Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-160 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-39/975-243
Karar Tarihi : 26.08.2009
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Ekrem SOLMAZ, Nimet ALACAPUNAR
C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Re’sen
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR: 20
– Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş.
Değirmen Sk. No:13 Nidakule İş Merkezi Kozyatağı-
Kadıköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş.’nin Yetkili Bölge
Yüklenicileri ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği sözleşmelerinin 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulu'nun 15.07.2009 tarih ve 09-33/742-M sayılı
kararı uyarınca, Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. (Kone)’nin Yetkili Bölge Yüklenicileri 30
ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri’nde yer alan rekabet etmeme
hükümlerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmesine
yönelik önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.03.2009 tarih ve 1874 sayı ile giren
şikayet üzerine hazırlanan 10.04.2009 tarih ve 2009-2-53/İİ-09-EÖ sayılı İlk İnceleme
raporu Rekabet Kurulu’nun 22.04.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında görüşülmüş
ve şikayet konusu iddia ile ilgili olarak ThyssenKrupp Asansör San. Tic. A.Ş ve Kone
hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
40
Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 09.07.2009 tarih ve 2009-2-53/ÖA-09-AA
sayılı Önaraştırma Raporu 14.07.2009 tarih, REK.0.06.00.00-110/244 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 15.07.2009 tarih ve 09-33 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek şikayetçinin iddiası 09-33/742-178 sayı ile karara bağlanmıştır. Bununla
birlikte yukarıda yer verilen dosya konusuna yönelik olarak ayrıntılı inceleme
yapılması amacıyla re’sen önaraştırma yapılmasına 15.07.2009 tarih ve 09-33/742-M
sayı ile karar verilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 18.08.2009 tarih ve
2009-2-160/ÖA-09-AA sayılı Önaraştırma Raporu 20.08.2009 tarih, REK.0.06.00.00-
09-39/975-243
2
110/321 sayılı Başkanlık Önergesi ile 26.08.2009 tarih ve 09-39 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 50
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Kone’nin Yetkili Bölge Yüklenicileri ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği
Sözleşmeleri’nin yapılan değişiklikler sonucunda 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile sağlanan muafiyetten
faydalanabilecek nitelikte olduğu,
2- Kone hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi çerçevesinde soruşturma
açılmasına gerek olmadığı
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraf: Kone 60
Kone, Türkiye’de asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yol satış, montaj, bakım ve
onarımı alanında faaliyet göstermektedir. Türkiye’de, Kone Corporation tarafından
1987 yılında yabancı sermayeli bir ortak girişim olarak kurulan Kone’nin hisselerinin
neredeyse tamamına Kone Holland B.V. sahip bulunmaktadır.
Kone, İstanbul Merkez Ofisi dışında, Ankara, Antalya, Bursa, İzmir ve Marmaris
Bölge Müdürlükleri ile Adana, Kayseri, Kuzey Kıbrıs, Rize, Diyarbakır, Zonguldak
şehirlerinde bulunan Yetkili Bölge Yüklenicileri ile satış sonrası bakım ve onarım
hizmetlerini sağlamaktadır. Teşebbüsün 2008 yılına ilişkin cirosu (…………..) TL’dir.
I.2. Değerlendirme
Kone ile yüklenici firmalar arasında imzalanan Yetkili Bölge Yükleniciliği 70
Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 20. maddesinde “İşbu sözleşme, sözleşmenin imza
tarihinden başlayarak, 1 yıl süre ile geçerlidir. Süre bitiminde en geç 1 ay önce
taraflar feshi ihbarla sözleşmeyi feshedebilir. Aksi halde sözleşme 1 yıllık süreler ve
aynı şartlarla uzatılmış olur.” hükmü yer almaktadır.
Sözleşme’nin 16.maddesinde ise, “YÜKLENİCİ (Tekno-mak) bu sözleşme konusuna
giren işler dalında faaliyet gösteren bir başka yabancı ya da Türk firmasının
Türkiye’de YÜKLENİCİLİĞİNİ, ACENTALIĞINI veya ARACILIĞINI bir kereye mahsus
olsa dahi yüklenemez. Rekabet yasağı ancak FİRMA’nın (Kone) yazılı izni ile
kalkabilir… Rekabet yasağı iş bu sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesinden
sonra da 5 yıl süre ile ve aynı şartlarda devam eder…” hükmü yer almaktadır. 80
Sözleşme’nin E başlıklı ekinde ise Yüklenici’ye (Tekno-mak’a) sözleşme süresince ve
sonrasındaki 3 yıl için rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir.
Sözleşme’nin 20. maddesi uyarınca taraflarca feshedilemediği sürece Sözleşme her
yıl kendiliğinden uzatılmış olmaktadır. Bu nedenle Sözleşme’nin ve rekabet etmeme
yükümlülüğünün belirsiz süreli olarak akdedildiği kabul edilebilir. Ayrıca Sözleşme ile
Yüklenici’ye sözleşme sonrasındaki 5 (veya 3) yıl süre ile rekabet etmeme
yükümlülüğü getirilmektedir.
Sözleşme ile Yüklenici’ye belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi ve
yükümlülüğün sözleşme sonrasındaki 5 yıl (3 yıl) için de geçerli olması nedeniyle
taraflar arasında imzalanan Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan muafiyetten 90
yararlanmasının mümkün olmadığı görülmüş, anılan sözleşmelerin bireysel muafiyet
kapsamında olup olmadığının tespiti için yapılan önaraştırma çerçevesinde
22.07.2009 tarihinde raportörlerce Kone yetkilileri ve teşebbüs avukatı ile
09-39/975-243
3
görüşülmüştür. Yapılan görüşmede sözleşmelerin 16. ve 20. maddeleri ile rekabet
etmeme (mahremiyet) ile ilgili hükümleri içeren ek maddelerinin değiştirilmesi
teşebbüs yetkilileri tarafından şifahen taahhüt edilmiştir.
Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmelerini değiştiren ve örneği aşağıda sunulan
Zeyilnameler Optimal Sistemler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.1 dışındaki tüm yetkili bölge
yüklenicileri ile karşılıklı olarak imzalanarak 17.8.2009 tarih ve 5779 sayılı yazı ile
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 100
“ ZEYİLNAMEDİR
Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Yetkili Bölge Yüklenicisi
……………………….. arasında yapılan Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmesi ve
Eklerinin bazı maddeleri aşağıdaki şekilde tâdil edilmiştir;
1- “Rekabet Yasağı” Başlıklı 16. Madde 3. Paragrafı aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir:
“Rekabet yasağı iş bu Sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesinden
sonra da azami 1 yıl süre ile ve aynı şartlarda devam eder .” 110
2- “Süre” Başlıklı 20. Madde aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“ İşbu Sözleşme, Sözleşmenin imza tarihinden başlayarak 1 yıl süre ile
geçerlidir. Süre bitiminden en geç 1 ay önce taraflar, yazılı mutabakat ile
sözleşmeyi aynı süre ve aynı şartlarla uzatabilirler.”
3- Sözleşme Ek: F maddesi – Yetkili Bölge Yüklenicileri Mahremiyet Belgesi’
nde yer alan “Sözleşme sona erdirildikten sonra aynı işlerle iştigal eden
başka bir şirketle sözleşme yapması ve benzer konu ile iştigal etmesi 3 yıl
müddetle mümkün değildir. “ hükmü;
“Sözleşme sona erdirildikten sonra aynı işlerle iştigal eden başka bir
şirketle sözleşme yapması ve benzer konu ile iştigal etmesi 1 yıl müddetle 120
mümkün değildir.” olarak değiştirilmiştir.
İş bu Zeyilname 15 Ağustos 2009 Tarihinden itibaren geçerlidir.
Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yetkili Bölge Yüklenicisi ”
Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri’nde Zeyilnameler ile yapılan değişiklikler
sonucunda sözleşmelerin yenilenebilmesi ancak tarafların yazılı mutabakatı ile
mümkün olacaktır. Ayrıca Zeyilnameler ile yüklenicilere getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresi sözleşmenin sona ermesinden sonraki bir yıl ile 130
sınırlandırılmaktadır. Belirtilen nedenlerle Kone ile Yüklenicileri arasında imzalanan
1 Kone tarafından gönderilen ve 18.8.2009 tarih ve 5806 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden Taahhütname’de Kone ile
Optimal Sistemler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin 2009 yılı sonuna kadar devam ettiği ve 2009 yılı
sonrasında Optimal Sistemler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin Kone’nin yüklenicisi olması konusunda şirketlerin anlaşması
durumunda imzalanacak Yüklenici Sözleşmesi’nde Kone’nin diğer yüklenicileri ile yapılan zeyilnamelerdeki şartlara aynen yer
verileceği taahhüt edilmektedir.
09-39/975-243
4
Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş.’nin Yetkili Bölge Yüklenicileri ile akdettiği
Yetkili Bölge Yükleniciliği Sözleşmeleri’nin yapılan değişiklikler sonucunda
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile sağlanan
muafiyetten yararlandığına, 140
2- Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy