T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 17/01/2023 tarihli dilekçesiyle; müvekkili şirket ile T.C. Ereğli Belediyesi arasında 16/09/2019 tarihinde "Akhüyük Mahallesi Jeotermal Sondaj Kuyu İşi" sözleşmesinin imzalandığını, işin davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numaralı "İnşaat Tüm Riskler (CAR) Sigorta Poliçesi" ile teminat altına alındığını, zemin elverişsizliği nedeniyle uzayan iş süresi doğrultusunda poliçe vadelerinin prim farkı ödenerek 12/04/2021 tarihine kadar uzatıldığını; idarece gösterilen son noktada sondaj faaliyetleri yürütülmekte iken 29/12/2020 tarihinde, 654. metrede yoğun killerin hidratasyona uğrayarak şişmesi sonucu takım sıkışması hadisesinin meydana geldiğini, idare teknik personeli gözetiminde yapılan tüm kimyasal ve mekanik kurtarma çalışmalarının sonuçsuz kalması üzerine takımların kurtarılamayarak kuyunun kapatılmasına karar verildiğini ve durumun 11/01/2021 tarihinde davalıya ihbar edildiğini; davalı sigorta şirketinin ise sondaj çamurunun yetersiz denetlendiği ve önceki lokasyonlardaki zemin elverişsizliği nedeniyle yapılan yer değişikliklerinin ihbar edilmediği gerekçesiyle beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğini ileri sürerek hasar dosyasını haksız olarak reddettiğini; oysa önceki yer değişikliklerinde gerçekleşen bir zarar veya riziko bulunmadığını, durumun poliçe süresi uzatılarak zımnen davalıya bildirildiğini, resmi kurum denetiminde yürütülen işlerde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını ve Çukurova Üniversitesi'nden alınan uzman görüşünün de haklılıklarını kanıtladığını beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle tamamlanamayan ancak rizikonun meydana geldiği ana kadar yapılan işlemler için doğacak hakediş tutarı ile kuyuda kalarak zayi olan müvekkiline ait sondaj malzemeleri, alet ve eşyaların bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/01/2026 tarihli ıslah dilekçesiyle; her ne kadar dava dilekçesinde değeri 300.000. TL olarak belirtilmiş ise de dava değerini icra dosyasında belirtilen asıl alacak miktarı olan 787.500 TL olarak belirlenmiş olduğundan davayı ıslah ettiklerini Bakiye kalan 487.500. TL nin harcı dilekçemiz ekinde sunulmakta ve fazlaya ilişkin ile ek dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekili 23/02/2023 tarihli cevap dilekçesiyle; Sigorta poliçesine ilişkin olarak 31/12/2020 tarihide Konya Ereğli İlçesinde yapılmakta olan jeotermal sondaj kuyusu çalışmalarında sondaj kuyusunun çökmesi neticesinde hasar meydana geldiğini müvekkili şirkete bildirildiğini, sigortalı mahalde incelemede bulunan eksper tarafından düzenlenen hasar raporunda sondaj çamurunun yetersiz denetlendiğini, sondaj çamuru için uygun katkı maddesi kullanılmadığını, yüklenicinin yeteri kadar işçiyi hazır bulundurmadığı gibi hususları tespit ettiğini, tüm bu halin bir araya gelmesi sonucunda ihbar edilen hasarın artık ani ve beklendik bir riziko olmaktan çıktığını, sayılan ihmallerin ise hasarın meydana gelmesinde önemli rol oynadığını, davacının taleplerinin fahiş ve sigorta poliçesi ile uyumlu olmadığını, izah
edilen nedenlerle davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)" davasıdır.
Delillerin toplanması bakımından mahkememizce Konya Defterdarlığına, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğüne, ... Sigorta A.Ş.'ne Esnaf ve Sanatkarlar Odasına, Konya Ereğli Belediye Başkanlığına, Konya Ereğli . Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.
Talimat yoluyla keşif yaptırılmak suretiyle dosya alanında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyetince düzenlenen 06/02/2024 tarihli raporda özetle;
İlk kuyuda 1200 metreye kadar devam edilmiş ve bu aşamada sözleşmeye uygun olarak avam projede değişikliğe gidildiği görülmüştür. İdareye sunulan 06.05.2020 tarih ve 2020/01 nolu teknik raporda; zeminde geçilen formasyon kalınlıklarının, sondaj öncesi avam projede öngörülen formasyon kalınlıklarından daha kalın olduğu ve sondajın gradyan sondajına benzer mantıkla yapıldığı ifadesi edildiğini, Bu verilere dayalı olarak avam projede değişikliğe gidilmesi teknik olarak da uygun Tespit olduğunu, Süre uzatımı; sözleşmeye uygun olarak ve idarenin yetkisi dâhilinde yapıldığını, 9 5/8 ” boruların kuyuya inilmesi aşamasında yaşanan sorunun çözümü için uygulanan tapa çimento metodu da sondaj uygulamalarında kullanılan bir yöntemi olduğunu, Tapa çimento uygulaması sonucu kuyuda sapma olması da sondaj uygulamalarında karşılaşılan bir sorun olduğunu, . Ayrıca kuyu hidroliğinin bozulması, kuyuda göçmelerin yaşanması ve bu seviyelerde su girişlerinin gözlenmesi ile mevcut kuyunun terk edilmesi de teknik olarak uygun olduğunu, kuyu içerisinde ve rezervuar haricinde formasyonlarda meydana gelebilecek kısmı ve tam kaçaklar, yine kuyu içerisinde meydana gelebilecek yıkılma ve göçmelerde tapa çimento (veya çimento tapa) uygulaması yapıldığını, Davaya konu bu kuyuda da yıkılma ve göçmeyi önlemek için tapa çimento yapılmış. Ancak çimentonun prizlenmesi ile yeniden kuyu içerisinde ilerlemeye geçilmesi (sondaja devam edilmesi) ile kuyuda bir sapma yaşandığı ve bu sapmanın takım dizisinde büyük boyutta gerilmeye sebep olabileceği, kuyu hidroliğinin de bozulduğu, göçme yaşanan yerlerde su girişlerinin olduğu görülerek mevcut kuyu sözleşmeye uygun olarak terk edildiğini, Bu yaşanan olaylar derin sondajlarda karşılaşılabilecek sorunlar olduğunu, Tüm dosya incelemesinde terk edilen kuyularda teknik anlamda bir aksaklık ve/veya yetersizlik tespit edilmemiş olup sıkışan takımı kurtarmak için spat, sola çözme, wash over gibi tahlisiye yöntemlerinin de denenebileceği, ancak işin ihaleli iş olduğu dikkate alındığında süre yönünden spat, sola çözme, wash over gibi yöntemleri kullanarak kuyuyu kurtarmak için harcanacak sürede yeni bir kuyu yapmanın daha mantıklı ve uygun olduğu ve yeni kuyuya başlamanın mantıklı bir karar olduğunu, Takım dizisinin koptuğu 792 metreye kadar davacı firmanın idareden hak edişini tam olarak
yaptığı görülmektedir. Buraya kadar gerek idareden gerekse davalıdan bir alacağı söz
konusu olmadığını, Bilirkişi heyeti ve uzman görüşleri doğrultusunda sayın mahkemenin vereceği karara göre, inşaat sahası zarar ziyanı için istenebilecek üst limit, 6.656.635,00 TL ile sınırlı olduğunu, Takım dizisinin koptuğu 792 metreye kadar davacı firmanın idareden hak edişini tam olarak
yaptığı görüldüğünü, Buraya kadar gerek idareden gerekse davalıdan bir alacağı söz
konusu olmadığını raporlarında belirtmişlerdir.
Dosya Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle jeoloji alanında uzman bilirkişi, makine mühendisi ve sigorta ekspresine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetince düzenlenen 02/06/2025 tarihli raporda özetle; Dosyada bulunan evraklar incelendiğinde; sondaj işlemi sırasında kuyu içinde dökülmeler, su girişleri, hidroliğin bozulması, göçme ve sapma gibi sorunlar yaşandığı, bu nedenle 2.000 +/- 250 metre derinliğe ulaşmanın mümkün olmadığı ve 01.07.2020 tarihinde kuyu terk tutanağı düzenlendiği, 25 metre yakında yeni bir kuyu açılmasına karar verildiği, 2. Kuyuda proje revizyonuna gidildiği, 335-500 metredeki formasyonu geçebilmek adına 654 metre derinliğe kadar casing boru ve tecrit betonu atılmasına karar verildiği ve ilk kuyunun yaklaşık 25 metre uzağında olan 2. kuyuda 750 metrelere kadar inildiği ancak bu metreden sonra ilk kuyuda 335-500 metre arasında rastlanan sorunlu formasyona rastlanıldığı ve kuyu içi dökülmeler ve killerin şişmesi neticesinde takım sıkışması yaşanarak 10.01.2021 tarihli teknik rapor ile 2. Kuyunun da terk edildiği belirtilmiştir. 3. Kuyu da ise 730. metreden sonra kuyu cidarından kuyuya kayaç parçalarının döküldüğü, tedbir olarak da çamur viskozitesinin 50-55 sn/lt aralığında stabil tutulacağı vardiya defterine not düşüldüğü, 792. metreye ulaşıldığında takım sıkışmasının olduğu, takımı kurtarmak için farklı tahlisiye metotları denendiği ancak takımın kurtarılamadığı, tahlisiye esnasında takım dizisinde kopma yaşandığı, kopan ve kuyu içerisinde kalan kısmı almak için yine tahlisiye işlemi uygulandığı netice elde edemeyince 10.01.2021 tarihinde takım dizisinin kuyu içerisinden alınamayacağı kanaati ile tahlisiye işlemine son verildiğini, Dosyadaki evraklar incelendiğinde ; terk edilen 1. Kuyu ve 2.kuyuda yapılan çalışmalarda aksaklık ve/veya yetersizliğin bulunmadığı ancak Sigorta Poliçesinin Ek Belgesinin düzenlenme aşamasında sigorta şirketine 1.kuyu ve 2.kuyuda oluşan risklerin bildirilmediği anlaşılmıştır. Sigorta Genel Şartları çerçevesinde sigortalının sigortacıya beyan yükümlülüğü bulunmadığını Sigorta poliçesi incelendiğinde ise İnşaat All Risk teminatının bulunduğu ve iş makineleri ve ekipmanları ile ilgili ek teminatın bulunmadığını, Kuyu ise saptırma işlemi yapılarak sondaja devam edilebileceği anlaşıldığından 875.000,00 TL'nin uygunluğu anlaşıldığını, . Kuyuda oluşan hasarlar ile ilgili 792 metreye kadar yapılan sondaj çalışması 2.937.525,00 TL hak ediş tutarı ile kuyuda sıkışan takım ve sondaj kimyasalları poliçede teminat bulunmadığından değerlendirilmediğini, Sondaj Kuyusu Saptırma Maliyeti 100.000 USD x 1 USD: 8,75 TL = 875.000,00 TL olduğunu, Hasarın %10'u Muafiyet olduğunda 87.500,00TL düşüldüğünde toplam Tutarın 787.500,00 TL. Olduğunu raporlarında belirtmişlerdir.
Aynı bilirkişiler tarafından düzenlenen 28/12/2025 tarihli ek raporda özetle; Dosya kapsamında bulunan evraklar incelendiğinde; Sompo Sigorta A.Ş tarafından hasar ödemesinin yapılmadığı belirtildiğini, Sigorta poliçesinde İnşaat All Risk teminatının bulunduğu ve iş makineleri ve ekipmanları ile ilgili ek teminatın bulunmadığını, Kuyu da saptırma işlemi yapılarak sondaja devam edilebileceği anlaşıldığından 875.000,00 TL'nin uygunluğu anlaşılmış olup muafiyet tenzili uygulandığında hasar tutarı 787.500,00 TL hesaplandığını, Kuyuda oluşan hasarlar ile ilgili 792 metreye kadar yapılan sondaj çalışması 2.937.525,00 TL hak ediş tutarı ile kuyuda sıkışan takım ve sondaj kimyasalları poliçede teminat bulunmadığından değerlendirilmediğini, Dosyadaki evraklar incelendiğinde ; terk edilen 1. Kuyu ve 2.kuyuda yapılan çalışmalarda aksaklık ve/veya yetersizliğin bulunmadığı ancak Sigorta Poliçesinin Ek Belgesinin düzenlenme aşamasında sigorta şirketine 1.kuyu ve 2.kuyuda oluşan risklerin bildirilmediği anlaşılmış olup meydana gelen hasarın teminat kapsamı dışında olduğu görüşüne varıldığını raporlarında belirtmişlerdir.
Somut olayda; davacı şirket ile T.C. Ereğli Belediyesi arasında 16/09/2019 tarihinde "Akhüyük Mahallesi Jeotermal Sondaj Kuyu İşi" sözleşmesinin imzalandığı, işin davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numaralı "İnşaat Tüm Riskler (CAR) Sigorta Poliçesi" ile teminat altına alındığı, idarece gösterilen son noktada sondaj faaliyetleri yürütülmekte iken 29/12/2020 tarihinde, 654. metrede yoğun killerin hidratasyona uğrayarak şişmesi sonucu takım sıkışması hadisesinin meydana geldiği, idare teknik personeli gözetiminde yapılan tüm kimyasal ve mekanik kurtarma çalışmalarının sonuçsuz kalması üzerine takımların kurtarılamayarak kuyunun kapatılmasına karar verildiği, rizikonun gerçekleştiği iddiasıyla tamamlanamayan ancak rizikonun meydana geldiği ana kadar yapılan işlemler için doğacak hakediş tutarı ile kuyuda kalarak zayi olan davacıya ait sondaj malzemeleri, alet ve eşyaların bedelinin davalıdan tahsiline yönelik mahkememizde dava açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların bildirdiği ve dosyaya katkı sağlayacağı düşünülen tüm deliller toplanmış ve uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dosyamızda alınan bilirkişi heyet raporu ile Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen rapor ile 05/10/2021 tarihli Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi uzman görüş raporu arasında çelişki çıkması nedeniyle, çelişkiyi gidermek amacıyla yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Alınan bilirkişi raporu ile; Kuyu da saptırma işlemi yapılarak sondaja devam edilebileceği tespiti ile, 875.000,00 TL için muafiyet tenzili uygulandığında hasar tutarının 787.500,00 TL hesaplandığı, iş makineleri ve ekipmanları ile ilgili ek teminatın bulunmadığı, kuyuda sıkışan takım ve sondaj kimyasalları için poliçede teminat bulunmadığından değerlendirilmediği tespitinde bulunulmuştur. Alınan bilirkişi heyet raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu kanaatine varılmış, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının davasının kabulü ile; 787.500,00 TL’nin 11/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalıdan tahsili ile davacı verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 787.500 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 53.794,12 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 13.449,25 TL. harcın mahsubu ile kalan 40.344,87 TL. harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 13.449,25 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL. Başvuru harcı gideri, 1.912,35 TL. Keşif harcı gideri, bilirkişi ücreti ve posta gideri olan 7.077,75 TL. olmak üzere toplam 9.170 TL.'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 787.500 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 124.125 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320 TL. yargılama giderinin, davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/05/2026
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.
Full & Egal Universal Law Academy