Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-3-121 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-75/911-385
Karar Tarihi : 20.11.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit
SONBAY, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr.
Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR, M. Sıraç
ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B-RAPORTÖRLER:Tarkan ERDOĞAN, Pelin ERDOĞAN
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN :AGCO Corporation
Temsilcileri: Av. Gamze ÇİĞDEMTEKİN UYSAL ve Av.
Zeynep İNCE
Piyade Sok. Portakal Çiçeği Apt. No:18 C Blok Kat.3
06550 Çankaya / Ankara
D- TARAFLAR : AGCO Corporation
4205 River Green Parkway
Duluth GA 30096-2568 ABD
KONE Corporation
Kartanontie 1 FIN-00330 Helsinki FİNLANDİYA
E-DOSYA KONUSU: KONE Corporation’ın kontrol etmekte olduğu Valtra
Incorporated’ın, AGCO Corporation tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.10.2003 tarih, 4894 sayı;
17.10.2003 tarih, 5084 sayı ve 31.10.2003 tarih, 5298 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucu düzenlenen 14.11.2003, 2003-3-121/Öİ-03-TE sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu 17.11.2003 tarih, REK.0.07.00.00/162 sayılı Başkanlık
önergesi ile 03-75 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G-RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; KONE Corporation’ın kontrol
etmekte olduğu Valtra Inc.’ın AGCO Corporation tarafından devralınması
işlemine izin verilmesine ilişkin olarak;
03-75/911-385
2
- gerek tarafların pazardaki payları gerekse de ciroları bakımından 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir hisse devir işlemi olduğu,
- bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun
yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle bildirim konusu
hisse devri işlemine izin verilmesi gerektiği,
- Ana Anlaşma’nın 11.3. maddesinde yer verilen 5 yıllık gizlilik hükmünün
yoğunlaşmayla doğrudan ilgili ve gerekli bir kısıtlama olarak kabul edilmesinin
uygun olacağı,
- Ana Anlaşma’nın 11.2. maddesinde getirilen “herhangi bir bölgede” geçerli
olan rekabet etme yasağının “Türkiye” olarak uygulanması kaydıyla “yan
sınırlama” olarak kabul edilerek yoğunlaşma işlemiyle birlikte izin
verilebileceği
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
Traktör, inşaat sektörü gibi tarım dışı faaliyetlerde kullanılabildiği gibi, ağırlıklı
olarak tarım sektöründe kullanılmaktadır. Traktör, tarımsal üretimde modern
üretim teknolojilerinin kullanılması olanağını sağlayarak tarımda verimliliği
arttırmakta ve maliyetleri düşürmektedir. Türkiye’de tarımsal nüfusun toplam
nüfusa oranı hala %45 gibi yüksek seviyelerde seyretmektedir. Tarımda
makineleşmenin sağlanması suretiyle tarımsal nüfus oranının aşağıya
çekilmesi ve insan iş gücünün daha etkin bir şekilde kullanılması söz konusu
olabilecektir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde, tarımda makineleşme için
ihtiyaç duyulan araçların birçoğunun kullanımında gerekli olan traktör, tarımsal
gelişmede en önemli etken konumundadır.
Türkiye’de traktör değişik formlarda üretilmektedir. Bunlar; komple traktör
(CBU:Completely Build Unit) ya da bir traktörün belli bir kısmını ifade etmek
üzere SKD/CKD (Semi Knock Down, Completely Knock Down) formlarıdır.
Türkiye’de yerli talep büyük oranda komple traktöre yöneliktir ve tamamına
yakını yine yerli üretimle karşılanabilmektedir. SKD/CKD tipi üretim ise
ihracata yönelik olarak gerçekleştirilmektedir. Buna karşılık, yerli üreticilerin
yabancı üreticilere göre birtakım maliyet avantajları olması nedeniyle,
Türkiye’ye ancak Türkiye’de üretimi yapılmayan çok kompleks traktörler ithal
edilebilmektedir.
Türkiye’de gerçekleşen traktör satışlarında yıldan yıla büyük dalgalanmalar
olmuştur. Traktör talebindeki bu dalgalanmaların en önemli nedeni, izlenen
destekleme politikaları ve değişken iklim koşulları gibi nedenlerle çiftçi gelirinin
yıldan yıla büyük oranda değişiklik göstermesidir. 1995-1998 yılları arasında
tarımsal gelirdeki artışa paralel olarak traktör talebinde de artış yaşanmıştır.
1994 yılında Türkiye’de 25.208 adet traktör satılırken, 1998 yılında bu rakam
03-75/911-385
3
56.789 adete yükselmiştir. 1999 yılının ilk yarısında da talep artışı devam
etmiş, ancak 17 Ağustos depremini takip eden dönemde traktör talebi
olağanüstü bir oranda düşüş göstermiştir. 1999 yılındaki traktör satışı, yılın ilk
yarısında gerçekleşen satışlar sayesinde 25.179 adet seviyesine
ulaşabilmiştir. 2000 ve 2001 yıllarında, genel ekonomik durumda gözlenen
olumsuzluklara bağlı olarak traktör satışları sürekli azalmış ve nihayet 2001
yılında Türkiye’de sadece 14.976 adet traktör satılabilmiştir.
Türkiye traktör pazarı, pazar payları birbirine oldukça yakın olan iki üretici
teşebbüsün kontrolündedir. Bu teşebbüslerden ilki New Holland’ın da
hissedarı olduğu Türk Traktör ve Ziraat Makina A.Ş. (Türk Traktör), 2003 yılı
itibarıyla %….. oranında pazar payına sahiptir. Massey Ferguson lisansı ile
üretim yapmakta olan diğer büyük üretici Uzel Makine San. ve Tic. A.Ş.’nin
(Uzel) ise aynı dönemde pazar payı %….. olarak gerçekleşmiştir. Bu
üreticilerin yanı sıra, her biri çok düşük pazar paylarına sahip olan Tümosan,
Hema, Universal Traktör ve SAME de traktör pazarında faaliyetlerini
sürdürmektedirler.
Sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler aynı zamanda ihracat da yapmaktadır.
2002 yılında 50,6 milyon ABD Doları değerinde 4.548 adet traktör ihraç
edilmiştir. Bu rakam 2001 yılı ihracat rakamı olan 36,7 milyon ABD Doları
rakamına göre %38’lik bir artışa işaret etmektedir. Son yılların en yüksek
traktör ihracatı ise 52,4 milyon ABD Doları ve 5.034 adetle 2000 yılında
yaşanmıştır.
H.1.2. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca ilgili ürün pazarının tespitinde;
tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı
sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta, tespit edilen
pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilebilmektedir.
Devralma işlemine konu olan Valtra şirketinin faaliyet alanı standart traktör
üretimidir. Devralan AGCO Grubu ise, hem özel tipli, hem de standart traktör
üretmektedir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı olarak traktör pazarı
belirlenmiştir.
H.1.3. İlgili Coğrafi Pazar
Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın, rekabet koşullarının yeterli
derecede homojen ve özellikle rekabet koşullarının komşu bölgelerden
hissedilir derecede farklı olması; ilgili coğrafi pazarın tespitinde büyük bir
önem taşımakta ve belirleyici olmaktadır.
Traktör üreticilerinin Türkiye genelinde faaliyet göstermesi ve söz konusu
ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım,
pazarlama ve satış koşullarının bölgesel bir farklılık göstermemesi dikkate
alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti olarak belirlenmiştir.
03-75/911-385
4
H.2. Taraflar
H.2.1. AGCO Corporation (AGCO)
AGCO, merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan ve hisseleri New York
borsasında işlem gören halka açık bir şirkettir. Faaliyet alanı, tarım araç ve
makineleri üretim, tasarım ve dağıtımıdır.
Traktör, biçer-döver, ot biçme aletleri, püskürtücü, saman biçme aletleri gibi
ürünler 22 marka altında (AGCO, Massey Ferguson, Deutz vb.) yaklaşık 140
ülkede satılmaktadır. İlgili ürün pazarı açısından dikkate alındığında, AGCO
hem standart hem özel tip traktör üretmektedir.
Şirketin Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. Distribütörü Uzel
Otomotiv’e kit halinde (henüz montajı yapılmamış) ürün temin etmekte
Massey Ferguson lisanslı bu ürünler de Uzel Otomotiv tarafından monte
edilerek satılmaktadır.
Tablo-1 AGCO Corporation Ortaklık Yapısı (% 5’ten fazla Pay Sahibi Olanlar)
İsmi Hisse Oranı (%)
FMR Corp. 15.0
Wellington Management Company 10.3
Forstmann-Leff Associates, LLC 10.1
Morgan Stanley 5.6
Yönetim Kurulu üyeleri ise; Dr. Wolfgang SAUER (Yönetim Kurulu Başkanı),
Wolfgang DEML, Henk VİSSER, Henry J. CLAYCAMP, David E. MOMOT,
Anthony D. LOEHNİS, Curtis E. MOLL, Robert J. RATLİFF, Gerald B.
JOHANNESON, W. Wayne BOOKER'dan oluşmaktadır.
H.2.2. KONE Corporation (KONE) ve Valtra Incorporated (Valtra)
KONE, merkezi Finlandiya’da bulunan halka açık bir şirkettir. Şirketin faaliyet
alanı, yolcu ve eşya taşımacılığıdır. KONE Elevators & Escalators ve KONE
Materials Handling (Partek) olmak üzere iki ana birimden oluşmaktadır.
Partek, konteynır taşımacılığı, yük taşımacılığı, orman makineleri ve traktör
alanında üretimde bulunmaktadır. Devralma işlemine konu Valtra’nın
hisselerinin tamamına Partek birimi sahiptir.
Valtra, traktör üretimi konusunda uzmanlaşmış, özellikle Kuzey Avrupa ve
Latin Amerika ülkelerinde kayda değer pazar payına sahip bir şirkettir. Avrupa
satışlarının %40’ı doğrudan satış yoluyla, %60’ı dağıtıcı aracılığıyla
sağlanmaktadır. Valtra’nın dünya çapında 22 iştiraki bulunmaktadır. AGCO
Grubu’nun aksine Valtra sadece standart traktör üretmektedir.
KONE Grubu’nun gerek Valtra, gerekse başka bir şirketi aracılığıyla
Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 2003 yılı Temmuz ayından
itibaren Valtra ürünlerini Türkiye’ye Hema Endüstri A.Ş. ithal etmektedir. İthal
edilen ürünler montajı tamamlanmış traktörlerdir.
03-75/911-385
5
KONE'nin yönetim kurulu üyeleri; Annti HERLİN (yönetim kurulu başkanı),
Gerhard WENDT, Jean-Pierre CHAUVARİE, Matti ALAHUTA, Iiro VİİNANEN
ve Hiroshi NİSHİOKA'dır.
Valtra'nın yönetim kurulu üyeleri ise; Carl-Gustav BERGSTRÖM, Kari
HEİNİSTÖ, Ilkka HAKALA, Marko PUUKARİ, Pentti PASANEN ve Tuomas
WEGELİUS'dur.
KONE'nin ortaklık yapısı'na Tablo-2'de yer verilmiştir.
Tablo-2 KONE Corporation Ortaklık Yapısı (31 Aralık 2002 itibarıyla)
Hisse Yüzdesi
1. Antti ve Pekka Herlin
Holding Manutas
Security Trading
KONE Vakfı
Pekka Herlin
Antti Herlin
Toplam
10.92
20.95
3.05
1.84
0.11
36.87
2. Toshiba Elevator&Building Syst. Corp. 4.76
3. Finlandiya Devleti 4.73
4. Suomi Mutual
Suomi Mutual Life Assurance Comp.
Insurance Company Suomi
Toplam
1.47
0.01
1.61
5. Pohjola Group
Pohjola Group Insurance Corp.
Pohjola Non-Life Insurance Company Ltd.
Toplam
0.87
0.69
1.55
6. Ilmarinen Mutual Pension Ins. Company 1.36
7. KONE Corporation* 1.31
8. Fed. of Finn. Metal Eng.& Elect. Ind. MET 0.87
9. Finnish State Pension Fund 0.58
10. Henki-Sampo Insurance Company 0.40
En Büyük 10 Hissedarın Toplamı 55.78
Nama Yazılı** 28.67
Diğer Hissedarlar 15.55
TOPLAM 100.00
* Finlandiya Şirketler Kanunu’na göre, KONE Corporation’ın sahip olduğu hisseler oy hakkı
taşımamaktadır.
** Amerikan yatırım şirketi Tweedy Browne Comp. LLC %5’ten fazla nama yazılı hisseye
sahiptir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Devralma işlemine konu 10.9.2003 tarihli Anlaşmaya göre AGCO, Valtra’nın
tüm işlerini ve malvarlığını satın alarak söz konusu şirketin kontrolünü elinde
bulunduracaktır. Anlaşmanın tarafları, KONE Grubu’ndan Valtra Oy Ab,
Tracfin Holding Oy, Partek Cargotec Holding Netherlands B.V. ve Partek
Holding Inc. (Diğer Satıcılar) ile AGCO Corporation’dır. Anlaşmayı, Diğer
Satıcılar adına KONE imzalamıştır. Diğer Satıcılardan Valtra Oy Ab, Partek
Holding Inc. ve Tracfin Holding Oy; tarımsal amaçlı traktör ve traktör motoru
03-75/911-385
6
üretimi, ihracatı, ithalatı, dağıtımı, satışı ve servisi alanında faaliyet
göstermektedir.
Tarafların Türkiye’ye ihracatları nedeniyle devralma işleminin 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan halleri belirten 2.
maddesinin (b) bendinde "Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi" Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Bu itibarla Valtra’nın
tamamının AGCO Grubu tarafından devralınması işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde firmaların
ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’i ve toplam cirolarının 25
trilyon TL.’sını aştığı birleşme devralmaların izne tabi işlemler olduğu
belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, 2002 yılı itibarıyla tarafların
Türkiye pazarında elde ettiği cirolar AGCO Corporation’ın ……………………..
TL ve KONE Grubu’nun ……………………… TL olduğu tespit edilmiştir. Diğer
yandan, tarafların 2002 yılı pazar payları sırasıyla %….. ve ……’dır. Sonuç
olarak, söz konusu işlem gerek pazar payı gerekse ciro eşiği bakımından izne
tabi bir işlemdir.
Traktör pazarında yıllar itibarıyla dalgalanmakla birlikte pazar payları birbirine
hemen hemen eşit durumda olan iki teşebbüs ve pazar payları çok düşük az
sayıda teşebbüs bulunmaktadır. Pazar bu yapısıyla düopol piyasa
niteliğindedir. Bu nedenle birlikte hakimiyetin söz konusu olup olmadığı ele
alınmalıdır. Birleşme devralma işlemiyle birlikte hakim durum oluşup
oluşmadığının belirlenmesinde gözönünde bulundurulan ölçütlerden bazıları
birleşme sonrası pazardaki yoğunlaşma oranı, pazardaki teşebbüslerin benzer
özellikte olmaları, pazarın şeffaflığı, teşebbüsler arasında bağlantıların varlığı,
talebin yapısı, pazara giriş engelleri ve pazardaki geçmiş davranışlar olarak
sayılabilir. Bu çerçevede birleşme/devralma sonucunda teşebbüslerin işbirliği
yapmalarını kolaylaştıracak ortamın olup olmadığı ve bu yönde koşullar
yaratılıp yaratılmadığı incelenmektedir.
Pazarın niteliği incelendiğinde, herhangi bir giriş engelinin olmadığı, otomotiv
sektörünün bir dalı olarak teknolojik gelişmenin önemli olduğu anlaşılmaktadır.
Teknolojik gelişmelere açık bir pazar olması ve AR-GE çalışmalarına önem
verilmesi teşebbüslerin biraraya gelme olasılığını zayıflattığından, birlikte
hakimiyetin oluşmayacağı kabul edilmektedir. Her ne kadar teşebbüslerin üye
olduğu Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Derneği mevcutsa da burada
düzenli bir toplantı yapma ya da bilgi alışverişinde bulunma söz konusu
değildir. Diğer yandan, AGCO ve New Holland Grubu arasında dünya çapında
herhangi bir işbirliği anlaşmasının olmaması, birlikte hareket etme zemini
olasılığını ortadan kaldırmaktadır. Bu itibarla, iki teşebbüsün işbirliği
yapmalarına yardımcı olacak koşulların olmadığı kanaatine varılmıştır.
03-75/911-385
7
Devralınan Valtra'nın pazar payının 2002 yılında 0,36 olarak gerçekleştiği ve
diğer yıllarda daha da düşük pazar paylarına sahip olduğu dikkate
alındığında, birlikte hakimiyet durumu olsa dahi, bunun güçlendirilmesi söz
konusu değildir. Ayrıca, tarafların Türkiye’deki mevcut dağıtım kanallarını
muhafaza ederek her iki markanın da birbirleriyle rekabet edecek biçimde
pazarlanmasının planlandığı gözönünde bulundurulduğunda, devralma
işlemine izin verilmesinde sakınca görülmemiştir.
H.3.2. Yan Sınırlamalar
Devralma işleminde yer verilen düzenlemelerin yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için;
1- sadece taraflar açısından kısıtlayıcı,
2- yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve yoğunlaşmanın yürütülebilmesi için gerekli
ve
3-orantılı
olmalıdır.
Yan sınırlama olarak tanımlanacak düzenlemenin, yalnız ortak girişimin
tarafları olan teşebbüslerin pazardaki hareket özgürlüklerini sınırlandırması;
ortak girişim işleminin kaçınılmaz sonucu olmadığı müddetçe, üçüncü kişi ya
da teşebbüslere ekonomik davranışlarını etkileyecek ya da bu teşebbüslerin
zararına olacak herhangi bir kısıtlama yüklememesi gerekmektedir.
Doğrudan ilgililik unsuru için; yoğunlaşmanın uygulanmasına yardımcı olacak,
işlemin doğasından kaynaklanan ancak yoğunlaşmanın asıl amacına göre
ikincil sayılabilecek kısıtlamaların varlığı gerekmektedir. Ayrıca yoğunlaşma
işlemini yaratan, bu işlemin yapı elemanı niteliğindeki akdi düzenlemeler, yan
sınırlama kavramı kapsamında değerlendirilmemektedir.
Bir kısıtlamanın gereklilik unsurunu taşıdığının kabulü için, bu kısıtlamanın
yokluğu halinde, yoğunlaşma işleminin hayata geçirilip uygulanamaması ya da
daha belirsiz koşullar altında, çok daha yüksek maliyetlerle ve daha düşük
başarı olasılığıyla uygulanmasına neden olması gerekmektedir.
Bir kısıtlamanın yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın
niteliğinin değil; aynı zamanda kapsamının, süresinin ve coğrafi uygulama
alanının da işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup
olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Aynı amacı gerçekleştirebilecek
daha az sınırlayıcı bir alternatif söz konusu ise, tarafların daha az rekabet
ihlali oluşturan seçeneği tercih etmeleri gerekmektedir.
Ana Anlaşma’nın 11.2 maddesinde “Rekabet Etmeme ve Personel Transfer
Etmeme Taahhüdü” düzenlenmiştir. Düzenlemenin (b) bendinde, Anlaşma
tarihinden itibaren ve Tamamlama Tarihini1 takip eden üç yıl süreyle, KONE
Grubu’nun2 herhangi bir bölgede, "Hedef İşe"3 rakip olan herhangi bir işe
1 Tamamlama Tarihi, Anlaşmada 31 Ekim 2003 ya da Tamamlama ön koşullarının hepsinin
yerine getirilmesini takip eden beşinci iş günü olarak belirlenmiştir (m.8.1.). Ön koşullara 8.2.
ve 8.3 maddelerinde yer verilmiştir.
2 Anlaşma’da Kefil ve bağlı şirketleri/iştirakleri olarak kullanılmaktadır.
03-75/911-385
8
doğrudan doğruya veya dolaylı olarak girmeyecekleri belirtilmiştir. Ancak ikinci
paragrafta, bu kısıtlamanın KONE Grubu’nun - Hedef İşle rekabet eden işlerin,
iktisap edilen şirketin ufak bir parçasını oluşturması koşuluyla- başka bir şirketi
devralmasını engellemeyeceği vurgulanmıştır.
Mevcut dosya bilgileri değerlendirildiğinde, Anlaşma’nın 3. bölümünde yer
verilen Anlaşma kapsamında devredilecek mallar arasında fikri mülkiyet
haklarının da sayıldığı görülmektedir. 3.1 (c) (ii) maddede de fikri mülkiyet
haklarının neler olduğu belirtilmiş; Ek 3.1 (c) (ii) maddede ise mevcut tescilli
patentler, patent müracaatları, ticari markalar, ticari isimler ve tasarım hakları
listelenmiştir. Bu itibarla, devralma işleminde know-how aktarımının söz
konusu olması nedeniyle, öngörülen 3 yıllık rekabet etme yasağı, süresi
bakımından yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir.
H.3.3. Personel Transfer Etme Yasağı ve Gizlilik Hükmü
Rekabet etme yasaklarının yanı sıra sözleşmelerde yer verilen personel
transfer etme yasağı ve gizlilik hükümleri de rekabet etme yasağına paralel
biçimde değerlendirilmektedir. Bu düzenlemelerin kısıtlayıcı etkisinin rekabet
etme yasağının kısıtlayıcı etkisini aşmaması gerekmekle birlikte teşebbüslerin
ticari sırlarının korunması konusunda menfaatinin bulunması halinde süresi
rekabet yasağının süresini aşan gizlilik hükümleri de kabul edilebilmektedir.
Devralmanın ve/veya ortaklığın sağlıklı bir şekilde devam etmesi için taraflar
arasında güven unsurunun tesis edilmesi amacıyla bu düzenlemeler zorunlu
olarak görülmektedir.
Ana Anlaşma’nın 11.3 maddesinde, "Tamamlama Tarihinden" önce ya da
sonra başlamak üzere 31.12.2008 tarihine kadar Satıcılara, kamunun bilgisi
dahilinde olmayan Hedef İşle ilgili veri ve bilgileri, fikri mülkiyet haklarını, yasal
zorunluluklar haricinde, Alıcının ön yazılı iznini almaksızın ifşa etmeme
yükümlülüğü getirilmiştir. Gizlilik hükmünde getirilen yasağın süresi, 5 yıl
olması sebebiyle, 3 yıllık rekabet etme yasağını aşmaktadır.
Raportörlerce AGCO temsilcisine gizlilik hükmü süresine ilişkin gerekçeleri
sorulmuş, cevap yazısında özetle, traktör üretiminin derin bir bilgi birikimi ve
AR-GE çalışması gerektirdiği; know-how, Hedef İşle ilgili veri ve bilgi gibi ticari
sırların aktarımının söz konusu olduğu; düzenlemede sadece üçüncü kişilere
ifşanın yasaklandığı, 3 yıllık rekabet yasağı sona erdikten sonra devreden
tarafın bu bilgileri kullanabileceği ifade edilmiştir. Bu itibarla, 5 yıl süreli gizlilik
hükmü makul bulunarak, yan sınırlama olarak kabul edilmiştir.
Personel transfer etme yasağına ilişkin olarak, Ana Anlaşma’nın 11.2
maddesinin (d) bendinde, KONE Grubu’nun Tamamlama Tarihinden itibaren
iki yıl içinde Kilit Personele iş teklif edemeyeceği ve söz konusu kişileri
transfer edemeyeceği belirtilmiştir. Düzenlemenin iki istisnası vardır: KONE
Grubu i-) özel olarak Kilit Personeli hedeflemeyen genel eleman alımı ilanına
yanıt veren, ya da ii-) sözleşmesi AGCO tarafından feshedilmiş Kilit Personeli
3 Hedef İş, tarımsal amaçlı traktörlerin ve motorların imalatı, ithalatı, dağıtımı, satışı ve servisi
konusunda KONE Grubu’nun Anlaşma tarihi itibarıyla yürütmekte olduğu işler anlamına
gelmektedir (m.1.50).
03-75/911-385
9
işe alabilecektir. Bu çerçevede getirilen iki yıllık personel transfer etme yasağı
yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında,
- KONE Corporation’ın kontrol etmekte olduğu Valtra Incorporated’ın AGCO
Corporation tarafından devralınması işleminin tarafların gerek ilgili ürün
pazarındaki payları gerekse ciroları bakımından 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne
tabi bir devir işlemi olduğuna,
- bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun
yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı kanaatine varıldığından,
bildirim konusu devir işlemine izin verilmesine,
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy