T.C.
KONYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALI :
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH:
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; davalı ..., 03.12.2019 tarihinde ... plakalı aracıyla ... Caddasi, ... kavşağında kırmızı ışıkta beklerken, kendisine yeşil ışık yanmadan ... Caddesi istikametine seyir haline geçtiği sırada ... Caddesi ... kavşağı istikametinden ... kavşağı istikametine seyir halinde olan ve kendisine yeşil ışık yanan müvekkili şirket yetkilisi ... idaresindeki ... plakalı aracın önüne çıkarak dava konusu kazaya sebebiyet verdiğini ve müvekkili şirkete ait aracın büyük oranda hasara uğramasına neden olduğunu, kazanın gerçekleşmesinde müvekkili şirket yetkilisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, araçta 25 parçanın değiştiğini, aracın değerinin azıldığını, kazaya karışan davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın ... poliçe numarası ile davalı ... şirketi tarafından sigortalandığını, aracın değer kaybından sorumlu olduğunu, araçtaki hasar nedeniyle davalı sigorta şirketine başvuru yapılması üzerine 16.01.2020 tarihinde 9.055,00 TL hasar bedeli ödemesi, 26.02.2020 tarihinde de 4.224,00 TL. tutarında değer kaybı ödemesinin yapıldığını, ancak araçta daha fazla değer kaybının oluştuğunu, aracın yaklaşık 2 ay tamirde kaldığını, bu süre zarfında mahrumiyet zararının oluştuğunu belirterek; davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla , öncelikle davalının kazaya karışan ... plakalı aracı ile üzerine kayıtlı her türlü taşınır, taşınmaz mal varlıklarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına asıl alacak ve ferileri ile masraflara yetecek miktarda teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen 50 TL değer kaybının ... yönünden olay tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren Işletllecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, 50 TL bedelin olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' tan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, araç değer kaybı zararını 5.776,00 TL, araç mahrumiyet bedelini ise 2.000,00 TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesiyle özetle; davaya konu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın trafik poliçesinin müvekkili şirketçe temin edilmiş ise de Poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasının gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa, 16/01/2020 tarihinde 9.055,14-TL, 13/02/2020 tarihinde 915,33-TL, 26/02/2020 tarihinde de 4.224,00-TL ödeme yapılmış olup, müvekkili şirketin söz konusu ödeme ile poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacı tarafın araç mahrumiyet talebinin müvekkili şirket yönünden teminat dışında olduğunu, müvekkilinin temerrüdünün söz konusu olmayıp faiz talebinin de reddi gerektiğini belirterek; davanın reddine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tazminat isteminden ibarettir.
2918 sayılı KTK'nın 85/1. Maddesine göre; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
2918 sayılı KTK'nın 85/5. Maddesine göre; İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.
2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesine göre; Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
Anayasa Mahkemesi’nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/7/2020 tarihli ve ... E, ... K sayılı Kararı ile, 2918 sayılı KTK'nın 90/1. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesine göre; İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.
2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesine göre; Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.
2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre; Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesine göre; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesine göre; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.
Anılan yasal düzenlemelere istinaden bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet tazminatı istemlerinde bulunmuştur.
Bu kapsamda öncelikle belirlenmesi gereken değer kaybı zararı ile araç mahrumiyet zararı hesabının ne şekilde yapılacağıdır. 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da bu hususta bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.
Yargıtay Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.
Yine Yargıtay Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.
Davacının davalı sigorta şirketine davadan önce tazminat ödemesi için yazılı olarak başvurduğu, başvurunun sigorta şirketine 12/02/2020 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı sigorta şirketinin 2918 s. KTK'nin 99/1. maddesi gereğince 8 iş günü sonra 25/02/2020 tarihinde temerrüte düştüğü, 2918 s. KTK.nin 97. maddesi gereğince dava şartının da yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 05/04/2021 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü davalının tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 10.000,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu, davadan önce yapılan değer kaybı tazminatı ödemesi mahsup edildiğinde davacının bakiye değer kaybı zararının 5.776,00 TL olduğu, davacının araç mahrumiyet zararının ise 2.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü davalı ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait aracın hasarlandığı, bu hasar nedeniyle araçta 10.000,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu, davacıya davadan önce 4.224,00 TL tutarında değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığı, bu kapsamdan davacının bakiye değer kaybı zararının 5.776,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi ile davalı araç işleteninin bu zarardan müteselsilen sorumlu oldukları, davacının aracın onarım süresi içinde kullanmamaktan kaynaklı zararının ise 2.000,00 TL olduğu, bu zarardan ise davalı işletenin sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACININ DEĞER KAYBI TAZMİNATI DAVASININ KABULÜ ile 5.776,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı ... A.Ş. yönünden olay tarihi itibariyle geçerli ZMMS maddi hasar teminat klozu limitiyle sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 25/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 03/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-DAVACININ ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATI DAVASININ KABULÜ ile 2.000,00 TL araç mahrumiyet tazminatının kaza tarihi olan 03/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 531,18 TL karar ve ilam harcından, peşin ve ıslahla alınan 185,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,69 TL eksik harcın (davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğu 256,78 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Arabuluculuk görüşmeleri nedeniyle mevcut suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davalı ... A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 185,49 TL harç giderinin (davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğu 137,78 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.012,20 TL yargılama giderinin (davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğu 751,86 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ye göre takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı ...'ın yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
27/01/2022
Katip Hakim
5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Elektronik İmzalıdır.