T.C.
KONYA
.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
ASIL DAVA :
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLLERİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
BİRLEŞEN DAVA :
KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ( ... Esas - ... Karar )
DAVACILAR : 1- ... -
2- ... -
VEKİLLERİ :
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA;
Davacılar vekili 24/02/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; 06.09.2024 tarihinde saat 19.50 sıralarında sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... sigorta poliçe numaralı ve ... plaka sayılı aracı ile Kulu ilçesi ... Kuyu mahallesinde seyir halinde iken aynı istikamette seyir halinde olan ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı motosiklete arkadan çarpması suretiyle ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, mezkur kaza sebebiyle ... plaka sayılı motosiklette yolcu olan ... ve karnındaki 9 aylık çocuğunun vefat ettiğini, bu kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsü ...'un %100 kusurlu bulunduğunu, müteveffa ...'nun ise bu araçta yolcu olarak bulunduğundan kusursuz olduğunu, ... Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı aracın sigortacısı olduğunu, kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortası olan davalı ... Sigorta A.Ş. Sigorta Genel Müdürlüğüne başvuru yapılmışsa da müvekkilinin hak kazanacağı tazminatın ödenmediğini, arabuluculuğa başvurduklarını ancak uzlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin adli yardıma ihtiyacı olduğunu, kendiliğinden gözetip bu konuda resen karar vermesi gerektiğini belirterek davalarının kabulüne, müvekkilinin maruz kaldığı kazaya ilişkin mağduriyetinin giderilmesi için fazlaya ilişkin dava haklarımız saklı kalmak üzere HMK Md. 107 uyarınca şimdilik 30.00 TL (Destekten yoksun kalma tazminatı her bir müvekkil için 10'ar TL ve Cenaze ve defin giderleri için 10TL olmak üzere toplam 30,00 TL) maddi tazminatın sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile tahsiline, adli yadım taleplerinin kabulü ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA;
Davacılar vekili 01/10/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; 06.09.2024 tarihinde saat 19.50 sıralarında sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... sigorta poliçe numaralı ve ... plaka sayılı aracı ile Kulu İlçesi ... Kuyu mahallesinde seyir halinde iken aynı istikamette seyir halinde olan ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı motosiklete arkadan çarpması suretiyle ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, mezkur kaza sebebiyle ... plaka sayılı motosiklette yolcu olan ... ve karnındaki 9 aylık çocuğunun vefat ettiğini, müvekkilinin yolcu olduğundan kaza da kusursuz olduğunu, müteveffa ...'nun vefatı nedeniyle müvekkillerinin kaza sonrası travma geçirdiğini, desteğinden yoksun kaldığını, müvekkilinin maaş veya ücret geliri olmadığını, taşınır-taşınmaz malı olmadığını, müvekkillerinin adli yardım talebinin kabulünü, müvekkillerinin maruz kaldığı kazaya ilişkin mağduriyetinin giderilmesi için HMK Md. 107 uyarınca şimdilik 30.00TL'nin davalıdan tahsilini, aynı taraf ve aynı konuya ilişkin olarak açtığımız Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile usul ekonomisi gereği birleştirilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili 10/03/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafından müvekkili şirkete usulüne uygun yapılan bir başvurunun bulunmadığını, 06.09.2024 tarihinde, müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin ... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortaladığı maliki ve sürücüsü ... sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana geldiğini ve motosiklete yolcu olarak bulunan ... hayatını kaybettiğini, müvekkili şirketin kazaya karışan aracın ZMMS Poliçesini düzenleyen şirket olup, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, müteveffanın ölümü ile trafik kazası arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, cenaze giderlerinden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, davacının mütefarik kusurunun varlığının araştırılması ve hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, davacının, kaza sırasında motorda yolcu olduğunun belirtildiğini, kullanılması zorunlu olan kask ve koruyucu ekipmanı kullanıp kullanmadığının tespitinin gerektiğini belirterek; davacının ileri sürmüş olduğu haksız ve mesnetsiz iddiaların reddi ile davanın öncelikle usulden, mahkememiz aksi kanaatte ise esastan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Davalı ... 31/10/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak;davacılar tarafından açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacı tarafın iddialarını ve taleplerini kabul etmediklerini, davanın araç malikine ve sürücüsüne ihbarını talep ettiklerini, davacı tarafça davalı müvekkili kuruma yapılan başvuru dilekçesinde de ... plakalı aracın kusurlu olduğundan bahisle tazminat talebinde bulunulduğunu, aynı zamanda ... plakalı aracın sigortası olduğu gerekçesiyle de ... Sigorta A.Ş.'ye aynı davayı açtığını, davacı tarafın hem kazaya karışan aracın sigorta şirketine hem de aynı aracın kusurlu olduğu gerekçesiyle ZMMS'si bulunmadığı iddiasıyla davalı müvekkili kuruma karşı dava açmasının çelişkili olduğunu, müvekkili davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava açmadan önce usulüne uygun olarak davalı kuruma başvuru yapmadığından dava şartını yerine getirmediğini, müvekkili kurum tarafından araç sürücüsüne ve malikine rücu edileceğinden araç malikinin/sürücüsünün davacılara herhangi bir ödeme yapıp yapmadığının tespitinin gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara ödeme yapılıp yapılmadığının tespitinin gerektiğini, müterafik kusur durumunun göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacıların dava dilekçesi ile dava konusu ettiği bütün sözde alacak ve tazminat talepleri zamanaşımına uğradığını, davacıların dava konusu ettiği bütün sözde alacak ve tazminat taleplerinin zaman aşımı defi sebebi ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının taleplerinin haksız, kötü niyetli, hukuka, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davacının davasının reddine, davanın ... plakalı araç maliki ve sürücüsü olan ...'e ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2025 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile birleştirme kararı verilerek dosya Mahkememize gönderilmiştir.
Birleşen her iki davanın yapılan yargılaması sırasında, dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Dosyamız kapsamında delillerin toplanması amacıyla Kulu Cumhuriyet Başsavcılığı'na, Muş İl Emniyet Müdürlüğü'ne, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne, Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne, Konya İl Sağlık Müdürlüğü'ne ve Konya Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti için dosya trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 24/06/2025 tarihli rapora göre; sürücü ...'in %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'un %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların tazminat hesabı için dosya alanında uzman Aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 14/07/2025 tarihli rapora göre;
06.09.2024 – 07.11.2065 tarihleri arası TRH-2010 mortalite tablosuna göre,
Babası ...’nun destekten yoksun kalma tazminatının; 826.116,53 TL, Annesi ...’ın destekten yoksun kalma tazminatının; 973.883,47 TL,
06.09.2024 – 05.08.2056 tarihleri arası PMF-1931 yaşama tablosuna göre;
Babası ...’nun destekten yoksun kalma tazminatının; 922.713,44 TL, Annesi ...’ın destekten yoksun kalma tazminatının; 877.286,56 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 14/02/2026 tarihli rapora göre;
1.Kazaya karışan ... plakalı iki tekerli motosikletin ruhsat bilgilerinin dosya kapsamında bulunmadığı, aracın ... adına kaydının bulunduğu, dava konusu olan motosikletin trafik kazası tutanağından 2016 model olduğu,
2.Motosikletin, yerinde yapılan incelemesinde, (Resim 1, Resim 2, Resim) motosikletin çelik marka, beyaz renkli iki kişilik motosiklet olduğu, aracın şase numarasının ve motor numarasının bulunmadığı,
3.Motosikletin kaza sonrası hurda konumunda olduğu, kaza sonrası yapılan incelemede ön freninin tutmadığı ve arka fren ve stop lambasının çalışmadığı,
4.Motosikletin silindir hacminin 125 cm 3 olması sebebi ile, aracın 2918 sayılı Karayolları trafik Kanunun üçüncü maddesinde, “Motosiklet : (Değişik: 12/7/2013-6495/13 md.) Azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 santimetreküpten fazla olan sepetli veya sepetsiz iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlar ve net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımacılığında
kullanılanlar için ise net ağırlığı 550 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır. Elektrik ile
çalışanların net ağırlıklarının hesaplanmasında batarya ağırlıklarının dikkate alınamayacağı, bunlardan karoseri
yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan
üç tekerlekli motosikletlere yük motosikleti (triportör) dendiği ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Motosiklet sınıfında araç olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası daha önce rapor tanzim edilen aktüerya bilirkişisine yeniden tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 27/02/2026 tarihli ek rapora göre;
1-)Ana dava yönünden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi’nin sorumluluğunun,
a-)06.09.2024 – 07.11.2065 Tarihleri Arası TRH-2010 Mortalite Tablosuna göre, Babası ...’nun destekten yoksun kalma tazminatının; 825.744,96 TL, annesi ...’ın destekten yoksun kalma tazminatının; 974.255,04 TL,
b-)06.09.2024 – 05.08.2056 Tarihleri Arası PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre, Babası ...’nun Destekten Yoksun Kalma Tazminatının; 877.139,23 TL, Annesi ...’ın Destekten Yoksun Kalma Tazminatının; 922.860,77 TL,
2-)Birleşen dava yönünden davalı ...’nın sorumluluğunun,
a-)06.09.2024 – 07.11.2065 Tarihleri Arası TRH-2010 Mortalite Tablosuna göre, Babası ...’nun Destekten Yoksun Kalma Tazminatının; 766.527,91 TL, Annesi ...’ın Destekten Yoksun Kalma Tazminatının; 904.387,83 TL,
b-)06.09.2024 – 05.08.2056 Tarihleri Arası PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre, Babası ...’nun Destekten Yoksun Kalma Tazminatının; 434.378,64 TL, Annesi ...’ın Destekten Yoksun Kalma Tazminatının; 457.020,94 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.
Davacılar vekili 16/04/2026 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile,
Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Numaralı asıl dosyası yönünden; müvekkili ... için müteveffa ...'nun trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle; 825.744,96 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalı ... Sigorta anonim şirketinden tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine,
Müvekkili ... için müteveffa ...'nun trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle; 974.255,04 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalı ... Sigorta anonim şirketinden tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine,
Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Numaralı birleşen dosyası yönünden; müvekkili ... için müteveffa ...'nun trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle; 766.527,91 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalı ... anonim şirketinden tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine,
Müvekkili ... için müteveffa ...'nun trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle; 904.387,83 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalı ... anonim sigorta şirketinden tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tazminat isteminden ibarettir.
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacılar davaya konu trafik kazası neticesinde vefat eden ... desteğinden yoksun kaldığını iddia ederek maddi tazminat isteminde bulunmuştur.
Davaya konu 06.09.2024 tarihli trafik kazası sonucu ...'nun vefat ettiği anlaşılmıştır.
Kaza sonrasında görevli kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile, trafik kazasının oluşmasında ... ve ...'in kusurlu tespit edilmiştir. Mahkememizce tanzim ettirilen 24/06/2025 tarihli bilirkişi raporu ile de sürücü ...'in %75 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'un %25 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce alınan 24/06/2025 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında sürücü ...'in %75 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'un %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Davacı ... desteğin babası, ...'ın desteğin annesi olup, kural olarak davacılar ile müteveffa arasında desteklik ilişkisinin bulunduğu kabul edilmelidir. Davalı tarafça bu karinenin aksi usulünce ispatlanamadığından davacılar ile müteveffa arasında desteklik ilişkisi bulunduğu kabul edilmiştir.
ASIL DOSYA YÖNÜNDEN;
Mahkememizce tanzim ettirilen 27.02.2026 tarihli bilirkişi raporu ile; Davacı ... yönünden Poliçe Limiti içinde kalan 825.744,96 TL, davacı ...'ın yönünden poliçe Limiti içinde kalan 974.255,04 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı hesaplanan tazminat tutarlarının yerleşik yargıtay kararına uygun olduğundan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.
Somut olayda, desteğin kaza esnasında kaskının takılı olmadığı kaza tespit tutanağında belirtilmiştir. Bu durumda müteveffanın kaskını takmadığı kanaatine ulaşılmış ve hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verilmiştir.
Ayrıca emniyet kemerinin takılmaması, kask kullanılmaması gibi koruyucu önlemlerin alınmaması; alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binilmesi; ehliyetsiz sürücünün aracında seyahat edilmesi ve istihap haddi üzerinde yolcu taşınması gibi durumlar TBK 52 madde anlamında zararın doğmasında yada artmasında etkili davranışlar olarak kabul edildiğinden zarar görenin müterafik kusurunu oluşturur. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz (. Hukuk Dairesi ... ... ) Müteveffanın kaskı takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle istihap haddi üzerinde yolcu taşınmasının kazanın oluşumunda etkili olup olmadığı değerlendirilmemiştir.
Davalı vekili tarafından hatır taşımacılığı definde bulunulmuş ise de; müteveffa, davalının sigortalısının aracınında taşınmadığı için hatır taşımacılığı defiinden dolayı indirim yapılmamıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ...'un %25 oranında kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ...'nun öldüğü, davacılar ile ... arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacının bu destekten mahrum kaldığı anlaşıldığından davacının davasının %20 müteraffik kusur indirimi yapılarak kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve yapılan indirim takdiri bir indirim olduğundan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
... Yönetmeliği'nin 9/1. maddesine göre; Hesaba zorunlu sigortalara ilişkin olarak; a) Sigortalının veya sigortayı yaptırmakla sorumlu olanın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için, ç) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedenselzararlar için, d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için başvurulabilir.
Davaya konu kazaya sebep olan ...'in kullandığı motosikletin dosya kapsamında alınan 14.06.2026 tarihli bilirkişi raporuna göre motosiklet sınıfında olduğu tescil işlemine tabi araçlardan olduğu ancak tescil işlemin yapılmadığı anlaşıldığından ... Yönetmeliği'nin 9/1-b. maddesi uyarınca somut olayda davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olduğu kabul edilmiştir.
Mahkememizce tanzim ettirilen 27.02.2026 tarihli bilirkişi raporu ile; Davacı ... yönünden Poliçe Limiti içinde kalan 766.527,91 TL, davacı ...'ın yönünden poliçe Limiti içinde kalan 904.387,83 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı hesaplanan tazminat tutarlarının yerleşik yargıtay kararına uygun olduğundan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.
Somut olayda, desteğin kaza esnasında kaskının takılı olmadığı kaza tespit tutanağında belirtilmiştir. Bu durumda müteveffanın kaskını takmadığı kanaatine ulaşılmış ve hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verilmiştir.
Ayrıca emniyet kemerinin takılmaması, kask kullanılmaması gibi koruyucu önlemlerin alınmaması; alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binilmesi; ehliyetsiz sürücünün aracında seyahat edilmesi ve istihap haddi üzerinde yolcu taşınması gibi durumlar TBK 52 madde anlamında zararın doğmasında yada artmasında etkili davranışlar olarak kabul edildiğinden zarar görenin müterafik kusurunu oluşturur. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz (. Hukuk Dairesi ... - ... ) Müteveffanın kaskı takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle istihap haddi üzerinde yolcu taşınmasının kazanın oluşumunda etkili olup olmadığı değerlendirilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında tescile tabi olmasına rağmen ZMMS olmayan motosiklet sürücüsü ...'in %75 oranında kusurlu olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ...'nun öldüğü, davacılar ile ... arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacının bu destekten mahrum kaldığı anlaşıldığından davacının davasının %20 müteraffik kusur indirimi yapılarak kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve yapılan indirim takdiri bir indirim olduğundan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."
Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
Bu nedenle arabuluculuk ücreti davacı üzerine bırakılmış ve varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
a-)DAVACI ...'NUN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ ile 660.595,96 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
b-)DAVACI ...'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ ile 779.404,03 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
2-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
a-)DAVACI ...'NUN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ ile 613.222,32 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
b-)DAVACI ...'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ ile 723.510,26 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
3-Karar tarihi itibariyle (ve asıl dava değerinin 1.439.999,99 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 98.366,39 TL. nispi karar ve ilam harcının davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL. yargılama giderinin davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
5-Alınması gereken 732,00 TL başvuru harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
6-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 219.600,00 TL. vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
7-Karar tarihi itibariyle (ve birleşen dava değerinin 1.336.732,58 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 91.312,20 TL. nispi karar ve ilam harcının davalı ... alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Alınması gereken 732,00 TL başvuru harcının davalı ... alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 205.142,56 TL. vekalet ücretinin davalı ... alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Adli yardım talebi nedeniyle Hazine tarafından suçüstü giderlerinden ödenmek suretiyle yapılan 240,00 TL e-tebligat gideri ve 18.700 TL bilirkişi ücret sarfı olmak üzere toplam 18.940 TL yargılama giderinin davalılardan (müştereken ve müteselsilen) alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/04/2026
Katip Hakim