T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACILAR :
a)
b)
VEKİLLERİ :
DAVALILAR : 1-
2-
3-
4-
5-
VEKİLLERİ :
DAVA : TAZMİNAT
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekili 25/07/2023 tarihli dilekçesiyle; davacıların, dava dışı ... Yapı Kooperatifinin denetçileri olduğunu, davalıların ise 2002-2023 yılları arasında aynı kooperatifte görev alan eski yöneticileri olduklarını, davalıların ilgili kooperatifin 2022 yılı hesap dönemine ilişkin olağan genel kurulunda ibra edilmediklerini, 10/06/2023 tarihinde yapılan genel kurulunda 06/04/2023 tarihli hesap tetkik komisyonu raporu okunarak davalılar hakkında sorumluluğa dayalı tazminat davası açılmasına karar verildiğini, ayrıca Konya Cumhuriyet Başsavcılığına ... soruşturma sayılı dosyası üzerinden şikayetçi olduklarını, davalıların görev yaptıkları dönemde ... Yapı Kooperatifini zarara uğrattıklarını beyan ederek, şimdilik 06/04/2023 tarihli hesap tetkik raporunda belirtilen 307.650,14 TL. tazminatın, her bir zarar kaleminin oluştuğu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ... Yapı Kooperatifine verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalılar vekilleri, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davasının sonucunun beklenilmesini istemişler, iddiaların doğru olmadığını beyan ederek, davanın esastan da reddini istemişlerdir.
Davalılardan ... tarafından ayrıca, diğer davalılar aleyhine, görev yaptığı dönemdeki 53 adet yönetim kurulu kararından 52 adedindeki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle, 24/04/2025 tarihinde Kulu İlçe Emniyet Müdürlüğüne şikayetçi olduğu bildirilmiş, kooperatif zararından bu nedenle sorumlu olmadığı savunulmuştur.
Davacılar tarafından 06/04/2023 tarihli hesap tetkik komisyonu raporu, 11/02/2023 ve 10/06/2023 tarihli genel kurul karar suretleri, arabuluculuk son tutanak sureti, ilgili kooperatife ait genel kurul toplantı ve müzakere defterinin ilgili sayfaları, ilgili kooperatifin hesaplarına ilişkin hesap ekstreleri ibraz edilmiş, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile bu dosyadan verilen yetkisizlik kararı sonrası Kulu Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı birleştirme kararı ve ilgili belge suretleri, ilgili kooperatife ilişkin ticaret sicil kayıtları ve Mahkememizin ... E. sayılı davasına ilişkin ilgili belge suretleri dosyamıza getirtilmiş, mali müşavir bilirkişiden 26/05/2024 tarihli rapor ve nitelikli hesaplamalar bilirkişi ile Sayıştay denetçisi bilirkişiden 17/09/2024 tarihli rapor, 17/04/2025 tarihli ek rapor alınmıştır.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Kooperatif Yöneticilerinin Sorumluluğuna Dayalı Tazminat" davasıdır.
Somut olayda ; Davalıların ... Yapı Kooperatifinin 2022 yılında yönetim kurulu üyesi oldukları, bu Kooperatifin 2022 yılı hesap dönemine ilişkin 11/02/2023 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağının 4. maddesi ile kooperatif yönetim kurulu üyelerinin oy çokluğu ile ibra edilmemesine, 5. maddesi ile de yeni yönetim kurulu ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin seçilmesine karar verildiği, 10/06/2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantı tutanağının 4. maddesi ile de 2022 yılı hesap dönemine ait ibra edilmeyen eski yönetim kurulu üyelerine sorumluluk tazminat davası açılmasına, 10. madde ile de yeni denetim kurulu asıl ve yedek üyelerinin seçilmesine karar verildiği, ilgili kooperatif adına dava açan davacıların Canip Taner ve Serkan Koç'un ilgili kooperatifin denetçileri olduğu, anlaşılmıştır.
Yargıtay . HD’nin 30.05.2022 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, "Her ne kadar 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketler hakkındaki hükümlere yollama yapılmış ise de, 6102 sayılı TTK yürürlüğe girdikten sonra Kooperatifler Kanununda bu konuda herhangi bir değişiklik yapılmamış, başka bir ifade ile anonim şirketlerde denetim kurulu bir organ olarak yasadan çıkarılmasına rağmen Kooperatifler Kanununda denetim kurulu bir organ olarak varlığını korumaya devam etmiştir. Hatta Kooperatifler Kanununda 21/10/2021 tarihinde 7339 sayılı yasayla yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarını düzenleyen 62. maddesinde yapılan değişiklikte ve “Dış denetim” başlıklı 69. maddesinde yapılan değişikliklerde bu konuda 6102 sayılı TTK’ya paralel bir düzenleme yapılmadığı gibi denetim kurulunun yetkileri ve dış denetim yeniden düzenlenmiştir. Dolayısıyla Kooperatifler Kanununun 6102 sayılı TTK’daki düzenlemeleri benimsemediğinin ve kanun koyucunun Kooperatifler Kanunundaki düzenlemeleri koruduğunun kabulü gerekir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununda açık bir hüküm bulunmamasına karşılık Konut Yapı Kooperatifleri Tip Anasözleşmesi’nin 36/3. maddesi “İbra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davası açılabilmesi için, bu konuda genel kurulca karar verilmiş olması gereklidir. Kooperatif denetçileri genel kurul karar tarihinden itibaren bir ay içinde dava açmaya mecburdur...” şeklinde açık düzenleme bulunmaktadır. Tip Anasözleşmenin genel kurulca karar alınması gerektiğine ilişkin bu düzenlemesi ve yukarıda açıklanan 6102 sayılı TTK’nın 408/2-d ve 479/3-c maddesi hükümleri gözönüne alındığında kooperatif yöneticileri hakkında sorumluluk davası açılmasına ilişkin kararın kooperatif genel kuruluna ait olduğu kabul edilmelidir. Bu kabulden hareketle, yargılama aşamasında sorumluluk davası açılmasına ilişkin bir genel kurul kararı sunulmaması halinde, bu eksiklik dava şartı olmayıp, sonradan tamamlanabilen usuli eksiklik niteliğinde olduğundan dava hemen reddedilmemelidir. Esasen bu husus üzerinde mahkemece re’sen durulması zorunludur.
6762 sayılı TTK’nın 341. maddesinde şirket namına dava açmak yetkisinin denetim kuruluna ait olduğuna ilişkin düzenlemeye 6102 sayılı TTK’da yer verilmemiş ve denetim kurulu bir organ olarak yasal düzenlemeden çıkarılmış ise de, anonim şirketlerden farklı olarak 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda denetim kurulu bir organ olarak varlığını devam ettirmektedir. Tip Anasözleşmenin 36/3 maddesinde de bir değişiklik yapılmamıştır. Bu maddeye göre davanın genel kurulda alınacak karar doğrultusunda kooperatif denetçileri tarafından açılacağına ilişkin hüküm devam etmektedir."
Söz konusu Yargıtay emsal içtihadı gereğince davacı denetçilerin bu davayı açmaları gerektiği ve denetçilerin davacı sıfatına sahip oldukları sonucuna varılmıştır.
Kooperatif yönetimi tarafından oluşturulan hesap tetkik komisyonunun 04/06/2023 tarihli raporuna göre de, davalıların ilgili kooperatifi 2022 hesap döneminde toplam 307.656,14 TL. zarara uğrattıklarının belirtildiği görülmüştür.
İlgili kooperatif tarafından yapılan şikayet üzerine Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası üzerinden davalılar hakkında görevini kötüye kullanma suçundan soruşturma başlatıldığı, verilen yetkisizlik kararı üzerine soruşturmanın Kulu Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sırasına kaydedildiği, bu sıra üzerinden yapılan soruşturma sonunda soruşturmanın Kulu Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ve ... soruşturma sayılı dosyasında düzenlenen iddianame ile de davalılar hakkında Kulu . Asliye Ceza Mahkemesine ... E. sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı, davanın halen derdest olduğu görülmüştür. Davalıların, ilgili kooperatifi zarara uğratıp uğratmadıkları, zarar ver ise ne kadar olduğu bilirkişi incelemesi ile belirleneceğinden ve davalıların eylemi suç teşkil etmese dahi bilirkişi raporları ile belirlenecek zararın giderilmesine hükmedilmesi gerektiğinden bu ceza davasının sonucu beklenilmemiştir.
Davacı denetçeler vekillerinin 11/10/2024 tarihli dilekçelerinde belirttikleri Kulu Asliye Ceza Mahkemesinin 14/12/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamına konu olan suçların ise, bu dava konusu olmayıp 2016 yılına ait suçlar olması ve bu kararın kesinleşmiş olması nedeniyle, kesinleşmesi beklenilmemiş ve hükme esas alınmamıştır.
Davalı tarafın sonucunun beklenilmesini istediği Mahkememizin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde de, davalılar tarafından ilgili kooperatif aleyhine 11/02/2023 ve 10/06/2023 tarihli genel kurul kararlarının iptali için dava açıldığı, 10/02/2023 tarihli genel kurul kararı yönünden davanın reddine, 10/06/2023 tarihli genel kurulda alınan ek maddenin iptali talebinin kabulüne, toplantıda alınan diğer kararların iptali talebinin reddine karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğu belirlenmiştir. Özellikle sorumluluk davası açılmasına karar verilmesine ilişkin 10/06/2023 tarihli olağanüstü genel kuru toplantı tutanağının 4. maddesine ilişkin bir iptal kararı veya bu maddenin uygulanmasının durdurulmasına ilişkin bir ihtiyati tedbir kararı bulunmadığından, mahkememizdeki bu davayı sürüncemede bırakacağı da gözetilerek Mahkememizin ... E. sayılı davasın verilen kararın kesinleşmesi de beklenilmemiştir.
Davalılardan ...'ın, diğer davalılar aleyhine, görev yaptığı dönemdeki 53 adet yönetim kurulu kararından 52 adedindeki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle 24/04/2025 tarihinde Kulu İlçe Emniyet Müdürlüğüne yaptığı şikayet, yönetim kurulu üyesi olarak alınan kararları kontrol etme ve gereğini yapma imkanı mevcut iken, Mahkememizdeki bu davanın açılmasından yaklaşık 9 ay sonra yapılmış olduğundan (bu şikayete ilişkin lehine verilmiş bir karar da bulunmaması gözönünde bulundurularak) davayı geciktirmeye matuf olarak görülmüş ve davamızda esasa etkili görülmemiştir.
Tarafların tanık dinletme talebi de, varsa zararın tanık anlatımları ile değil bilirkişi raporları ile tespitinin gerekmesi nedeniyle kabul edilmemiştir.
Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan, bilirkişi heyetinin 17/04/2025 tarihli ek raporuna göre de, davalıların kooperatif genel kurul kararı olmaksızın, huzur hakkı adı altında dava tarihi itibariyle 86.602,14 TL. ücret aldıkları belirlenmiş ise de, Yargıtay . HD'nin 27/02/2007 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve TTK’nda yöneticilere ücret verilmesini engelleyen bir hüküm bulunmaması, huzur hakkının verilen bir emeğin karşılığı olması ve Türkiye’de angaryanın yasak olması nedenleriyle, davalı yönetim kurulu üyelerinin yaptığı emeğin karşılığı olarak huzur hakkı alabilecekleri belirlenmiştir.
Bilirkişi raporu ile tespit edilen ve davalılara ödenen huzur hakkı bedelleri de, paranın satın alma gücü karşısında Mahkememizce makul görülmüş, usul ekonomisi gereğince ayrıca bu konuda rapor alınmamış ve huzur hakkı olarak bedellerinin davalılardan geri istenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Bilirkişi heyetinin aynı ek raporunda, belgesiz (belgelendirilemeyen) harcamalara ilişkin zararın dava tarihi itibariyle ve gecikme faizi hariç 99.350 TL. ve kooperatifin banka kredi taksitlerinin zamanında ödenmemesinden kaynaklanan zararın da dava tarihi itibariyle ve gecikme faizi hariç 128.908 TL. olduğu belirlenmiştir.
Davacı tarafın zararın doğduğu (haksız fiil) tarihinden itibaren faiz istemesi, temerrütün haksız fiil tarihi itibariyle doğması ve Mahkememizce hükmedilecek tazminatlara zararın doğduğu tarihten itibaren faiz yürütülecek olması nedeniyle, ek rapordaki dava tarihine kadar yapılan avans faizi hesapları hükme esas alınmamıştır.
Davalıların, belgesiz harcamaların kooperatif için yapıldığını ispat edememeleri, kredi gecikme faizinden doğan sorumlulukları yönünden de bir kısım kooperatif üyelerinin ödemelerini geciktirmeleri nedeniyle bu zararın meydana geldiğini savunmalarına rağmen, ödemelerini geciktiren ilgili üyeler hakkında zamanında dava veya takip yoluna gitmeyerek görevlerini ihmal edip kooperatifin zarara uğramasına sebebiyet vermeleri nedeniyle her iki zarar kaleminden de sorumlu oldukları, bu zararların doğduğu tarihten itibaren işleyecek faizinden de sorumlu oldukları sonucuna varılmıştır.
Ancak, zararın haksız fiilden doğması, davalıların tacir olmayıp tacir olan kooperatifin yöneticileri olmaları nedeniyle, avans faizine değil, yasal faize hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacıların davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile ... Yapı Kooperatifinin ;
a) Vadesinde ödenmeyen kredisi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan gecikme cezasına ilişkin 128.908 TL. tazminatın, ödemenin yapıldığı 23/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
b) Belgelendirilemeyen harcamalardan dolayı 99.350 TL. tazminatın,
aa) 13.000 TL'lik kısmının 14/02/2022 tarihinden itibaren,
bb) 6.000 TL'lik kısmının 25/02/2022 tarihinden itibaren,
cc) 5.000 TL'lik kısmının 18/03/2022 tarihinden itibaren,
çç) 7.650 TL'lik kısmının 11/04/2022 tarihinden itibaren,
dd) 5.000 TL'lik kısmının 16/05/2022 tarihinden itibaren,
ee) 3.000 TL'lik kısmının 10/06/2022 tarihinden itibaren,
ff) 7.500 TL'lik kısmının 16/06/2022 tarihinden itibaren,
gg)5.000 TL'lik kısmının 17/06/2022 tarihinden itibaren,
ğğ)5.000 TL'lik kısmının 14/07/2022 tarihinden itibaren,
hh) 5.000 TL'lik kısmının 18/08/2022 tarihinden itibaren,
ıı)15.000 TL'lik kısmının 02/09/2022 tarihinden itibaren,
ii) 13.000 TL'lik kısmının 20/12/2022 tarihinden itibaren,
jj)9.200 TL'lik kısmının 08/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, ... Yapı Kooperatifine verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 228.258 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 15.592,30 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 5.254 TL. harcın mahsubu ile kalan 10.338,30 TL. harcın davalılardan (müştereken ve müteselsilen) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan 15.059,10 TL. yargılama gideri ile gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak olan 30 TL. e-tebligat gideri olmak üzere 15.089,10 TL. yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre (228.258 TL./307.650,14 TL.) takdiren 11.195,21 TL. yargılama gideri ve 5.254 TL. peşin harç olmak üzere toplam 16.449,21 TL. yargılama giderinin davalılardan (müştereken ve müteselsilen) alınarak davacı denetçilere (eşit oranda) verilmesine,
4-Davalılar tarafından yapılan 80 TL. yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre takdiren, 20,64 TL.sinin, davacı denetçilerden (müştereken ve müteselsilen) alınarak davalılara (eşit oranda) verilmesine,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca;
a) Davanın kabul edilen kısmı (228.258 TL.) üzerinden, davacılar vekilleri için 36.521,28 TL. nispi vekalet ücretinin davalılardan (müştereken ve müteselsilen) alınarak davacı denetçilere (eşit oranda) verilmesine,
b) Davanın reddedilen kısmı (307.650,14 - 228.258 = 79.392,14 TL.) üzerinden, davalılar vekilleri için 30.000 TL. nispi vekalet ücretinin davacı denetçilerden (müştereken ve müteselsilen) alınarak davalılara (eşit oranda) verilmesine,
6-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.280 TL. yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren, 2.433,56 TL.sinin davalılardan (müştereken ve müteselsilen), kalan 846,44 TL.sinin ise davacı denetçilerden (müştereken ve müteselsilen) alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen ilgili taraflara (davacılar ve davalılar yönünden kendilerine isabet eden kısımlar kendilerine eşit oranda olmak üzere) iadesine,
Dair ; davacılar vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/09/2025
Başkan Üye Üye Katip