Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-018 (Devralma) Karar Sayısı : 23-14/239-77 Karar Tarihi : 16.03.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Nagehan GÖKTEPE, Betül KELOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Matlı Yem Sanayii ve Ticaret AŞ Panayır Mah. 602. Sok. No:14/5 Osmangazi/BURSA (1) D. DOSYA KONUSU: Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşletmeleri Sanayi Ticaret AŞ’nin tek kontrolünün Matlı Yem Sanayii ve Ticaret AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 06.03.2023 tarih ve 36259 sayı ile intikal eden ve 15.03.2023 tarih ve 36530 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 15.03.2023 tarih ve 2023-2-018 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde, Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşletmeleri Sanayi Ticaret AŞ’nin (KESKİNOĞLU) tek kontrolünün Matlı Yem Sanayii ve Ticaret AŞ (MATLI) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) KESKİNOĞLU’nun sermayesinin %(.....)’ünü oluşturan ve T.C. Ziraat Bankası AŞ’ye (ZİRAAT) ait olan hisselerin devralınmasındaki temel gerekçe; (.....). Bildirim konusu işlemin temelini MATLI ile ZİRAAT arasında 01.03.2023 tarihinde imzalanan Pay Devir Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. (6) Bildirime konu işlemin gerçekleşmesi ile birlikte, ZİRAAT’in KESKİNOĞLU’nda sahip olduğu tüm hisseler MATLI’ya devredilecektir. Bildirim Formunda sunulan bilgilere göre MATLI devre konu teşebbüs üzerinde tam kontrole sahip olacaktır. Bu doğrultuda söz konusu işlemin gerçekleşmesiyle KESKİNOĞLU’nun kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığından işlem izne tabidir. (7) Başvuruda yer verilen bilgiler doğrultusunda, tarafların Türkiye’deki faaliyet alanları
23-14/239-77 2/5 incelendiğinde, devre konu KESKİNOĞLU’nun; kümes hayvanlarından yumurta üretimi, et ve kümes hayvanlarının etlerinden üretilen ürünlerin imalatı (pişmemiş köfte vb.), kümes hayvanlarının etlerinin işlenmesi ve saklanması (taze veya soğutulmuş), çeşitli gıda ürünlerinin imalatı (çabuk bozulan hazır gıdalar, peynir fondüleri, şeker şurupları vb.), viyol üretimi, kabuksuz yumurta ve yumurta albümini imalatı, gübre imalatı (fosfatlı veya potasyumlu gübreler, iki veya üç besin maddesi içeren gübreler vb.), hayvansal veya bitkisel gübrelerin toptan ticareti alanlarında faaliyet gösterdiği, ayrıca KESKİNOĞLU’nun faaliyet alanları arasında çiftlik hayvanları için kullanılmak üzere hazır yem imalatının da bulunduğu ancak KESKİNOĞLU tarafından üretilen hazır yemin tamamının teşebbüsün kendi faaliyetleri için kullanıldığı anlaşılmaktadır. (8) Devralan konumundaki MATLI GRUBU’nun ise Türkiye’de kümes hayvanlarından yumurta üretimi, çiftlik hayvanları için kullanılmak üzere hazır yem imalatı, hayvan yemi toptan ticareti, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, tahıl toptan ticareti, hububat depolama ve antrepoculuk, süt imalatı, çiçek yetiştiriciliği, belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda motorlu kara taşıtı ve motosiklet yakıtının perakende ticareti (benzin, mazot, dizel, biodizel vb.), meyvesi yenen sebzelerin yetiştirilmesi, elektrik enerjisi üretimi, kara yolu ile yük taşımacılığı alanlarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. (9) Başvuru kapsamında sunulan bilgiler doğrultusunda işlem taraflarının faaliyetleri yatay olarak “kümes hayvanlarından yumurta üretimi” ve “çiftlik hayvanları için kullanılan hazır yem imalatı” ile dikey olarak “viyol üretimi” alanlarında örtüşmektedir. (10) Tarafların “kümes hayvanlarından yumurta üretimi” pazarındaki pazar paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. Tablo 1 - İşlem Taraflarının Türkiye’de Kümes Hayvanlarından Yumurta Üretimi Pazarında Satış Miktarı Bazında Pazar Payları 1 2021 2022 İşlem Tarafları Satış Miktarı (Adet) Pazar Payı (%) Satış Miktarı (Adet) Pazar Payı (%) Verim Gıda Ürünler San. Tic. AŞ (VERİM GIDA ) (.....) (…..) (.....) (…..) KESKİNOĞLU (.....) (…..) (.....) (…..) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (11) İşlem taraflarının kümes hayvanlarından yumurta üretimi pazarındaki satış miktarı bazında toplam pazar payı 2021 ve 2022 yıllarında %(.....) civarındadır. (12) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (Tarım Bakanlığı) verileri incelendiğinde Türkiye’de yumurtalık tavuk sayısı bazında toplam kapasitenin 2022 yılında (.....) adet olduğu görülmüştür. Bu bilgiler çerçevesinde, Türkiye’de son altı yılda üretilen tavuk yumurtası miktarlarına ve yumurta üretiminde en büyük kapasiteye sahip ilk 10 teşebbüse ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir. 1 MATLI GRUBU yumurta üretim faaliyetini VERİM GIDA aracılığı ile gerçekleştirmektedir.
23-14/239-77 3/5 Tablo 2- Türkiye Yumurta Üretimi ( Adet) Yıl Üretim Miktarı 2017 19.281.196.000 2018 19.643.711.000 2019 19.898.126.000 2020 19.788.063.000 2021 19.297.591.000 2022 19.808.539.000 Kaynak: TÜİK, Kümes Hayvancılığı Üretim İstatistikleri2 Tablo 3- Yumurta Üretiminde En Büyük Kapasiteye Sahip 10 Teşebbüs (2022 Yılına İlişkin Yumurtalık Tavuk Sayısı) Teşebbüs Unvanı Kapasite Oran (%) 1 KESKİNOĞLU (.....) (.....) 2 Güres Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret AŞ (.....) (.....) 3 Kumartaşlı Gıda ve Nakliye Tic. ve San. Ltd. Şti. (.....) (.....) 4 Abalıoğlu Balık ve Gıda Ürünleri AŞ (.....) (.....) 5 Bilken Tarım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (.....) (.....) 6 Tekkeli Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. (.....) (.....) 7 Beypi Beypazarı Tarımsal Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ (.....) (.....) 8 A.B Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) (.....) 9 MATLI GRUBU (.....) (.....) 10 Ercanlar Yumurta Yarka Yem Gıda İnş. Nak. San. ve Tic. AŞ (.....) (.....) TOPLAM 24.172.447 20,98 Kaynak: Tarım Bakanlığı Verileri (13) Yukarıda yer verilen TÜİK ile Tarım Bakanlığı verileri incelendiğinde, Türkiye’de tavuk yumurtası üretimi yapan irili ufaklı çok sayıda teşebbüsün bulunduğu anlaşılmaktadır. Yumurta üretiminde en büyük kapasiteye sahip olan ilk 10 teşebbüsün Türkiye’deki toplam yumurtalık tavuk kapasitesinin yalnızca %20,98’ine sahip olduğu görülmektedir. Bu bilgilere ilave olarak işlem taraflarının pazar paylarının %(.....) civarında olduğu dikkate alındığında devralma işleminin rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı değerlendirilmektedir. (14) Dosya konusu işlemde yatay olarak örtüşen bir diğer pazar ise çiftlik hayvanları için hazır yem imalatı pazarıdır. Başvuruda KESKİNOĞLU tarafından üretilen hazır yemin satışının yapılmadığı, üretilen yemin tamamının teşebbüsün kendi faaliyetleri için kullanıldığı ifade edilmiş olmakla birlikte, işlem neticesinde ilgili pazarda MATLI GRUBU’nun pazar payında yaşanacak potansiyel artışın değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede aşağıdaki tablolarda tarafların bu pazardaki üretim miktarlarına, kapasite miktarlarına, kapasite kullanım oranlarına ve Türkiye’deki toplam üretim ve kapasite bilgilerine yer verilmektedir 2https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=80&locale=tr , Erişim Tarihi: 11.03.2023.
23-14/239-77 4/5 Tablo 4- İşlem Taraflarının Türkiye’de Çiftlik Hayvanları İçin Hazır Yem İmalatı Pazarındaki Üretim Miktarları, Kapasite ve Kapasite Kullanın Oranları Teşebbüs Üretim Miktarı (TON) Üretim Kapasitesi (TON) Kapasite Kullanım Oranı (%) 2022 2021 2022 2021 2022 2021 KESKİNOĞLU (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) MATLI GRUBU (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: : Bildirim Formu Tablo 5- Çiftlik Hayvanları İçin Hazır Yem İmalatı Pazarındaki Üretim Kapasiteleri (Türkiye) Yıl Toplam Üretim Toplam Kapasite 2022 22.868.636 26.904.278 2021 27.003.998 32.534.937 Kaynak: Cevabi yazı3 (15) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, 2021 yılı üretim miktarları bakımından KESKİNOĞLU’nun hazır yem imalatı pazarındaki payı %(.....), MATLI GRUBU’nun ise %(.....)’dir. 2022 yılında ise tarafların pazar payları sırasıyla %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Toplam kapasiteye göre tarafların pazar payları incelendiğinde ise, 2021 yılında, KESKİNOĞLU ve MATLI GRUBU’nun pazar payları sırasıyla %(.....) ve %(.....); 2022 yılında ise, %(.....) ve %(.....) şeklindedir. Bu bilgiler çerçevesinde, tarafların hazır yem imalatı pazarındaki paylarının oldukça düşük olduğu ve bildirim konusu işlem neticesinde MATLI GRUBU’nun hazır yem üretimi alanındaki potansiyel pazar payı artışının oldukça sınırlı kalacağı anlaşılmaktadır. Tüm bu hususular dikkate alındığında işlemin “çiftlik hayvanları için hazır yem imalatı” pazarında herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı değerlendirilmektedir. (16) İşlem kapsamında örtüşen bir diğer pazar olan “viyol üretimi” pazarındaki veriler incelendiğinde, MATLI GRUBU’nun bu alanda herhangi bir faaliyetin bulunmadığı, KESKİNOĞLU’nun viyol üretimine ilişkin; kurulu kapasitesinin 2022 yılında (.....) adet/gün; mevcut kullanılan kapasitesinin ise yine 2022 yılına ilişkin takriben (.....) adet/gün olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca KESKİNOĞLU’nun viyol üretiminin %(.....)’lik kısmını kendi üretimi olan yumurta için kullandığı, kalan kısmını ise ticari olarak değerlendirdiği ve 2022 yılında pazar payının yaklaşık %(.....) olduğu bildirilmiştir. Bu itibarla, işlem neticesinde yumurta üretimi pazarına ek olarak viyol üretimi pazarında da faaliyet göstermeye başlayacak olan MATLI GRUBU’nun viyol pazarında görece düşük seviyede bir pazar payı elde edeceği görülmekte olup işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı değerlendirilmektedir. (17) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler kapsamında, başvuru konusu işleme izin verilmesi halinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal ve hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 3 MATLI tarafından gönderilen cevabi yazıda, verilerin Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünden alındığı bildirilmiştir.
23-14/239-77 5/5 H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy