T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALILAR : 1-
VEKİLİ :
: 2-
3-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 24/10/2024 tarihli dilekçesiyle;27/04/024 tarihinde davalı ...'a ait dieğer davalı ...'ın sevk idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkiline ait ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında müvekkiline ait araçta değer kaybı ve bakiye parça ve tamirat masrafı oluştuğunu, müvekkilinin aracının 24 gün kullanılamaz hale geldiğini, kaza tarihinde ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalı olduğunu, kaza sonucu davacı müvekkilinin aracında çarpışmadan kaynaklı olarak maddi hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasar zararından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, aracın mahrumiyetinden kaynaklı zararın ise davalı şahısların sorumlu olduğunu izah edilen nedenlerle ileride artırılmak üzere şimdilik 100 TL. Hasar zararının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyetine ilişkin zararın ise davalı şahıslardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili 22/11/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; 27/04/2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekspertiz raporu doğrultusunda toplamda 103457,67 TL. Maddi hasar bedeli, 31/10/2024 tarihinde 35.000 TL. Reel değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, davacı tarafından müvekkili sigorta şirketine başvuru şartının sağlanmadığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hukuki bir yararın bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından maddi hasar bedelinin ödendiğini, davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, izah edilen nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şahıslar vekili 26/11/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; 27/04/2024 tarihinde meydana gelen kazada davacı tarafın davalı sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki bir yarar bulunmadığını, kaza tespit tutanağında belirlenen kusur oranınını kabul etmediklerini, dava konusu olayın müvekkilinin sigorta rizikosu kapsamında olduğunu, izah olunan nedenlerle davacı tarafın dava dilekçesi ile sunmadığı delillere karşılık hakları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafın bütün talepleri ile açılan davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)" davasıdır.
Delillerin toplanması bakımından mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne ... Sanayi Anonim Şirketi Konya Şubesine müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.
Tarafların yüzdesel kusur durumunun tespiti ve davaya konu aracın hasar bedelinin tespiti için dosya alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 23/01/2025 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin g bendinde belirtilen “Araç sürücüleri, şeride tecavüz etme halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 (yüzde yüz beş) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise meydana gelen kazada Kural ihlalinin (kusurunun) bulunmadığı, ... plakalı aracın bakiye hasar miktarının 25.388,96 TL olduğu, bakiye değer kaybı miktarının 35.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli miktarının 10.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Aynı bilirkişi heyetince düzenlenen 29/10/2025 tarihli ek raporda özetle; ... plakalı traktör sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik KanununuN Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesining bendinde belirtilen “Araç sürücüleri, şeride tecavüz etme halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) bulunmadığı, Kök raporda yapılan hasar, değer kaybı ve mahrumiyet kaybı ile ilgili tespitlerde herhangi bir değişikliğe mahal olmadığı kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar zararı, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.
Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.
Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 04/12/2024 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;
2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."
Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin 09/09/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 04/12/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 126.841,78 TL tutarında hasar zararı, 70.000 TL değer kaybı, 10.000 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde ve kusur oranı indirildiğinde, davacının hasar zararı yönünden bakiye alacağının 23.384,11 TL, değer kaybı yönünden bakiye alacağın 35.000 TL, mahrumiyet bedeli yönünden bakiye alacağın 10.000 TL olduğu, değer kaybı ve hasar kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, kazanın Konya İlinde gerçekleşmesi nedeniyle mahkememizin yetkili mahkeme olduğu, sonucuna varıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 27/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 23.384,11 TL maddi tazminat, değer kaybı nedeniyle 35.000 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 58.384,11 TL’nin (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden 25/06/2024 tarihinden diğer davalılar ... ve ...’dan 30/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 10.000 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...’dan, kaza tarihi olan 27/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 68.384,11 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 4.671,31 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.624,60TL. harcın mahsubu ile kalan 3.046,71 TL. harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 2.601,18 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.624,60 TL. yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.387,03 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL. Başvuru harcı gideri, 4.361,50 TL. Keşif harcı gideri, 10.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 1.346,52 TL noter gideri ve 6.023 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 22.158,62 TL. Yargılama giderinin kabul olunan miktar üzerinden hesaplanan 21.527,48 TL.'nin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 18.379,45 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 68.384,11 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 45.000 TL. nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (reddolunan dava değerinin 2.004,85 TL. olduğunun kabulü ile) davalılar vekilleri için 2.004,85 TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit oranda verilmesine,
10- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.800 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/05/2026
Katip Hakim