T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR : 1-
VEKİLİ :
: 2-
VEKİLİ :
: 3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 09/04/2025 tarihli dilekçesiyle; Müvekkili şirketin maliki olduğu ... plakalı araç ile 02/12/2024 tarihinde davalı şirket adına kayıtlı Sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere davalı ...'ın tam kusuru nedeniyle kazanın meydana geldiğini, kaza nedeniyle davalı sigorta şirketi vekiline başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından sadece 36.77 TL. Ödeme yapıldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının daha fazla olduğunu, davalının aracının ... Sigorta şirketinde ZMM kapsamında sigortalı olduğunu meydana gelen değer kaybından tüm davalıların sorumlu olduğunu, söz konusu dava nedeniyle müvekkilinin aracını uzunca bir süre kullanamadığını bu nedenle aracını kullanamamasından kaynaklı araç mahrumiyeti oluştuğunu, bu bedelin davalı şirket ile davalı şahsın sorumlu olduğunu, izah edilen nedenlerle haklı davalarının kabulü ile 100 TL. Değer kaybının tüm davalılardan 100 TL. Araç mahrumiyet bedelinin davalı ... ile davalı ... Mimarlık Dekorasyon İnş. Ltd. Şti'den alınmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili 09/03/2026 tarihli değer artırım dilekçesiyle; Davacı müvekkili şirketin aracında meydana gelen değer kaybı açısından 100 TL. Belirsiz alacak olarak açılan davanın 48.230 TL.'ye ve araç mahrumiyetinden dolayı açılan 100 TL. Mahrumiyet bedelini 11.250 TL.'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.
Davalı Sigorta şirketi vekili 30/04/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Öncelikle mahkemeye açılan davada yetkisizlik kararı verilmesini, esasa girilecekse de uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalı olduğunu davacının aracında 36.770 TL. Değer kaybı hesaplandığını ve bu miktarın müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davacının değer kaybına yönelik davasının reddine karar verilmesini, davacının huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının avans faizi talebinin yerinde olmadığını, izah edilen nedenlerle davanın usulden veya esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.
Delillerin toplanması bakımından mahkememizce davalı ... Sigorta Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne, Sompo Sigorta Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Genel Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.
Tarafların yüzdesel kusur durumunun tespiti ve değer kaybı oranı için dosya alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 27/01/2026 tarihli raporda özetle; kural ihlali yönünden; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin d bendinde belirtilen “Araç sürücüleri, arkadan çarpma halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü Tayfun SEVİNÇ'in ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) olmadığı, ... plakalı aracın değer kaybı bedeli bakiye miktarının 48.230,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 11.250,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.
Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.
Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;
2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."
Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin 09/09/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 85.000 TL tutarında değer kaybı, 11.250 TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağın 48.230 TL, mahrumiyet bedeli yönünden alacağın 11.250 TL olduğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, davacının adresinin Konya İlinde bulunması nedeniyle mahkememizin yetkili mahkeme olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın KABULÜ ile; 02/12/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 48.230,00 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden 13/02/2025 tarihinden, diğer davalılar ... Mimarlık Dekorasyon İnşaat Ltd. Şti. ve ...’tan 02/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 11.250,00 TL maddi tazminatın davalılar ... Mimarlık Dekorasyon İnşaat Ltd. Şti. ve ...’tan 02/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 59.480 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 4.063,07 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.627,75 TL. harcın mahsubu ile kalan 2.435,32 TL. harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin 1.974,70 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.627,75 TL. Yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin 1.319,87 TL. sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. 1.950 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.565,4 TL. Yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin 8.567,06 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yargılama giderleri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekili için 45.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/04/2026
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.