşık 3,5 yıl sonra olay yerinde yapılan keşfe göre zarar tespit etmek mümkün olmadığı gibi bu şekilde yapılan zarar tespitininde doğru olduğunu düşünmek hayatın olağan akışına tamamen aykırı olduğunu, kabul edilmediğini, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/754 Esas, 2024/839 Karar sayılı dosyası ile verilen yerel mahkeme kararının maddi vakıalar ve hukuki yorum açısından usule, yasalara ve içtihatlara aykırı olması sebebiyle istinaf başvurusu ve talepleri doğrultusunda incelenerek, usul ve esastan kararın kaldırılmasına, re'sen yerinde görülecek sebepler ve istinaf talepleri doğrultusunda; davanın kabulü yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesinin 25/12/2024 tarih ve 2021/754 E - 2024/839 K sayılı istinaf başvuru değerlendirme ek kararı ile; istinaf harç ve masraflarının yapılan usulune uygun ihtara rağmen yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İşbu ek karar istinaf edilmemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Asıl dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği sigorta bedelini sorumlulukları nedeniyle davalılardan tahsil istemiyle başlatıltığı ilamsız icra takibinde borca itirazın iptali talebine, birleşen dava ise, sigortalının müspet zararının ve manevi zarar talebine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, asıl dava yönünden, ...Ltd. Şti. Hakkında usulüne uygun icra takibi ve açılan dava bulunmadığı da gözetilerek işbu davada ilk derece mahkemesi hükmünün karar başlığında davalı gösterilmesi karar yerinde düzeltilebilecek maddi hata olup verilen hükümde sadece bu husus eleştirilmekle yetinmiş ve dairemiz karar başlığında bu hata düzeltilmiştir.
Belirtilen eksiklik dışında davacının davalıların kusuru ile yangın çıktığını ve sigortalısının zarara uğradığını yeterli ve kesin delillerle ispat edememesi, birleşen dava yönünden ise davalı ... A.Ş. Yönünden davacının manevi tazminat talebinin bulunmaması nedeniyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... A.Ş. Nin yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... A.Ş. istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Anayasa Mahkemesinin 2023/182 esas-2024/203 karar sayılı,04/12/2024 tarihli ve Resmi Gazetenin ... tarihli ...sayılı sayısında yayımlanan kararıyla, 6100 sayılı HMK na 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı kanunun 44. Md ile eklenen ek 1. Maddesinin (2) numaralı fıkrasında yeralan "...341 inci ve 362 inci..." ibaresi ile "....362 inci..." ibaresinden sonra gelen "...ve..." kelimelerinin Anayasa aykırılığı nedeniyle iptaline karar verilmiş olması, Danıştay 12. Dairesinin emsal 2021/6033 esas-2021/5638 karar sayılı içtihadı ve yerleşmiş istikrarlı içtihatları ile Anayasanın 153. Maddesinde yer alan Anayasa mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm birlikte gözetildiğinde ; Her ne kadar işbu iptal kararının Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmişse de, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edecek olması nedeniyle, dairemizce verilen işbu istinaf karar ilamı yönünden dava tarihindeki kesinlik/temyiz sınırı dikkate alınmış ve bu sebeple de Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 19/09/2024 tarih ve 2021/754 E - 2024/839 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... A.Ş.nin istinafı yönünden; asıl ve birleşen davalar yönünden alınması gerekli olan 615,50'ar TL istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden tarafından peşin yatırılmış 427,60'ar TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80'erTL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden ... A.Ş.den alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile,HMK 361/1 md uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2025