Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-42 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-29/430-159
Karar Tarihi : 8.4.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Aytül TOKATLI, Didem ULUÇ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Kayseri Valiliği Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü
Gevhernesibe Mah. Tekin Sk. Kocasinan Belediye Sarayı A 20
Blok Kat:4 38010 Kocasinan/Kayseri
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınlar
E. DOSYA KONUSU: Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınların ekmeği
maliyetinin altında fiyatla satmak suretiyle rekabeti kısıtladığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı
fırınların ekmeği maliyetinin altında fiyatla sattığına ilişkin olarak ………….. 30
tarafından yapılmış bir başvuruya yer verilerek, durumun değerlendirilmesi talep
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.2.2010 tarih ve 1612 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 25.2.2010 tarih, 2010-3-42/İİ-10-AT sayılı İlk İnceleme
Raporu Rekabet Kurulu’nun 4.3.2010 tarih ve 10-21/276-M sayılı toplantısında
görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili kararlar uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 30.3.2010 tarih ve 2010-3-42/ÖA-10-AT 40
sayılı Önaraştırma Raporu 2.4.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-110/142 sayılı
Başkanlık önergesi ile 10-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; ilgili pazarda hakim durumda
bulunmayan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ihlalde
bulunmalarının mümkün olmadığı, dolayısıyla şikayete yönelik olarak Kanunun 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
10-29/430-159
2
50
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Ekmek, ülkemizdeki tüketiciler tarafından en temel gıda maddesi olarak kabul
edilmektedir. Bu nedenle, ekmeğe olan talebin fiyat esnekliği çok düşüktür. Diğer bir
deyişle ekmek, tüketiciler gözünde olmazsa olmaz bir ürün niteliğini haizdir. Bu
çerçevede çeşitli ekmek türlerinin tüketici nazarında birbirini ikame edebilme 60
derecesinin yüksek olması, ekmeğin temel gıda maddesi olması ve diğer gıda
maddeleri ile ikame edilememesi gerçeğinden hareketle ilgili ürün pazarı “ekmek
pazarı” olarak kabul edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikayete konu teşebbüsler, Kayseri ilinde faaliyet göstermektedir. Kayseri Esnaf ve
Sanatkârlar Odaları Birliği yetkilisi ile Raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde
ilçelerdeki ekmek üretiminin talebi karşılaması dolayısıyla, merkezden ilçelere ekmek
satışı yapılmadığı ifade edilmiş olmakla beraber, gerek ilçeler arasında gerekse 70
ilçelerden merkeze ekmek girişi konusunda herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Önaraştırma sırasında edinilen bilgiler çerçevesinde şikayete konu iddianın
değerlendirilmesi bakımından ilgili coğrafi pazar en dar olarak “Kayseri il merkezi”, en
geniş olarak da “Kayseri ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Şikayetin konusu, Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınların düşük fiyat
uygulamak suretiyle rekabeti kısıtladığıdır. Teşebbüslerin düşük fiyat uygulamaları, 80
genel olarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ele alınabilmektedir. 4054
sayılı Kanun’un 3. maddesinde hâkim durum “Belirli bir piyasadaki bir veya birden
fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz,
üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” şeklinde
tanımlanmıştır. Anılan madde hükmü uyarınca, bir teşebbüsün 6. madde kapsamında
yasaklanan davranışlarda bulunması, ancak ilgili teşebbüs ya da teşebbüslerin hakim
durumda bulunmasıyla mümkündür.
Rekabet hukukunda hakim durum bakımından dikkate alınan birincil unsur pazar
payları olup, genelde %40-50 oranındaki bir pazar payı, hakim durum eşiği olarak 90
kabul edilmektedir. Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası ……………………………….
ile yapılan telefon görüşmesinde, odaya kayıtlı olup Kayseri ilinde faaliyet gösteren
200 fırın bulunduğu ve bu fırınların hiçbirinin pazar payının %...’u geçmediği bilgisine
ulaşılmış; fırınların listesini içeren bilgi Kurum kayıtlarına 29.3.2010 tarih, 2657 sayılı
yazı ile intikal etmiştir. Kayseri Sanayi Odası ………………………… ile yapılan
telefon görüşmesinde ise odaya kayıtlı olan 16 fırın bulunduğu bilgisine ulaşılmış;
fırın sayısı ve kapasitelerine ilişkin bilgi Kurum kayıtlarına 31.3.2010 tarih, 2777 sayılı
yazı ile intikal etmiştir.
10-29/430-159
3
Kayseri Valiliği’ne gelen şikayetin konusu, maliyeti 38 kuruş olan ekmeğin 15 100
kuruşluk fiyatla maliyetinin altında satılmakta olduğudur. Söz konusu şikayet üzerine
Kayseri Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ekiplerince maliyetin altında satış yaptığı iddia
edilen fırınlardan ikisi olan … Ekmek ve …………. Ekmek unvanlı fırınlarda denetim
yapılmış olup, denetlemeye ilişkin tutanaklara şikayet ekinde yer verilmiştir.
Denetleme neticesinde Kayseri Valiliği görevlilerince düzenlenen tutanaklarda,
şikayete konu fırınların ekmeği 40-45 kuruştan sattığı bilgisi yer almaktadır. Ekmeğin
maliyetinin 38 kuruş olduğunu ifade eden şikayet metni ile birlikte dikkate alındığında,
şikayete konu fırınların ekmeği maliyetinin altında satmadığına ilişkin tespit bizzat
Kayseri Valiliği bünyesindeki Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü tarafından da yapılmıştır.
110
Bu kapsamda, şikayete konu teşebbüslerin ekmeği maliyetinin altında sattıkları
yönünde bir bilgiye ulaşılamamıştır. Kaldı ki şikayete konu fırınlar ekmeği maliyetinin
altında satsa dahi söz konusu fırınların piyasada hakim durumda olacak seviyede
pazar gücüne sahip olmadıkları Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası ile Kayseri
Sanayi Odasından elde edilen bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Zira, Kayseri
ilinde faaliyet gösteren ve kapasiteleri birbirine yakın olan çok sayıda fırın
bulunmaktadır. Dolayısıyla konu hakkında rekabet hukuku kapsamında yapılacak bir
işlem bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ 120
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy