Kayseri il merkezinde bulunan BSH Ev Aletleri San. ve Tic. A.Ş. (BSH) bayilerinin fiyatları belirleyerek 4054 sayılı Kanun'u ihlal edip etmediklerinin tespiti - Karar Sayı 12-32/916-275

Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2011-3-64 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 12-32/916-275
Karar Tarihi : 12.06.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Nazlı VAROL, İmren SEYRANTEPE, Mazlum YALÇINKAYA
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Hayrettin PATAT
Melikgazi Belediyesi İmar Plan Proje Müdürlüğü Melikgazi/Kayseri
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
1- Oflazlar Dayanıklı Tüketim Malları Tic. San. Ltd. Şti.
Alparslan Mah. Kayseri Park Alışveriş Merkezi No: 33 Kayseri
2- Başmısırlı Dayanıklı Tüketim Mamülleri - Kazım BAŞMISIRLI
Hacısaki Mah. Osman Kavuncu Cad. Başmısırlı İş Merkezi 8/A
Kayseri
3- Tekiş Ticaret - Mehmet HÜSREVOĞLU - Yılmaz BAYRAM
Bankalar Cad. No: 2 Kayseri
4- Çetinkara Dayanıklı Tüketim Malları - Betül ÇETİNKARA
Gültepe Mah. Mustafa Şimşek Bulvarı No:30/1-A Melikgazi/Kayseri
5- Yakut Dayanıklı Tüketim Malları Yakacak İnşaat Taahhüt ve Turizm
San. Tic. Ltd. Şti.
Serçeönü Mah. Ahievran Cad. Güner İşhanı No: 7/B
Kocasinan/Kayseri
6- Ada Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti.
Fatih Mahallesi İstasyon Caddesi No: 46/A Kocasinan/Kayseri
7- Özçınar Dayanıklı Tüketim Malları - İbrahim ÖZÇINAR ve Ortakları
M.K.P. Bulvarı No: 90/A (Büyükşehir Belediyesi Karşısı) Kayseri
8- Mesa Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş. Taah. Nak. ve Gıda
Maddeleri Tic. ve San. Ltd. Şti.
Fevziçakmak Mah. Sivas Bulvarı Esen Apt. 61/C Kayseri
9- Akkaş Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş. Taah. Yakacak
Ürünleri ve Gıda Mad. Tic. San. Ltd. Şti.
Sivas Cad. No: 119/4 Kayseri
10- Hilal Dayanıklı Tüketim Mamülleri Tic. ve San. Ltd. Şti.
Camikebir Mah. Ulucami Cad. No:12 Melikgazi/Kayseri
(1) E. DOSYA KONUSU: Kayseri il merkezinde bulunan BSH Ev Aletleri San. ve Tic. A.Ş.
(BSH) bayilerinin fiyatları belirleyerek 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin
tespiti.
12-32/916-275

2 / 35
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Kayseri il merkezinde bulunan BSH bayilerinin aralarında anlaşarak hem peşin, hem de
taksitli satışlarda aynı fiyatları uyguladıkları,
- Kayseri dışındaki illerde ve hatta Kayseri’nin ilçelerinde farklı fiyatlar gözlemlenebilmekte
iken Kayseri il merkezinde yer alan bayilerin 1,5 - 2 yıldır tek fiyat uygulayarak rekabeti
ihlal ettikleri
iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 10.03.2011 tarih ve 1837 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 25.03.2011 tarih ve 2011-3-64/İİ-11-261.YY sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 31.03.2011 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 11-
19/351-M sayı ile söz konusu iddiaya yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
(4) Yapılan önaraştırma sonucunda hazırlanan 31.05.2011 tarih ve 2011-3-64/ÖA-11-376.NV
sayılı Önaraştırma Raporu, 9.6.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 11-36/746-
M sayı ile, Kayseri il merkezinde Bosch bayiliği faaliyetini yürüten Oflazlar Dayanıklı
Tüketim Malları Tic. San. Ltd. Şti (Oflazlar), Başmısırlı Dayanıklı Tüketim Mamülleri/Kazım
Başmısırlı (Başmısırlı), Tekiş Ticaret/Ahmet Hüsrevoğlu-Yılmaz Bayram (Tekiş), Çetinkara
Dayanıklı Tüketim Malları/Betül Çetinkara (Çetinkara), Yakut Dayanıklı Tüketim Malları
Yakacak İnşaat Taahhüt ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti (Yakut), Ada Dayanıklı Tüketim
Malları San. ve Tic. Ltd. Şti (Ada), Akkaş Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş. Taah.
Yakacak Ürünleri ve Gıda Maddeleri Tic. San. Ltd. Şti. (Akkaş), Özçınar Dayanıklı Tüketim
Malları/İbrahim Özçınar ve Ortakları (Özçınar), Mesa Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş.
Taah. Nak. ve Gıda Maddeleri Tic. ve San. Ltd. Şti (Mesa) ve Hilal Dayanıklı Tüketim
Mamülleri Tic. ve San. Ltd. Şti. (Hilal) hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(5) Kurulun soruşturma açılmasına ilişkin kararının ardından taraflara bildirimler, 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 21.06.2011 tarihinde yapılmış ve
taraflardan 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir. Oflazlar,
Başmısırlı, Özçınar, Ada, Başmısırlı, Akkaş, Çetinkara, Tekiş, Yakut, Mesa’nın birinci yazılı
savunması 17.09.2011 tarih ve sırasıyla 5307, 5308, 5309, 5310, 5311, 5312, 5313, 5314
ve 5315 sayılar ile Hilal’in birinci yazılı savunması ise 25.07.2011 tarih ve 5381 sayı ile
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(6) Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan 08.12.2011 tarih ve 2011-3-64/SR-11-376.NV
sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Kurul üyeleri ile ilgili
taraflara tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince hakkında soruşturma
yürütülen teşebbüslerden 30 gün içinde ikinci yazılı savunmalarını göndermeleri
istenmiştir.
(7) Hilal’in ikinci yazılı savunması 05.01.2012 tarih ve 126 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir. Oflazlar, Başmısırlı, Tekiş, Çetinkara, Yakut, Ada, Akkaş, Özçınar ve Mesa’nın 30
günlük ek süre talebi ise Kurul’un 30.12.2011 tarihli toplantısında 11-65/1693-M sayı ile
kabul edilmiş olup, tarafların savunma süreleri 30 gün uzatılmıştır. Tekiş, Yakut ve
Akkaş’ın savunmaları 03.02.2012 tarih ve sırasıyla 1007, 1008, 1009 sayı ile; Ada, Mesa,
Oflazlar ve Başmısırlı’nın savunmaları 06.02.2012 tarih ve sırasıyla 1029, 1030, 1050,
1051 sayı ile, Özçınar’ın savunması 08.02.2012 tarih ve 1118 sayı ile ve Çetinkara’nın
savunması 13.02.2012 tarih ve 1221 sayı ile Kuruma intikal etmiştir.
(8) Bunun üzerine 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca, soruşturma heyeti tarafından
hazırlanan 27.02.2012 tarih ve 2011-3-64/EG-02 sayılı ek yazılı görüş taraflara
gönderilmiş; taraflardan Başmısırlı, Yakut 28.02.2012; Mesa, Hilal, Akkaş, Özçınar
29.02.2012; Tekiş, Ada, 01.03.2012; Oflazlar ve Çetinkara ise 02.03.2012 tarihleri itibarıyla
12-32/916-275

3 / 35
söz konusu ek yazılı görüşü tebellüğ etmiştir. Hilal dışındaki diğer taraflar otuz günlük ek
süre talep etmişlerdir. Kurul 21.03.2012 tarih ve 12-13/407-M sayı, 29.03.2012 tarih ve 12-
14/450-M sayılı kararlarıyla söz konusu talepleri kabul etmiştir.
(9) Teşebbüslerin ek görüşe karşı cevap yazıları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir. (Hilal: 29.03.2012 tarih ve 2806 sayı, Ada: 19.04.2012 tarih ve 3457 sayı, Mesa:
20.04.2012 tarih ve 3492 sayı, Yakut, Tekiş, Özçınar ve Akkaş: 24.04.2012 tarih ve
sırasıyla 3582, 3581, 3583, 3585 sayı, Çetinkara: 25.04.2012 tarih ve 3609 sayı,
Başmısırlı: 26.04.2012 tarih ve 3659 sayı, Oflazlar: 03.05.2012 tarih ve 3846 sayı).
(10) Tarafların talebi üzerine Kurulun 9.5.2012 tarih ve 12-25/721-M sayılı kararıyla, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 12.06.2012 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar
verilmiş ve sözlü savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun'un 46. maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca ilgililere gönderilmiştir.
(11) Sözlü savunma toplantısı 12.06.2012 tarihinde yapılmıştır. Rekabet Kurulu 12.06.2012
tarihli toplantısında, 12-32/916-275 sayılı nihai kararını vermiş, söz konusu karar
19.06.2012 tarihinde tefhim edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ:
(12) İlgili raporda;
 Oflazlar, Başmısırlı, Tekiş, Çetinkara, Yakut, Ada, Akkaş, Özçınar, Mesa ve Hilal’in
Kayseri’de Bosch markalı ürünlerin satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik anlaşma
yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri,
 Söz konusu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca muafiyet
tanınamayacağı,
 Anılan teşebbüsler hakkında, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar dikkate alınarak
yapılan değerlendirme çerçevesinde, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Oflazlar
(13) Teşebbüs hisselerinin (…..) Vahide Oflaz’a, %95’i Mehmet Oflaz’a aittir. Merkezi Sivas’da
bulunan Oflazlar’ın Kayseri ilinde Bosch bayisi olarak faaliyet gösteren bir mağazası
bulunmaktadır. Teşebbüsün 2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.
I.1.2. Başmısırlı
(14) Kazım Başmısırlı’nın sahibi olduğu Başmısırlı’nın Kayseri ilinde Bosch bayisi olan bir
mağazası bulunmaktadır. Teşebbüsün 2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.
I.1.3. Tekiş
(15) Mehmet Hüsrevoğlu ve Yılmaz Bayram ortaklığında olan ve Kayseri ilinde Bosch bayiliği
yapan Tekiş’in 2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.
I.1.4. Çetinkara
(16) Betül Çetinkara’ya ait olan Çetinkara’nın Kayseri ilinde Bosch bayisi olan bir mağazası
bulunmaktadır. Ağustos 2010’da faaliyete başlayan şirketin 2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.


12-32/916-275

4 / 35
I.1.5. Yakut
(17) Yaşar Naci Günay, Semahat Günay ve Mehmet Özmert ortaklığındaki Yakut, Kayseri
ilinde bir mağazası ile Bosch bayiliğini yürütmektedir. Teşebbüsün 2011 yılı cirosu (…..)
TL’dir.
I.1.6. Ada
(18) Ahmet Danaoğlu ve Ömer Faraşoğlu’nun eşit oranda hissedarı ve müdürleri oldukları Ada,
Kayseri ilinde Bosch bayiliğini iki mağazası ile yürütmektedir. Teşebbüsün 2011 yılı cirosu
(…..) TL’dir.
I.1.7. Akkaş
(19) Teşebbüs hisselerinin %60’ı Fatih Akkaş’a, %40’ı Şerafettin Yılmaz’a aittir. Kayseri ilinde
Bosch bayiliği faaliyetini sürdüren iki mağazası bulunan Akkaş’ın 2011 yılı cirosu (…..)
TL’dir.
I.1.8. Özçınar
(20) İbrahim Özçınar’ın hisselerinin %75’ine, Mustafa Özçınar’ın ise hisselerinin %25’ine sahip
olduğu Özçınar, Kayseri ilinde Bosch bayiliğini bir mağazası ile yürütmektedir. Teşebbüsün
2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.
I.1.9. Mesa
(21) Ahmet Battal ve Saniye Battal ortaklığındaki Mesa, Kayseri ilinde bir mağaza ile Bosch
bayiliğini yürütmektedir. Teşebbüsün 2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.
I.1.10. Hilal
(22) Hisselerinin (…..) Gülhanım Kilci’nin, (…..) İbrahim Kilci’nin sahip olduğu Hilal, bir
mağazası ile Kayseri ilinde Bosch bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün
mobilya ve benzeri gibi farklı alanlarda perakende satış mağazaları da bulunmaktadır.
Hilal’in 2011 yılı cirosu (…..) TL’dir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(23) Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsler BSH bayileri olarak faaliyet göstermektedir ve
Bosch markalı ürünlerin (bulaşık makinesi, fırın, çamaşır makinesi, buzdolabı, elektrikli
süpürge vb) yetkili satıcısıdır. Teşebbüsler bu ürünlerin yanı sıra, BSH’nin kendi üretimi
olmayan ancak tedarik ederek veya tedarikine aracılık ederek temin ettiği birtakım
ürünlerin de satışını yapmaktadır. Sanyo marka LCD televizyon, kamera, Olivetti marka
yazar kasa, GoldMaster marka uydu alıcısı, çanak anten, Praktica marka fotoğraf
makinesi, kamera, Philips marka televizyon gibi ürünlerin de bayilik sözleşmesi gereği
BSH bayilerinde satılması mümkündür. Ayrıca BSH’nin özel anlaşması ile yetkili
distribütörlerden tedarik etmek kaydı ile Braun markalı kişisel bakım ürünleri de ilgili
mağazalarda satılabilmektedir.
(24) Dayanıklı tüketim mallarının alt sektörleri içinde yer alan beyaz eşya sektörü çok sayıda ve
çeşitli ürün grubunu içermektedir. Sektörde genel olarak üreticiler tüketiciye doğrudan satış
yapmamakta, münhasır ve münhasır olmayan bayiler aracılığıyla satış yapmaktadır.
Münhasır olmayan bayiler arasında hem pek çok markayı bir arada satan Teknosa gibi
beyaz eşya perakendecileri, hem de daha küçük beyaz eşya perakendecileri
bulunmaktadır.
(25) İlgili ürün pazarı tespit edilirken ürünlerin nihai tüketici gözünde nitelikleri, kullanım
amaçları ve fiyatları açısından benzer olmaları ve birbirleriyle ikame edilebilmeleri önem
taşımaktadır. Tüketici gözünden bakıldığında buzdolabı, çamaşır makinesi gibi ürünlerin
12-32/916-275

5 / 35
nitelik ve kullanım amacı bakımından ikame edilemez olduğu ve ürünler arası fiyat farklılığı
bulunduğu açıktır. Pazarın daha geniş (beyaz eşya pazarı olarak) belirlenip
belirlenemeyeceği tespit edilirken, bir ürün çeşidi dışında tüm ürünlerinin fiyatını arttıran bir
bayinin müşterilerinin bütünüyle diğer bayiye ya da bayilerin rakibi olabilecek büyük
elektronik perakendecilerine geçip geçmeyeceği değerlendirilmelidir.
(26) Tüketicilerin dayanıklı ürün alım sıklığı düşüktür. Alım sıklığı düşük olan dayanıklı
mallarda, tüketiciler ürünler arası fiyat ve kalite farklılıklarına dikkat etmekte, satın almadan
önce çeşitli mağazaları araştırmaktadır. Dolayısıyla, tüketici bu nitelikte bir ürün alırken
sadece marka imajıyla yetinmeyecek, yapacağı alımı parasal değer olarak yüksek bulduğu
ve ürünün kullanım süresi uzun olduğu için, ürünün bütün özelliklerine dikkat edecek,
ürünler arası farklılıklar konusunda daha fazla bilgi edinmeye çalışacak ve bunun için de
daha yüksek arama maliyetine katlanmayı kabul edecektir. Bu çerçevede, göreli olarak
buzdolabı dışındaki tüm ürünlerinin fiyatını yükselten bir elektronik perakendecisi,
buzdolabı fiyatı nedeniyle tüketici tarafından tercih edilebilecektir. Ancak bu durumun
küçük ev aletlerinde geçerli olmayacağı bu sebeple tarafların lehine olarak küçük ev
aletlerinde pazarın daraltılmamasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
(27) Sonuç olarak ilgili ürün pazarları ürün bazında ve ayrı ayrı olmak üzere buzdolabı
(soğutucular), bulaşık makinesi, elektrikli süpürge, çamaşır makinesi, çamaşır kurutma
makinesi, mikrodalga fırın, panel televizyon, fırın, ocak, küçük ev aletleri perakende satış
pazarları ve dosya kapsamında ayrıca bir ayrıma gidilmesi gereği bulunmadığından diğer
elektronik eşya perakende satış pazarı olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(28) BSH Kuzey Anadolu Bölge Müdürlüğü ile yapılan görüşmede il dışından ve il dışına
yapılan satışların ihmal edilebilir düzeyde olduğunun belirtilmesi, bunun yanı sıra
anlaşmanın Kayseri ili ile sınırlı olması ve fiyatların bölgesel olarak tespit edilmesi
nedenleriyle ilgili coğrafi pazar dosya kapsamında “Kayseri ili” olarak tespit edilmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Değerlendirmeler
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler ve Bunlara İlişkin Değerlendirmeler
(29) 04-05.05.2011 tarihlerinde hakkında soruşturma yürütülen tüm teşebbüslerde yerinde
inceleme ve görüşmeler yapılmıştır. Çetinkara’da yapılan yerinde incelemede
teşebbüslerin tümünün yer aldığı bir e-posta grubuna Özçınar, Akkaş ve Ada tarafından
düzenli olarak e-posta gönderildiği tespit edilmiştir. E-posta grubu, teşebbüslerin yetkili
ve/veya çalışanlarından oluşmaktadır. Bu e-postalardan bazıları belirli ürünler için fiyat
listelerini içermekte iken, bazıları bayiler arasında bir süredir devam eden bir fiyat birliğine
atıfta bulunmaktadır. Bazı e-postalarda, İbrahim Özçınar’ın (Özçınar) “Başkan” sıfatıyla
anıldığı, bazı e-postalarda ise fiyat birliğine uyum konusunda birtakım uyarıların yer aldığı
görülmektedir. Öte yandan, bayilerin düzenli olarak Cuma günleri biraraya geldiği de
anlaşılmaktadır.
(30) Aşağıda yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve ihlal tespitine dayanak oluşturan
belgelere ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir. Fiyat listelerini içeren e-
postalara bu başlık altında yer verilmeyecek, bunlar aşağıda I.3.2.1. başlığı altında
değerlendirilecektir.
(31) Belge 1: 19.02.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“KDN49A74NE 1900, WAS20763TR 1500, SGS55M85TR 1000, HGV74W350T 1400,
BSG72212 300
12-32/916-275

6 / 35
Biraz önce bir aile geldi, Yukarıdaki ürünleri bir bayimiz yazmış. … küsürlerini atarak size
düğün hediyem olsun diye fiyat yazmış. Müşteriyi takipte bilgilerinize.. Lütfen dikkat
edelim.”
(32) Söz konusu e-posta teşebbüslerin bir tüketiciye fiyat listesinden farklı fiyatlar uygulandığını
tespit ettiklerinde bu bilgiyi rakipleriyle paylaştıklarına, bu şekilde anlaşmaya aykırılığın
kontrol edilmesini sağladıklarına ve dolayısıyla anlaşmanın bozulmasını engellemeye
çalıştıklarına işaret etmektedir.
(33) Belge 2: 23.02.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“Atasen olarak adlandırılan anatamir ve havaikmal yardımlaşma sandığı olarak
mağazalarımızda yapılacak antlaşmalarda geri ödemelerde %5 kesinti yapmaktadırlar, bu
da fiyat birlikteliğimize zarar vermektedir. Dolayısıyla bu çeşit koop. ile hiçbir şekilde
sözleşme yapılmayacaktır. …”
(34) Söz konusu e-posta teşebbüsler arası bir fiyat birlikteliği olduğunu, toplu alım yapan
alıcılar konusunda birlikte hareket edildiğini ve bunun yanı sıra fiyat birlikteliğinin
bozulmaması için çaba harcandığını göstermektedir.
(35) Belge 3: 26.02.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“KFN 91PJ10N yeni ürünümüz çıkmıştır ve mağazalara gelmeye başlamıştır. Ürünün
perakende fiyatı belli olmadığı için şimdilik bu ürün için KAD 62A70NE’nin perakende
fiyatları geçerli olacaktır. ...”
Bu yazışma ile Özçınar, rakiplerini henüz fiyatı belli olmayan bir ürün için hangi ürünün
fiyatının dikkate alınacağı konusunda bilgilendirmektedir.
(36) Belge 4: 01.03.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“Birlikteliğimizin İkinci yılını da doldurmuş bulunmaktayız. Bildiğiniz üzere hem satışlarımız
hem de karlılığımız eskiye göre artmıştır. Bugünlere gelmemizde herkesin büyük
fedakârlığı olmuştur. Bu birliktelik sizlerin de katkılarıyla umarım ömür boyu devam
edecektir. Hayırlı seneler Başkan”
(37) Bu e-posta bir süredir devam ettiği ifade edilen anlaşmanın değerlendirilmesi niteliğindedir.
Ayrıca literatürde kartel hasadı olarak tanımlanan fiyat anlaşması sonucu elde edilen
faydanın varlığına işaret edecek şekilde teşebbüslerin karlılığının arttığı belirtilmektedir.
Bunun yanı sıra e-postada Mustafa Özçınar başkan adını kullanmakta olup, söz konusu
ifade birlikteliğin başkanının Mustafa Özçınar olduğuna işaret etmektedir.
(38) Belge 5: 23.03.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“Ankastre toplu satışlarla ilgili olarak, en az 20 adet ve üstü olmak üzere yapılacak tek
sefer satışlarda, o ay ki toptan alış listemizdeki peşin fiyat müşteriye verilecektir. Ayrıca bu
fiyata 1 ay opsiyon veya tek sefer kredi kartı çekilebilecektir. Vadeli satışlarda ise fiyata
aylık %2 ilave edilecektir.”
Burada yine bayilerin uygulayacağı satış koşulları tüm detaylarıyla Mustafa Özçınar
tarafından açıklanmaktadır.
(39) Belge 6: 11.04.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
12-32/916-275

7 / 35
“Bayilerimizi dolaşan 5-6 kişinin birleşerek istemiş olduğu 20-25 parçalık ankastre ürünlerle
ilgili olarak alış fiyatını teklif veren bayiler varsa bize bildirsin. Çünkü ankastrede en az 20
adet için nakit alış fiyat verebileceğimiz teklifler, toplu sipariş isteyen müteahhitler için
geçerlidir. Bu konuda yanlış anlaşılma olmasın.”
Bu e-postada Özçınar yine bayilerin satış koşullarını belirlemektedir.
(40) Belge 5 ve Belge 6’nın ankastre toplu satışlara ilişkin satış koşullarının belirlenmesi
amacını taşıdığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede 28.10.2011 tarih ve 6114 sayılı yazıyla
Kayseri İmar İnşaat Müteahhitleri Derneği’nden (KAYİMDER), dernek bünyesinde faaliyet
gösteren müteahhitlerin Kayseri il merkezindeki Bosch bayilerinden ankastre ürün
temininde, birlikte hareket ettiği izlenimini uyandıran herhangi bir uygulama ile karşılaşıp
karşılaşmadıkları bilgisi talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına 10.11.2011 tarih ve 7706 sayıyla
giren cevabi yazıda söz konusu bayilerin, müteahhitlerden bazılarının fiyatlarda iyileştirme
isteklerine fiyatlarının standart olduğunu ve daha düşük fiyatlara satış yapamayacaklarını
belirterek karşılık verdikleri ve gizli bir anlaşma içerisinde oldukları kanaatini uyandırdıkları
ifade edilmiştir. Öte yandan aynı yazıda bayilerin bu tekliflere ilişkin herhangi bir yazılı
belge vermekten kaçındıkları belirtilmiştir.
(41) Belge 7: Fatih Kanlıoğlu (Akkaş) tarafından e-posta grubuna gönderilen 20 sayfalık
04.04.2011 tarihli fiyat listesinin üst yazısına aşağıda yer verilmektedir:
“04.04.2011 Pazartesi Sabah Saat 9:00 – 10:00 arasında listeler sizlere ulaşacaktır
inşallah. Etiketler salı sabahı hazır olacak.”
(42) 01.04.2011 tarihli Belge 21 de Fatih Kanlıoğlu (Akkaş) tarafından tüm Bosch bayilerine
“Yeni Fiyat Listesine 04.04.2011 pazartesi günü itibariyle geçilecektir. Listeler Pazartesi
sabahı en erken şekilde sizlere ulaştırılacaktır” şeklinde ifadeler içeren, listelerin süratle
hazırlanma sürecinde olunduğuna ilişkin e-postayı içermektedir. Belge 21’den sonra
gönderilmiş olan Belge 7, Belge 21’de iletileceği ifade edilen listelerin paylaşılmasına
ilişkindir.
(43) Belge 8: Fatih Akkaş (Akkaş) tarafından e-posta grubuna 06.10.2010 tarihinde gönderilen
Philips markalı ürünlere ilişkin fiyat listesinin üst yazısına aşağıda yer verilmektedir:
“ekte philips k.kart ve elde ödeme fiyat listesini gönderiyorum. bugünden itibaren geçerlidir.
bilgilerinize sunar hayırlı işler dilerim.”
(44) Belge 9: Fatih Kanlıoğlu (Akkaş) tarafından e-posta grubuna 11.04.2011 tarihinde
aşağıdaki ileti gönderilmiştir :
“SMS58M88 TR ve SMS69M58 TR bulaşık makineleri SMS58M88 EU ve SMS69M58 EU
fiyatlarına satılacaktır. … ”
(45) Belge 10: Fatih Kanlıoğlu (Akkaş) tarafından e-posta grubuna 18.04.2011 tarihinde bir
ürünün fiyatı aşağıdaki üst yazıyla gönderilmiştir:
“Yeni çıkan buzdolabı KGN57P75NE fiyatı listesi ve etiketi…”
(46) Belge 11: Ömer Faraşoğlu (Ada) tarafından 31.08.2010 tarihinde e-posta grubuna bir
ürünün fiyatı aşağıdaki üst yazıyla gönderilmiştir:
“46A04 Buzdolabı fiyatı ektedir”
(47) Belge 12: Ömer Faraşoğlu (Ada) tarafından 20.01.2011 tarihinde e-posta grubuna bir
ürünün fiyatı aşağıdaki üst yazıyla gönderilmiştir:
“Merhaba Yeni çıkan çamaşır makinası fiyatı ektedir.”
(48) Belge 14: Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından 02.11.2010 tarihinde e-posta grubuna
çeşitli ürünlerin fiyatları aşağıdaki üst yazıyla gönderilmiştir:
12-32/916-275

