Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/T.E.-00/02 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 00-24/244-131
Karar Tarihi : 27.06.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler :Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa
PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay
ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, Pelin UYANIK
C-BAŞVURUDA
BULUNAN :Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. 20
Vekili: Av. Erhan Baki SELEK
İnönü Cad. Işık Apt. No:69-71/15 Gümüşsuyu
80090 İSTANBUL
D-TARAFLAR :Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş
Evren Mah. Gülbahar Cad. Yol Sk. No:14 34540
Güneşli/ İSTANBUL
Kellogg Marketing and Sales Company Limited
The Kellogg’s Building, Talbot Road Manchaster M16 30
OPU, İNGILTERE
E- DOSYA KONUSU: Kellogg Marketing and Sales Company Limited ile
Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. arasında akdedilmiş olan distribütörlük
sözleşmesine menfi tesbit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması
talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.5.1998 tarih, 1157 sayı ve
10.3.2000 tarih 862 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8. maddeleri uyarınca yapılan inceleme 40
sonucunda düzenlenen 28.4.2000 tarih, D3/T.E.-00/02 sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 21.06.2000 tarih, REK.0.07.00.00/47
sayılı Başkanlık önergesi ile 00-24 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Kellogg Marketing and Sales Company
Limited ile Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen distribütörlük
sözleşmesinin 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu
düşünülmektedir.
50
00-24/244-131
2
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1.İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Hazır kahvaltı tahıl gevreği pazarı olarak belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar: İlgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit 60
edilmiştir.
2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Kellog Marketing and Sales Company Ltd. ile Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş.
arasında akdedilen distribütörlük sözleşmesinin 2.1. maddesi ile sağlayıcı
Kellog Marketing and Sales Company Ltd., Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş.'yi
ilgili ürünlerin Türkiye’de dağıtım konusunda münhasır distribütörü olarak
belirlemektedir. Dolayısıyla, taraflardan birinin anlaşma konusu malları ülkenin
belirli bir bölümünde yeniden satışı için diğer tarafa sağlamayı kabul etmesi 70
nedeniyle bahse konu distribütörlük sözleşmesi tek elden dağıtım anlaşması
niteliğindedir. Bu tür anlaşmaların münhasır bölge, rakip malları dağıtmama
gibi rekabet sınırlamaları içerdikleri dikkate alındığında, bildirim konusu
sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceği açıktır.
Anlaşmanın 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda, distribütörlük
sözleşmesinin, 1997/3 sayılı Tebliğ'in 3. maddesinde yer verilen ve grup
muafiyeti kapsamına giren yükümlülükler doğrultusunda düzenlendiği tesbit
edilmiştir. Tebliğin 3. maddesi kapsamında olan sözleşme maddelerine 80
aşağıda yer verilmiştir:
Sözleşmenin;
- distribütörün sözleşme konusu ürünlere rakip ürünleri dağıtmayacağı
ifadesine yer verilen 4.2. maddesinin, 1997/3 sayılı Tebliğ'in 3. maddesinin b/1
bendinde yer alan “Anlaşma konusu mallarla rekabet halindeki malları
üretmeme veya dağıtmama” yükümlülüğüne,
- distribütörün ürünlerin herhangi birini ülke dışında doğrudan veya dolaylı
olarak satmamayı, satışa sunmamayı veya müşteri aramamayı yahut da 90
ürünlerin ülke dışında satışı için şube açmamayı kabul ettiği 4.3. maddesinin
1997/3 sayılı Tebliğ'in 3. maddesinin b/3 bendinde yer alan “Anlaşmada
belirlenen bölge dışında anlaşma konusu mallarla ilgili olarak, müşteri
aramama, şube açmama ve dağıtım deposu kurmama” yükümlülüğüne,
- pazarlama, reklam ve promosyon ile ilgili önlemlerin düzenlendiği 10.
maddesinin, Tebliğin 3. maddesinin c/3 bendinde yer alan “Reklam yapmak,
stok bulundurmak, satış ağı oluşturmak, garanti sağlamak, nitelikli eleman
çalıştırmak gibi satış artırma uygulamalarında bulunma” yükümlülüğüne,
100
00-24/244-131
3
- distribütörün ürünleri tedarikçi tarafından tayin edilen etiket, işaret ve
referanslara sahip paketler içinde satacağı ifadesine yer verilen 13.6.
maddesinin, Tebliğin 3. maddesinin c/2 bendinde yer alan “Anlaşma konusu
malları sağlayıcı tarafından belirlenmiş olan marka, paketleme ve sunuş
şekliyle satma” yükümlüğüne 110
uygun olarak düzenlendiği,
- distribütörün ürünleri kendisinin tayin ettiği fiyatlardan yeniden satma
hakkına sahip olduğu, tedarikçi Kellog Marketing and Sales Comp. Ltd.'in
distribütöre ürünlerin yeniden satış fiyatını tavsiye edebileceği ifadelerine yer
verilen 6.4. maddesinin, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik
olmaması ve bildirilecek yeniden satış fiyatlarının tavsiye niteliğinde olması
nedeniyle 4054 sayılı Kanun ve 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamında ihlal niteliği
taşımadığı, tesbit edilmiştir. 120
I-SONUÇ
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; Kellog Marketing and Sales
Comp. Ltd. ile Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş arasında akdedilen
distribütörlük sözleşmesine menfi tesbit belgesi verilemeyeceğine, bununla
beraber söz konusu sözleşmenin 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım
Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ'i kapsamında olduğuna OY
ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
130
00-24/244-131
4
Rekabet Kurulu’nun 27.6.2000 gün ve 00-24/244-131 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Bilindiği üzere, rekabet hukukunda “yeniden satış fiyatının belirlenmesi” olarak
adlandırılan eylemin dört türü vardır.
1. Tek fiyat belirlenmesi
2. Asgari fiyatın belirlenmesi
3. Azami fiyatın belirlenmesi
4. Fiyat tavsiyesi
Bunlardan son ikisinin marka içi rekabet üzerindeki olumsuz etkilerinin
diğerlerine kıyasla daha az olduğu görüşü genellikle kabul görmektedir. Bununla
birlikte, konu üzerinde etraflı bir araştırma yapılmadan ve hangi hallerin 4054 sayılı
yasanın 4-a maddesinde örneklenen yasak eylemler dışında kalacağına ilişkin Kurul
görüşü böyle bir araştırmaya dayanarak esaslı biçimde oluşturulmadan (örneğin
Kellog-Sezginler arasındaki gibi az sayıda aktörlü ilişkilerde “tavsiye edilen” fiyatın ne
gibi durumlarda “mutlak uyulması gerekli” fiyat niteliği kazanacağına ilişkin ilke ve
ölçütler saptanmadan) “fiyat tavsiyesi” olayının aklanması anlamını taşıyacak bir
karar alınmasını çok sakıncalı görüyorum.
Bu nedenle başlıkta anılan Kurul Kararı’na karşı oy kullandım.
Murat GENCER
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy