T.C.
KONYA
.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 13/08/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; 30/09/2024 tarihinde davalı sigortalısı ... plakalı araç sürücüsünün kusuruyla karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde araç içerisinde yolcu olarak bulunan ... vefat ettiğini, kazada davalı sigortalısı araç sürücüsünün hızlı araç kullanması ve aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sol kısından orta refüje çarparak aracın takla atması suretiyle meydana geldiğini, müteveffanın kaza esnasında araç içerisinde yolcu konumunda bulunduğundan kusurunun bulunmadığını, kaza nedeniyle davacı müvekkilinin oğlu olan müteveffanın desteğinden mahrum kaldığını, kazaya yönelik Karapınar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasından soruşturma başlatıldığını, müteveffanın davacının oğlu olduğunu ve kaza itibariyle 21 yaşında olduğunu, kaza neticesinde destekten yoksun kalan davacının zararının karşılanması için davalı sigorta şirketine 18/11/2024 kargo tebliğ tarihinde başvuru yaptığını ancak olumlu cevap alamadığını, davaya konu talepler hakkında davalı şirketin herhangi bir ödeme yapmaması nedeniyle arabuluculuk bürosuna başvurduklarını ancak görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını belirterek 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, müvekkilinin sabit bir gelirinin olmaması, yargılama süreci vs.gözetildiğinde adli yardım taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili 20/08/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak;30.09.2024 tarihinde, müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin ... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortaladığı maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı araç ile sürücüsü ... olan araç ile çarpışması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana geldiğini ve araç içerisinde yolcu olarak bulunan ... hayatını kaybettiğini, müteveffanın ölümü ile trafik kazası arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, SGK‘dan, Aile Sosyal Politikalar Bakanlığı’ndan ve gelir sağlayıp sağlamadığının tespitinin gerektiğini, cenaze giderlerinden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının mütefarik kusurunun varlığının araştırılması gerektiğini ve hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini belirterek davacının ileri sürmüş olduğu haksız ve mesnetsiz iddiaların reddine, kaza yerinin çevresindeki mobese/kamera kayıtlarının celbine, aracın içerisindeki parmak izi incelemesi/olay yeri inceleme tutanağı, tanık beyanlarının alınmasına, davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Dosyamız kapsamında delillerin toplanması amacıyla Konya Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'ne, Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne ve Karapınar Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 28/01/2026 tarihli rapora göre; davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan, ... plaka sayılı kamyonetin sürücüsünün kaza tespit tutanağında geçtiği şekilde kabulünün halinde ... ’nın, yada başka biri olduğunun tespit edilmesi halinde tespit edilen sürücünün; 2918 Sayılı KTK’ nun 52. Mad.” hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak” başlığı altında sayılan “ a ve b bentlerinde açıklanan trafik kurallarını ihlal ettiğini ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
Davacı ... ’ın oğlu olan ... ’nın; ... plaka sayılı kamyonette yolcu konumda olduğu, kazanın oluşumuna etki edecek kusurlu bir hareketinin, kural ihlalinin bulunmadığı,
Kaza tespit tutanağında geçtiği şekilde ... plaka sayılı kamyonette yolcu olan dava dışı ... , ... ve ... ’in de kazanın oluşumuna etki edecek kusurlu bir hareketlerinin, kural ihlallerinin bulunmadığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu tazminat hesabı için dosya alanında uzman Aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 04/02/2026 tarihli rapora göre;
Pmf1931 Yaşam Tablosuna göre;
Poliçe Limiti (1.800.000,00 TL) içinde kalan tutar, davacı ... için 950.497,12 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 950.497,12 TL
Poliçe Limiti (1.800.000,00TL) dışında kalan tutar, davacı ... için 203.526,41 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 203.526,41 TL,
Trh2010 Yaşam Tablosuna göre;
Poliçe Limiti (1.800.000,00 TL) içinde kalan tutar, davacı ... için 1.052.993,34 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 1.052.993,34 TL,
Poliçe Limiti (1.800.000,00TL) dışında kalan tutar, davacı ... için 631.271,10 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 631.271,10 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 17/03/2026 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile, davacı anne ... için destekten yoksun kalma tazminatı alacağımızı 1.052.793,34 TL (1.052.993,34 TL - 200,00 TL) artırarak talebimizin 1.052.993,34 TL olarak değer artırımına ve davalının temerrüte düştüğü tarihten (başvuru tarihinden 8 iş günü sonraki tarih) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesini vekaleten talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tazminat isteminden ibarettir.
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Somut olayda davacı davaya konu trafik kazası neticesinde vefat eden ...'nın desteğinden yoksun kaldığını iddia ederek maddi tazminat isteminde bulunmuştur.
Davaya konu 30/09/2024 tarihli trafik kazası sonucu ...'nın vefat ettiği anlaşılmıştır.
Kaza sonrasında görevli kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile, trafik kazasının oluşmasında Mehdi Avcı'nın tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce tanzim ettirilen 28/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ile de Mehdi Avcı'nın tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce alınan 28/01/2026 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında Mehdi Avcı'nın tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Davacı desteğin annesi olup, kural olarak davacı ile müteveffa arasında desteklik ilişkisinin bulunduğu kabul edilmelidir. Davalı tarafça bu karinenin aksi usulünce ispatlanamadığından davacı ile müteveffa arasında desteklik ilişkisi bulunduğu kabul edilmiştir.
Mahkememizce tanzim ettirilen 04/02/2026 tarihli bilirkişi raporu ile; Poliçe Limiti içinde kalan 1.052.993,34 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı hesaplanan tazminat tutarlarının yerleşik yargıtay kararına uygun olduğundan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.
Somut olayda, desteğin kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında bir belirleme bulunmamaktadır. Ceza dosyası içeriğinde müteveffanın araçtan fırladığı ve aracın müteveffanın oturduğu koltuğun emniyet kemerinin makaraya tam sarılı vaziyette olduğu yönünde tespit olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda müteveffanın emniyet kemerini takmadığı kanaatine ulaşılmış ve hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ... tam kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ... öldüğü, davacı ile ... arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacının bu destekten mahrum kaldığı anlaşıldığından davacının davasının %20 müteraffik kusur indirimi yapılarak kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve yapılan indirim takdiri bir indirim olduğundan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."
Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
Bu nedenle arabuluculuk ücreti davacı üzerine bırakılmış ve varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACI ...'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ ile 842.394,67 TL destekten yoksun kalma tazminatının 28/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken 57.543,97 TL karar ve ilam harcından, peşin ve tamamlama yoluyla alınan 4.215,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 53.328,57 TL eksik harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
4-Davacı tarafından yapılan 4.830,80 TL toplam harç gideri ve 10.167,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 14.998,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden , A.A.Ü.T'ne göre tayin ve taktir olunan 132.359,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2026
Katip Hakim
Full & Egal Universal Law Academy