YÜCE TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
Davacı taraf vekilinin davalılar aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 15.09.2018 tarihinde ... Şti.'ye ait olan ve ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ... Çevre Yolu Caddesi istikametinden ... Caddesini takiben seyredip sola dönüş yaptığı sırada ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, gerçekleşen kazada ... plaka sayılı araçta yolcu olarak bulunan ... hayatını kaybettiğini, Söz konusu kazada ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmadığını, gerçekleşen kaza sonucu hak sahiplerinin başvurusu üzerine 10.07.2019 tarihinde 100.033,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının müvekkili ... tarafından hak sahiplerine ödendiğini, ... Yönetmeliğinin 17. maddesine ve 16/a-16/c maddelerine dayalı olarak rücu haklarının bulunduğunu, tazminat alacaklısının yerine müvekkili ...nın ödediği tazminatı ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsünden tahsil etmek amacıyla Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalılar tarafından borca itiraz edildiğini, tüm bu nedenlerle 100.772,97 TL nin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili için başlatılmış olan Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılan itirazın iptaline karar verilerek takibin devamına, alacaklarının tahsiline teminen davalı ... Şti. Ye ait olan ... plakalı aracın trafik kaydına tedbir konulmasına ayrıca davalılardan alacaklarının %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine ve dava masraflarının ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden dava konusu kazaya karışan araçların trafik sicil kayıtları celp edilmiş, davacı ... Hesabından dava konusu kazaya ilişkin müracaat olup olmadığı ve hasar dosyası celp edilmiş, Adli Tıp Kurumundan kusur oranları ile ilgili rapor aldırılmış, Konya SGK il Müdürlüğünden Suriye Uyruklu ... ın ölümü nedeniyle yakınlarına aylık bağlanıp bağlanmadığı ile ilgili araştırma yapılmış, Konya Nüfus Müdürlüğüne, Konya İl Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereler ile Suriye Uyruklu ... ın yakınlarını gösterir araştırma yapılmış, Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkere ile sosyal ekonomik durum araştırması yapılmış, aktüerya bilirkişiden rapor aldırılmış, adli tıp uzmanı ve makine mühendisinden rapor aldırılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇESİ:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Dava, trafik kazasından kaynaklı cismani zararlardan dolayı ... tarafından dava dışı 3. Kişiye yapılan ödemelerin sorumlusuna rücuen tahsiline dair icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI
1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 23/03/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında;
"Rücu davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yönelik olup zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle mahkemece, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir." denilmiştir.
2.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 10/11/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında;
"...'nın ... Yönetmeliğine göre ödediği tazminatın araç maliklerine ayrı ayrı rücu edeceğinden davacının dava dilekçesindeki talebide gözönünde bulundurularak davalı ... hesabının tazminattan sorumluluğunun kazaya karışan araçların kusur oranlarına göre ayrı ayrı belirlenerek hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." denilmiştir.
3.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 03/12/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3.şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir." denilmiştir.
4.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında;
"Ayrıca kabule göre de, davacının talebi uğranılan zararın rücuen tahsiline ilişkin olup alacak likid olmadığından İİK m 67 gereğince icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken davalı aleyhine bu yönde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." denilmiştir.
5.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 27/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Davalı tarafın müterafik kusur yönünden yaptığı itirazlar bakımından ise; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre, araçta bulunanların emniyet kemerlerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Davacını emniyet kemerinin takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, emniyet kemerinin takılı olmadığının ispatı davalı ... üzerindedir. Davalı tarafça, yargılama aşamasında sunulmuş herhangi bir delil bulunmadığından ve emniyet kemerinin takılı olmadığının tespiti yapılamadığından, davalının bu yöndeki itirazının reddi gerekmektedir." denilmiştir.
6. T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 20/10/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"AYM iptal gerkçesinde vurgulandığı üzere aynı kaza ile ilgili olmak üzere işleten ve fiili yapan kişiye yönelik açılan dava ile sigortanın davalı olması durumunda uygulanacak Yönetmelik ve hesaplama tablolarındaki farklılık sorumlular arasında eşitsizliğe ve idarenin tek taraflı olarak düzenleyici olan işlemlerin sonucunda sorumlu olacak tazminat miktarlarında farklılık oluşturacaktır.
Bu halde Aym'ce verilen iptal kararı sonrası düzenlenecek maluliyet raporlarında 01/06/2015 tarihinden itibaren uygulanan genel şartların bu halde genel şartlarla belirlenen özürlülük ölçütü yönetmeliği ile engelliler yönetmeliğinin uygulanma imkanı kalmadığından ;
Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlardan, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan hükümlere göre ,haksız fiil tarihi 11/10/2008 tarihinde önce ise Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013 tarihinden sonra ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği (ancak Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre rapor düzenlenmesi teknik olarak mümkün olmadığı bu dönem için de yine 11 Ekim 2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği uygulanacak) hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Kökleşmiş Yargıtay . HD uygulaması ve içtihatlarına göre maluliyet raporlarının düzenlenmesinde haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik ve yasa hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.(Nitekim Yargıtay HD nin ... esas ... karar ... esas ... karar sayılı ilamları)" denilmiştir.
7. T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 10/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
" Davalı ... Sigorta aynı zamanda davacının içinde bulunduğu ... Plakalı aracında ZMMS sigortacısı olmasına rağmen Dava 6100 sayılı HMK döneminde açılmış olup davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunmamış hatır taşıması savunmasının itiraz değil def'i olduğu ve alacağın talep edilebilirliğini engelleyici işlev gören def'ilerin ancak belirli sürelerde ileri sürülebileceği; alacağı ortadan kaldıran ve her aşamada ileri sürülebilen itirazlardan olmadığı için de her aşamada ileri sürülemeyeceği hususları dikkate alınmak suretiyle; davalı tarafça süresinde ileri sürülmeyen ve davacının açık muvafakatı bulunmayan (karşı çıkılan) yeni savunmaya göre hatır taşıması indirimi yapılmaması gerekeceğinden (Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E ,... K ) Davalının buna yönelik istinafları yerinde değildir.
8.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 04/02/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamında;
"Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalısının gerekliliği karşısında, kazanın sigortalı araç işleteninin iş görüşmesi nedeniyle yapılan seyahat sırasında meydana gelmiş olmasına, bu nedenle mahkemece hatır taşıması indirimi yapılmayışında bir usulsüzlük görülmemesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.
III.HÜKME ESAS ALINAN BİLİRKİŞİ RAPORLARI
A.KUSUR RAPORLARI
1.15/09/2018 Tarihli Kaza Tespit Tutanağının İncelenmesinde özetle; Kazanın meydana gelmesinde ...'in 2918 Sayılı Kanunun 53/1-b kuralını, ... ise 2918 Sayılı Kanunun 52/1-b kuralını ihlal ettiği ifade edilmiştir.
2.T.C. Konya . Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı dosyasının yargılaması esnasında alınan T.C. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 05/02/2019 Tarihli raporunda özetle; Kazanın meydana gelmesinde ...'in asli, ... alt düzeyde tali kusurlu olduğu ifade edilmiştir.
3.Mahkememizce yargılama esnasında alınan T.C. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 12/11/2020 Tarihli raporunda özetle; Kazanın meydana gelmesinde ...'in %90 oranında asli, ... %10 oranında alt düzeyde tali kusurlu olduğu ifade edilmiştir.
Kaza tespit tutanağı ile diğer kusur raporlarının birbirini destekler mahiyette olması karşısında Mahkememiz dosyasında hazırlanan kusur bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olduğundan hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
B.AKTÜERYAL BİLİRKİŞİ RAPORU
T.C. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 12/11/2020 Tarihli raporunda belirlenen kusur oranları nazara alınarak hazırlanan 17/05/2021 Tarihli Aktüeryal bilirkişi raporunda özetle; Kaza sebebiyle hayatını kaybeden müteveffa ...'ın kızı ... 56.036,87 TL, oğlu ... ise 48.135,50 TL tutarında babalarının desteğinden mahrum kaldıkları rapor edilmiştir. İlgili raporun Mahkememizce emsal alınan T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 20/10/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında hazırlandığı ve ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olduğundan hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
C.MÜTERAFİK KUSUR AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE
15/09/2018 Tarihli Kaza Tespit Tutanağının İncelenmesinde araçta yolcu olarak bulunan müteveffanın ve diğer yolcuların araçta bulunanların emniyet kemerlerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Davalılar kazanın meydana gelmesinde müteveffanın müterafik kusuru bulunduğu iddiasında bulunmuşlardır. Davacı vekili ise kazaya karışan aracın modelinin eski olması sebebiyle yolcu koltuklarında emniyet kemeri mekanizmasının bulunup bulunmadığının tespitini talep etmiştir. Mahkememizce kazaya konu araç üzerinde inceleme yapılabilmesi için davalılara bu hususta süre verilmiş lakin davalılar 02/10/2021 tarihli dilekçelerinde "kazaya karışan aracın hurdaya ayrıldığını, kullanılamaz hale geldiğini bu nedenle adres bildirilmediğini" ifade etmişlerdir. Yapılan açıklamalar, Kaza Tespit Tutanağındaki emniyet kemerinin takılı olup olmadığına ilişkin olarak yapılan "belirsiz" tespiti ve T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 27/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı nazara alınarak davalıların bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
D.HATIR TAŞIMASI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE
Davalı ... kaza akabinde 15/09/2018 Tarihinde alınan kolluk beyanında özetle; Kaza tarihinde sevk ve idaresindeki araç ile firmada çalışan personeli toplayarak iş yerine götürdüğünü, araç içerisinde iş görüşmesi için araca binen müteveffa ve diğer Suriye uyruklu yabancı kişilerin olduğu ifade edilmiştir. Davalının bu ifadesi, tüm dosya kapsamı, T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 10/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 04/02/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamı da nazara alındığında yasal şartların oluşmaması sebebiyle hatır taşıması indirimi yapılmamıştır.
IV.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
Davaya konu T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde özetle; Takip alacaklısının davacı ... olduğu, takip borçlularının davalılar olduğu, takibe esas asıl alacak tutarının 100.033,00 TL, işlemiş faiz alacağının ise 739,97 TL olmak üzere toplam 100.772,97 TL olduğu, takip dayanağının 15/09/2018 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle hayatını kaybeden müteveffa ...'ın mirasçılarına yapılan destekten yoksun kalma ödemesi olduğu, takibe ödemenin yapıldığı 10/07/2019 tarihinden itibaren faiz işletildiği, davalılar tarafından süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporları ile hükme emsal alınan Yüksek Mahkeme içtihatları doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirmede; Davalı sürücü ...'in 15/09/2018 tarihinde meydana gelen kazada %90 oranında asli kusurlu olduğu, kaza sebebiyle araçta yolcu olarak bulunan ve iş görüşmesi için diğer davalının iş yerine giden müteveffanın hayatını kaybettiği, müteveffanın hayatını kaybetmesi sebebiyle desteğinden yoksun kalan çocuklarının başvurusu üzerine ... tarafından ... için 55.397,00 TL, ... için ise 44.636,00 TL tazminat ödendiği, ödenen tazminatın araç sürücü ve işleteninden tahsili amacıyla ...nca icra takibine geçildiği, davalılar tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğu ve akabinde eldeki davanın açıldığı, dosya içerisinde yer alan 17/05/2021 tarihli Aktüerya Raporunda ... ödenmesi gereken gerçek zarar miktarının 56.036,87 TL, ... için ise 48.135,50 TL olarak hesaplandığı, ... tarafından yapılan ödemelerin hesaplanan tazminat miktarından az olduğu, T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 03/12/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olduğu, davacı tarafından ödeme tarihi esas alınmak suretiyle faiz işletilmesine usul ve yasaya aykırı bir halin bulunmadığı ve davalıların takibe itirazlarında haksız olduğu ve davacının davasında haklı olduğu anlaşılmakla T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davalılar(borçlular) tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı tarafından ayrıca davalılar aleyhine icra ve inkar tazminatına mahkum edilmesi talebinde bulunulmuş ise de yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 13/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı ilamı da emsal alınarak rücuen tahsile ilişkin alacak likid olmadığından ve Yasal şartları oluşmadığından davacının 2004 Sayılı Kanunun 67/2. Maddesi gereğince talep etmiş olduğu icra-inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜNE İLE; T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davalılar(borçlular) tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin kaldığı yerden aynen DEVAMINA,
2-Yasal şartları oluşmadığından davacının 2004 Sayılı Kanunun 67/2. Maddesi gereğince talep etmiş olduğu icra-inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.883,80 TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan alınan 1.720,96 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 5.162,84TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Hazine tarafından karşılanan 1.360,00TL arabuluculuk giderinin davalılardan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından karşılanan 54,40 TL başvuru harcı, 1.720,96 TL peşin harç ve 7,80TL vekalet suret harcı olmak üzere toplam 1.783,16TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından karşılanan 438,75TL posta ve tebligat gideri, 323,00 TL Adli Tıp Fatura gideri, 750,00 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 1.511,75 TL'nin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalıların yapmış olduğu giderlerin davalıların üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 13.523,43 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; Davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, kararın 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinden istinaf kanun yoluna müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2021
Katip ...Hakim ...