1/4
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-4-021 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 21-24/286-129
Karar Tarihi : 29.04.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Hakan SABUNCU, Kübra Dilara AYAR, Emine YAŞAR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Jungheinrich AG
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Barış YÜKSEL
Av. İ. Baran Can YILDIRIM, Av. Zeynep AYATA AYDOĞAN
ELIG Gürkaynak Avukatlık Bürosu Çitlenbik Sok. No: 12
Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: KION GROUP AG ve Jungheinrich AG tarafından; Hoesch
Schwerter Profile GmbH’nin haddehane varlıklarının devralınması amacıyla bir
ortak girişim kurulması işlemi.
(1) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 15.03.2021 tarih, 15975 sayı ile
giren 20.04.2021 tarih, 17249 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen
21.04.2021 tarih ve 2021-4-021/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(2) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(3) Başvuruda; KION GROUP AG (KION GROUP) ve Jungheinrich AG (JUNGHEINRICH)
tarafından; müflis Hoesch Schwerter Profile GmbH’in (HOESCH SCHWERTER)
haddehane varlıklarının (Hedef) devralınması amacıyla bir ortak girişim (OG)
kurulması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı
Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir.
(4) HOESCH SWERTER müflis bir teşebbüs olup hâlihazırdaki kontrolü tasfiye
memurundadır. KION GROUP ve JUGHEINRICH, Hedef’i OG aracılığıyla devralmayı
planlamaktadır. Bildirim Formunda belirtildiği üzere OG yalnızca Hedef üzerinde ortak
kontrolün devralması amacıyla kurulmuş aracı bir şirkettir.
(5) Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi için iki aşama öngörülmektedir. İlk aşamada
KION GROUP, Hedef’i devralmak amacıyla kurulan ve hâlihazırda tamamı
JUNGHEINRICH'e ait olan JH Profile GmbH'nin (JH PROFILE) hisselerinin %(…..)’sini
devralacaktır. Bu amaçla, KION GROUP ve JUNGHEINRICH, gerekli izinler alınana
kadar askıda kalmak koşulu ile bir Hissedarlar Sözleşmesi ve bir Hisse Devri
Sözleşmesi akdetmiş olup Hissedarlar Sözleşmesi 13.01.2021 tarihinde, Hisse Devri
Sözleşmesi ise 14.12.2020 tarihinde noterde tasdik ettirilmiştir İkinci aşamada, JH
21-24/286-129
2/6
PROFILE, Hedef’in devralınması ve miras yoluyla devredilebilir bir üst hakkı
kurulmasına ilişkin olarak, HOESCH SCHWERTER’in tasfiye memuru ile 22.02.2021
tarihinde bir Varlık Devir Sözleşmesi akdetmiştir.
(6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ortak girişimin söz konusu
Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olabilmesi için hedef şirket üzerinde ortak
kontrolün sağlanması ve ortak girişimin ekonomik açıdan bağımsız olması (tam
işlevsel) unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir.
(7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’da
(Kılavuz) belirtildiği üzere iki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir
teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak
kontrolden söz edilmektedir. Anılan Kılavuz’da ortak kontrolün ortaya çıktığı başlıca
durumlar; tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto
haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması olarak
düzenlenmektedir.
(8) Bildirim formunda, devralma işlemi sonrasında KION GROUP ve JUNGHEINRICH’in,
Hedef’i Hissedarlar Sözleşmesi’nin 3.2. ve 10.3. maddelerine göre müştereken kontrol
edeceği ve her bir tarafın JH PROFILE'nin hisselerinin %(…..)'sine sahip olacağı ifade
edilmektedir. Tarafların her biri JH PROFILE'nin Genel Kurul’unda eşit oy hakkına
sahip olacak olup Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.3. maddesi uyarınca, Hissedarlar
Sözleşmesi ve Şirket Esas Sözleşmesi’nde aksi öngörülmedikçe, kararlar oyların basit
çoğunluğu ile alınacaktır.
(9) Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.4. maddesine göre ise;
(…..TİCARİ SIR…..)1
(…..TİCARİ SIR…..)2,
hususlarında karar alınabilmesi için her iki OG tarafının onayının gerektiği
belirtilmektedir.
(10) Kontrol Kılavuzu’nun 53. paragrafı uyarınca işletme planı, bütçe (finansal plan), üst
yönetimin atanması, stratejik/önemli yatırımlar gibi iş politikalarını ilgilendiren stratejik
kararlar üzerindeki veto hakları, kontrol hakkı sağlayan haklardandır. Hissedarlar
Sözleşmesi’nin 10.4. maddesi uyarınca, (…..) için her iki hissedarın da onayının
alınması gerekeceği belirtilmektedir.
(11) Bu doğrultuda, yazılı izin gerektiren özellikli durumların ve yönetim kurulunun karar
alması sürecinde herhangi bir tarafın mutlak kontrolünün bulunmamasının KION
GROUP ve JUNGHEINRICH’in, JH PROFILE üzerinde ortak kontrol tesis etme hakkını
vereceği değerlendirilmektedir.
(12) Bildirim konusu işlemin Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilmesi için
aranan ikinci unsur olan tam işlevsellik çerçevesinde, kurulacak olan ortak girişimin
1 Taraflardan gelen cevabi yazıda “Kanun” un Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter
Haftung (GmbHG, yani Alman Sınırlı Sorumluluk Şirketleri Kanunu) olduğu belirtilmektedir.
2 Taraflardan gelen cevabi yazıda ilgili anlaşmanın 10.4 maddesinin (h) bendinde anılan konulara ilişkin
olarak karar alınması bakımından her iki hissedarın da onayı gerekmektedir. Taraflar bu hususu “(…..)”
şeklinde açıklamaktadır.
21-24/286-129
3/6
kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir
teşebbüs olup olmadığı incelenmektedir. İktisadi bağımsızlık, ortak girişimin, stratejik
kararların alınması bakımından taraflarından tamamen ayrı hareket etmesini değil,
operasyonel anlamda bağımsız faaliyette bulunabilmesini ifade etmektedir. Zira ortak
kontrol altındaki bir varlığın stratejik olarak ana teşebbüslerden tamamen bağımsız
olması gerçekçi olmayacaktır. Bu sebeple kurulması planlanan ortak girişimin
bağımsız iktisadi varlık olup olmadığı, pazarda aktif bir rol üstlenmeye hazır bir
durumda olup olmadığıyla ve devamlılık (en azından pazarda kalıcı bir değişiklik
meydana getirebilecek kadar devamlı) saikiyle kurulup kurulmadığı ile ilgilidir.
(13) Bildirim Formu’nda kurulacak OG’nin tam işlevsel bir ortak girişim olacağı aşağıda
sunulan nedenlerle açıklanmaktadır:
Bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olunması:
Hissedarlar Sözleşmesine göre OG’nin pazarda bağımsız ve kalıcı olarak
faaliyetlerini yürütebileceği kendi yönetimine, yeterli finans ve insan kaynağına
ve maddi ve gayri-maddi varlıklara sahip olacağı ifade edilmiştir. Ayrıca
Hissedarlar Sözleşmesi’nde, OG’nin kendi öz kaynaklarının ve yönetiminin
olacağı belirtilmektedir.
Ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi:
Hedef’in HOESCH SCHWERTER’in işi kapsamında faaliyet gösterdiği, işlem
sonrasında, özerk olarak ancak bu kez kurulması planlanan OG’nin işi
kapsamında ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam edeceği belirtilmektedir.
Satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olunmaması:
Satış faaliyetleri bakımından Hedefin, ürünlerini talep eden tüm müşterilere
sağlayacağı ve KION GROUP ve JUNGHEINRICH için münhasırlık söz konusu
olmayacağı belirtilmektedir. Hedef taraflardan satışları bakımından bağımsız
olacaktır. JUNGHEINRICH ve KION GROUP’un, OG’nin diğer ortakla yaptığı
sözleşmeler ile OG’nin diğer müşterileriyle akdettiği ve OG’nin olağan iş akışıyla
ilgili olan sözleşmelere etkide bulunamayacağı belirtilmektedir. Bu kapsamda,
JUNGHEINRICH ve KION GROUP, OG’nin diğer tarafıyla veya müşterileriyle
ilişkili teşebbüs özelinde bilgi alma haklarından da feragat edeceklerdir. OG’nin
satın alma faaliyetleri bakımından bildirim formunda Hedef’in üretimi ve günlük
operasyonları için gerekli olan ürünlerin satın alma faaliyetlerinde de bağımsız
olacağı ve OG’nin taraflarından kendi ihtiyaçları kapsamında ve sınırlı ölçüde
olmak üzere malzeme taşıma ürünlerinden satın alabilmesi dışında satın alma
faaliyeti gerçekleştirmeyeceği belirtilmektedir. Hissedarlar Sözleşmesi
uyarınca, JUNGHEINRICH ve KION GROUP ve bağlı şirketleri, Hedef’ten
standart pazar fiyatları üzerinden çelik profil satın almaya devam edecektir.
Kalıcı olarak faaliyet gösterme: Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca kurulacak
OG’nin belirsiz süreyle faaliyetlerini yürütmesinin amaçlandığı belirtilmektedir.
(14) Yukarıda sunulan bilgiler incelendiğinde planlanan işleme izin verilmesi durumunda
kurulacak olan OG’nin bağımsız olarak faaliyet gösterme yetisine sahip olacak
düzeyde kaynağa sahip olması, işlem taraflarından bağımsız faaliyet gösterecek
olması ve kalıcı olarak faaliyet göstermeyi planlaması hususları göz önünde
bulundurulduğunda, kurulması planlanan OG’nin tam işlevsellik için gerekli olan
unsurları taşıdığı ve bu itibarla 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.maddesi çerçevesinde tam
işlevsel bir ortak girişim olarak nitelendirilebileceği kanaatine varılmıştır.
21-24/286-129
4/6
(15) Diğer taraftan, işlem konusu tarafların cirolarının 2010/4 Sayılı Tebliğ’in 7.maddesinde
öngörülen eşikleri aştığı ve dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulundan izin alınması
gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
(16) 2010/4 sayılı Tebliğ’de etkilenen pazar, “Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali
olan ve a) Taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette
bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet
gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu
(dikey ilişki), ilgili ürün pazarları, etkilenen pazarları oluşturmaktadır.” şeklinde
tanımlanmaktadır.
(17) KION GROUP ile JUNGHEINRICH endüstriyel araç pazarında faaliyet göstermektedir.
KION GROUP ve JUNGHEINRICH tarafından kurulacak OG ise, Hedef’i devralmayı
planlamakta olup, Hedef Türkiye'de forklift sektörü, çelik ticareti ve depo otomasyon
teknolojilerinde faaliyet gösteren müşterilerine çelik profil sağlamaktadır.
(18) Bu kapsamda KION GROUP ve JUNGHEINRICH, dengelenmiş forkliftler (CFT) ve
depo araçları (ekipmanları) (WE) ürün gruplarına giren ürünleri üretirken Hedef, uzun
çelik (çelik profiller) üretmektedir. Çelik profiller (üst pazar), CFT'ler ve WE ürün
gruplarına (alt pazar) dâhil olan ürünlerin imalatında girdi olarak kullanılmaktadır.
CFT'lerin ve WE'nin ürün grupları bir üst kategori olarak “endüstriyel araçlar” olarak
adlandırılabilmektedir. Kurul geçmiş tarihli kararlarında ilgili ürün pazarını bu
kapsamda değerlendirmiştir. Nitekim Weichai/Kion kararında3 Kurul,
değerlendirmelerini KION GROUP’un “endüstriyel araç satışı pazarı”na dayandırmıştır.
Goldman Sachs/Linde kararında4 ise Kurul ilgili ürün pazarını “endüstriyel taşıma
araçlarının üretimi ve satışı pazarı” olarak tanımlamıştır. Bu kapsamda alt pazara ilişkin
olarak, ilgili ürün pazarının KION GROUP ve JUNGHEINRICH’nin faaliyetlerini dikkate
alarak “endüstriyel araçların üretimi ve satışı” olarak tanımlanabileceğini
değerlendirilmektedir. Öte yandan Hedef’in uzun çelik ürünlerini işleyerek çelik profil
üretilmesinden ibaret faaliyetleri göz önünde bulundurulduğunda, işlem kapsamında
tanımlanabilecek üst pazarın “uzun çelik satışı” olduğu değerlendirilmektedir.
(19) Başvuruda KION GROUP ve JUNGHEINRICH’in Türkiye'de Hedef’ten çelik profil satın
almadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, JUNGHEINRICH’i kontrol eden şirket LJH-
Holding GmbH'nin iştiraki olan Wintersteiger AG ve Kohler Maschinenbau GmbH'nin
Hedef’ten belirli ölçüde çelik profil satın aldığı belirtilmiş olup, bu kapsamda Türkiye’de
yatay etkilenen pazar bulunmadığı belirtilmekle birlikte dikey bir örtüşmenin bulunacağı
değerlendirilmektedir. Endüstriyel araç pazarında Türkiye’de KION GROUP ve
JUNGHEINRICH’nin 2020 yılına ilişkin küresel pazar payları sırasıyla %(…..) ve
%(…..)’tir. Türkiye’de uzun çelik satışı pazarında Hedef’in 2020 yılına ilişkin pazar
payının ise %(…..)’den az olduğu belirtilmektedir. Rakiplerin 2019 yılına ilişkin
Türkiye’de pazar paylarına baktığımızda ise endüstriyel araç pazarında Toyota
Material Handling, Inc %(…..), Hyster-Yale Group, Inc. %(…..) ve Mitsubishi Logisnext
Co., Ltd. %(…..) pazar payına; uzun çelik satışı pazarında ise Habaş Sınai ve Tıbbi
Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. %(…..), Karabük Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.%
(…..) ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.% (…..) pazar payına sahiptir. Bu
nedenle Türkiye’de oluşabilecek dikey örtüşme sonucunda işbu pazarlar bakımından
çok sayıda güçlü rakibin bulunması ve Hedef’in Türkiye'de çok sınırlı düzeyde faaliyet
gösterdiği göz önünde bulundurulduğunda dikey örtüşme sonucunda girdi veya
3 Kurulun 13.03.2017 tarihli ve 17-10/114-50 sayılı kararı.
4 Kurulun 20.12.2006 tarihli ve 06-92/1168-347 sayılı kararı.
21-24/286-129
5/6
müşteri kısıtlaması yoluyla pazar kapama endişesinin söz konusu olmayacağı
değerlendirilmektedir.