8 / 35
“Sanyo ürünlerinin fiyatları ektedir. Fiyatlara bugünden itibaren geçilecek, açık hesap ve
kredi kartı ile satış oranları aynıdır.”
(49) Belge 15: Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından 07.11.2011 tarihinde e-posta grubuna
ankastre ürün fiyatları aşağıdaki üst yazıyla gönderilmiştir:
“Ankastre set fiyatları ekli dosyadadır. Diğer ürünlerle ilgili fiyatlar ileriki günlerde
hazırlanacaktır.”
(50) Belge 16: Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından 28.01.2011 tarihinde e-posta grubuna
çeşitli ürünlere ilişkin fiyatlar aşağıdaki üst yazıyla gönderilmiştir:
“Yeni çıkan ankastre bulaşık makinelerinin fiyatları ektedir.”
(51) Belge 21: Fatih Kanlıoğlu (Akkaş) tarafından 01.04.2011 tarihinde e-posta grubuna;
“Yeni Fiyat Listesine 04.04.2011 pazartesi günü itibariyle geçilecektir. Listeler Pazartesi
sabahı en erken şekilde sizlere ulaştırılacaktır”
ifadesinin yer aldığı, listelerin hazırlanma sürecinde olduğuna ilişkin bir e-posta
gönderilmiştir. Belge 7, Belge 21’den sonra gönderilmiş olup, ilgili belgede iletileceği ifade
edilen listelerin paylaşılmasına ilişkindir.
(52) Belge 22: 07.03.2011 tarihinde Fatih Kanlıoğlu (Akkaş) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“07.03.2011 tarihi itibariyle yeni fiyatlara geçilecektir. Fiyat listeleri 1 saatten sizlere
ulaştırılacak. Etiketler ise öğleden sonra gönderilecektir. Fiyat listeleri ile ilgili her türlü
konuyla ben ilgilenmekteyim bilgilerinize sunarım. …”
(53) Belge 25: 08.01.2011 tarihinde Fatih Akkaş (Akkaş) tarafından e-posta grubuna aşağıdaki
ileti gönderilmiştir:
“Deterjan kampanyamız 10.1.2011 yani Pazartesi günü sona erecek. İsteyen bayilerimiz
deterjanları tane fiyatı 15 TL satabilir. Bilgilerinize…”
(54) Belge 26: 12.02.2011 tarihinde Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından anılan e-posta
grubuna aşağıdaki ileti gönderilmiştir :
“Elinde Hermatik Şofben olan varsa isteyen müşteri var satabiliriz. Bilgilerinize...”
Bayilerin stok bilgilerini paylaştığı görülmektedir.
(55) Belge 29: 13.01.2011 tarihinde ise Fatih Akkaş (Akkaş) tarafından e-posta grubuna
aşağıdaki ileti gönderilmiştir:
“Bir bayimiz tarafından 750 adet BSA 52000 süpürge teklifi verilmiştir. Bu teklifte ürün fiyatı
150 TL’dir. Stoklarını değerlendirmek isteyen bayilerimizin ellerindeki stok miktarlarını
acilen bildirmeleri gerekir. Ödeme nakit olarak alınacaktır. Başkan İbrahim ÖZÇINAR.”
(56) Yapılan incelemelerde fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşıldığını gösteren çok
sayıda belge bulunmuştur. Yukarıda da belirtildiği gibi bu belgeler I.3.2.1. başlığı altında
değerlendirilecektir. Fiyat listelerinin düzenlenip gönderilmesine, kampanyaların ve satış
koşullarının paylaşılmasına ilişkin belgelerin sayıca çokluğu nedeniyle, BSH’nin tavsiye
fiyat listelerini bir bayiye göndererek bu bayinin diğerlerine iletmesini talep etmesi olasılığı
dikkate alınmış ve konuya ilişkin olarak BSH Kuzey Anadolu Bölge satış sorumlusuyla
görüşülmüştür. Yapılan görüşmede tavsiye fiyat listelerinin ve kampanya bilgilerinin her
bayiye ayrı olarak gönderildiği, listeyi herhangi bir bayiye gönderip diğer bayilere iletmesini
istemek gibi bir uygulamalarının söz konusu olmadığı, zira bir bayi ile iletişim için başka bir
bayiye güvenemeyecekleri belirtilmiştir.
12-32/916-275

9 / 35
(57) Arif Çetinkara (Çetinkara) ile yapılan görüşmede anılan e-postalara ilişkin olarak Başmısırlı
ve Özçınar ile arkadaşlıkları bulunduğu, e-postalarda geçen başkan tanımının arkadaşlar
arasında bir lakap olduğu, kendisinin bayiliğe 01.08.2010 tarihinde başladığı dile
getirilmiştir. Kazım Başmısırlı (Başmısırlı) ile yapılan görüşmede, Kayseri’deki bayilerle
düğün, cenaze ve benzeri olaylarda toplanıldığı ve arkadaş oldukları ifade edilmiştir.
Ahmet Danaoğlu (Ada) tarafından Kayseri’deki bayilerle dostluk ilişkilerinin bulunduğu,
görüşmelerin sadece bu kapsamda gerçekleştiği belirtilmiştir. Mehmet Hüsrevoğlu (Tekiş)
da bayiler arası e-postaların bayram kutlaması ve benzeri amaçlarla gönderildiğini, fiyat
listelerinin gönderilmediğini ifade etmiştir. Fatih Akkaş (Akkaş) tarafından ise münferit bir
olay olarak bir bayiden sohbet esnasında zararına satış yapılmaması yönünde telkin
geldiği dile getirilmiştir.
I.3.2. Değerlendirme
(58) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre “Belirli bir mal ve hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”
(59) Yukarıda yer verilen belgeler çerçevesinde Özçınar, Tekiş, Ada, Başmısırlı, Hilal,
Çetinkara, Oflazlar, Mesa, Akkaş ve Yakut’un rekabeti engelleme ve kısıtlama amacı
taşıyan bir anlaşma yapmak suretiyle bir fiyat birlikteliği içinde olduğu, bu kapsamda
temelde BSH tavsiye fiyatları esas alınmak suretiyle, ancak bu listelerden farklı birtakım
fiyat listeleri hazırlandığı, bu listelerin paylaşıldığı (Belge 7, 21), fiyatların yanı sıra diğer
satış koşullarının da ortaklaşa belirlendiği (Belge 5, 6), stok bilgilerinin paylaşıldığı,
Özçınar’ın söz konusu birlikteliğin başkanlığını yürüttüğü (Belge 4) ve birlikteliğin
bozulmaması için çaba gösterdiği (Belge 1, 2) tespit edilmiştir. E-postalarda alıcı
konumunda bulunan teşebbüslerin fiyat anlaşmasına karşı çıktığını gösteren herhangi bir
bilgi ya da belge de bulunmamaktadır.
(60) Ayrıca Belge 4’de teşebbüslerin belirli bir süredir fiyat birlikteliği içinde olduğu
belirtilmektedir. Belgeler ışığında bir yıl sürdüğü tespit edilen anlaşmaya tüm teşebbüslerin
devamlı surette taraf olduğunun kabulü gerekmektedir. Bilindiği üzere belirli bir dönemi
kapsayan anlaşmalarda ilgili teşebbüslerin işbirliklerini tek tek göstermek imkânsızdır. ABD
ve AB uygulamalarında uzun dönemi kapsayan anlaşmalarda statik bir yaklaşım yerine
rekabetin ihlal edildiği bütün süreci kapsayan “devam eden tek bir uzlaşma, birliktelik”
kavramı geliştirilmiştir. Bu yaklaşım sayesinde deliller bütün olarak değerlendirilerek,
birlikteliğin varlığı ve belirgin özellikleri ortaya konulmakta, aksini gösteren bir kanıt
olmadıkça ilgili teşebbüslerin bu sürecin tamamına katıldığı varsayılmaktadır. Nitekim
Kurul devam eden tek bir uzlaşma kavramını yonga levha1, seramik2 ve piliç eti3
kararlarında kullanmıştır.
(61) Bu değerlendirme sonucunda anılan teşebbüslerin rekabeti engelleme ve kısıtlama amacı
taşıyan ve bir yıl boyunca devam eden bir anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendini ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte
teşebbüslerin anlaşmaya ne ölçüde uyum sağladıklarının ve anlaşmanın piyasaya etkisinin
de değerlendirilmesi gerekmektedir.
(62) Teşebbüslerin 2009-2011 yılları arasındaki satışlarına ilişkin 10.000’den fazla faturanın
incelenmesi suretiyle teşebbüslerin anlaşmaya uyumu değerlendirilmiştir. Genellikle satış
miktarının bir kısmının nakit, kalanının taksitle satılması ya da iki veya üç farklı kredi
kartına farklı sayıda taksitlere bölünmesi gibi uygulamalar nedeniyle belgelerde her bir

1 22.05.2006 tarih ve 06-35/441-113 sayılı Kurul kararı
2 03.08.2007 tarih ve 07-64/794-291 sayılı Kurul kararı
3 25.11.2009 tarih ve 09-57/1393-362 sayılı Kurul kararı
12-32/916-275

10 / 35
taksit sayısına denk gelen fiyatlara doğrudan uyum sağlanıp sağlanmadığı
değerlendirilememiştir.
I.3.2.1. Belgeler Çerçevesinde Anlaşmaya Uyumun Değerlendirilmesi
(63) Mustafa Özçınar (Özçınar) tarafından 19.02.2011 tarihinde gönderilen Belge 1’de bir bayi
tarafından bir müşteriye HGV74W350T kodlu ürün (fırın) için 1.400 TL; KDN49A74NE
kodlu ürün (buzdolabı) için 1.900 TL; WAS20763TR kodlu ürün (çamaşır makinesi) için
1.500 TL; SGS55M85TR kodlu ürün (bulaşık makinesi) için 1.000 TL ve BSG72212 kodlu
ürün (elektrikli süpürge) için 300 TL fiyat verildiğinin öğrenildiği bilgisi paylaşılarak,
anlaşmaya aykırılığa karşı üstü kapalı bir uyarı iletilmektedir.
(64) Belge 1 özelinde sadece teşebbüslerin anlaşmaya uyum göstermedikleri analizi
yapılabilmektedir. Zira ilgili dönem için anlaşılmış fiyatın tam düzeyi bilinmediğinden,
teşebbüslerin uyum gösterdikleri konusunda bir çıkarım yapılamamıştır. Bu çerçevede
uyumun gerçekleşmiş olması için teşebbüslerin e-postanın gönderildiği tarihten itibaren
söz konusu ürünleri yukarıda yer verilen fiyatlarla satmamış olmaları gerekmektedir. Zira
belgeden fiyatların düşük bulunduğu anlaşıldığından, anılan fiyatların altında fiyatlamaların
varlığı halinde uyum olduğu yorumunu yapmak mümkün görünmemektedir. E-postanın
gönderildiği tarihten itibaren 2011 yılı Şubat ayı sonuna kadar söz konusu beş ürüne ait
faturalar incelenmiş ve teşebbüslerin uygulamalarına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:
(65) İlgili dönemde HGV74W350T kodlu ürün satışı bulunan teşebbüsler Ada ve Oflazlar olup
aşağıda Tablo 1 ve Tablo 2’de ürünün tavsiye ve gerçekleşen satış fiyatları
görülebilmektedir:
Tablo 1: HGV74W350T Kodlu Ürün Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 2: HGV74W350T’ye İlişkin Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3)Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11)
Toplam Fiyat
HGV74W350T 1.452 TL 1.497 TL 1.544 TL 1.716 TL
(66) Bu bilgilere göre, Ada ve Oflazlar’ın ilgili dönemde Belge 1’de uyarı niteliğinde belirtilen
1.400 TL’lik fiyatın üzerinde satış yapmış olmaları nedeniyle uyum sağlamadıkları yorumu
yapılamamaktadır.
(67) İlgili dönemde KDN49A74NE kodlu ürün satışı bulunan teşebbüsler Ada, Oflazlar, Mesa ve
Yakut olup aşağıdaki tablolarda ürünün tavsiye ve gerçekleşen satış fiyatları
görülebilmektedir:







12-32/916-275

11 / 35
Tablo 3: KDN49A74NE Kodlu Ürün Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 4: KDN49A74NE’ye İlişkin Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat Kredi Kartı Tek
Çekim Fiyatı
Peşin Fiyatına (1+3)
Toplam Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11)
Toplam Fiyat
KDN49A74NE 1.922 TL 1.981 TL 2.044 TL 2.268 TL
(68) Bu bilgilere göre, Yakut’un ilgili dönemde belgede uyarı niteliğinde belirtilen 1.900 TL’lik
fiyatın altında satış yapmış olması nedeniyle, uyum göstermediğini söylemek mümkündür.
Diğer teşebbüsler için benzer bir yorum yapmak mümkün değildir.
(69) İlgili dönemde WAS20763TR kodlu ürün satışı bulunan teşebbüsler Oflazlar ve Özçınar
olup aşağıdaki tablolarda ürünün tavsiye ve gerçekleşen satış fiyatları görülebilmektedir:
Tablo 5: WAS20763TR Kodlu Ürün Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 6: WAS20763TR’ye İlişkin Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına
(1+11) Toplam Fiyat
WAS20763TR 1.505 TL 1.552 TL 1.604 TL 1.776 TL
(70) Bu bilgilere göre, Özçınar’ın ilgili dönemde belgede uyarı niteliğinde belirtilen 1.500 TL’lik
fiyatın altında satış yapmış olması nedeniyle, uyum göstermediğini söylemek mümkündür.
Oflazlar’ın ise söz konusu fiyatın altında satış yapmamış olması, doğrudan uyum
sağlamadığı yorumunu yapabilmeyi güçleştirmektedir.
(71) İlgili dönemde SGS55M85TR kodlu ürün satışı bulunan teşebbüsler Hilal, Mesa, Akkaş ve
Yakut olup aşağıdaki tabloda ürünün tavsiye ve gerçekleşen satış fiyatları
görülebilmektedir:
Tablo 7: SGS55M85TR Kodlu Ürün Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
12-32/916-275

12 / 35
(…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 8: SGS55M85TR’ye İlişkin Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına (1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11)
Toplam Fiyat
SGS55M85TR 1.057 TL 1.090 TL 1.124 TL 1.248 TL
(72) Bu bilgilere göre, Hilal, Mesa ve Yakut’un ilgili dönemde belgede uyarı niteliğinde belirtilen
1.000 TL’lik fiyata çok yakın veya altında satış yapmış olması nedeniyle, uyum
göstermediğini söylemek mümkündür. Akkaş’ın ise söz konusu fiyatın altında satış
yapmamış olması nedeniyle doğrudan uyum sağlamadığı yorumu yapılamamaktadır.
(73) İlgili dönemde BSG72212 kodlu ürün satışı bulunan teşebbüsler Hilal ve Akkaş olup
aşağıdaki tabloda ürünün tavsiye ve gerçekleşen satış fiyatları görülebilmektedir.
Tablo 9: BSG72212 Kodlu Ürün Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 10: BSG72212’ye İlişkin Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına
(1+11) Toplam Fiyat
BSG72212 351 TL 362 TL 376 TL 408 TL
(74) Bu bilgilere göre, Hilal’in ve Akkaş’ın ilgili dönemde belgede uyarı niteliğinde belirtilen 300
TL’lik fiyatın altında satış yapmış olmaları nedeniyle, teşebbüslerin uyum göstermediğini
söylemek mümkündür.
(75) Toplu alım yapan alıcılar ile yapılan anlaşmaların fiyat birlikteliğine zarar vereceğine
yönelik ifadeler içeren Belge 2 çerçevesinde anlaşmaya uyumuna yönelik savunması
dikkate alınarak Yakut ile görüşüldüğünde, teşebbüsün Atasen ile anlaştığı ancak, ilgili
satışa yönelik tek bir fatura bulunmadığı bunun yerine perakende satışlarda “Atasen
hediye çeki” ile ödeme yapılabildiği öğrenilmiştir. Yakut’un bazı perakende satış
faturalarında “Atasen hediye çeki” ile ödeme yapıldığı ifadesine rastlanması da, Belge 2’de
yer alan uyarılara Yakut’un uyum göstermediğini ortaya koymaktadır.
(76) AKKAŞ yetkilisi tarafından e-posta grubuna gönderilen 04.04.2011 tarihli fiyat listesine
ilişkin olan Belge 7, BSH tarafından bayilere gönderilen tavsiye fiyat listelerindeki tüm
ürünleri içermekle birlikte teşebbüslerin uygulamaları 2010-2011 yıllarında satış miktarı en
fazla olan beş ürün temelinde aşağıda ele alınmıştır. Bu çerçevede teşebbüslerin 2011 yılı
Nisan ayı faturaları incelenmiştir.
(77) SGS23E02EU kodlu ürün (bulaşık makinesi) için belgede yer alan fiyatlar, BSH tarafından
gönderilen tavsiye fiyatlar ve gerçekleşen fiyatlar aşağıdaki gibidir:
Tablo 11: Belge 7 İle SGS23E02EU’ya İlişkin Gönderilen Fiyatlar
Ürün Nakit 1+1
taksit
1+2
taksit
1+3
taksit
1+4
taksit
1+5
taksit
1+6
taksit
1+7
taksit
1+8
taksit
1+9
taksit
1+10
taksit
1+11
taksit
SGS23E02EU 650 TL 675 TL 675 TL 675 TL 685 TL 695 TL 700 TL 710 TL 720 TL 730 TL 740 TL 750
TL
675 TL 685 TL 700 TL 715 TL 730 TL 745 TL 760 TL 770 TL 780 TL 790 TL 800
TL
12-32/916-275

13 / 35


Tablo 12: Belge 7 SGS23E02EU Kapsamında Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11)
Toplam Fiyat
SGS23E02EU 633 TL 653 TL 676 TL 756 TL
Tablo 13: Belge 7 Kapsamında SGS23E02EU’ya İlişkin Teşebbüs Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(78) Bu bilgilere göre ilgili dönemdeki satışlarının tümünün veya tümüne yakınının belgedeki
nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit fiyatın altında yapılmış olması nedeniyle Yakut ve
Tekiş’in belgeye uyum göstermediği yorumunu yapmak mümkündür. Mesa satış
gerçekleştirdiği günlerin yarısına yakınında; Akkaş ise bir kısmında nakit fiyatın ve/veya
tavsiye nakit fiyatın altına düşmüştür. Bu nedenle söz konusu teşebbüsler bakımından
bütünüyle bir uyum gözlemlenmemiştir. Öte yandan Ada, Başmısırlı ve Özçınar’ın uyumlu
davrandığı görülmektedir.
12-32/916-275

14 / 35
(79) WAE16262TR kodlu çamaşır makinesi için belgede yer alan fiyatlar, BSH tarafından
gönderilen tavsiye fiyatlar ve gerçekleşen fiyatlar aşağıdaki gibidir:

Tablo 14: Belge 7’de WAE16262TR’ye Yönelik Gönderilen Fiyatlar (TL)
Ürün Nakit 1+1 taksit
1+2
taksit
1+3
taksit
1+4
taksit
1+5
taksit
1+6
taksit
1+7
taksit
1+8
taksit
1+9
taksit
1+10
taksit
1+11
taksit
WAE16262TR 925 950 950 950 965 980 1.000 1.015 1.030 1.045 1.060 1.070
950 970 990 1.000 1.020 1.040 1.060 1.080 1.100 1.120 1.140
Tablo 15: Belge 7 Kapsamında WAE16262TR’ye İlişkin Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11)
Toplam Fiyat
WAE16262TRTR 905 TL 933 TL 956 TL 1.068 TL
Tablo 16: Belge 7 Kapsamında Teşebbüslerin WAE16262TR’ye İlişkin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
12-32/916-275

15 / 35
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(80) Bu bilgilere göre belgedeki ilgili satışların tümünün nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit fiyatın
altında yapılmış olması nedeniyle Yakut ve Tekiş’in belgeye uyum göstermediği net olarak
söylenebilecektir. Özçınar, ay içerisinde satış gerçekleştirdiği üç günden birinde; Akkaş ise
yarısından fazlasında nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit fiyatın altında satış yapmıştır. Bu
nedenle söz konusu teşebbüsler bakımından bütünüyle bir uyum gözlemlenmemiştir. Öte
yandan Mesa ve Oflazlar’ın uyumlu davrandığı görülmektedir.
(81) WAE20463 kodlu ürün (çamaşır makinesi) için belgede yer alan fiyatlar, BSH tarafından
gönderilen tavsiye fiyatlar ve gerçekleşen fiyatlar aşağıdaki gibidir:
Tablo 17: Belge 7’de WAE20463TR’ye Yönelik Gönderilen Fiyatlar (TL)
Ürün Nakit 1+1 taksit
1+2
taksit
1+3
taksit
1+4
taksit
1+5
taksit
1+6
taksit
1+7
taksit
1+8
taksit
1+9
taksit
1+10
taksit
1+11
taksit
WAE20463TR 1.200 1.225 1.225 1.225 1.240 1.265 1.280 1.295 1.310 1.325 1.340 1.365
1.225 1.250 1.275 1.300 1.325 1.350 1.375 1.400 1.425 1.450 1.460
Tablo 18: Belge 7 Kapsamında WAE20463TR’ye Yönelik Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına
(1+11) Toplam Fiyat
WAE20463TR 1.162 TL 1.198 TL 1.228 TL 1.368 TL
Tablo 19: Belge 7 Kapsamında WAE20463TR’ye Yönelik Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
12-32/916-275

16 / 35
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(82) Bu bilgilere göre, ilgili dönemde tek günde geçekleşen satışının belgedeki nakit fiyatın
ve/veya tavsiye nakit fiyatın altında yapılmış olması nedeniyle Yakut’un uyum göstermediği
söylenebilecektir. Tekiş, ilgili dönemde satış gerçekleştirdiği günlerin yarısından
fazlasında, Özçınar üçte birinde, Akkaş ise yarısında nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit
fiyatın altında satış yapmıştır. Buna ilaveten Ada ve Hilal ilgili dönemde bir günlük
satışlarının bir kısmında belgedeki nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit fiyatın altında satış
gerçekleştirmiştir. Bu durum söz konusu teşebbüsler bakımından da bütünüyle bir uyumun
varlığı yorumunu güçleştirmektedir.
(83) WAP20360TR kodlu ürün (çamaşır makinesi) için belgede yer alan fiyatlar, BSH tarafından
gönderilen tavsiye fiyatlar ve gerçekleşen fiyatlar aşağıdaki gibidir:
Tablo 20: Belge 7’de WAP20360TR’ye Yönelik Olarak Gönderilen Fiyatlar (TL)
Ürün Nakit 1+1 taksit
1+2
taksit
1+3
taksit
1+4
taksit
1+5
taksit
1+6
taksit
1+7
taksit
1+8
taksit
1+9
taksit
1+10
taksit
1+11
taksit
WAP20360TR 1.300 1.350 1.350 1.350 1.375 1.400 1.420 1.440 1.460 1.480 1.490 1.500
1.350 1.375 1.400 1.425 1.450 1.475 1.500 1.525 1.550 1.575 1.600
Tablo 21: Belge 7 Kapsamında WAP20360TR’ye Yönelik Olarak Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat
Kredi Kartı
Tek Çekim
Fiyatı
Peşin Fiyatına
(1+3) Toplam
Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11)
Toplam Fiyat
WAP20360TR 1.272 TL 1.311 TL 1.344 TL 1.500 TL
Tablo 22: Belge 7 Kapsamında WAP20360TR’ye Yönelik Olarak Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı (TL) Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
12-32/916-275

17 / 35
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(84) Bu bilgilere göre ilgili satışlarının tümünü belgedeki nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit
fiyatın altında yapmış olması nedeniyle Tekiş’in uyum göstermediği net olarak
söylenebilecektir. Akkaş ve Özçınar’ın ilgili dönemde toplam dört günde gerçekleşen
satışlarının bir gününde nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit fiyatın altında satışı
bulunmaktadır. Bu durum söz konusu teşebbüsler bakımından da bütünüyle bir uyumun
varlığı yorumunu güçleştirmektedir. Bununla birlikte Oflazlar, Başmısırlı ve Ada’nın uyumlu
davrandığı çıkarımı yapılabilmektedir.
(85) SGS33E12TR kodlu ürün (bulaşık makinesi) için belgede yer alan fiyatlar, BSH tarafından
gönderilen tavsiye fiyatlar ve gerçekleşen fiyatlar aşağıdaki gibidir:
Tablo 23: Belge 7’de SGS33E12TR’ye Yönelik Gönderilen Fiyatlar
Ürün Nakit 1+1 taksit
1+2
taksit
1+3
taksit
1+4
taksit
1+5
taksit
1+6
taksit
1+7
taksit
1+8
taksit
1+9
taksit
1+10
taksit
1+11
taksit
SGS33E12TR 850 875 875 875 885 895 900 910 920 930 940 960
875 885 900 915 930 945 960 975 990 1.010 1.025
Tablo 24: Belge 7 Kapsamında SGS33E12TR’ye Yönelik Tavsiye Fiyatlar
Ürün Nakit Fiyat Kredi Kartı Tek Çekim Fiyatı
Peşin Fiyatına (1+3)
Toplam Fiyat
Peşin Fiyatına (1+11) Toplam
Fiyat
SGS33E12TR 816 TL 841 TL 864 TL 960 TL
Tablo 25: Belge 7 Kapsamında SGS33E12TR’ye Yönelik Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı Teşebbüs
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
12-32/916-275

18 / 35
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..)
(86) Bu bilgilere göre ilgili satışlarının tümünü belgedeki nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit
fiyatın altında yapmış olması nedeniyle Yakut, Tekiş ve Akkaş’ın uyum göstermediği
söylenebilecektir. Özçınar, ilgili dönemde satış gerçekleştirdiği günlerin yarısından
fazlasında nakit fiyatın ve/veya tavsiye nakit fiyatın altında satış yapmıştır. Bu nedenle söz
konusu teşebbüs bakımından bütünüyle bir uyum gözlemlenmemiştir. Öte yandan
Oflazlar’ın ilgili ürün bazında Belge 7’ye uyumlu davrandığı görülmektedir.
(87) 06.10.2010 tarihinde Akkaş tarafından gönderilen Belge 8, Philips marka televizyonlara
ilişkin fiyat listesi içeren bir e-postadır. Belge çerçevesinde ilgili tarih sonrası bir aylık
döneme yönelik olarak e-postada yer alan ürünler için teşebbüslerin faturaları incelenmiş
olup, uygulamaya aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 26: Belge 8 Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı Teşebbüs BSH Tavsiye Fiyatı Belgede Belirlenen Fiyat
37PFL5405H (…..) (…..) (…..) 1.999 TL 1.730 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.080 TL
42PFL3604 (…..) (…..) (…..) 1.699 TL 1.650 TL
42PFL3604 (…..) (…..) (…..) 1.699 TL 1.730 TL
22PFL3404 (…..) (…..) (…..) 799 TL 735 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.220 TL
32PFL5404LCD (…..) (…..) (…..) 1.999 TL 1.810 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.130 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.080 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.080 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.080 TL
32PFL3605 (…..) (…..) (…..) 1.299 TL 1.130 TL
(88) Yukarıda yer verilen tabloda Ada, Oflazlar ve Özçınar’ın belgeye uyum göstermediği
görülmektedir. Akkaş’ın satışlarının bir üründe belgede belirlenenden yüksek, diğerinde
düşük; Başmısırlı’nın belgede belirlenenden yüksek, Tekiş’in bir ürün haricinde belgede
belirlenenden düşük ve Yakut’un satış fiyatlarının ise bir üründe eşit diğerinde düşük
gerçekleştiği görülmüştür.
(89) Ada yetkilisi tarafından 14.04.2011 tarihinde gönderilen Belge 13’te klima ve LED
televizyon fiyatları bulunmaktadır. E-posta tarihinden sonraki bir ay içerisinde tarafların
yaptığı ilgili ürün satışlarına Tablo 27’de yer verilmektedir:
Tablo 27: Belge 13 Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
BSH Tavsiye
Fiyatı
Belgede
Belirlenen Fiyat
B1ZMA/I 12602 (…..) (…..) (…..) 875 TL 900 TL
B1ZMA/I 12602 (…..) (…..) (…..) 875 TL 900 TL
B1ZMA/I 18602 (…..) (…..) (…..) 1.340 TL 1.380 TL
B1ZMA/I 18602 (…..) (…..) (…..) 1.340 TL 1.380 TL
B1ZMA/I 24750 (…..) (…..) (…..) 1.943 TL 2.000 TL
B1ZMA/I 09602 (…..) (…..) (…..) 824 TL 860 TL
12-32/916-275

19 / 35
(90) Yukarıdaki tabloda Akkaş’ın belirlenmiş fiyata, Özçınar’ın da liste fiyatının çok daha üstüne
satarak uyum gösterdiği görülmektedir.
(91) Özçınar tarafından 02.11.2010 tarihinde gönderilen Belge 14 ve 22.02.2011 tarihinde
gönderilen Belge 18, Sanyo ürünlerinin fiyat listelerini içermektedir. Tarafların söz konusu
ürünlere ilişkin ilgili tarihlerdeki satışlarına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 28: Belge 14 ve Belge 18 Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu
Satış
Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs
BSH Tavsiye
Fiyatı
Belge'de
Belirlenen Fiyat
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 HD (…..) (…..) (…..) 996 TL 950 TL
LD32R40 HD (…..) (…..) (…..) 996 TL 950 TL
LD32R40HD (…..) (…..) (…..) 996 TL 950 TL
LD32R40HD (…..) (…..) (…..) 996 TL 950 TL
LD40R40HD (…..) (…..) (…..) 1.374 TL 1.300 TL
LD40R40HD (…..) (…..) (…..) 1.374 TL 1.300 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.521 TL 1.450 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.406 TL 1.350 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.406 TL 1.350 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.406 TL 1.350 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.406 TL 1.350 TL
LCD32R30 HD (…..) (…..) (…..) 1.068 TL 1.050 TL
LCD32R30 HD (…..) (…..) (…..) 1.068 TL 1.050 TL
LCD32R30 HD (…..) (…..) (…..) 1.048 TL 990 TL
LD40R40HD (…..) (…..) (…..) 1.374 TL 1.300 TL
LD40R40HD (…..) (…..) (…..) 1.374 TL 1.300 TL
LCD19R30 (…..) (…..) (…..) 461 TL 400 TL
LCD22R30 (…..) (…..) (…..) 522 TL 450 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.432 TL 1.420 TL
LCD22R30 (…..) (…..) (…..) 509 TL 460 TL
LCD22R30 (…..) (…..) (…..) 509 TL 460 TL
LD40R40HD (…..) (…..) (…..) 1.399 TL 1.360 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.549 TL 1.530 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.432 TL 1.420 TL
LCD32R30 (…..) (…..) (…..) 967 TL 940 TL
LCD32R30 (…..) (…..) (…..) 967 TL 940 TL
LCD32R30 (…..) (…..) (…..) 967 TL 940 TL
LCD32R30 HD (…..) (…..) (…..) 1.068 TL 1.050 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 868 TL 850 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 853 TL 800 TL
LD32R40 (…..) (…..) (…..) 868 TL 850 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.549 TL 1.530 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.432 TL 1.420 TL
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.432 TL 1.420 TL
12-32/916-275

20 / 35
LD42R30 (…..) (…..) (…..) 1.432,00 TL 1.420,00 TL
(92) Tablodan Belge 14 ve Belge 18 kapsamında, Tekiş’in uyum göstermediği, Akkaş, Özçınar
ve Yakut’un satışlarının yarısından azında, Oflazlar’ın üç satıştan ikisinde, Başmısırlı’nın
da beş satıştan dördünde uyum gösterdiği anlaşılmaktadır.4
(93) Belge 15, ankastre set fiyatlarını ve SGI55E05TR kodlu ürünün (bulaşık makinesi) fiyatını
içermektedir. Faturalarda set olarak yapıldığı anlaşılan satışların ve ilgili bulaşık
makinesinin söz konusu tarihten itibaren bir ay boyunca gerçekleştirilen satış bilgilerine
aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 29: Belge 15 Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi
Satış
Fiyatı Teşebbüs BSH Tavsiye Fiyatı
Belge'de Belirlenen
Fiyat
SGI55E05TR (…..) (…..) (…..) 1.798 TL 1.350 TL
Ankastre Set 2 (…..) (…..) (…..) 1.246 TL 1.280 TL
Ankastre Set 1 (…..) (…..) (…..) 1.036 TL /1.059 TL 2 Taksit 1.050 TL
SGI55E55
(indirimli)
(…..) (…..) (…..) 1.149 TL 1.350 TL
Ankastre Set 4 (…..) (…..) (…..) 1.838 TL /12 taksit 2.124 TL 1.900 TL
Ankastre Set 4 (…..) (…..) (…..) 1.838 TL /12 taksit 2.124 TL 1.900 TL
Ankastre Set 3 (…..) (…..) (…..) 1.572 TL/ 12 taksit 1774 1.620 TL
SGI55E05TR
(indirimli)
(…..) (…..) (…..) 1.798 TL / indirimli
1.149 TL 1.350 TL
Ankastre Set 1 (…..) (…..) (…..) 1.036 TL 1.050 TL
(94) Yukarıda yer verilen tablodan Mesa’nın uyum göstermediği görülürken, Oflazlar’ın ve
Akkaş’ın belgeye uyum gösterdiği, Özçınar ve Ada’nın ise birer satışları hariç uyum
göstermediği anlaşılmaktadır.
(95) Yeni çıkan ürünlere ilişkin fiyat bilgilerini içeren Belge 17, Mustafa Özçınar tarafından
11.02.2011 tarihinde gönderilmiş olup, tarafların tespit edilen satışlarına aşağıda yer
verilmiştir:
Tablo 30: Belge 17 Kapsamında Teşebbüslerin Fiyatları
Ürün Kodu Satış Tarihi Satış Fiyatı Teşebbüs BSH Tavsiye Fiyatı
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(96) Tablo 30, Belge 17 kapsamında uyum olmadığını göstermektedir.
(97) Belge 3’de KFN 91PJ10N kodlu ürünün fiyatı belirli olmadığı için, fiyat olarak başka bir
ürünün dikkate alınması ifade edilmektedir. 03.03.2011 tarihli Belge 20, Belge 3 ile aynı
ürüne ilişkindir. Belge 10 KGN57P75NE kodlu ürüne (buzdolabı) ilişkin Akkaş yetkilisi
tarafından gönderilen 18.04.2011 tarihli fiyat listesine ilişkindir. Ada yetkilisi Ömer
Faraşoğlu tarafından 31.08.2010 tarihinde gönderilen Belge 11 ise KGN46A04NE kodlu
ürüne (buzdolabı) ilişkin fiyat listesi içermektedir. Benzer şekilde Belge 12’de yeni çıkan
WAS28840TR kodlu ürünün (çamaşır makinesi) fiyat listesi yer almaktadır. Belge 16’da ise
yeni çıkan ankastre bulaşık makinelerine ilişkin fiyat listesi yer almaktadır. Teşebbüslerin

4 Tabloda teşebbüslerin uyum gösterdiğine işaret eden satırlar kalın yazı tipiyle yazılmıştır.
12-32/916-275

21 / 35
ilgili dönemlerde söz konusu ürünlere ilişkin bir satışları bulunmadığından, belgelere uyum
değerlendirilememiştir.
(98) Belge 9 SMS58M88TR ve SMS69M58TR kodlu ürünlerin (bulaşık makinesi)
SMS58M88EU ve SMS69M58EU kodlu ürünlerin fiyatından satılacağına ilişkin bir bildirim
içermektedir. İlgili faturalarda EU ve TR kodlu ürünlerin ayrıştırılamaması nedeniyle
belgeye uyum değerlendirilememiştir.


I.3.2.2. Genel Fiyat Hareketlerinin Değerlendirilmesi
(99) Bu başlık altında tarafların ürün gruplarına göre en çok satan beş ürüne ilişkin fiyat
hareketleri günlük fiyat ortalamaları (nakit satışlar) çerçevesinde, tavsiye satış fiyatı da
dikkate alınarak değerlendirilecektir. SGS23E02 kodlu ürüne (bulaşık makinesi) ilişkin Mart
2009- Mayıs 2011 tarihleri arasındaki fiyat hareketlerine Grafik 1’de yer verilmektedir. Bazı
faturalarda satış yönteminin (taksit, kredi kartı veya nakit) belirtilmemesi nedeniyle bu
faturalar nakit satış olarak değerlendirilmiştir. Tavsiye satış fiyatının üzerinde gerçekleştiği
görülen satışların bu durumdan kaynaklanmış olabileceği belirtilmelidir. Bu husus tüm
grafikler için geçerlidir.



12-32/916-275

(…..)
22 / 34

12-32/916-275

(100) Grafik 1’de yer verilen fiyatların çoğunlukla BSH tarafından tavsiye edilen fiyatın
altında gerçekleştiği görülmekle beraber, Mayıs 2009 öncesinde 550 TL seviyesinde,
Mayıs 2009-Haziran 2010 arasında 600 TL seviyesinde, Haziran 2010-Eylül 2010
tarihleri arasında da 640 TL seviyesinde bir yoğunlaşma dikkat çekmektedir. Teşebbüs
özelinde bakıldığında Akkaş’ın ve Yakut’un büyük ölçüde uyum göstermediği,
Başmısırlı’nın fiyatlarının diğerlerine göre yüksek seyrettiği, Ekim 2010’a kadar
Özçınar, Tekiş ve Başmısırlı’nın uyum gösterdiği, Ada’nın da genellikle uyumlu
davrandığı dikkat çekmektedir.

(101) (…..)

(102) Grafik 2’de en çok satan mikrodalga fırın için tarafların fiyat hareketlerine yer
verilmiştir. Fiyatların çoğunlukla tavsiye fiyatların altında gerçekleştiği ve bunun yanı
sıra belirli bir fiyat düzeyinde yoğunlaşma bulunmadığı görülmektedir. Aşağıda
NGU1121 kodlu ürün (ocak) için satış fiyatı bilgilerine yer verilmektedir.











23 / 34
(103) (…..)

(104) Grafik 3’de yer verilen fiyat hareketleri incelendiğinde teşebbüsler arası bir uyumdan
bahsedilememektedir. En çok satan bir başka ürün olan WAE16262 kodlu ürün
(çamaşır makinesi) için fiyat hareketlerine ilişkin grafik aşağıda yer almaktadır:
(105) (…..)

(106) Yukarıda yer verilen Grafik 4’de satışların tavsiye fiyat etrafında yoğunlaştığı ve hatta
tavsiye fiyatın altında pek çok satış olduğu görülmektedir. Bununla beraber, tavsiye
fiyatların yayımlandığı bir pazarda, teşebbüslerin satışlarının söz konusu fiyat etrafında
yoğunlaşması belirli bir uyum içerisinde olduklarına işaret edemeyecektir. Son olarak
HBN301E1 kodlu fırın için fiyat hareketlerine Grafik 5’de yer verilmiştir.
(…..)

(107) Yukarıda grafiği verilen fırın için de herhangi bir fiyat düzeyinde yoğunlaşma olduğu
yönünde bir sonuca ulaşılamamaktadır.
(108) Sonuç olarak en çok satan beş ürün incelendiğinde genel olarak uyumlu bir harekete
SGS23E02 kodlu bulaşık makinesi haricinde rastlanmamıştır. Anılan ürün kapsamında
da yalnızca Başmısırlı, Tekiş, Ada ve Özçınar’ın uyumlu hareketi tespit edilebilmiştir.
12-32/916-275

24 / 35
(109) Yukarıda yer verilen belgeler ile bir yıl boyunca Kayseri il merkezinde bulunan bayiler
arasında fiyat birlikteliği sağlanmaya çalışıldığı ortaya konulmuştur. Ancak
teşebbüslerin anlaşmaya uyumu değerlendirildiğinde, belge bazında bazı
teşebbüslerin uyumlu davrandığı tespit edilmiş, genel olarak ise bazı ürünlerde uyumlu
harekete rastlanmıştır. Bununla beraber tarafların tümünü kapsayan ve sürekli bir
uyumlu hareketten bahsetmek mümkün değildir.
I.3.2.3. Anlaşmanın Pazardaki Etkilerine İlişkin Değerlendirme
(110) Beyaz eşya sektöründe tavsiye fiyat uygulaması yaygındır ve BSH de bayilerine
tavsiye fiyat listeleri iletmektedir. BSH’nin tavsiye ettiği fiyatlar broşürlerde de yer
almakta ve tüketici fiyatlar hakkında bilgi sahibi olmaktadır. Dolayısıyla bir ilde
herhangi bir markanın bayilerinin tümü tarafından mevcut fiyatların üzerinde fiyatlama
yapılması halinde, pazarda belirli düzeyde rekabetin varlığı varsayımıyla, tüketicinin
farklı markalara yönelmesi kaçınılmaz olacak ve bu türden bir anlaşmanın
sürdürülebilirliğinden bahsetmek de güç olacaktır. Bu doğrultuda Bosch bayilerinin
fiyat birlikteliğine yönelik uygulamaları markalar arası rekabeti değil, marka içi rekabeti
kısıtlamaktadır. Markalar arası rekabetin yoğun olduğu pazarlarda marka içi rekabeti
sınırlayıcı eylemlerin olumsuz etkisinin, markalar arası rekabeti sınırlayan
uygulamaların rekabet üzerindeki olumsuz etkisine kıyasla daha düşük olduğu
söylenebilecektir. Aşağıdaki tabloda BSH’nin belirli ürünler için Türkiye genelindeki
pazar paylarına yer verilmiştir:



(111) Tablo 30: Türkiye Genelinde BSH Pazar Payları (%)
Ürün/Ürün Grubu Ocak 2011 Şubat 2011 Mart 2011
Bulaşık Makinesi (…..) (…..) (…..)
Fırın (…..) (…..) (…..)
Çamaşır Makinesi (…..) (…..) (…..)
Buzdolabı (…..) (…..) (…..)
LDA Grubu Ürünler5 (…..) (…..) (…..)
(112) Tabloda yer alan bilgilere göre BSH’nin ürün bazında değişkenlik göstermekle birlikte
Türkiye çapında %15-20 arasında değişen pazar paylarına sahip olduğu
anlaşılmaktadır.
(113) Öte yandan anlaşma marka içi rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olmasının yanı sıra Kayseri
il merkezi ile sınırlıdır. Bu çerçevede BSH’nin anlaşmanın doğrudan etki doğuracağı
ilgili coğrafi pazarda sahip olduğu pazar payı da önem arz etmektedir. Aşağıdaki
tabloda BSH ve rakiplerinin Kayseri ili özelinde tahmini pazar payları sunulmaktadır:





5 Solo ve ankastre soğutucular, derin dondurucular, çamaşır makineleri, kurutma makineleri, bulaşık makineleri,
fırınlar
12-32/916-275

25 / 35
Tablo 31: Kayseri ilinde BSH ve Rakiplerinin 2010 Yılı Pazar Payları (%)6

Bulaşık
Makinesi
Buzdolabı
(Soğutucular)
Davlumbaz
/Aspiratör Fırın
Mikrodalga
Fırın
Arçelik (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Electrolux (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
LG (…..) (…..) (…..)
Anadolu (…..) (…..) (…..) (…..)
Indesit (…..) (…..) (…..)
Vestel (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BSH (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Teka (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Ocak Çamaşır Makinesi
Kurutma
Makinesi
Elektrikli
Süpürge
Panel
Televizyon
Arçelik (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Electrolux (…..) (…..) (…..) (…..)
LG (…..) (…..) (…..)
Anadolu (…..) (…..) (…..) (…..)
Indesit (…..)
Vestel (…..) (…..) (…..) (…..)
BSH (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Teka (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(114) Tabloda yer verilen bilgilere göre Bosch bayileri arasındaki fiyat anlaşmasının Kayseri
ilinde yaklaşık olarak en fazla bulaşık makinesi pazarının (…..), buzdolabı/soğutucu
pazarının (…..), davlumbaz/aspiratör pazarının (…..), fırın pazarının (…..), mikrodalga
fırın pazarının (…..), ocak pazarın (…..), çamaşır makinesi pazarının (…..), elektrikli
süpürge pazarının (…..), panel televizyon pazarının (…..) rekabeti sınırlayıcı etki
doğurma imkanı vardır. Bu çerçevede söz konusu anlaşmanın rekabeti sınırlayıcı
etkilerinin Kayseri ilinde ilgili ürün pazarlarının (…..) arasında değişen oranlardaki
kısımlarında görülmesi beklenir.
(115) Sadece marka içi rekabeti sınırlayabilecek nitelikteki anlaşmanın, hem tarafların
tamamen uyumlu davranış içerisinde bulunmaması nedeniyle hem de tüketicilerin
ikame ürünlere yönelme imkanı bulunduğundan, pazarda kayda değer bir zarara yol
açmadığı sonucuna varılmıştır.
I.3.2.4. Ceza Tespitine İlişkin Değerlendirme
(116) Soruşturma konusu anlaşmanın pazarda geniş çaplı bir etkisinin olmadığı tespit
edilmiş olmakla birlikte, amaç yönünden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan
yasaklama kapsamında bir ihlalin söz konusu olduğu açıktır. Bu nedenle hakkında
soruşturma yürütülen teşebbüslere Kanun’un 16. maddesi ile “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” (Yönetmelik) hükümleri uyarınca idari
para cezası verilmesi gerekmektedir.

6 Ürün çeşitliliği dolayısıyla küçük ev aletlerinde sağlıklı veri elde edilememiştir.
12-32/916-275

26 / 35
(117) Yönetmeliğin “Temel Para Cezası”nı düzenleyen 5. maddesine göre teşebbüslerin
nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin karteller
için yüzde ikisi ile yüzde dördü, diğer ihlaller için binde beşi ile yüzde üçü arasında bir
oranın esas alınması gerekmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre; pazarda
tavsiye edilen yeniden satış fiyatlarının bulunması, gerek tarafların anlaşmaya
tamamen uyum göstermemesi, gerekse tüketicilerin ikame ürünlere yönelme imkanı
bulunmasından dolayı anlaşmanın pazarda geniş çaplı bir etkisinin söz konusu
olmaması gerekçeleriyle temel para cezası belirlenirken binde beş oranı esas
alınmıştır. Tespit edilebilen ihlal süresinin bir yılı aşmamasından dolayı aynı maddenin
3. fıkrası uyarınca temel para cezasında artırım yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
(118) Yönetmeliğin 6. ve 7. maddelerinde yer alan ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlardan
hiçbiri dosya konusu olayda söz konusu olmadığından anılan maddeler kapsamında
da temel para cezasının arttırılmasına veya indirilmesine gerek bulunmamaktadır.
I.3.2.5. Savunmalar ve Değerlendirilmesi
I.3.2.5.1. Teşebbüslerin Zaman Zaman Bir Araya Gelmelerinde Rekabeti Kısıtlayıcı
Etki ve Sonuçlara Yol Açacak Türden Bir Bilgi Değişiminin Amaçlanmadığı
Savunması
(119) Savunmalarda bölgenin örf ve adetleri doğrultusunda sosyal amaçlı toplanıldığı, bu
toplantılarda toplumu yakından ilgilendiren siyaset, ekonomi, genel gidişat gibi
konuların konuşulduğu, birlikte fiyat belirleme ve piyasa paylaşımına ilişkin herhangi
bir bilgi değişiminin olmadığı ifade edilmektedir.
(120) Teşebbüslerin sosyal amaçlı toplantılara katılımı rekabet ihlalini destekleyen bir delil
olarak değerlendirilmemiş, bu hususa teşebbüslerin iletişim halinde olduğunu
vurgulamak ve teşebbüslerin sıkça görüştüğünü göstermek amacıyla yer verilmiştir.
İhlal tespiti, anlaşmanın varlığını gösteren belgelere dayandırılmıştır.
I.3.2.5.2. Tarafların Stok Bilgisi ve Müşteri Paylaşımına İlişkin Bilgi Değişiminin
Rekabet Mevzuatına Aykırı Olmadığına İlişkin Savunma
(121) Savunmada stoklara ve müşteri paylaşımına dair yazışmaların, 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği uyarınca yapılması gereken eylemleri konu
aldığı, bu doğrultuda bayilerin müşteriden gelen talebi karşılayabilmek için birbirleriyle
stok bilgilerini paylaşmalarının rekabetin gereği olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca
Kanun’un yürürlükte olmadığı yıllarda, üretici firmaların bayilerin müşterilerin taleplerini
müştereken karşılamalarına engel olduğu, bu durumun bayilerin stok maliyetlerini
arttırdığı fakat rekabet yasasının yürürlüğe girmesiyle bir bölgede bulunan malın
müşteri nereye giderse gitsin temin edilebildiği belirtilerek, bu uygulamanın rekabet
ihlali olarak değerlendirilmemesi gerektiği iddia edilmektedir.
(122) Stok paylaşımının 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı ve soruşturma konusu
olayın bu Tebliğ çerçevesinde değerlendirilemeyeceği açıktır. Zira Bosch bayileri
ellerindeki ürünlerin sorumluluğuna sahip olmaları ve hangi üründen hangi miktarda
alım yapacaklarını ve bu ürünleri hangi fiyatlara satacaklarını, BSH’nin tavsiye ettiği
fiyatın altında da olsa kendi kar marjları çerçevesinde, kendi iradeleriyle
belirleyebilmeleri nedenleriyle teşebbüs niteliğini haizdirler. Bu çerçevede, BSH’nin
acenteleri olmayan Bosch bayilerinin, rakip konumunda teşebbüsler olduğu
görülmektedir. Tebliğ’in 2. maddesi açıkça rakip teşebbüsler arası yapılan dikey
anlaşmaların Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanmayacağını belirtmektedir. Kaldı
ki, teşebbüsler arasındaki stok bildirimi ve müşteri paylaşımına ilişkin e-postalardan,
bayilerin bölge kısıtlaması olmadan tüm müşterilere satış yapabilmesi ya da seçici
12-32/916-275

27 / 35
dağıtım sisteminde üye teşebbüslerin birbirlerinden ürün alabilmelerinin
engellenmemesi ile herhangi bir bağlantısı bulunmamaktadır.
(123) Hedef, stok, satış stratejisi paylaşımının değerlendirildiği 18.04.2011 tarih ve 11-
24/464-139 sayılı Kurul kararında diğer hususların yanında stok ve satış stratejisine
ilişkin olarak gerek toplantı gerekse kişisel iletişim yollarıyla görüşmeler yapıldığı, söz
konusu görüşmelerin bir bütün olarak ele alınması gerektiği, zira bu görüşmelerdeki
esas amacın rakiplerin davranışlarının öngörülemezliğinden doğan riski ortadan
kaldırmak olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla teşebbüslerin hedef, stok ve satış
stratejisine yönelik yaptıkları görüşmelerin fiyat politikasına yönelik görüşmeleri
tamamlayıcı nitelikte olduğu, bu tür bilgilerin edinilmesi halinde hedefe ulaşma ve stok
eritme amaçlı kullanılacak stratejilerin, zam ve indirimlerin tahmin edilmesinin söz
konusu olacağı belirtilerek, ilgili teşebbüslerin geleceğe yönelik fiyat ve satış stratejileri
ile hedef ve stok bilgilerini toplantı ve/veya bireysel iletişimler yoluyla paylaşmak sureti
ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.
(124) Nitekim, rekabet ihlalinin gerçekleştiğini esas olarak gösteren hususlar fiyatın
belirlenmesine yönelik çabaları ortaya koyan ve anlaşmanın varlığına işaret eden
belgelerdir. Fiyat ve satış stratejilerinin paylaşılmasının yanında stoklara ilişkin yapılan
görüşmeler rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmadan bağımsız olarak
değerlendirilmemektedir. Bir başka deyişle teşebbüslerin sorumluluğu sadece stok
bilgilerini paylaşmalarından kaynaklanmamaktadır.
I.3.2.5.3. Teşebbüslerin Birlikte Fiyat ve Satış Koşullarını Belirlemedikleri, Bu
Durumun Benzer Tarihlerde Benzer Ürünlerin Satışına İlişkin Faturalardan
Görülebileceği, Belge 2’deki İfadenin Temenni Olduğu ve Uygulanmadığı, Fiyat
Bilgilerinin Sadece Bilgilendirmek ve Yol Göstermek Amacıyla Gönderildiği
Savunması
(125) Savunmada, Belge 2’de bir bayinin aşırı iskonto yapılmaması yönündeki temennisinin
yer aldığı, sonrasında bu temenninin dikkate alınmayıp, diğer bayilerin de kendi fiyat
tekliflerini sunduğu ve bir bayinin “Anatamir ve Havaikmal Yardımlaşma Sandığı”nın
istediği iskonto oranını uygulayıp mal tedarikinde bulunduğu belirtilmiştir. Ayrıca fiyat
paylaşımlarının sadece bilgilendirme niteliğinde olduğu ve Kayseri’deki müşteri
yapısının pazarlık eğilimi nedeniyle fiyat tespitine müsait olmadığı ifade edilmiştir.
(126) Belge 2’den Yakut’un Atasen’e satış yaptığı anlaşılmaktadır (Soruşturma sürecinde
incelenen faturalarda da Yakut’un ilgili yardımlaşma sandığına satış yaptığı
görülmektedir.). Bu noktada Mustafa Özçınar’ın anılan belgedeki ifadelerine dikkat
çekmek gerekmektedir. Teşebbüslerin tamamına gönderilen belgede fiyat birlikteliğine
zarar verilebileceğinden bahsedilerek, ilgili sandıkla hiçbir şekilde anlaşma
yapılmaması emir kipiyle ifade edilmektedir. E-postadaki beyanın temenni şeklinde
olmadığı, yazının içeriğinden görülmektedir. Burada rekabetin kısıtlanmasına ilişkin
anlaşmanın zarar görebileceğinin ifade ediliyor olması, buna uyum gösterilmemiş olsa
bile, amaç yönünden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan yasaklama
kapsamında bir ihlalin söz konusu olduğunu göstermektedir.
(127) Fiyat listelerinin ise BSH tarafından bayilere gönderilen tavsiye fiyat listeleri temel
alınarak hazırlandığı anlaşılmaktadır. BSH’nin tavsiye satış fiyat listeleri yayınlaması
karşısında, bilgilendirme amacıyla fiyat listesi paylaşımı savunması geçersiz
kalmaktadır. Daha önce de belirtildiği gibi, taraf bayilerle ilgilenen BSH Kuzey Anadolu
Bölge satış sorumlusuyla yapılan görüşmede de tavsiye fiyat listelerinin ve kampanya
bilgilerinin her bayiye ayrı olarak gönderildiği, bir bayiye bilgiyi gönderip diğer bayilere
iletmesini istemek gibi bir durumun söz konusu olmadığı, zira bir bayi ile iletişim için
12-32/916-275

28 / 35
başka bir bayiye güvenilemeyeceği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere tavsiye fiyat
listelerinin bir bayiden rakibine rekabeti kısıtlayıcı bir amacın dışında iletildiğini
doğrulayan bir durum söz konusu değildir. Bu noktada, rakipler arası fiyat tespitinin
rekabet hukukunda per-se ihlal olarak değerlendirilmekte olduğu bir kez daha
vurgulanmalıdır. Yeni çıkan ürünlere yönelik olarak bu yazışmaların yapılması ise
herhangi bir ürünün anlaşma kapsamı dışında kalmaması için çaba gösterildiği
şeklinde yorumlanabilecektir. Fiyat listelerine uyum gösterilmediği iddiaları ile ilgili
olarak detaylı değerlendirmelere I.3.2.1 başlığı altında yer verilmektedir.
I.3.2.5.4. Soruşturma Raporunda Yer Verilen Pazar Tanımlarının Daha Fazla Ürün
Bazına Ayrıştırılarak Yapılmasının Mümkün Olduğu, İlgili Ürün Pazarının Açıkça
Tanımlanmadığı ve Bu Sebeple Fiyat Birlikteliği Olup Olmadığının Tespit
Edilemeyeceği, İlgili Ürün Pazarında Belirtilen Ürünlerin Tamamının Bayilerde
Satılıp Satılmadığının Tespit Edilmediği ve Bu Hususun Savunma Hakkının
Kısıtlanmasına Yol Açtığı İddiası
(128) Öncelikle vurgulanmalıdır ki 4. madde incelemelerinde ilgili ürün pazarının tespiti,
öncelikli mesele değildir; önemli olan rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın varlığının
ortaya konmuş olmasıdır. Nitekim İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da da
şu ifadeler yer almaktadır: “Pazar tanımı, pazar gücüne ilişkin olarak… 4054 sayılı
Kanun’un özellikle 6. ve 7. maddelerinin uygulanması bakımından önem taşıyan pazar
payı hesaplamalarının yapılmasını sağlamaktadır.”
(129) Savunmada da belirtildiği üzere ilgili ürün pazarında yer alan ürünlerin tamamının
bayilerde satılıp satılmadığı tespit edilmemiştir. Bununla beraber ilgili pazarlar BSH
bayilerinin sattığı ya da satma imkanının bulunduğu ürünler göz önünde
bulundurularak belirlenmiştir. Öte yandan, teşebbüslerin pazar paylarının
değerlendirilmesi sonucunda soruşturma konusu anlaşmanın Kayseri ilinde sadece
marka içi rekabeti kısıtlayabilecek nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Bu bakımından ürün
pazarlarının daha da ayrıştırılmasının, pazarı genel olarak etkileyemeyeceği ifade
edilmiş olan bir anlaşma bakımından anlaşmaya taraf teşebbüslere savunma hakkı
anlamında dikkate değer bir fayda sağlamayacağı açıktır.
I.3.2.5.5. Taraflarca Gönderilen Faturaların Dikkate Alınmadığı Savunması
(130) Teşebbüslerden elde edilen 2009 - 2011 yılları arasındaki satışlarına ilişkin 10.000’den
fazla faturanın incelenmesi suretiyle anlaşmaya uyumları değerlendirilmiştir. Bu
çerçevede faturaların dikkate alınmadığı savunması dayanaksızdır.
I.3.2.5.6. Sadece Marka İçi Rekabete İlişkin Olan Eylemlerin Pazarda Etki
Göstermediği ve Rekabeti Kısıtlamasının Mümkün Olmadığı Savunması
(131) Savunmada taraflar arasındaki e-postaların, ihlalin varlığını tespit etmede yeterli
olamayacağı, uyumlu eylemin rekabeti bozma amacı taşımaması ve pazarda etki
göstermemesi halinde kanunu ihlal etmeyeceği belirtilmektedir. Ayrıca Ayrupa Birliği
Adalet Divanı’nın (ABAD) Consten/Grundig kararına atıfta bulunarak asıl olanın
markalar arası rekabet olduğu ve marka içi rekabeti kısıtlayan bir anlaşmanın ya da
eylemin pazara etkisinin tespiti için öncelikle markalar arası rekabete etkisinin
araştırılması gerektiği ifade edilmektedir. ABAD’ın Societe Technique Miniere kararına
da atıfta bulunularak, uyumlu eylemlerin amacına bakılmakla birlikte bu eylemlerin
ayrıca etkilerinin de göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmiştir.
(132) Öncelikle taraflar arasındaki e-postaların, ihlalin varlığını tespit etmede yeterli
olamayacağı iddiasının dayanaksız olduğu belirtilmelidir. 4054 sayılı Kanun’un 15.
maddesinde verilen yerinde inceleme yetkisi kapsamında alınan tüm belgeler, ihlali
12-32/916-275

29 / 35
gösterdiği ölçüde ihlal tespitinin dayanağı olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle söz
konusu yazışmalar da, içerdiği bilgi çerçevesinde anlaşmanın amaç unsuruna işaret
eden deliller olarak değerlendirilmiştir.
(133) Öte yandan, markalar arası ve marka içi rekabetin kısıtlanmasına dair tartışmayı
içeren söz konusu ABAD kararı dikey bir anlaşmaya ilişkindir. Dikey anlaşmaların,
teşebbüslerin üretim ve dağıtım sürecini daha etkin bir şekilde kurmalarını ve
dağıtımda ölçek ekonomisinin ve kalite standardının elde edilmesini sağlama gibi
faydalar içerdiği ve ilgili pazardaki rekabet ortamına yapacağı olumsuz etkilerin çoğu
zaman etkinlik artışı ve ekonomik ya da teknolojik gelişme ve iyileşmelerden
kaynaklanan olumlu etkilerle dengelendiği kabul edilmektedir. Soruşturmaya konu
yatay, bir başka deyişle rakipler arası fiyat anlaşmasının ise herhangi bir etkinlik
yaratması söz konusu değildir. Kaldı ki Komisyon’un söz konusu anlaşmanın AB’nin
İşleyişine Dair Anlaşma’nın 101. maddesini ihlal ettiği yönündeki kararının ABAD
tarafından onandığı ilgili kararda, marka içi rekabeti kısıtlayan bir anlaşmanın sadece
markalar arası rekabeti arttıracağı gerekçesiyle 101. maddedeki yasaklamanın
kapsamı dışında olamayacağı ifade edilmiştir.
(134) Aynı pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında akdedilen, ürünün satış fiyatını
belirlemek üzere yapılan anlaşmaların rekabeti kısıtlayacağı açıktır. 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine aykırı bir anlaşmaya ilişkin sorumluluktan bahsedebilmek için,
belirli bir anlaşmaya uyma iradesinin gösterilmesi yeterlidir. Bu noktadan hareketle,
soruşturma konusu fiyat anlaşmasının varlığına işaret eden deliller çerçevesinde,
anlaşmaya uyma iradesi tespit edilen teşebbüslerin de 4054 sayılı Kanun kapsamında
sorumluluğu doğmaktadır. Diğer yandan, teşebbüslerin pazar payları dikkate alınarak,
anlaşmanın ancak Kayseri’de marka içi rekabeti sınırlandırabileceği, markalar arası
rekabeti etkileyemeyeceği ve pazarda önemli bir etki doğurmadığı yukarıda ifade
edilmiştir.


I.3.2.5.7. Hilal’in Bilgi Değişimi Anlaşmalarının Rekabet Hukukunda “Rule Of
Reason” Yaklaşımı Altında Değerlendirildiği Savunması
(135) Savunmada bir eserin7 ilgili bölümüne atıfta bulunularak bilgi değişimi anlaşmalarına
“rule of reason” çerçevesinde yaklaşıldığı belirtilmekte ve şu ifadelere yer
verilmektedir: “Bilgi değişimi anlaşmaları, 85/1. madde uygulamasında önemli bir yer
tutar. Bu neviden anlaşmalar, yöneldikleri amaca ve konuya göre teşebbüslere çok
çeşitli faydalar sağlarlar. Örneğin, teşebbüslerin piyasa koşulları hakkında sağladıkları
bilgiler, daha yerinde bir ticari strateji belirlemelerine ve rasyonel olmalarına, teknoloji
ve know-how hakkında sağladıkları bilgiler ise daha verimli çalışmalarına, ucuz üretim
yapmalarına ve tüketicilerin de bundan menfaat sağlamasına imkan verir.
Bununla birlikte, bu neviden ilişkilerin, aynı zamanda rekabet üzerinde olumsuz etkileri
bulunmaktadır. Bilgi değişimi anlaşması, fiyat veya diğer ticari koşulların tespitine
ilişkin anlaşmalar kadar ağır sonuçlar doğurmasa da, gelecekteki belirsizliğin ortadan
kaldırılması ve ekonomik politikaların bağımsızca oluşturulması ilkelerine aykırılık
teşkil etmesi nedeniyle, Komisyon tarafından ihtiyatla karşılanmaktadır. Özellikle
uygulanan ve uygulanacak olan fiyatlara veya bunun oluşumundaki faktörlere ilişkin

7 Sanlı, Kerem Cem (2000) Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da Öngörülen Yasaklayıcı Hükümler
ve Bu Hükümlere Aykırı Sözleşme ve Teşebbüs Birliği Kararlarının Geçersizliği, Rekabet Kurumu
Lisansüstü Tez Serisi, No: 3 s.198
12-32/916-275

30 / 35
bilgilerin mübadelesi, fiyat tespitine benzer sonuçlar doğurabilir. Bilgi değişimi
anlaşmalarının çok farklı şekillerde ortaya çıkması, bunların tümüne karşı ortak bir
tutumun benimsenmesini güçleştirmekte ve bu nedenle, genel kriterlerin
benimsenmesi yerine, değerlendirmenin somut olaya göre yapılması esası kabul
edilmektedir. … Açıklıkla görüldüğü üzere, bilgi değişimi anlaşmalarının rekabete olan
etkilerinin değerlendirilmesinde per se benzeri yaklaşımın kabul edilmesi mümkün
değildir. Bu neviden anlaşmalara karşı piyasanın özelliklerini, anlaşmanın kapsamını
ve amacını dikkate alan meseleci bir yaklaşım daha uygun gözükmektedir.
Öte yandan Komisyon, ilk yıllarda yayınladığı duyurusunda (Notice Concerning
Agreements, Decisions and concerted practises in the Field of Cooperation between
Enterprises, OJ. C.75, t. 29.7.1968), yol gösterici bazı kriterler öngörmüş ve
teşebbüsler arası işbirliği modellerinin hangi hallerde rekabete aykırı olabileceği
hususunda bağlayıcı niteliği olmayan tespitler yapmıştır. Halen yürürlükte olan bu
Duyuru’nun 2. paragrafında, tek amacı görüş ve tecrübe değişimi, birlikte pazar
araştırması, birlikte işletme ve endüstrilerde karşılaştırmalı çalışmalar yapmak ve
birlikte istatistik ve hesaplama modelleri hazırlamak olan bilgi değişimi anlaşmalarının,
kural olarak rekabeti sınırlamayacağı belirtilmiş, bununla birlikte, ilgili teşebbüslerin
davranış özgürlüğünün sınırlandığı veya piyasa davranışlarının açıkça veya bir uyumlu
eylem yoluyla koordineli hale getirildiği hallerde, 85/1.maddenin uygulanabileceği
belirtilmiştir.”
(136) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Kılavuzu’nda Komisyon, rakipler arası bilgi değişiminin
birtakım etkinlikler sağlamaya yönelik olabileceğini ifade etmekle birlikte, özellikle fiyat
veya miktarı belirlemeye yönelik bir anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği
kararı teşkil edebileceğini belirtmektedir. Kılavuza göre bu tür bir durumda bilgi
değişimi, kartel olarak kabul edilecek ve kartel gibi yaptırıma tabi kılınacaktır. Benzer
şekilde bir kartelin uygulanmasını kolaylaştıran bilgi değişimleri, kartelin bir parçası
olarak değerlendirilmektedir. Kılavuz’da rakipler arasında, pazarda rekabeti sınırlayıcı
anlaşma sonucunu kolaylaştırma amaç veya etkisine sahip stratejik bilgilere ilişkin bir
bilgi değişiminin rakiplerin pazardaki davranışlarının bağımsızlığını ve pazarda stratejik
anlamda belirsizliği azaltmakta ve rakiplerin rekabet etme güdülerini yok etmekte
olduğu ifade edilmektedir. Bu noktada Rekabet Hukuku Uyum Programı metninde yer
alan şu ifadeler de hatırlatılmalıdır: “İşletmelerin satış fiyatı, iskonto, vade gibi satış
koşullarını, üretim ve satış miktarı gibi ticari unsurları rakipleri ile anlaşarak
belirlemeleri; rakipleri ile pazar ya da müşteri paylaşımına gitmeleri rekabet mevzuatı
kapsamında ağır ihlaller olarak değerlendirilmektedir.”
(137) Soruşturma konusu anlaşmanın, bayilerin satış koşullarını ve özellikle fiyatlarını tespit
etme amacını taşıdığı açıktır. Soruşturma kapsamındaki bilgi değişimi, fiyat listelerinin,
stokların ve satış koşullarının paylaşılmasına ilişkin olup, verimlilik artışı, teknoloji ve
know-how gibi hususlara ilişkin değildir. Yukarıda belirtildiği üzere uygulanacak olan
fiyatlara veya bunun oluşumundaki faktörlere ilişkin bilgilerin mübadelesi, fiyat tespitine
benzer sonuçlar doğurabilmektedir. Bunun yanı sıra soruşturma konusu anlaşmanın,
birlikte pazar araştırması ya da karşılaştırmalı çalışmalar yapmak ve birlikte istatistik
ve hesaplama modelleri hazırlamak gibi bir amacı bulunmadığını da ifade etmek
gerekmektedir.
I.3.2.5.8. Hilal’in Diğer Bosch Bayileri ile Sadece Sosyal Amaçlı Bir Araya Geldiği
Savunması
(138) Savunmada Hilal’in gelen e-postalara cevap vermediği, pazar davranışlarını bu e-
postalara göre düzenlemediği, bu yazışmalara katılmayacağını diğer bayilere
12-32/916-275

31 / 35
iletmesinin sosyal hayatıyla bağdaşmayacağı, raporda atıf yapılan Komisyon
tarafından belirtilen hususun ancak gönderilen tüm e-postaların sadece ticari ve
rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olması durumunda mümkün olacağı ifade edilmektedir.
(139) Dosya kapsamında delil olarak nitelendirilen belgeler içerik olarak ticari ve rekabeti
kısıtlayıcı niteliktedir. Bu noktada Kurulun 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı
kararının ilgili kısmına yer vermek uygun olacaktır: “… Ancak bu noktada bahse konu
görüşmelere katılanlardan hangilerinin fiyat stratejisine yönelik uyumlu eylem ve/veya
anlaşma kapsamında ele alınacağı önem arz etmektedir. Avrupa Birliği Adalet Divanı
(ABAD), belirtilen nitelikteki görüşmelerin amacının geleceğe yönelik belirsizliği
ortadan kaldırmak olmasından hareketle, tüm katılımcıları eylemin tarafı kabul
etmekte, bu amaçla görüşmeye katılmayanların ise bunu ispat etmesini istemektedir.
Dolayısıyla ABAD’ın yaklaşımında ispat yükü taraflara geçmektedir. Bununla birlikte
katılımcıların alınan kararları uygulamadığı iddiası yahut fiyatlama ve sair davranışların
ilgili toplantıda tartışılan hususları yansıtmadığı savunması teşebbüslerin ihlale ilişkin
yapılanmaya dahil olmadıklarının ispatında yeterli kabul edilmemektedir (Atochem v.
Commission (1991), T-3/89, ECR II-867, para.100.). İşbu dosya kapsamında ise, ispat
yükünün taraflarda olabileceğine yönelik ABAD’ın yaklaşımı reddedilmemiş olsa da,
yukarıda detaylı olarak ele alınan, katılımcıların rekabeti bozucu niyette
olmadıklarının/olamayacaklarının tespit edildiği toplantılarda taraflar lehine bir
yaklaşım benimsenmiştir. Diğer bir ifadeyle niteliği gereği katılımcılarının rekabeti
bozucu amaçta olamayacağı toplantılara katılanlar ile rekabeti bozucu nitelikteki bir
toplantıya faaliyette bulunduğu sektör gereği rekabeti sınırlama amacıyla
katılamayacak olanlar, uzlaşmanın tarafı olarak kabul edilmemiştir. Benzer şekilde
fiyat görüşmelerinin yapıldığı fakat fiyat stratejisinin belirlenmesi hususunda
uzlaşmanın sağlanamadığı toplantılara katılan, ancak rekabeti sınırlama amacının
bulunduğunun ispatı için hakkında yeterli delil bulunamayan teşebbüsler bakımından
da, bahse konu teşebbüslerin ihlale dahil olmadığı yönünde değerlendirme
yapılmıştır.”
(140) Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde, fiyat listelerinin paylaşımına ilişkin e-
postaların tamamının Hilal’e de ulaştığı görülmektedir. Yukarıda alıntılanan karardan
da görüldüğü üzere rekabeti sınırlayıcı nitelikteki yazışmaların varlığı halinde, taraflar
aksi görüşlerini açıkça diğer taraflara veya yetkililere aktarmadıkça, ilgili yazışmadan
sorumlu tutulmaktadır. Hilal’in savunmasında, rekabeti sınırlayıcı iletilerin kendisine
ulaşmaması yönünde bir talebin diğer bayilere iletildiğini gösteren bir belge olmaması
nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan yasaklama kapsamındaki
anlaşmaya taraf olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim, Komisyon da Yatay İşbirliği
Anlaşmaları Kılavuzu’nda rakiplerinin stratejik bilgileri e-posta ve benzeri yollarla
kendisine ulaşan firmaların, bu bilgilerin kendilerine ulaşmasını istemediklerini
rakiplerine açık bir şekilde bildirmedikleri takdirde, rakiplerce açıklanan bilgileri kabul
etmiş ve pazar davranışlarını buna göre uyarlamış sayılacaklarını açıkça ifade
etmektedir.
(141) Yukarıda verilen tüm değerlendirmeler ışığında, sonuç itibarıyla 4054 sayılı Kanun’un
ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(142) 09.06.2011 tarih, 11-36/746-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara,
sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına
göre;
12-32/916-275

32 / 35
1. Ada Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti., Akkaş Dayanıklı Tüketim
Malları Tekstil İnş. Taah. Tur. Yakacak Ürünleri ve Gıda Mad. Tic. San. Ltd. Şti.,
Başmısırlı Dayanık Tüketim Mamülleri-Kazım Başmısırlı, Çetinkara Dayanıklı
Tüketim Malları-Betül Çetinkara, Hilal Dayanıklı Tüketim Mamülleri Tic. ve San. Ltd.
Şti., Mesa Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş. Taah. Nak. ve Gıda Maddeleri Tic.
ve San. Ltd. Şti., Oflazlar Dayanıklı Tüketim Malları Tic. San. Ltd. Şti., Özçınar
Dayanıklı Tüketim Malları-İbrahim Özçınar ve Ortakları, Tekiş Ticaret- Mehmet
Hüsrevoğlu- Yılmaz Bayram ve Yakut Dayanıklı Tüketim Malları Yakacak İnşaat
Taahhüt ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’nin Kayseri il merkezinde Bosch markalı
ürünlerin satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik anlaşma yapmak suretiyle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine,
2. Bu nedenle, Kanun’un 16. maddesi ile “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve ikinci
fıkrası hükümleri uyarınca 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından
belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren % 0,5’i oranında olmak üzere
- Ada Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 7.529,08 TL.
- Akkaş Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş. Taah. Tur. Yakacak Ürünleri ve Gıda
Mad. Tic. San. Ltd. Şti.’ye 15.561,81 TL.
- Başmısırlı Dayanıklı Tüketim Mamülleri-Kazım BAŞMISIRLI’ya 4.671,40 TL.
- Çetinkara Dayanıklı Tüketim Malları-Betül ÇETİNKARA’ya 3.396,90 TL.
- Hilal Dayanıklı Tüketim Mamülleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’ye 3.927,22 TL.
- Mesa Dayanıklı Tüketim Malları Tekstil İnş. Taah. Nak. ve Gıda Maddeleri Tic. ve
San. Ltd. Şti.’ye 5.978,00 TL.
- Oflazlar Dayanıklı Tüketim Malları Tic. San. Ltd. Şti.’ye 9.215,92 TL.
- Özçınar Dayanıklı Tüketim Malları-İbrahim ÖZÇINAR ve Ortakları’na 6.991,50 TL.
- Tekiş Ticaret-Mehmet HÜSREVOĞLU-Yılmaz BAYRAM’a 7.334,33 TL.
- Yakut Dayanıklı Tüketim Malları Yakacak İnşaat Taahhüt ve Turizm San. Tic. Ltd.
Şti.’ye 7.477,73 TL.
idari para cezası verilmesine Kurul Üyesi Reşit GÜRPINAR’ın farklı gerekçesi ve
OYÇOKLUĞU ile

Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.













12-32/916-275

33 / 35
KARŞI OY GEREKÇESİ
(12.06.2012 tarihli ve 12-32/916-275 sayılı Kurul Kararı)

İlgili pazar ve ayrıca ihlal iddiasına taraf olan teşebbüslerin özellikleri ile bu
teşebbüslerin uygulamalarına ilişkin raportör değerlendirmesi göz önüne alındığında,
rekabetçi bir endişeye hak verdirecek ve rekabet ihlali olarak tanımlanabilecek bir tablo
veya olgunun varlığı kanaatimce söz konusu değildir.

Çok sayıda markanın bulunduğu yoğun rekabet ortamında, tavsiye fiyatlarının altında
satış yapma çabası içinde olan ilgili teşebbüslerin, bu amaca ulaştığına dair idari para
cezası vermeye gerekçe teşkil edecek somut ve yeterli belge ve bilgiye ulaşılamadığı
anlaşılmaktadır. Ne ilgili pazarda rekabet kayda değer ölçüde kısıtlanmış, ne de
tüketici mağduriyetine yol açan bir gelişme yaşanmıştır. Dolayısıyla ihmal edilebilir bir
rekabet ihlali çabasının varlığı tespit edilse de, bu tür davranışlara son verilmesini
temine dönük gerekli Kurum açıklamasının dışında, ayrıca ceza verilmesi yönündeki
çoğunluk görüşüne katılamıyorum.


Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Başkan


Rekabet Kurulu’nun 12.06.2012 Tarih ve 12-32/916-275 Sayılı Kararına

FARKLI GEREKÇE

Kurulumuz mezkur Kararıyla, Kararın 2. maddesinde belirtilen 4054 Sayılı Kanun’un
4.maddesine aykırı uygulamaları nedeniyle, aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca
Kayseri il merkezinde faaliyette bulunan BSH Ev Aletleri S Tic.A.Ş bayilerine
2011 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin % 0.5 (yüzde yarım) oranında
değişik miktarlarda idari para cezası kesilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan
bu para cezası belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda anılan ve Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5.maddesinin
1.fıkrasının (b) bendi ve 2.fıkrası hükümleri uygulanarak verilen ceza miktarının
hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren sonuç cezaya aşağıda belirteceğim farklı
gerekçelerle katılıyorum.

4054 Sayılı ‘’Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin 4.fıkrasında;
“Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza
verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir
önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai
karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan
yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” denilmiş, son
fıkrasında da; “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate
alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları,
işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.’’ hükmü
bulunmaktadır.
12-32/916-275

34 / 35

Bu hükümleri yorumlarsak; Yasa Koyucu, maddenin 4.fıkrası ile verilecek cezalarda alt
sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar verileceğini
hükme bağlamış, son fıkrasında ise sadece “cezanın tespitinde dikkate alınan
hususlar” kavramını getirmiş ve Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde dikkate
alınacak hususların belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı yetki
vermiştir. Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi
kastetmektedir? Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et
demek anlamında değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a
kadar) ceza takdir ederken hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde
cezayı ağırlaştıracaksın veya hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen
sınırlar içerinde ceza tayin ederken, takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları
dikkate alarak ceza tesis edeceksin anlamındadır. Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na,
Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne ceza verileceğini tespit etme yolunda bir yetki
verseydi o zaman yasaya; “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespiti ve
maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar”
kavramını birlikte getirirdi.

“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; “Temel Para
Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde; “Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun
4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl
sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en
yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi
gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de
Hafifletici Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.

Yukarıda açıkça görüleceği üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre verilecek cezalarda;
alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar
verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na yukarıda geniş olarak
açıkladığımız gibi, Yönetmelikle düzenlenmesi yetki aşımı nedeniyle mümkün olmayan
bir konuda, Yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli cezalar
getirilmiş, yine Yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural getirilerek alt sınır ve
yasada öngörülmeyen üst sınır belirlenmiş ve Karteller için yüzde iki ile dört arası,
diğer ihlaller içinse binde beş ile yüzde üçü şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.

Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda yasa ve
tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır. Anayasanın
124.maddesine göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve Kamu Kuruluşları görev alanları ile
12-32/916-275

35 / 35
ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını belirleyen yönetmelik çıkarabilir. Anayasa’mızın
11.maddesinin 2.fıkrasına göre Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamayacağı gibi, bu
kuraldan hareketle hukukun genel ilkelerine göre; Yönetmelikler de yasa ve
tüzüklere aykırı olamayacağı gibi üst hukuk kurallarına da aykırı olamaz.
Yönetmelikler yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda yeni bir düzenleme
yapamayacağı gibi, Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz. Yeni bir hüküm koyamaz.

Olayımızda 4054 Sayılı Yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan yönetmelikle bir
anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. Yasa ile
getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama
konusunda verilmiş bir yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların
saptanması, para cezasına alt sınır konulması ve yeni, bir üst sınır konulması 4054
sayılı yasanın 16.maddesine aykırıdır. Öte yandan 5/1-b bendinde; karteller dışında
kalan diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü oranında bir ceza öngörülmesi,
Yasanın 16/son maddesinde Kurulca çıkarılması için verilen yönetmelik yetkisini
aşmaktadır. Zira yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu nedenle yasaya
aykırı bulunan Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı olmadığı,
hukuken sakat olduğu açıktır. Öte yandan bu karşı oy sahibinin yetkisinde bulunan
ceza miktarını tespit etme yetkisi, daha önce görev yapan ve aynı seviyede olan
üyelerin çıkardığı bir düzenleme ile ipotek altına alınmaktadır.

Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir. “Yönetmelik Danıştay’ca iptal edilmediğine göre
hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri
uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara
ulaşmaktadır.’’ Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların bulunmadığı
olayda Rekabet Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt ve üst sınır belirleme
yönünden bağlı olması karşısında bu savın bir geçerliliği olamaz.

Öte yandan, yukarıda belirtilenlerin dışında anılan Yönetmeliğin hukukun genel
ilkelerine ve Kanuna aykırılıkları bulunmaktadır. Türk hukukunda, 5237 sayılı yeni Türk
Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte para cezası kalmamıştır. Bu yani
rekabet otoritesinin verdiği “ İdari Para Cezası’’dır. Bu nedenle yönetmelikte geçen
para cezası kavramı ceza kanununa aykırıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kurul’un Yasaya aykırı yönetmeliğin 5.maddesinin 1
fıkrası uygulamaksızın, 4054 sayılı Yasa’nın 16.maddesine göre ve yönetmeliğin
5.maddesinin diğer fıkraları 6 ve 7.maddesinde öngörülen olaydaki ağırlaştırıcı ve
hafifletici unsurları da göz önüne alıp, takdir yetkisini kullanarak, %10 (yüzde on)
sınırı içinde kalmak koşuluyla sonuç ceza miktarını tayin etmesi gerekirken aksi yönde,
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5.maddesinin (b)
fıkrasına göre diğer ihlaller için öngörülen oranını temel ceza olarak alarak; sonuçta
2010 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin % 0.5 (yüzde yarım) oranında idari para
cezası tesis edilmesi yolunda verdiği kararın 2.maddesine bu farklı gerekçelerle
katılıyorum.

Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy