T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2-
3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili 31/07/2025 tarihli dilekçesiyle; Müvekkilinin 12/05/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan ... plakalı aracın maliki olduğunu, Davalı ...'in maliki bulunduğu, Davalı ...'in sevk ve idaresindeki davalı şirketin sigortalısı bulunan ... plakalı aracın park halinde bekleyen müvekkiline ait aracın arka kısmından çarptığını, meydana gelen kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsü ...'in asli kusurlu olduğunu, 27/05/2025 tarihli Ekspertiz raporunda hatalı yapılan kusur tespitini kabul etmediklerini, müvekkiline ait aracın kazasız halinden evvelki durumu ile kazadan sonraki hali arasında değer kaybı mevcut olduğunu, aracın onarımının 7 gün sürdüğünü, bu kapsamda değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet bedeli taleplerinin bulunduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun ve arabuluculuk görüşmelerinin olumlu sonuçlanmadığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; araç değer kaybı yönünden sonradan artırılmak üzere şimdilik 10,00-TL alacaklarının kaza tarihi itibariyle işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet talepleri yönünden şimdilik 10,00-TL alacaklarını ... mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara tahmili ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili 14/01/2026 tarihli değer artırım dilekçesiyle; 10 TL. Olarak açılan değer kaybı taleplerini 18.000 TL'ye, 10 TL olarak açılan araç mahrumiyet bedeli taleplerini 7.000 TL'ye yükselttiklerini, değer kaybı talepleri için mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet bedeli için alacaklarının davalılar ... ve ... mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili 08/09/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, iddia edilen kusur oranını kabul etmediklerini, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacı tarafın aracının daha önceden de aynı bölgeden hasarının olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini, aracın kaza öncesi durumunun ve hasarlanan parçalar ile hasar boyutunun, teminat dışı hallerin bilirkişi incelemesinde dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafın kasko sigortasından, sigortalı araç sahibi, işleteni ve/veya sürücüsünden ödeme alıp almadığının tespitinin gerektiğini, açıklanan nedenlerle usule ilişkin eksiklikler nedeni ile davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde, müvekkili şirket poliçe kapsamında yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğundan davanın esastan reddine, esasa ilişkin itirazlarının reddi halinde, sair beyan ve itirazları dikkate alınarak, delillerin toplanması sonrasında kusur ve zarar miktarının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdiine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.
Delillerin toplanması bakımından Mahkememizce davalı ... Sigorta Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.
Tarafların kusur durumu ve hasar tespiti için dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 13/10/2025 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. Maddesinin j bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında; manevraları düzenleyen genel şartlara uymama halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise meydana gelen kazada kusurunun (kural ihlalinin) olmadığı, ... plakalı aracın değer kaybı miktarının 33.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 7.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.
Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.
Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 23/07/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;
2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."
Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin 09/09/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 23/07/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 33.000 TL tutarında değer kaybı, 7,000 TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, davalı tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde bakiye 18.000 TL değer kaybı oluştuğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ ile; 12/05/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 18.000 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak, davalı ... Sigorta Şirketinden 02/07/2025 tarihinden, diğer davalılar ... ve ...’den 12/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 7.000 TL maddi tazminatın diğer davalılar ... ve ...’den 12/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 25.000 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 1.707,75 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.042 TL. harcın mahsubu ile kalan 665,75 TL. harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı Sigorta Şirketinin 479,34 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.042 TL. yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı Sigorta Şirketinin 750,24 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 2.665 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 11.270,40 TL.'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı Sigorta Şirketinin 8.114,48 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekilli için 25.000 TL. vekalet ücretinin davalılardan (davalı Sigorta A.Ş.'nin 18.000 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, Davalılar yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere, davacı yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı..05/05/2026
Katip Hakim