(20) İşlem taraflarının küresel seviyede yürüttükleri faaliyetleri değerlendirildiğinde ise yatay
anlamda bir örtüşme bulunmamakla birlikte, Almanya’da Hedef’in faaliyetleri ile KION
GROUP ve JUNGHEINRICH'in faaliyetleri uzun çelik pazarında ve endüstriyel araçlar
pazarında dikey olarak örtüşmektedir. Endüstriyel araç pazarında KION GROUP ve
JUNGHEINRICH’nin 2020 yılına ilişkin küresel pazar payları sırasıyla %(…..) ve
%(…..)’tir. Uzun çelik satışı pazarında Hedef’in 2020 yılına ilişkin küresel pazar payı
ise %(…..)’dir. Rakiplerin 2019 yılına ilişkin küresel düzeyde pazar paylarına
baktığımızda ise endüstriyel araç pazarında Toyota Material Handling, Inc. %(…..),
Mitsubishi Logisnext Co., Ltd. %(…..), Hyster-Yale Group, Inc. %(…..) pazar payına;
uzun çelik satışı pazarında ise China Baowu Steel Group %(…..), ArcelorMittal SA
%(…..), Nippon Steel Corporatian %(…..) pazar payına sahiptir. Bu nedenle küresel
düzeyde oluşabilecek dikey örtüşme sonucunda işbu pazarlar bakımından çok sayıda
ve güçlü rakibin bulunduğu söylenebilecektir. Ayrıca Bildirim Formunda Hedef’in
işlemin gerçekleşmesinin ardından şu an mevcut olduğu üzere KION GROUP ile
JUNGHEINRICH ve bu iki teşebbüsün rakiplerine mal vermeye devam edeceği ifade
edilmektedir. Bu açıklamalardan hareketle Hedef’in sınırlı pazar payı da göz önünde
bulundurulduğunda küresel düzeyde oluşabilecek dikey örtüşme sonucunda işbu
pazarlar bakımından pazar kapama endişesinin söz konusu olmayacağı
değerlendirilmektedir. Küresel ölçekte Hedef ve tarafların faaliyetleri arasında yatay bir
örtüşme ise bulunmamaktadır.
(21) Anılan değerlendirmelerin ardından son olarak, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13/3. maddesi
uyarınca bir ortak girişim işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından
rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığı değerlendirilmiştir. Bir
ortak girişimin, bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların
koordinasyonunu amaçlamış ya da bu sonucu doğurmuş olup olmayacağı iki şekilde
belirlenmektedir. Bu hallerden ilkinde bu şekilde bir koordinasyon riski ya da
sonucunun meydana gelmemesi için ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet
göstereceği pazardaki etkinliklerinin önemsiz seviyede kalması veya ana
teşebbüslerden sadece birinin bu pazardaki faaliyetlerine devam etmesi gerekir. İkinci
durumda ise ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği pazardaki tüm
faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri sayesinde bu şekilde bir riskin tamamen
bertaraf edilmiş olacağı kabul edilmektedir.
(22) Dosya konusu işlemde, Türkiye’de OG taraflarının faaliyetleri dikey olarak
örtüşmezken endüstriyel araç pazarında yatay olarak örtüşmektedir. Buna göre KION
GROUP Türkiye’de endüstriyel araç pazarında 2020 yılına ilişkin %(…..) pazar payına
sahipken, JUNGHEINRICH %(…..) pazar payına sahiptir. 2019 yılına ilişkin endüstriyel
araç pazarında yer alan rakibi Toyata Material Handling, Inc.’in ise pazar payı %(…..)
iken, Hyster-Yale Group, Inc.’in pazar payı %(…..)’dir. Bu kapsamda çok sayıda rakibin
bulunduğu söylenebilecektir. Öte yandan, OG ve tarafların faaliyetleri arasında
yukarıda da değinildiği üzere Türkiye çapında başka herhangi bir pazarda yatay ve
dikey bir örtüşme bulunmamaktadır. Taraflardan Hedef’e yönelen ve Hedef’ten
taraflara sağlanan bilgi akışı sınırlandırılmaktadır. Bu nedenle diğer pazarlarda
herhangi bir koordinasyon oluşturulması olasılığı da oldukça düşüktür. Ayrıca
JUNGHEINRICH ve KION GROUP, Hedef aracılığı ile rakiplerinin rekabet açısından
hassas bilgilerine erişemeyeceklerini belirtilmektedir. Bu beyan başvuruda;
21-24/286-129
6/6
(…..TİCARİ SIR…..)
şeklindeki ifadelerle desteklenmektedir. Bu bilgilerden hareketle rekabetçi
davranışların koordinasyonu riskinin söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir.
(23) Yukarıda yer verilen bilgiler kapsamında, planlanan işlemin gerçekleşmesi halinde
etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine
varılmıştır
H. SONUÇ
(24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy