T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 03/06/2025 tarihli dilekçesiyle; Davacı müvekkilinin ... plakalı aracın eşi ... sevk ve idaresinde iken, ... plakalı davalı ... ait ... sevk ve idaresinde iken müvekkilinin aracına 28.11.2024 tarihinde hatalı bir şekilde çarptığını, davaya konu kazada davalıya ait aracı kullanan ... tam kusurlu olup eksper tarafından tanzim edilen raporda da açıkça bu hususun belirtildiğini, davalılardan ... Sigorta Anonim Şirketi ise sözü edilen ... plaka sayılı aracın motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet poliçesi gereğince zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, kaza sonucu davacıya ait aracın birçok parçasının tamirat / değişim işlemi görmüş olup aracın değerinde kaza öncesine nazaran açık bir kayıp meydana geldiğini, ayrıca kaza nedeniyle tamir süreci boyunca davacı tarafından araçtan yararlanılamadığını, davacının ayrıca araç mahrumiyet zararının ortaya çıktığını, davalı tarafın meydana gelen kazada % 100 oranında kusurlu olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının araç değer kaybı bedeli talebi bakımından davanın kabulü ile; HMK m.107 uyarınca toplanacak delillerle belirli hale gelmesi akabinde talep artırımında bulunabilmek, fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere, 100,00 TL belirsiz alacağın, davalı malik (davalı ... Civata) bakımından olay tarihinden, sigorta şirketi bakımından ise KTK m. 99/1 gereğince sigorta şirketine başvurulmasının üzerinden sekiz iş gününün geçtiği tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle ve teminat limitiyle sınırlı olmak üzere olmak üzere, tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının araç mahrumiyet bedeli talebi bakımından davanın kabulü ile; HMK m.107 uyarınca toplanacak delillerle belirli hale gelmesi akabinde talep artırımında bulunabilmek, fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere, 100,00 TL belirsiz alacağın, olay tarihi olan 28.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalı malik ... tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 16/03/2026 tarihli değer artırım dilekçesiyle; Bilirkişi raporuyla belirlenen ve belirsiz alacak olarak 100,00 TL talep edilen araçta oluşan değer kaybını 31.000 TL'ye, 100,00 TL talep edilen mahrumiyet bedelini 9.000 TL'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili 27/06/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Değer kaybı için davacı vekiline 14/04/2025 tarihinde 21.000 TL ödeme yapıldığını, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzilinin gerektiğini, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığını, Ayrıca ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurmak, Yargıtay tarafından kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından, davaya konu araç için gerçek zarar ilkesine göre reel değer kaybı tazminatı ödenmiş olup; davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcunun kalmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazları baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte belirsiz alacak davasında davacının en azından belirleyebildiği asgari miktarını dava konusu etmesi gerektiğini, işbu davanın cüz'i rakamlar üzerinden açılmasının mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava dilekçesinde istenen taleplerin zamanaşımına uğradığını, işbu kazanın araç sürücüsü ... kişisel dikkatsizliği, tedbirsizliği ve sorumsuzluğu neticesinde meydana geldiğinden müvekkilinin sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davanın müvekkili şirket yönünden, husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, dosyaya sürücü ... 'ün de dahil edilmesi gerektiğini, davayı kabul etmiş olma anlamına gelmemekle birlikte sigorta poliçesi incelendiğinde değer kayıpları ve yoksun kalınan zararın poliçe kapsamında olduğunun belirtildiğini, dolayısıyla araç değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı zararların ... Sigorta Şirketi A.Ş.'den karşılanması gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz olarak açılan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.
Delillerin toplanması bakımından mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, davalı ... Sigorta A.Ş.ye, ... Sigorta A.Ş.ye müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenerek dosyamız arasına konulmuştur.
Tarafların kusur durumunun tespitine yönelik dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 04/07/2025 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden; ... plakalı otobüs şoförü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin d bendinde belirtilen “Araç sürücüleri, arkadan çarpma halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) olmadığı, ... plakalı aracın değer kaybı bedeli bakiye miktarının 31.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 9.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.
Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.
Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 23/05/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;
2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."
Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin 09/09/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 23/05/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ... %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı davalı araç sürücüsü ... meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı, kaza neticesinde davacıya ait araçta 52.000 TL değer kaybı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinde 31.000 TL tutarında bakiye değer kaybı, 9.000 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1- Davanın KABULÜ ile; 28/11/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 31.000,00 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden 18/04/2024 tarihinden diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti.’den kaza tarihi olan 28/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- ... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 9.000,00 TL maddi tazminatın, davalı ... Tic. Ltd. Şti.’den kaza tarihi olan 28/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 40.000 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 2.732,40 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.297,40 TL. harcın mahsubu ile kalan 1.435 TL. harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.112,12 TL İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.297,40 TL. yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.005,48 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 191 Posta ve tebligat gideri, olmak üzere toplam 8.806,40 TL. Yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 6.824,96 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından yargılama giderleri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekilli için 40.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 31.000 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, davalılar yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzeri, davacı taraf yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/04/2026
Katip Hakim