AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 22002/12 ve 44932/12
Serpil KESKİN / Türkiye ve Ali Süha SABUKTAY / Türkiye
(Ekteki tabloya bakınız)
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla, 17 Haziran 2021 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Ekteki listede gösterilen çeşitli tarihlerde yapılan yukarıdaki başvuruları ve Mahkemeden başvurunun kayıttan düşürülmesini talep eden davalı Hükümet tarafından sunulan deklarasyonları göz önüne alarak gerçekleştirdiği müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvuranların listesi ekteki tabloda yer almaktadır.
Başvuranların Sözleşme’nin 5 §§ 4 ve 5 maddesi kapsamında, başvuranların tutukluluk halinin incelendiği sırada sözlü duruşma olmaması ve Cumhuriyet savcısının görüşlerinin bildirilmemesi iddialarına ilişkin şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müştereken incelemeyi uygun görmektedir.
Hükümet, söz konusu şikâyetlerde ileri sürülen sorunların çözülmesi amacıyla tek taraflı deklarasyonlar sunmayı önerdiğini bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvuruların kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Hükümet, Sözleşme’nin 5 §§ 4 ve 5 maddesinin ihlal edildiğini kabul etmiştir. Hükümet, ekteki tabloda belirtilen miktarların başvuranlara ödenmesini teklif etmiş ve Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Söz konusu miktarlar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Bu miktarların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Hükümetin tek taraflı deklarasyonları 9 Mart 2021 tarihinde başvuranlara gönderilmiştir. Mahkeme, aynı tarihte, deklarasyon şartlarını kabul etmediklerine dair başvuranlardan bir cevap almıştır.
Mahkeme, aşağıdaki gibi bir durumda, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin davayı kayıttan düşürmesine imkân verdiğini gözlemlemektedir:
“Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Dolayısıyla Mahkeme, başvuranlar davalarının incelenmesinin sürdürülmesini talep etseler bile, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca başvuruları kayıttan düşürebilmektedir (bk. özellikle Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003 VI).
Mahkeme, başvuranların tutukluluk halinin incelendiği sırada sözlü duruşma olmamasına ve Cumhuriyet savcısının görüşlerinin bildirilmemesine ilişkin şikâyetler ile ilgili olarak açık ve kapsamlı içtihatlar düzenlemiştir (bk. Örneğin, Altınok/Türkiye, no. 31610/08, §§ 52-56 ve 58-61, 29 Kasım 2011).
Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra, Hükümetin deklarasyonları kapsamında yer alan ikrarların mahiyetini dikkate alarak, başvuruların incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe olmadığı kanaatindedir (Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi).
Mahkeme, yukarıdaki hususlar ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvuruları incelemesine devam etmesini gerektirmediği kanısına varmaktadır (Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin son cümlesi (in fine))
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonlardaki şartları yerine getirmemesi durumunda, Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca başvuruların yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan, (k.k.) no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler dikkate alınarak, bu başvuruların kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Davalı Hükümetin deklarasyonunda yer alan şartların ve yine bu deklarasyonda dile getirilen taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla öngörülen düzenlemelerin dikkate alınmasına;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup 8 Temmuz 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
{signature_p_2}
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 5 §§ 4 ve 5 maddesi kapsamındaki şikâyetleri konu alan başvurular (Başvuranların tutukluluk halinin incelendiği sırada sözlü duruşma olmaması ve Cumhuriyet savcısının görüşlerinin bildirilmemesi)
Sıra No.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum yılı
Temsilcinin Adı ve Şehri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler için verilmesine hükmedilen meblağ (avro cinsinden)[1]
22002/12
16/03/2012
Serpil KESKIN
1970
Cengiz Serkan
İzmir
05/03/2021
09/03/2021
675
44932/12
18/05/2012
Ali Süha SABUKTAY
1960
Cengiz Serkan
İzmir
05/03/2021
09/03/2021
675
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere.